Gereksiz Sözcük
Aynı anlamı iki kez vermektir; sözcüklerden biri çıkarıldığında anlam bozulmaz.
✗ "Yukarıya doğru yukarı çıktı."
✗ "Karşılıklı olarak birbirlerine baktılar."
✗ "Yaklaşık iki saat kadar bekledik."
Son örnekte "yaklaşık" ve "kadar" aynı işi görüyor; biri atılmalıdır.
Anlam Belirsizliği
Cümle birden çok anlama geliyorsa bozukluk vardır.
✗ "Genç kadının elindeki çantayı aldı." — genç olan kim?
Çözüm: virgül kullanmak ya da sözcüğün yerini değiştirmek. "Genç, kadının elindeki çantayı aldı."
Mantık ve Sıralama Hatası
✗ "Önce doktora gitti, sonra hastalandı." — olayların sırası ters.
✗ "Kesinlikle yarın gelebilir." — "kesinlikle" ile "-ebilir" çelişiyor.
✗ "Hiçbir öğrenci sınıfta yoktu, sadece Ali vardı." — "hiçbir" ile "sadece Ali" çelişiyor.
Sık Yapılan Hata
Uzun cümleyi otomatik olarak bozuk saymak. Ölçüt uzunluk değil, anlamın ya da dil bilgisinin zedelenmesidir.
Sınavda hızlı yöntem: önce gereksiz sözcük ara, sonra çelişki ara, sonra özne-yüklem uyumuna bak.
Sık sorulanlar
Anlam belirsizliği nasıl giderilir?
Virgül kullanarak ya da sözcüğün cümledeki yerini değiştirerek.
"Yaklaşık iki saat kadar" neden bozuktur?
"Yaklaşık" ve "kadar" aynı anlamı verir; ikisinin birlikte kullanılması gereksiz sözcük hatasıdır.