Allah İnancı

1. Şekilde gök cisimlerinin Güneş çevresinde belirli yörüngelerde dolandığı gösterilmiştir. Bu cisimler milyonlarca yıldır birbirine çarpmadan aynı düzen içinde hareket etmektedir. Şekildeki bu düzen bir mümine öncelikle neyi düşündürür?

• A) Evrenin kendiliğinden ortaya çıktığını
• B) Gök cisimlerinin rastgele hareket ettiğini
• C) Evreni yaratan ve düzeni koyan bir Allah'ın var olduğunu
• D) Düzenin insanlar tarafından kurulduğunu

Doğru cevap: C — Gök cisimlerinin milyonlarca yıldır çarpışmadan aynı düzende dolanması, bir mümine evreni yaratıp bu düzeni koyan Allah’ın varlığını düşündürür.

1. Şekli okuyalım: gezegenler Güneş’in çevresinde, her biri kendi yolunda (yörüngesinde) dolanıyor.
2. Metin iki bilgi ekliyor: bu hareket milyonlarca yıldır sürüyor ve cisimler birbirine çarpmıyor. Yani düzen hem kusursuz hem de kalıcı.
3. Kur’an da güneşin, ayın, gecenin ve gündüzün birbirine yetişmediğini, her birinin kendi yörüngesinde yüzdüğünü bildirir (Yâsîn suresi, 36/40). Mümin bu düzende onu kuran Allah’ı düşünür.
4. Denetleyelim: rastgele hareket eden cisimler er geç çarpışırdı; milyonlarca yıllık düzen, onu koyan bir yaratıcıyı gösteriyor ✓.

2. Kartlarda Allah'ın güzel isimlerinden dördü verilmiştir. Bir öğrenci, Allah'ın bütün canlılara karşılıksız merhamet ettiğini anlatan ismi bulmak istemektedir. Kartlara göre öğrencinin seçmesi gereken isim hangisidir?

• A) er-Rahmân
• B) el-Alîm
• C) el-Kadîr
• D) es-Semî

Doğru cevap: A — Öğrenci er-Rahmân ismini seçmelidir; bu isim Allah’ın bütün canlılara karşılıksız merhamet ettiğini anlatır.

1. Aranan anlamın anahtar sözcükleri: "bütün canlılara" ve "karşılıksız merhamet".
2. Kartlardaki isimleri anlamlarıyla eşleştirelim: er-Rahmân çok merhametli, el-Alîm her şeyi bilen, el-Kadîr her şeye gücü yeten, es-Semî her şeyi işiten.
3. Dört isimden yalnızca er-Rahmân merhametle ilgilidir. Bu isim, Allah’ın merhametinin ayrım yapılmadan bütün canlılara ulaştığını anlatır; güneş ve yağmur herkese verilir.
4. Denetleyelim: "merhamet" anahtar sözcüğü yalnızca er-Rahmân’ın anlamında geçiyor ✓.

3. Tabloda Allah'ın bazı isimleri ve anlamları verilmiştir. Kimsenin duymadığı bir yerde içinden dua eden bir kişi, duasının Allah tarafından bilindiğine ve işitildiğine inanmaktadır. Tabloya göre bu inanç hangi isimlerle doğrudan ilgilidir?

• A) Yalnızca el-Basîr ile
• B) Yalnızca el-Kadîr ile
• C) Yalnızca er-Rahmân ile
• D) el-Alîm ve es-Semî ile

Doğru cevap: D — İnanç el-Alîm ve es-Semî isimleriyle ilgilidir; içten geçeni bilen el-Alîm, sessizce söyleneni işiten es-Semî’dir.

1. Durumdaki ayrıntılara bakalım: kişi duayı "içinden" yapıyor ve duasının hem "bilindiğine" hem "işitildiğine" inanıyor.
2. Tabloya göre "bilmek" el-Alîm ismine karşılık gelir: Allah insanın içinden geçenleri de bilir.
3. Tabloya göre "işitmek" es-Semî ismine karşılık gelir: Allah kimsenin duymadığı sesi de işitir.
4. Denetleyelim: inançta iki fiil var (bilmek ✓, işitmek ✓), doğru şıkta da iki isim var; ikisi de karşılanıyor.

4. Sınavına haftalarca düzenli çalışan bir öğrenci, sınav sabahı ellerini açıp Allah'tan başarı dilemiştir. Öğrenci hem üzerine düşeni yapmış hem de dua etmiştir. Öğrencinin bu davranışı dua ile ilgili neyi göstermektedir?

• A) Duanın çalışmanın yerine geçtiğini
• B) Duanın, gerekeni yaptıktan sonra Allah'tan yardım istemek olduğunu
• C) Duanın yalnızca zor durumda edildiğini
• D) Dua edenin çalışmasına gerek olmadığını

Doğru cevap: B — Dua, çalışmanın yerine geçmez; üzerine düşeni yapan kişi sonucu Allah'tan ister.

1. Öğrenci sınav öncesinde düzenli çalışmıştır.
2. Yani üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmiştir.
3. Ardından Allah'tan başarı dilemiştir.
4. Bu davranış, çalıştıktan sonra dua etmenin doğru anlayış olduğunu gösterir.

5. Belgede Fâtiha suresinin anlamından bir bölüm verilmiştir. Bu bölümü okuyan bir öğrenci, insanın kime kulluk edip kimden yardım istediğini belirlemeye çalışmaktadır. Belgeye göre bu bölümde vurgulanan temel düşünce hangisidir?

• A) Kulluğun ve yardım dilemenin yalnızca Allah'a yapılması
• B) Yardımın yalnızca insanlardan istenmesi
• C) Hamdin yalnızca büyüklere edilmesi
• D) İbadetin sadece bayram günlerinde yapılması

Doğru cevap: A — Ayette "yalnız sana kulluk eder, yalnız senden yardım dileriz" ifadesiyle tevhit inancı vurgulanır.

1. Belgede "yalnız sana kulluk ederiz" ifadesi geçmektedir.
2. Hemen ardından "yalnız senden yardım dileriz" denmektedir.
3. "Yalnız" sözcüğü başka bir yönelişi dışlar.
4. Vurgulanan düşünce kulluğun ve yardım dilemenin sadece Allah'a yapılmasıdır.

6. Şemada bir buğday tanesinin başak hâline gelene kadar geçirdiği aşamalar verilmiştir. Bu aşamaların her yıl aynı sıra ve düzen içinde tekrarlandığını gözleyen bir öğrenci düşünmeye başlamıştır. Şemaya göre öğrencinin varabileceği en uygun sonuç hangisidir?

• A) Doğadaki olayların rastgele gerçekleştiği
• B) Bitkilerin kendi kendini var ettiği
• C) Evrendeki düzenin bir yaratıcının varlığına işaret ettiği
• D) Yağmurun bitkiler için gereksiz olduğu

Doğru cevap: C — Öğrencinin varabileceği en uygun sonuç, evrendeki düzenin bir yaratıcının varlığına işaret ettiğidir; buğdayın her yıl aynı sırayla başağa dönmesi bu düzenin bir örneğidir.

1. Şemayı sırayla okuyalım: tohum toprağa düşer → yağmur yağar → filiz büyür → başak olur.
2. Öğrencinin gözlemi: bu aşamalar her yıl aynı sıra ve düzen içinde tekrarlanıyor. Tohum hiçbir yıl önce başak olup sonra filizlenmiyor.
3. Her yıl bozulmadan tekrarlanan bir düzen, rastgele olmadığını gösterir. Tohum bu düzeni kendisi bilerek kuramaz; düzen, onu yaratan Allah’a işaret eder.
4. Denetleyelim: "düzenli tekrar → rastlantı değil → düzeni koyan bir yaratıcı" zinciri şemayla uyuşuyor ✓.

7. Allah'ın her şeyi gördüğünü ve bildiğini öğrenen bir öğrenci, kimsenin olmadığı bir anda sınıfta bulduğu dolu cüzdanı hiç düşünmeden öğretmenine teslim etmiştir. Öğrencinin gösterdiği bu davranış Allah inancının insan üzerindeki hangi etkisini göstermektedir?

• A) İnsanı toplumdan uzaklaştırdığını
• B) İnsanı dürüst ve sorumlu davranmaya yönelttiğini
• C) İnsanı korkutup hareketsiz bıraktığını
• D) Davranışlar üzerinde hiçbir etkisi olmadığını

Doğru cevap: B — Allah'ın her şeyi gördüğüne inanan kişi kimse görmese de doğru davranır.

1. Öğrenciyi gören başka kimse yoktur.
2. Buna rağmen cüzdanı almamıştır.
3. Bu tercihin sebebi Allah'ın gördüğüne olan inancıdır.
4. Yani inanç, kişiyi dürüst ve sorumlu davranmaya yöneltmiştir.

8. Kartlarda dört olay verilmiştir. Bunlardan üçü evrendeki değişmez düzene örnek gösterilebilirken biri yalnızca kişisel bir olaydır. Kartlara göre evrensel düzene örnek olmayan hangisidir?

• A) Gecenin ardından gündüzün gelmesi
• B) Mevsimlerin düzenli değişmesi
• C) Yağmurun bulutlardan yağması
• D) Bir öğrencinin defterini kaybetmesi

Doğru cevap: D — Evrensel düzene örnek olmayan olay "Bir öğrencinin defterini kaybetmesi"dir; bu, tek kişiyi ilgilendiren ve belli bir yasaya bağlı olmayan kişisel bir olaydır.

1. Evrensel düzen, bütün dünyada aynı biçimde ve belli kurallara göre tekrarlanan olaylardır.
2. Kartları sınayalım: gece ile gündüzün birbirini izlemesi Dünya’nın kendi çevresinde dönmesine bağlıdır. Mevsimler Dünya’nın Güneş çevresinde dolanmasıyla düzenli değişir. Yağmur da suyun buharlaşıp bulutta yoğunlaşmasıyla oluşur.
3. Defter kaybetmek ise bir kişinin dikkatsizliğine bağlıdır; her yerde, herkesin başına ve belli bir düzenle gelmez.
4. Denetleyelim: ilk üç kart "her yerde + belli bir kurala göre" ölçütünü karşılıyor ✓, defter kaybı karşılamıyor ✓.

9. Tabloda iki davranış ve bu davranışların anlamı verilmiştir. Evi selde zarar gören bir aile telaşa kapılmadan sakin kalmış, sonrasında da hiç kimsenin canına zarar gelmediği için Allah'a teşekkür etmiştir. Tabloya göre ailenin gösterdiği davranışlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) Sabır ve şükür
• B) Yalnızca şükür
• C) İsraf ve savurganlık
• D) Öfke ve isyan

Doğru cevap: A — Ailenin davranışları sabır ve şükürdür; selde telaşa kapılmamak sabır, can kaybı olmadığı için Allah’a teşekkür etmek şükürdür.

1. Tabloyu okuyalım: zorlukta sabretmek Allah’a güvenmek; nimete şükretmek Allah’a teşekkür etmek anlamına geliyor.
2. Ailenin ilk davranışı: evleri selden zarar gördüğü hâlde telaşa kapılmadan sakin kalmışlar. Bu, zorluk karşısında sabırdır.
3. İkinci davranış: kimsenin canına zarar gelmediği için Allah’a teşekkür etmişler. Bu da şükürdür. Kur’an’da "Şükrederseniz elbette size nimetimi artırırım." buyrulur (İbrâhîm suresi, 14/7).
4. Denetleyelim: metinde iki davranış var, doğru şıkta da iki değer var (sabır ✓, şükür ✓).

10. Uzun süredir yağmur beklenen bir köyde çiftçiler önce tarlalarını sürmüş, sulama kanallarını temizlemiş, ardından hep birlikte yağmur duasına çıkmıştır. Çiftçilerin izlediği bu sıra hangi anlayışı yansıtmaktadır?

• A) Yalnızca duaya güvenmeyi
• B) Yalnızca kendi gücüne güvenmeyi
• C) Üzerine düşeni yapıp sonucu Allah'a bırakmayı
• D) Hiçbir hazırlık yapmadan beklemeyi

Doğru cevap: C — Çiftçiler üzerine düşeni yapıp sonucu Allah’a bırakmıştır; buna tevekkül denir: önce çalışmak, sonra Allah’a güvenmek.

1. Çiftçilerin yaptıklarını sırayla yazalım: tarlaları sürmüşler → sulama kanallarını temizlemişler → hep birlikte yağmur duasına çıkmışlar.
2. İlk iki adım insanın elinden gelen çalışmadır. Yağmur yağdırmak ise insanın gücünde değildir; bunun için Allah’a dua etmişler.
3. Tevekkül, gereken çabayı gösterdikten sonra sonucu Allah’a bırakmaktır. Kur’an’da "Karar verdiğin zaman Allah’a tevekkül et." buyrulur (Âl-i İmrân suresi, 3/159); önce karar ve çaba, sonra tevekkül gelir.
4. Denetleyelim: sırada hem çalışma ✓ hem dua ✓ var; ikisinden biri eksik olsaydı tevekkül olmazdı.

11. Belgede İhlâs suresinin anlamı verilmiştir. Bir öğrenci bu surenin hangi inanç esasını öne çıkardığını belirlemeye çalışmaktadır. Belgeye göre surede öne çıkarılan esas hangisidir?

• A) Meleklere iman
• B) Ahiret gününe iman
• C) Peygamberlere iman
• D) Allah'ın birliği ve eşsizliği

Doğru cevap: D — Surede Allah'ın bir olduğu, hiçbir şeye benzemediği ve denginin bulunmadığı anlatılır.

1. İlk cümlede "O Allah birdir" denmektedir.
2. Devamında hiçbir şeye muhtaç olmadığı belirtilir.
3. Son cümlede hiçbir şeyin O'na denk olmadığı söylenir.
4. Bu ifadeler Allah'ın birliğini ve eşsizliğini anlatır.

12. Grafikte bir sınıfta öğrencilerin sunum hazırlamak istediği değerler ve bunları seçen öğrenci sayıları verilmiştir. Öğretmen sunumlara en çok tercih edilen değerden başlayacağını duyurmuştur. Grafiğe göre sunumlar hangi değerle başlayacaktır?

• A) Sabır ile
• B) Şükür ile
• C) Yardımlaşma ile
• D) Tevekkül ile

Doğru cevap: B — Sunumlar şükür ile başlayacaktır; grafikte en çok öğrencinin seçtiği değer 19 kişiyle şükürdür.

1. Grafikteki sayıları yazalım: sabır 12, şükür 19, yardımlaşma 15, tevekkül 8 öğrenci.
2. Öğretmen en çok tercih edilen değerden başlayacak; öyleyse en büyük sayıyı bulmalıyız.
3. Sayıları sıralayalım: $19 > 15 > 12 > 8$. En büyük sayı 19’dur ve şükür değerine aittir.
4. Denetleyelim: toplam öğrenci $12 + 19 + 15 + 8 = 54$; 19 öğrenci bunların en kalabalık grubu ✓. Sunum sırası şükür, yardımlaşma, sabır, tevekkül olur.

13. Bir öğrenci "Allah'ın her şeye gücü yeter." ifadesini duyunca bunun ne anlama geldiğini merak etmiştir. Öğretmeni ona en küçük böcekten en büyük yıldıza kadar her varlığın yaratılışını örnek göstermiştir. Öğretmenin yaptığı bu açıklama Allah'ın hangi özelliğini anlatmaktadır?

• A) Her şeye gücünün yetmesini
• B) Her şeyi işitmesini
• C) Her şeyi görmesini
• D) Her şeyi bağışlamasını

Doğru cevap: A — Küçükten büyüğe her varlığı yaratabilmek, Allah'ın gücünün her şeye yettiğini gösterir.

1. İfade "her şeye gücü yeter" biçimindedir.
2. Öğretmen en küçük ve en büyük varlıkları örnek vermiştir.
3. Böylece gücün sınırsızlığı anlatılmıştır.
4. Açıklama Allah'ın gücünün her şeye yetmesini anlatır.

14. Kartlarda dört davranış verilmiştir. Bunlardan üçü dinimizin öğütlediği güzel davranışlardan iken biri kesinlikle sakınılması gereken bir davranıştır. Kartlara göre sakınılması gereken davranış hangisidir?

• A) Ana babaya iyi davranmak
• B) Komşuyu gözetmek
• C) Kul hakkı yemek
• D) Doğru sözlü olmak

Doğru cevap: C — Sakınılması gereken davranış kul hakkı yemektir; başkasının hakkını almak dinimizde ağır bir sorumluluktur.

1. Kartları tek tek değerlendirelim: ana babaya iyi davranmak Kur’an’da açıkça öğütlenir (İsrâ suresi, 17/23).
2. Komşuyu gözetmek ve doğru sözlü olmak da güzel ahlakın gereğidir; insanlar arasında güveni artırır.
3. Kul hakkı yemek ise başkasının malını, emeğini ya da hakkını haksızca almaktır. Bu hak, sahibi helal etmedikçe ortadan kalkmaz; bu yüzden özellikle sakınılır.
4. Denetleyelim: üç kart iyilik anlatıyor ✓, yalnız kul hakkı yemek başkasına zarar veriyor ✓; aranan davranış budur.

15. Bir öğrenci "Allah'a inanan kişinin çalışmasına gerek yoktur, zaten olacak olan olur." demiştir. Arkadaşı bu görüşün yanlış olduğunu söyleyip günlük hayattan bir örnek vererek onu ikna etmiştir. Arkadaşının verebileceği en uygun örnek hangisidir?

• A) Hiç ders çalışmadan sınav sonucunu beklemek
• B) Tarlasını eken çiftçinin bereket için dua etmesi
• C) Kapıyı açık bırakıp korunmayı beklemek
• D) Hastalanınca doktora hiç gitmemek

Doğru cevap: B — Doğru anlayış, gereken çalışmayı yapıp sonucu Allah'tan istemektir; çiftçi örneği bunu gösterir.

1. Öğrencinin iddiası çalışmanın gereksiz olduğudur.
2. Bu iddiayı çürütmek için çalışmayı da içeren bir örnek gerekir.
3. A, C ve D seçeneklerinde hiç çaba gösterilmemektedir.
4. B seçeneğinde çiftçi önce tarlasını ekmiş, sonra dua etmiştir.