Bileşke Kuvvet
Bir cisme etki eden kuvvetlerin toplam etkisidir.
Aynı yönde: kuvvetler toplanır, yön aynı kalır.
$8 \;\text{N} + 5 \;\text{N} = 13 \;\text{N}$
Zıt yönde: büyükten küçük çıkarılır, yön büyüğün yönündedir.
$12 \;\text{N} - 5 \;\text{N} = 7 \;\text{N}$
Dengelenmiş ve Dengelenmemiş
Dengelenmiş kuvvetler: bileşke kuvvet sıfırdır. Cisim duruyorsa durmaya, hareketliyse sabit süratle hareketine devam eder.
Dengelenmemiş kuvvetler: bileşke sıfırdan farklıdır. Cismin sürati ya da yönü değişir.
Önemli ayrım: dengelenmiş kuvvet "hareket yok" demek değildir; "hareket değişmiyor" demektir.
Sabit Süratli Hareket
Sürat, birim zamanda alınan yoldur:
$\text{sürat} = \dfrac{\text{yol}}{\text{zaman}}$
Birimi m/s ya da km/h'dir. 90 km yolu 2 saatte alan bir araç 45 km/h süratle gitmiştir.
Sabit süratli harekette eşit zamanlarda eşit yollar alınır; yol-zaman grafiği bir doğru olur.
Sık Yapılan Hata
Dengelenmiş kuvvetlerde cismin durmak zorunda olduğunu sanmak. Buzda kayan bir cisim kuvvetler dengelendiğinde sabit süratle kaymaya devam eder.
İkinci hata: zıt yönlü kuvvetleri toplamak. Zıt yönde çıkarma yapılır.
Sık sorulanlar
Dengelenmiş kuvvet etkisindeki cisim durur mu?
Zorunlu değil. Duruyorsa durur, hareketliyse sabit süratle hareketine devam eder.
Sürat nasıl hesaplanır?
Alınan yolun geçen zamana bölümüyle. Birimi m/s ya da km/h'dir.