Dış Politikanın İlkeleri
Temel ilke "Yurtta sulh, cihanda sulh"tur. Sorunlar öncelikle diplomasi yoluyla çözülmeye çalışıldı; başka devletlerin iç işlerine karışılmadı.
Bu yaklaşım Hatay ve Boğazlar konularında sonuç verdi: ikisi de savaşsız kazanıldı.
Lozan'dan Kalan Sorunlar
Musul (1926): Ankara Antlaşması ile Irak'a (İngiltere yönetimine) bırakıldı. Şeyh Sait İsyanı ile uğraşılması Türkiye'nin elini zayıflattı.
Nüfus mübadelesi: Yunanistan ile karşılıklı nüfus değişimi 1930'da çözüldü; ardından iki ülke ilişkileri düzeldi.
Yabancı okullar ve borçlar: aşamalı olarak çözüldü.
Boğazlar ve Hatay
Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936): Boğazlar üzerindeki Türk egemenliği tam olarak sağlandı; komisyon kaldırıldı, asker bulundurma hakkı tanındı. II. Dünya Savaşı'nın yaklaşması Türkiye'nin elini güçlendirmişti.
Hatay (1939): uzun bir diplomatik süreç sonunda Hatay Devleti kuruldu, ardından meclis kararıyla Türkiye'ye katıldı. Atatürk'ün son yıllarında en çok ilgilendiği konudur.
Uluslararası Birliktelikler
Milletler Cemiyeti (1932): Türkiye davet edilerek üye oldu.
Balkan Antantı (1934): Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya — İtalya tehdidine karşı.
Sadabat Paktı (1937): Türkiye, İran, Irak, Afganistan — doğu sınırının güvenliği için.
Sık sorulanlar
Montrö Sözleşmesi Türkiye'ye ne kazandırdı?
Boğazlar üzerindeki tam egemenliği. Uluslararası komisyon kaldırıldı ve Türkiye'nin bölgede asker bulundurma hakkı tanındı.
Hatay nasıl Türkiye'ye katıldı?
Savaşla değil, uzun bir diplomatik süreçle. Önce Hatay Devleti kuruldu, sonra kendi meclisinin kararıyla 1939'da Türkiye'ye katıldı.