Sıra Arkadaşı Kalmayan Var mı?
Sınıfta 26 öğrenci var ve sıralar ikişerlik. Sıralar dolunca ayakta öğrenci kalır mı? 26 kişi ikişer ikişer oturur, 13 sıra dolar, kimse kalmaz. 26 bir çift sayıdır.
Bahçeden 19 gül toplandı, ikişerli demet yapılacak. 9 demet çıkar, 1 gül dışarıda kalır. 19 bir tek sayıdır. Tanım bu kadar basittir: ikişer eşlenince artan yoksa çift, 1 artıyorsa tek.
Bütün Sayıya Bakmak Gerekmez
387 öğrenciyi ikişer eşlemek uzun sürer. Kısa yol: son rakama bakın. Son rakam 0, 2, 4, 6 ya da 8 ise sayı çifttir. 1, 3, 5, 7 ya da 9 ise tektir. 387'nin son rakamı 7, sayı tektir.
Neden yalnız son rakam? Yüzlükler ve onluklar her zaman ikişer eşlenebilir; 10 da 100 de çifttir. Eşsiz kalma ihtimali yalnız birlerde vardır.
Melis'in 250 Yanılgısı
Melis, 250'nin birler basamağı "boş" göründüğü için sayıyı tek sandı. Sık yapılan hata budur. Sıfır, birlerde hiç tane olmadığını söyler; artan da yoktur. 250 kişi ikişer eşlenince kimse açıkta kalmaz. 0 ile biten her sayı çifttir, 0'ın kendisi de çifttir.
İkinci karışıklık ilk rakama bakmaktır. Çocuk sayının başındaki rakamı görüp karar verir. 734'ü "7 tek, sayı tek" diyen çocuk yanılır; son rakam 4, sayı çifttir.
İki Tek Bir Çift Eder
İki tek sayı toplanınca ne olur? 3 + 5 = 8, çift. Şaşırtıcı görünür ama fasulyeyle bakınca anlaşılır: 3 fasulyede 1 eşsiz, 5 fasulyede 1 eşsiz var. İki eşsiz birbirini bulur, artan kalmaz.
(1) çift + çift = çift → 4 + 6 = 10
(2) tek + tek = çift → 7 + 9 = 16
(3) tek + çift = tek → 7 + 4 = 11
Evde İkişer İkişer
- Ayakkabılık: Evdeki ayakkabı tekleri sayın. Toplam çift mi? Değilse bir tek nerede kaybolmuş?
- Merdiven: Basamakları ikişer atlayarak çıkın. Son basamağa tam basıyorsanız basamak sayısı çifttir.
- Kaç tek, kaç çift? Takvimdeki bu ayın günlerini sayın. 30 günlük bir ayda 15 tek, 15 çift gün vardır; 31 günlükte hangisi fazla?
Sık sorulanlar
Bir sayının tek mi çift mi olduğu nasıl anlaşılır?
Son rakamına bakılır. 0, 2, 4, 6, 8 ise çift; 1, 3, 5, 7, 9 ise tektir.
0 tek mi, çift mi?
Çifttir. 250 gibi 0 ile biten sayılar da çifttir.
19 gül ikişerli demet yapılırsa kaç gül artar?
1 gül artar; 9 demet çıkar. Bu yüzden 19 tek sayıdır.