Örnekleme Yöntemleri
Basit rastgele: herkesin seçilme olasılığı eşittir
Tabakalı: evren gruplara ayrılıp her gruptan oranlı seçim yapılır
Sistematik: belirli aralıklarla seçim
Küme örneklemesi: hazır gruplar seçilir
Örneklem büyüdükçe evreni temsil gücü artar; ancak yanlı seçilmiş büyük örneklem, yansız küçük örneklemden daha kötüdür.
Grafik Türleri
Sütun grafiği: kategori karşılaştırması
Çizgi grafiği: zamana bağlı değişim
Daire grafiği: bütün içindeki pay
Histogram: sürekli verinin dağılımı
Kutu grafiği: çeyrekler ve aykırı değerler
Serpme (saçılım) grafiği: iki değişken arasındaki ilişki
Daire grafiğinde dilim açısı: $\frac{\text{pay}}{\text{toplam}} \times 360^\circ$
Yanıltıcı Grafikler
Aynı veri, sunuma göre farklı izlenim yaratabilir:
Kesik eksen: $y$ ekseni sıfırdan başlamazsa küçük farklar büyük görünür.
Ölçek oynaması: eksen aralıklarının eşit olmaması eğilimi çarpıtır.
Üç boyutlu görsel: hacim etkisi oranları yanıltır.
Grafik okurken önce eksenlerin başlangıç değerine ve ölçeğine bakmak gerekir.
Sık Yapılan Hata
Korelasyonu nedensellik sanmak. İki değişkenin birlikte artması, birinin diğerine yol açtığını göstermez; üçüncü bir etken ikisini birden etkiliyor olabilir.
İkinci hata: grafikteki eğilime bakıp eksen ölçeğini denetlememek.
Sık sorulanlar
Korelasyon nedensellik midir?
Hayır. İki değişkenin birlikte değişmesi aralarında neden-sonuç ilişkisi olduğunu kanıtlamaz.
Kesik eksenli grafik neden yanıltıcıdır?
Eksen sıfırdan başlamadığı için küçük farklar görsel olarak çok büyük görünür.