3. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı
10 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Limonatayı içen Barış yüzünü ekşiterek "Çok ekşi olmuş." dedi. Barış limonatanın ekşi olduğunu hangi organıyla anlamıştır?
- A burun
- B kulak
- C göz
- D dil
Aşağıda duyu organları ile görevleri eşleştirilmiştir. Bu dört eşleştirmeden biri YANLIŞTIR. Buna göre hangisi yanlış eşleştirilmiştir?
- A Göz – görme
- B Kulak – işitme
- C Deri – dokunma
- D Dil – koklama
Işığı, renkleri ve cisimlerin şekillerini algılamamızı sağlayan duyu organımız hangisidir?
- A Kulak
- B Göz
- C Burun
- D Dil
Barış duvara doğru fırlattığı top duvara çarpıp geri döndü ve tam ters yöne doğru hareket etmeye başladı. Şekle göre topun duvara çarpmasıyla neyi değişmiştir?
- A Rengi
- B Yönü
- C Ağırlığı
- D Büyüklüğü
Şekilde kara üzerindeki yer şekilleri gösterilmiştir. K harfiyle gösterilen, çevresine göre çok yüksek olan yer şekli hangisidir?
- A Deniz
- B Göl
- C Dağ
- D Ada
Kapalı bir kutunun içine elini sokan öğrenci, cismin pürüzlü mü yoksa düz mü olduğunu söyleyebilmektedir. Bu öğrenci hangi duyu organını kullanmıştır?
- A Göz
- B Dil
- C Kulak
- D Deri
Şekilde Dünya'yı çepeçevre saran ve soru işaretiyle gösterilen bölüm vardır. Bu bölümün adı nedir?
- A Su katmanı
- B Hava katmanı
- C Kara katmanı
- D Taş katmanı
Öğretmen tahtaya üç model çizdi. Dünya'nın şeklini bu modellerden hangisi doğru gösterir?
- A 1. model – küre
- B 2. model – düz tepsi
- C 3. model – kutu
- D Modellerin hiçbiri
Öğretmen tahtaya yazdığı cümleyi okurken teneffüs zilinin çaldığını duydu. Öğretmen bu sırada hangi iki duyu organını birlikte kullanmıştır?
- A Kulak ve göz
- B Dil ve burun
- C Deri ve dil
- D Burun ve kulak
Hareket hâlindeki bir bisikletin freni sıkıldığında bisiklet önce yavaşlar, sonra durur. Bu olayda kuvvetin etkisi nedir?
- A Duran cismi hareket ettirmesi
- B Hareketli cismi yavaşlatıp durdurması
- C Cismin rengini değiştirmesi
- D Cismi büyütmesi
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Ekşi bir tattır; Barış limonatanın ekşi olduğunu dilini kullanarak anlamıştır.
- Barış limonatayı içti, yani ağzına aldı.
- Ekşi olduğunu söyledi. Ekşi, tatlı, tuzlu ve acı birer tattır.
- Tatları algılayan organımız dildir.
- Denetleyelim: limonatayı içmeden ekşi olduğunu anlayamazdık ✓ — Barış dilini kullanmıştır.
Sık yapılan hata: "Burun" demek. Burun limonatanın limon kokusunu alabilir ama ne kadar ekşi olduğunu söyleyemez; tadı yalnızca dil algılar.
2. sorunun çözümü
"Dil – koklama" eşleştirmesi yanlıştır; dil tat alır, koklama işi buruna aittir.
- Her eşleştirmeyi tek tek kontrol edelim.
- Göz – görme doğru. Kulak – işitme doğru. Deri – dokunma doğru.
- Dil – koklama: Dilimizle yiyeceklerin tadını alırız. Kokuları ise burnumuzla alırız.
- Denetleyelim: doğrusu "Dil – tatma" ve "Burun – koklama" olmalıydı ✓. Yanlış eşleştirme "Dil – koklama"dır.
Sık yapılan hata: "Deri – dokunma" eşleştirmesini yanlış sanmak. Dokunma organımız elimiz değil, bütün vücudumuzu kaplayan deridir; bu eşleştirme doğrudur.
3. sorunun çözümü
Işığı, renkleri ve şekilleri algılayan organımız gözdür; görme duyusu gözle olur.
- Soruda üç şey sayılıyor: ışık, renk ve şekil. Bunların üçü de gözle görülen şeylerdir.
- Her organın bir işi var: kulak sesi duyar, burun kokuyu alır, dil tadı bulur.
- Işığı ve rengi bu organların hiçbiri algılayamaz; bu iş gözündür.
- Denetleyelim: gözümüzü kapatınca renkleri ve şekilleri göremeyiz ✓ — demek ki görme işini göz yapar.
Sık yapılan hata: "Kulak" demek. Kulak yalnızca sesleri duyar; bir topun kırmızı mı mavi mi olduğunu kulakla anlayamayız. Rengi ve şekli göz algılar.
4. sorunun çözümü
Duvara çarpan cisim, üzerine etkiyen kuvvet nedeniyle hareket yönünü değiştirir.
- Top önce sağa doğru ilerliyor.
- Duvara çarptığında duvar tarafından ters yönde bir kuvvet uygulanır.
- Bu kuvvet topun hareket yönünü tersine çevirir.
- Değişen özellik topun yönüdür.
5. sorunun çözümü
Çevresine göre çok yüksek olan yer şekli dağdır.
- Şekilde K en yüksek ve sivri bölümü gösteriyor.
- Deniz ve göl su alanlarıdır, yükseklik göstermez.
- Çevresinden çok yüksek olan kara parçasına dağ denir.
- K bir dağdır.
6. sorunun çözümü
Cismin pürüzlü mü düz mü olduğunu dokunarak anlarız; dokunma organımız deridir.
- Kutu kapalı, içindeki cisim görünmüyor. Yani göz kullanılamıyor.
- Öğrenci elini kutuya sokup cisme dokunuyor.
- Pürüzlü, düz, sert, yumuşak, sıcak, soğuk gibi özellikleri dokunarak derimizle hissederiz.
- Denetleyelim: elimizi zımpara kâğıdında ve camda gezdirince farkı hemen anlarız ✓ — öğrenci derisini kullanmıştır.
Sık yapılan hata: "Göz" demek. Kutu kapalı olduğu için cisim hiç görünmüyor; öğrenci bu bilgiyi bakarak değil, dokunarak edinmiştir.
7. sorunun çözümü
Dünya'yı saran ve soluk almamızı sağlayan bölüm hava katmanıdır.
- Şekilde ortadaki küre Dünya'dır.
- Onu saran kesikli çizgi Dünya'nın dışındaki bölümü gösterir.
- Bu bölümde hava bulunur; bulutlar ve rüzgâr burada oluşur.
- Adı hava katmanıdır.
8. sorunun çözümü
Dünya küreye benzer, bu yüzden 1. model doğrudur.
- Modelleri tek tek inceleyelim.
- 1. model küre, 2. model düz tepsi, 3. model kutu biçimindedir.
- Uzaydan çekilen fotoğraflarda Dünya küre gibi görünür.
- Doğru gösterim 1. modeldir.
9. sorunun çözümü
Öğretmen yazıyı gözüyle okumuş, zil sesini kulağıyla duymuştur; kullandığı organlar göz ve kulaktır.
- Öğretmenin aynı anda yaptığı iki işi ayıralım: yazıyı okumak ve zili duymak.
- Tahtadaki yazıyı okumak için bakmak gerekir; bu gözle olur.
- Zilin sesini duymak işitmedir; bu kulakla olur.
- Denetleyelim: olayda koku, tat ya da dokunma yok ✓ — öğretmen göz ve kulağını birlikte kullanmıştır.
Sık yapılan hata: "Burun ve kulak" demek. Kulak doğru, zil sesi kulakla duyulur; ama olayda hiçbir koku yok. Yazıyı okumak için burun değil göz kullanılır.
10. sorunun çözümü
Kuvvet hareketli cisimleri yavaşlatabilir ve durdurabilir.
- Bisiklet önce hareket hâlindedir.
- Fren sıkılınca tekerleğe kuvvet uygulanır.
- Bisikletin hızı azalır ve sonunda durur.
- Kuvvet hareketli cismi yavaşlatıp durdurmuştur.