Günlük Hayattaki Dinî İfadeler

1. Mert her akşam yemeğe başlamadan önce "Bismillahirrahmanirrahim" diyor. Mert'in söylediği bu ifadeye ne ad verilir?

• A) Salavat
• B) Besmele
• C) Tekbir
• D) Sübhaneke

Doğru cevap: B — Bir işe başlarken söylenen "Bismillahirrahmanirrahim" ifadesine besmele denir.

1. Ne soruluyor: Yemeğe başlarken söylenen "Bismillahirrahmanirrahim" sözünün adı.
2. Bu söz "Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla" anlamına gelir.
3. Müslümanlar yemeğe, derse ya da bir işe başlarken bu sözü söyler. Bu söze besmele denir; besmele söylemeye "besmele çekmek" denir.
4. Doğru yanıt Besmele (B). Denetleme: Salavat Hz. Peygambere dua etmektir; tekbir "Allahu ekber" sözüdür; Sübhaneke ise namazın başında okunan duadır.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. Tekbir de sık duyulan bir söz olduğu için karışır; ama tekbir "Allahu ekber"dir, işe başlarken söylenen söz besmeledir.

2. Zeynep, bitirdiği bir işten sonra Allah'a duyduğu şükrü belirtmek için "Elhamdülillah" diyor. Zeynep'in söylediği bu ifade hangi duyguyu yansıtır?

• A) Üzüntü
• B) Şaşkınlık
• C) Şükür
• D) Korku

Doğru cevap: C — "Elhamdülillah" nimetlere karşı duyulan şükrü ifade eder.

1. Ne soruluyor: Zeynep'in söylediği "Elhamdülillah" sözünün hangi duyguyu anlattığı.
2. "Elhamdülillah" "Hamd Allah'a mahsustur" demektir. Kişi bu sözle Allah'a teşekkür eder.
3. Zeynep işini bitirdiği için memnundur ve bunun için Allah'a şükretmek istiyor. Bu duygu şükürdür.
4. Doğru yanıt Şükür (C). Denetleme: Üzüntü ve korku anında bu söz söylenmez; şaşkınlık da metinde yoktur.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. Bazı insanlar şaşırdığında da bir dinî söz söylediği için karışır; oysa soruda Zeynep şükrünü belirtmek istemektedir.

3. "Sübhanallah" ifadesi çoğunlukla hangi durumda söylenir?

• A) Bir şey unutulduğunda
• B) Bir hata yapıldığında
• C) Yemek yenirken
• D) Hayranlık duyulan bir şey görüldüğünde

Doğru cevap: D — "Sübhanallah" hayranlık ve Allah'ı yüceltme ifade eden bir sözdür.

1. Ne soruluyor: "Sübhanallah" sözünün çoğunlukla hangi durumda söylendiği.
2. "Sübhanallah" "Allah her türlü eksiklikten uzaktır" anlamına gelir. Bu sözle Allah yüceltilir.
3. Güzel bir manzara, bir çiçek ya da yıldızlı bir gökyüzü gördüğümüzde hayranlığımızı bu sözle dile getiririz.
4. Doğru yanıt Hayranlık duyulan bir şey görüldüğünde (D). Denetleme: Bir şey unutulunca ya da hata yapılınca bu söz kullanılmaz; yemeğe başlarken besmele, bitirince "Elhamdülillah" denir.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. Yemekle ilgili de dinî sözler olduğu için seçilir; ama yemekte besmele ve "Elhamdülillah" söylenir, "Sübhanallah" değil.

4. Tabloda bazı dinî ifadeler ve kullanıldıkları durumlar verilmiştir. Tabloya göre bir işe başlarken hangi ifade söylenir?

• A) Besmele
• B) Elhamdülillah
• C) Sübhanallah
• D) Tekbir

Doğru cevap: A — Tabloya göre bir işe başlarken besmele çekilir.

1. Ne soruluyor: Tabloya göre bir işe başlarken söylenen ifade.
2. Tabloda üç satır var: Besmele bir işe başlarken, Elhamdülillah bir nimete kavuşunca, Sübhanallah hayranlık duyulunca söylenir.
3. "Bir işe başlarken" yazan satırın karşısındaki ifade besmeledir.
4. Doğru yanıt Besmele (A). Denetleme: Elhamdülillah nimete kavuşunca, Sübhanallah hayranlık duyulunca söylenir; tekbir tabloda hiç yoktur.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. Tabloda satırlar yan yana olduğu için göz bir alt satıra kayar; soru "başlarken" diyor, bu da ilk satırdır.

5. Hasta olan dedesini ziyarete giden Ege, ona geçmiş olsun dileğiyle birlikte dua ediyor. Ege'nin bu durumda söylemesi en uygun ifade hangisidir?

• A) Allah'a emanet ol
• B) Allah şifa versin
• C) Maşallah
• D) Allah razı olsun

Doğru cevap: B — Hasta ziyaretinde "Allah şifa versin" duası kullanılır.

1. Ne soruluyor: Hasta dedesini ziyaret eden Ege'nin söylemesi en uygun ifade.
2. Ege dedesine geçmiş olsun diyor ve iyileşmesini istiyor. Hastaya iyileşme dileği duayla söylenir.
3. Şifa iyileşme demektir. Hasta birine "Allah şifa versin" denir.
4. Doğru yanıt Allah şifa versin (B). Denetleme: "Allah'a emanet ol" yolculuğa çıkana; "Maşallah" beğenilen bir şeye; "Allah razı olsun" iyilik yapana söylenir.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. "Allah razı olsun" da güzel bir dua olduğu için seçilir; ama bu söz teşekkür için söylenir, hastalık için değil.

6. Yolculuğa çıkacak olan amcasına Deniz, güvenle gitmesini dileyerek bir ifade söylüyor. Deniz'in söylediği ifade hangisidir?

• A) Allah şifa versin
• B) İnşallah
• C) Allah'a emanet ol
• D) Maşallah

Doğru cevap: C — Yolculuğa çıkanlara güvenli bir yolculuk dileğiyle "Allah'a emanet ol" denir.

1. Ne soruluyor: Yolculuğa çıkan amcasına Deniz'in söylediği ifade.
2. Deniz amcasının yolculuğunun güvenli geçmesini istiyor. Bu dilek Allah'ın koruması istenerek söylenir.
3. Yola çıkan birine "Allah'a emanet ol" deriz. Bu söz "Allah seni korusun" anlamı taşır.
4. Doğru yanıt Allah'a emanet ol (C). Denetleme: "Allah şifa versin" hastaya söylenir; "Maşallah" beğeni anlatır; "İnşallah" ise "Allah dilerse" demektir.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. "İnşallah" gelecekle ilgili dileklerde söylendiği için yolculuğa da uyar sanılır; ama uğurlarken söylenen söz "Allah'a emanet ol"dur.

7. Bayram sabahı camiye giden Kerem, orada tekrar tekrar "Allahu ekber" sözünü duyuyor. Kerem'in duyduğu bu söze ne ad verilir?

• A) Salavat
• B) Sübhaneke
• C) Besmele
• D) Tekbir

Doğru cevap: D — "Allahu ekber" sözüne tekbir denir; bayram sabahlarında sıkça söylenir.

1. Ne soruluyor: Bayram sabahı camide duyulan "Allahu ekber" sözünün adı.
2. "Allahu ekber" "Allah en büyüktür" demektir.
3. Bu söz ezanda, namazda ve bayram sabahlarında sıkça söylenir. "Allahu ekber" demeye tekbir getirmek denir.
4. Doğru yanıt Tekbir (D). Denetleme: Salavat Hz. Peygambere dua etmektir; Sübhaneke namazın başında okunan duadır; besmele "Bismillahirrahmanirrahim" sözüdür.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. Camide salavat da okunduğu için karışır; ama "Allahu ekber" sözünün adı tekbirdir.

8. Hz. Peygambere dua ve saygı bildirmek amacıyla söylenen "Allahümme salli..." sözüne ne ad verilir?

• A) Salavat
• B) Tekbir
• C) Sübhanallah
• D) Elhamdülillah

Doğru cevap: A — Hz. Peygambere edilen dua ve saygı ifadesine salavat denir.

1. Ne soruluyor: Hz. Peygambere dua ve saygı için söylenen "Allahümme salli..." sözünün adı.
2. "Allahümme salli" sözünde Allah'tan Hz. Muhammed'e rahmet ve esenlik vermesi istenir.
3. Hz. Peygamberin adı anıldığında ona dua etmeye salavat getirmek denir.
4. Doğru yanıt Salavat (A). Denetleme: Tekbir "Allahu ekber" sözüdür; Sübhanallah hayranlık anlatır; Elhamdülillah ise şükür sözüdür.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. Tekbir de "Allah" sözüyle başlayan bir ifade olduğu için karışır; ama Hz. Peygambere okunan dua salavattır.

9. Ayşe, namaza başlarken ellerini bağlayıp Sübhaneke duasını okuyor. Bu dua namazın hangi bölümünde okunur?

• A) Namazın ortasında
• B) Namazın başında
• C) Namazın sonunda
• D) Namaz bitince evde

Doğru cevap: B — Sübhaneke duası namaza başlarken, namazın en başında okunur.

1. Ne soruluyor: Sübhaneke duasının namazın hangi bölümünde okunduğu.
2. Ayşe namaza başlıyor ve ellerini bağlıyor. Metin bu anda Sübhaneke okuduğunu söylüyor.
3. Namaza tekbirle girilir, eller bağlanır ve ilk olarak Sübhaneke okunur. Yani bu dua namazın başında okunur.
4. Doğru yanıt Namazın başında (B). Denetleme: Metin namazın ortasından ya da sonundan söz etmez; namaz bitince evde okunduğu da söylenmez.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. Namazın sonunda da dualar okunduğu için karışır; ama Ayşe "namaza başlarken" Sübhaneke okumaktadır.

10. Şekildeki kartlarda dilek ve dualarda kullanılan bazı dinî ifadeler verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu kartlardaki ifadelerden biri değildir?

• A) Allah razı olsun
• B) İnşallah
• C) Sübhanallah
• D) Allah şifa versin

Doğru cevap: C — Kartlarda "Allah razı olsun, Allah'a emanet ol, Allah şifa versin, inşallah" ifadeleri vardır; "Sübhanallah" bu kartlarda yoktur.

1. Ne soruluyor: Kartlarda YER ALMAYAN ifade.
2. Kartlarda dört ifade var: "Allah razı olsun", "Allah'a emanet ol", "Allah şifa versin" ve "İnşallah".
3. Şıkları kartlarla tek tek karşılaştıralım. Kartlarda görünmeyen ifade doğru yanıttır.
4. Doğru yanıt Sübhanallah (C). Denetleme: "Allah razı olsun", "İnşallah" ve "Allah şifa versin" kartlarda aynen yazılıdır.
5. Sık yapılan hata: soru kökündeki "değildir" ifadesini atlamak. Bunu atlayan öğrenci kartta gördüğü ilk ifadeyi, A şıkkını seçer.