Güneş, Dünya ve Ay — Konu Anlatımı

2 dk okuma · Güncellendi: 29 Ağustos 2026

Üç Gök Cismi

Güneş: bir yıldızdır, kendi ışığını üretir. Üçünün en büyüğüdür.
Dünya: bir gezegendir, Güneş çevresinde dolanır.
Ay: Dünya'nın uydusudur, Dünya çevresinde dolanır.

Büyüklük sırası: Güneş > Dünya > Ay

Güneş bize en yakın yıldızdır; bu yüzden diğer yıldızlardan çok daha büyük görünür.

Dünya'nın Hareketleri

Kendi ekseni çevresinde dönme: 24 saat sürer, gece ve gündüzü oluşturur.

Güneş çevresinde dolanma: 365 gün 6 saat sürer, mevsimleri oluşturur.

Artan 6 saatler dört yılda bir gün eder; bu yüzden dört yılda bir şubat 29 çeker (artık yıl).

Ay ve Evreleri

Ay ışığını kendi üretmez; Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır.

Ay'ın Dünya çevresindeki dolanımı sırasında aydınlık yüzünün ne kadarını gördüğümüz değişir; buna evreler denir: yeni ay, hilal, ilk dördün, dolunay, son dördün.

Bir tam evre döngüsü yaklaşık 29,5 gündür.

Sık Yapılan Hata

Ay'ın kendi ışığı olduğunu sanmak. Ay bir yıldız değildir; ışığını yansıtır.

İkinci hata: gece-gündüzü mevsimlerle karıştırmak. Dönme gece-gündüzü, dolanma mevsimleri oluşturur.

Sık sorulanlar

Gece ve gündüz nasıl oluşur?

Dünya'nın kendi ekseni çevresinde 24 saatte bir dönmesiyle.

Ay kendi ışığını üretir mi?

Hayır. Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır; bu yüzden yıldız değildir.

Bu konunun MEB kazanımları

Anlatım, MEB öğretim programının aşağıdaki kazanımlarına göre hazırlanmıştır. Kazanım kodu ve metni resmî programdan alınmıştır.

  • FB.5.1.1

    Güneş’in yapısı ve dönme hareketi ile ilgili bilgileri kaydedebilme

  • FB.5.1.2

    Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

  • FB.5.1.3

    Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme

Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz testleri

Anlatımı okuduktan sonra aynı konunun testleriyle pratik yapabilirsiniz. Testler ücretsizdir, üyelik istemez; her sorunun doğru cevabı ve adım adım çözümü vardır.