Süt Kutusunun Arkası
Markette çocuğunuza bir süt kutusu verin ve arkasını okumasını isteyin. Üzerinde "STT: 05.10" yazsın, bugün de 9 Ekim olsun. Tarih 4 gün önce geçmiştir; bu süt alınmaz, içilmez.
Etikette iki farklı tarih türü görülür. STT (son tüketim tarihi) süt, yoğurt ve et gibi çabuk bozulan besinlerdedir; geçtiyse tüketilmez. TETT (tavsiye edilen tüketim tarihi) makarna, bisküvi gibi uzun dayananlardadır; geçince kalite düşebilir. Ambalajın şişmiş ya da yırtık olmasına da bakılır.
Hangi Besin Ne İş Görür?
Karbonhidrat: enerji verir. Maça çıkmadan önce yenen ekmek, makarna, pilav.
Protein: kasların ve kemiklerin büyümesini sağlar. Süt, yumurta, et, mercimek.
Yağ: enerji verir ve depolanır. Zeytinyağı, tereyağı, fındık.
Vitamin ve mineral: vücudun düzenli çalışmasını sağlar. Sebze ve meyveler.
Su: her işlev için gereklidir.
Diş etleri kanayan, sık hastalanan bir çocuğa doktor portakal, limon ve maydanoz önerebilir. Bunlarda C vitamini boldur.
İki Yanılgı
Birincisi: "Vitamin hap gibidir, enerji verir." Vitaminler enerji vermez; düzenleyicidir. Enerji karbonhidrat, yağ ve proteinden gelir.
İkincisi: "Bir kutu meyve suyu bir meyveye eşittir." Hazır meyve suyunda lif azdır, şekeri çoğu zaman fazladır. Portakalın kendisi daha doyurucudur.
Tabağı Dörde Bölün
Akşam yemeğinde tabağı hayalî çizgilerle 4 parçaya ayırın. 2 parça sebze ve meyve, 1 parça tahıl (bulgur, ekmek), 1 parça et, yumurta ya da baklagil. Sağlıklı bir öğünde en büyük payı sebze ve meyveler alır.
Bir Haftalık Su Çizelgesi
Buzdolabına 7 günlük bir çizelge asın; çocuk içtiği her bardak su için bir kutu boyasın. Çoğu okul çocuğu için önerilen, günde yaklaşık 6-8 bardaktır. Hafta sonunda çizelge hangi günlerde az su içildiğini gösterir.
Her gün hazır gıda ve şekerli içecek tüketip hiç hareket etmeyen çocukta aşırı kilo alma riski artar. Sorun tek bir cips paketi değil, alışkanlığın her gün tekrarlanmasıdır.
Gevrek Kutusunda Kaç Kaşık Şeker?
Etiketteki besin tablosu da okunur. İki kahvaltılık gevrek kutusu alın ve "100 g'da şeker" satırını karşılaştırın. Birinde 8 g, ötekinde 28 g yazabilir. 1 çay kaşığı şeker yaklaşık 4 gramdır. 28 g, 7 çay kaşığı demektir; 8 g ise 2 kaşık.
Çocuk bu hesabı bir kez kendisi yapınca "hangisini alalım?" sorusunu siz sormadan cevaplar. Aynı oyunu meyveli yoğurt ile sade yoğurt arasında da oynayın.
Etikette ilk sırada yazan malzeme, üründe en çok bulunan malzemedir. Gevrek kutusunda ilk sırada şeker yazıyorsa ürün tahıldan çok şekerdir.
Sık sorulanlar
Son tüketim tarihi geçmiş süt içilir mi?
Hayır. STT çabuk bozulan besinlerde yazar; tarih geçtiyse ürün tüketilmez.
Vitaminler enerji verir mi?
Hayır. Vitaminler düzenleyicidir; enerji karbonhidrat, yağ ve proteinden sağlanır.
Ekmek ve makarnada en çok hangi besin içeriği bulunur?
Karbonhidrat. Enerji verici besinlerdir.