Mol Kavramı
1 mol = $6{,}02 \times 10^{23}$ tanecik (Avogadro sayısı)
$n = \dfrac{m}{M_A}$ — kütle / mol kütlesi
Normal koşullarda (0 °C, 1 atm) 1 mol gazın hacmi 22,4 litredir.
Mol, tanecik sayısını kütleye bağlayan köprüdür; bütün kimyasal hesaplamalar bu kavram üzerinden yürür.
Tepkime Türleri ve Denkleştirme
Yanma · sentez · analiz · yer değiştirme · asit-baz (nötrleşme) · çökelme
Kimyasal denklemler kütlenin korunumu gereği denkleştirilir: her elementin atom sayısı iki tarafta eşit olmalıdır.
$\mathrm{CH_4 + 2O_2 \to CO_2 + 2H_2O}$
Denkleştirme yalnızca katsayılarla yapılır; formüldeki alt indisler değiştirilemez — değiştirilirse madde değişir.
Sınırlayıcı Bileşen
Tepkimeye giren maddelerden biri önce tükenir ve ürün miktarını belirler; buna sınırlayıcı bileşen denir.
Bulma yöntemi: her maddenin mol sayısı, denklemdeki katsayısına bölünür; en küçük oranı veren sınırlayıcıdır.
Ürün hesabı her zaman sınırlayıcı bileşen üzerinden yapılır; artan madde hesaba katılmaz.
Sık Yapılan Hata
Denkleştirirken alt indisleri değiştirmek. ✗ $\mathrm{H_2O \to H_2O_2}$ — bu artık su değil, hidrojen peroksittir. Yalnızca katsayılar değiştirilir.
İkinci hata: ürün hesabını fazla olan maddeden yapmak. Hesap sınırlayıcı bileşen üzerinden yürütülür.
Sık sorulanlar
Denkleştirmede alt indisler değiştirilebilir mi?
Hayır. Alt indis değişirse madde değişir; yalnızca katsayılar kullanılır.
Sınırlayıcı bileşen nasıl bulunur?
Her maddenin mol sayısı denklemdeki katsayısına bölünür; en küçük oranı veren sınırlayıcıdır.