Çember ve Daire — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 31 Ağustos 2026

Çember mi Daire mi?

Çember: merkeze eşit uzaklıktaki noktaların oluşturduğu eğri. Yalnızca kenardır, içi boştur.
Daire: çember ve içi.

Bu yüzden çemberde çevre, dairede alan konuşulur.

Çevre ve Alan

Çemberin çevresi: $2\pi r$ ya da $\pi d$
Dairenin alanı: $\pi r^2$

$r$ yarıçap, $d$ çaptır ve $d = 2r$'dir.

Yarıçapı 5 cm olan dairenin alanı $25\pi \;\text{cm}^2$, çevresi $10\pi \;\text{cm}$'dir.

Yay ve Daire Dilimi

Merkez açısı $\alpha$ olan parçalar tam çemberin $\dfrac{\alpha}{360}$ katıdır:

Yay uzunluğu $= 2\pi r \cdot \dfrac{\alpha}{360}$
Daire dilimi alanı $= \pi r^2 \cdot \dfrac{\alpha}{360}$

$90^\circ$'lik dilim çeyrek daire, $180^\circ$'lik dilim yarım dairedir.

Sık Yapılan Hata

Alan formülünde çapı yarıçap yerine kullanmak. Soru çap veriyorsa önce ikiye böl: çap 10 ise $r = 5$, alan $25\pi$'dir — $100\pi$ değil.

İkinci hata: birimi karıştırmak. Çevre cm, alan cm² birimindedir.

Sık sorulanlar

Çember ile daire arasındaki fark nedir?

Çember yalnızca eğrinin kendisidir; daire çemberle birlikte içini de kapsar.

Çapı 10 cm olan dairenin alanı kaçtır?

Yarıçap 5 cm olduğundan alan $\pi \cdot 5^2 = 25\pi$ cm²'dir.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • MAT.7.4.7

    Dikdörtgenin, paralelkenarın alanına ve çemberin uzunluğuna ilişkin deneyimlerini dairenin alan bağıntısına yansıtabilme

  • MAT.7.4.8

    Çemberde merkez açı ve gördüğü yay uzunluğu arasındaki ilişkiden yola çıkarak daire ve daire diliminin alanları arasındaki ilişkiye yönelik analojik akıl yürütebilme

Çember ve Daire testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.