3. Sınıf Bölme İşlemi — Konu Anlatımı

Aile Üçlüsü: 4, 6 ve 24

4, 6 ve 24 sayıları bir "aile"dir. Aynı üç sayıyla dört işlem kurulur:

4 × 6 = 24 · 6 × 4 = 24 · 24 ÷ 4 = 6 · 24 ÷ 6 = 4

Tabakta 24 kurabiye var, 4 çocuğa eşit paylaşılacak. Her çocuğa kaç tane düşer? Çocuk tabloda "4 kere kaç 24 eder?" diye arar ve 6'yı bulur. Bölmeyi çarpım tablosunu tersten okuyarak yapmak, bu sınıfın asıl becerisidir. 45 ÷ 5 için "5 kere kaç 45?" sorusu sorulur: 9.

Misketler Torbaya Sığmayınca

13 misket 4 torbaya eşit konacak. Her torbaya 3 misket girer, 4 × 3 = 12 misket yerleşir. Bir misket açıkta kalır. Bu misket kalandır: 13 ÷ 4 = 3, kalan 1.

Öğelerin adlarını da bu örnekle söyleyin. Paylaşılan 13 bölünen, torba sayısı 4 bölen, her torbadaki 3 bölüm, açıkta kalan 1 kalandır.

Kontrol çarpma ve toplamayla yapılır: 4 × 3 + 1 = 13. Baştaki sayı bulunuyorsa işlem doğrudur.

Kalan Bölenden Büyük Olamaz

Sık yapılan hata, 13 ÷ 4 için "her torbaya 2, kalan 5" demektir. Kontrol tutar: 4 × 2 + 5 = 13. Peki neden yanlış? Açıkta 5 misket varsa 4 torbaya birer tane daha konabilir. Paylaştırma bitmemiştir. Bu yüzden kalan her zaman bölenden küçüktür; 4'e bölmede kalan en çok 3 olabilir.

Bir başka karışıklık sırayla ilgilidir. 24 ÷ 4 ile 4 ÷ 24 aynı değildir; bölünen önce yazılır.

Sıfır ve Bir ile Bölme

Sayıyı 1'e bölmek, hepsini tek kişiye vermektir: 8 ÷ 1 = 8. Kendisine bölmek herkese birer vermektir: 8 ÷ 8 = 1. Hiç kurabiye yoksa kaç kişiye bölünse de kimseye düşmez: 0 ÷ 5 = 0. Bir sayı sıfıra bölünmez; "8 kurabiyeyi 0 kişiye paylaştır" cümlesinin anlamı yoktur.

Evde Bölme

• Kart dağıtma: 30 kartı 4 kişiye dağıtın. Herkese 7 kart düşer, 2 kart artar. 4 × 7 + 2 = 30.
• Aile üçlüsü: Çocuk 3, 7 ve 21 sayılarıyla dört işlemi yazsın.
• Artanı ne yapalım? 17 çileği 5 kişiye paylaştırın. Kalan 2 çilekle ne yapılabilir?

Sık sorulanlar