5. Sınıf Allah İnancı — Konu Anlatımı

Bir Buğday Tanesinin Takvimi

Ekimde toprağa düşen bir buğday tanesini düşün. Birkaç hafta içinde filizlenir, kışı toprakta geçirir, baharda boy atar, haziranda başak olur. Bir başakta ortalama 30-40 tane çıkar. Ertesi yıl aynı sıra yine tekrarlanır: tohum, yağmur, filiz, başak.

Peki bu sıra neden hiç karışmıyor? Neden başak önce, tohum sonra gelmiyor? Din Kültürü dersinde bu sorunun cevabı şöyle kurulur: Evrendeki her şey bir ölçü ve düzen içinde işler; bu düzen bir yaratıcının varlığına işaret eder. Kur'an da okurunu buna bakmaya çağırır: "Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde akıl sahipleri için elbette ibretler vardır." (Âl-i İmrân suresi, 190. ayet)

Gece ile gündüzün sırası, mevsimlerin değişmesi, gezegenlerin çarpışmadan yörüngede kalması aynı düzenin örnekleridir. İslam düşüncesinde bu düzeni gözlemlemek bir tür "kâinat kitabını okumak" olarak anlatılır.

Hangisi Düzen, Hangisi Değil?

Testlerde 4 kart verilir, 3'ü düzenin örneğidir, 1'i değildir. Örnek: (1) gecenin ardından gündüzün gelmesi, (2) mevsimlerin sırayla değişmesi, (3) yağmurun buluttan yağması, (4) bir öğrencinin defterini kaybetmesi. Dördüncüsü kişisel bir olaydır, her yıl aynı biçimde tekrarlanan bir yasa değildir.

İpucu: "her zaman", "her yıl", "aynı sırayla" gibi sözler düzeni; "bir gün", "bir öğrenci" gibi sözler tek seferlik olayı gösterir.

Tevhit ve İhlâs Suresi

Tevhit, Allah'ın bir ve tek olduğuna inanmaktır; İslam inancının temelidir. Kur'an'ın 112. suresi olan İhlâs, 4 ayette bu inancı özetler. Anlamı kısaca şöyledir:

(1) De ki: O Allah birdir. (2) Allah hiçbir şeye muhtaç değildir, her şey O'na muhtaçtır. (3) O doğurmamış ve doğmamıştır. (4) Hiçbir şey O'na denk değildir.

Mini soru: İhlâs suresi en çok hangi iman esasını öne çıkarır? Cevap: Allah'ın birliği ve eşsizliği. Meleklere ya da ahirete iman bu surenin konusu değildir.

Allah'ın Güzel İsimleri

Kur'an'da Allah'ın nitelikleri güzel isimlerle anlatılır. Bunlara esmâ-i hüsnâ (en güzel isimler) denir. Hadis kaynaklarında 99 isimden söz edilir (Buhârî ve Müslim'deki rivayet). Sınavda en sık gelenler:

• er-Rahmân: bütün canlılara ayırım yapmadan merhamet eden.
• er-Rahîm: çok merhametli, merhameti sürekli olan.
• el-Alîm: her şeyi bilen.
• es-Semî: her şeyi işiten.
• el-Basîr: her şeyi gören.
• el-Kadîr: her şeye gücü yeten.
• el-Hâlık: yaratan. er-Rezzâk: rızık veren.

Sık gelen soru kalıbı: "İçinden sessizce dua eden kişi, duasının bilindiğine ve işitildiğine inanıyor." Burada tek isim değil iki isim birlikte sorulur: el-Alîm ve es-Semî. "Gören" (el-Basîr) bu soruda tuzaktır, çünkü dua görülen değil, işitilen ve bilinen bir şeydir.

Sık Yapılan Hata: "Dua Ettim, Çalışmama Gerek Yok"

Bazı öğrenciler Allah'a inanmayı "Olacak olan olur, çalışmasam da olur." diye anlıyor. Program bunu açıkça yanlış sayar. Dua, üzerine düşeni yaptıktan sonra Allah'tan yardım istemektir; çalışmanın yerine geçmez. Tarlasını sürüp tohumunu eken çiftçinin sonra yağmur duasına çıkması doğru örnektir. Hiç ders çalışmadan sınav sonucunu beklemek ise yanlış örnektir.

Fâtiha suresinde bu ilişki bir cümlede anlatılır: "Yalnız sana kulluk eder, yalnız senden yardım dileriz." (Fâtiha suresi, 5. ayet) Kulluk ve yardım dilemek yan yana durur.

İnanç Davranışa Nasıl Yansır?

Allah'ın her şeyi gördüğüne ve bildiğine inanan öğrenci, kimsenin olmadığı sınıfta bulduğu cüzdanı öğretmenine teslim eder. İnanç burada sorumluluk ve dürüstlük olarak görünür. Selde evi zarar görüp de kimsenin canına bir şey gelmediği için şükreden aile ise iki değeri birden gösterir: sabır (zorluğa dayanmak) ve şükür (nimete teşekkür).

İnanç ibadetle de davranışa dönüşür: ezan namaz vaktinin girdiğini bildirir, namazdan önce abdest alınır, Kur'an'ın 114 suresi okunup anlaşılmaya çalışılır. Konunun testlerinde bu ibadet sorularına da rastlarsın; hepsinin kökü Allah inancıdır.

Dua: Ne Zaman, Nasıl?

Kısaca dua, insanın Allah'a yönelip dileğini söylemesidir. Belirli bir saati ya da yeri yoktur; sınav sabahı, bir hastanın başında, yemekten sonra edilebilir. Kur'an'da Allah'ın kullarına yakın olduğu ve dua edenin duasına karşılık verdiği bildirilir (Bakara suresi, 186. ayet).

Duanın dili de önemlidir. Bağırmak, başkalarına duyurmak ya da acele etmek beklenmez; içten ve samimi olmak beklenir. İbadetin amacı da aynıdır: gösteriş ya da övgü değil, Allah'ın rızasını kazanmak. Mini soru: Haftalarca çalışıp sınav sabahı dua eden öğrenci ile hiç çalışmadan dua eden öğrenciden hangisi duanın anlamına uygun davranmıştır? Cevap: ilki; o hem üzerine düşeni yapmış hem de dua etmiştir.

Sık sorulanlar