Bölmenin Öğeleri
Bölünen: paylaştırılan sayı
Bölen: kaça bölündüğü
Bölüm: sonuç
Kalan: artan miktar
15 : 4 = 3, kalan 3
Bölünen 15, bölen 4, bölüm 3, kalan 3
Kalanlı Bölme
Bazı bölmelerde eşit paylaştırmadan sonra bir miktar artar. Buna kalan denir.
Kalan her zaman bölenden küçüktür.
15 : 4 işleminde kalan 3'tür; 4'ten küçüktür ✓
Kalan bölene eşit ya da ondan büyükse bölme tamamlanmamıştır.
Kontrol Etme
Bölme işlemini şu bağıntıyla denetleriz:
bölen × bölüm + kalan = bölünen
15 : 4 = 3, kalan 3 → 4 × 3 + 3 = 12 + 3 = 15 ✓
Bu kontrol her zaman yapılabilir.
Sık Yapılan Hata
Kalanı bölenden büyük bırakmak. 15 : 4 için "bölüm 2, kalan 7" yanlıştır; kalan 4'ten küçük olmalıdır.
İkinci hata: bölmede sırayı değiştirmek — 15 : 4 ile 4 : 15 aynı değildir.
Sık sorulanlar
Kalan bölenden büyük olabilir mi?
Hayır. Kalan her zaman bölenden küçüktür.
Bölme nasıl kontrol edilir?
Bölen ile bölüm çarpılır, kalan eklenir; sonuç bölünene eşit olmalıdır.