Prokaryot ve Ökaryot Hücre
Prokaryot: çekirdek zarı yoktur, DNA sitoplazmada serbesttir, zarlı organel bulunmaz. Yalnızca ribozom vardır. Bakteriler ve arkeler bu gruptadır.
Ökaryot: çekirdek zarı vardır, zarlı organeller bulunur. Bitki, hayvan, mantar ve protistler.
Ribozom bütün hücrelerde ortaktır — protein sentezi olmadan hücre yaşayamaz.
Organeller
Mitokondri: oksijenli solunum, ATP üretimi
Ribozom: protein sentezi — zarsızdır
Endoplazmik retikulum: madde taşıma ve sentez
Golgi: paketleme ve salgı
Lizozom: sindirim — hayvan hücresine özgü
Kloroplast: fotosentez — bitki hücresine özgü
Koful: depolama; bitkide büyük, hayvanda küçük
Bitki hücresinde ayrıca hücre çeperi bulunur.
Hücrede Madde Geçişi
Pasif taşıma — enerji harcanmaz, çoktan aza doğrudur:
difüzyon · osmoz (suyun difüzyonu) · kolaylaştırılmış difüzyon
Aktif taşıma — ATP harcanır, azdan çoğa doğrudur; derişim gradyanına karşı çalışır.
Endositoz / ekzositoz: büyük moleküllerin kesecikle alınması ve atılması. Enerji gerektirir.
Hücre zarı seçici geçirgendir: hangi maddenin geçeceğini denetler.
Sık Yapılan Hata
Prokaryot hücrede hiç organel olmadığını sanmak. Ribozom prokaryotta da vardır; olmayan zarlı organellerdir.
İkinci hata: osmozu aktif taşıma sanmak. Osmoz suyun difüzyonudur ve enerji harcanmaz.
Sık sorulanlar
Prokaryot hücrede hangi organel bulunur?
Ribozom. Zarlı organel bulunmaz, ancak protein sentezi için ribozom her hücrede vardır.
Aktif taşıma ile pasif taşıma farkı nedir?
Aktif taşımada ATP harcanır ve madde azdan çoğa geçer; pasif taşımada enerji harcanmaz ve geçiş çoktan aza doğrudur.