Dualarımız

1. Dua kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Allah'a yalvarmak, istekte bulunmak
• B) Bir ders çalışmak
• C) Yüksek sesle konuşmak
• D) Kitap okumak

Doğru cevap: A — Dua, Allah'a yönelerek istekte bulunmaktır.

1. Ne soruluyor: "Dua" kelimesinin anlamı.
2. Dua eden kişi Allah'a yönelir, O'na içinden geçenleri söyler ve O'ndan bir şey ister.
3. Bu yüzden dua, Allah'a yalvarmak ve istekte bulunmak demektir.
4. Doğru yanıt Allah'a yalvarmak, istekte bulunmak (A). Denetleme: Ders çalışmak ve kitap okumak başka etkinliklerdir; yüksek sesle konuşmak da duanın anlamı değildir.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. Dualar bazen kitaptan okunarak öğrenildiği için karışır; ama duanın anlamı kitap okumak değil Allah'tan istemektir.

2. Zeynep duaların nereden öğrenildiğini merak etti. Yukarıdaki bilgiye göre Rabbena duaları hangi kaynaktan öğrenilir?

• A) Bir masaldan
• B) Kur'an-ı Kerim'den
• C) Bir gazeteden
• D) Bir şarkıdan

Doğru cevap: B — Rabbena duaları Kur'an ayetlerinden alınmıştır.

1. Ne soruluyor: Bilgi kartına göre Rabbena dualarının hangi kaynaktan öğrenildiği.
2. Kartta "Rabbena duaları Kur'an-ı Kerim'de yer alır" yazıyor.
3. Bir şey hangi kitapta yer alıyorsa oradan öğrenilir. Rabbena duaları Kur'an ayetleridir.
4. Doğru yanıt Kur'an-ı Kerim'den (B). Denetleme: Masal, gazete ve şarkı kartta geçmez; bunlar duaların kaynağı değildir.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. Bazı dualar ezgiyle okunduğu için şarkı sanılabilir; ama kart kaynağın Kur'an-ı Kerim olduğunu açıkça söylüyor.

3. Namazın ardından sıkça okunan bir dua yukarıda verilmiştir. Bu duada neyin istendiği anlatılmaktadır?

• A) Yalnız ahirette makam
• B) Başkalarına zarar
• C) Dünyada ve ahirette iyilik
• D) Yalnız dünyada zenginlik

Doğru cevap: C — Dua hem dünya hem ahiret için iyilik ister.

1. Ne soruluyor: Verilen Rabbena duasında ne istendiği.
2. Duada "fi'd-dünyâ haseneten" dünyada iyilik, "fi'l-âhirati haseneten" ahirette iyilik demektir.
3. Yani bu duada hem dünya hem ahiret için iyilik birlikte isteniyor.
4. Doğru yanıt Dünyada ve ahirette iyilik (C). Denetleme: A ve D şıklarındaki "yalnız" sözü isteği tek tarafa indirir; başkalarına zarar istemek ise dua olamaz.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. Duada "dünya" kelimesi önce geçtiği için yalnız dünya istendiği sanılır; ama cümle ahireti de içerir.

4. Bir kişi hangi durumda dua edebilir?

• A) Yalnız camide
• B) Yalnız bayramlarda
• C) Yalnız zor günlerde
• D) Her zaman ve her yerde

Doğru cevap: D — Dua için belirli bir zaman ve yer şartı yoktur.

1. Ne soruluyor: Bir kişinin hangi durumda dua edebileceği.
2. Dua Allah'a yönelmektir. Allah her yerde ve her zaman kullarını duyar.
3. Bu nedenle dua için belli bir yer ya da gün şartı yoktur. Evde, okulda, sevinçte ve üzüntüde dua edilebilir.
4. Doğru yanıt Her zaman ve her yerde (D). Denetleme: A, B ve C şıklarındaki "yalnız" sözü duayı gereksiz yere cami, bayram ya da zor günlerle sınırlar.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. Camide çok dua edildiği için dua yalnız camiye özgü sanılır; oysa her yerde dua edilebilir.

5. Öğretmen dua adabını anlatırken tahtaya üç kart astı. Yukarıdaki kartlardan hangisi dua adabına uygun DEĞİLDİR?

• A) Bağırarak istemek
• B) Temiz olmak
• C) İçten ve saygılı olmak
• D) Üçü de uygundur

Doğru cevap: A — Dua alçak sesle ve içtenlikle yapılır.

1. Ne soruluyor: Kartlardan hangisinin dua adabına UYGUN OLMADIĞI.
2. Kartlarda "Temiz olmak", "İçten ve saygılı olmak" ve "Bağırarak istemek" yazıyor.
3. Dua edilirken temiz, içten ve saygılı olunur; dua alçak sesle yapılır. Bağırmak bu adaba uymaz.
4. Doğru yanıt Bağırarak istemek (A). Denetleme: Temiz olmak ve içten, saygılı olmak adaba uygundur; kartlardan biri uygun olmadığı için "Üçü de uygundur" yanlıştır.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. Soru kökündeki "DEĞİLDİR" sözünü atlayan ya da kartları dikkatli okumayan öğrenci hepsini uygun sanır.

6. Sınavına iyi çalışan Zeynep sınavdan önce dua etmek istiyor. Bu davranış neyi gösterir?

• A) Arkadaşlarını kıskanmayı
• B) Çalışmakla birlikte Allah'tan yardım istemeyi
• C) Çalışmayı gereksiz görmeyi
• D) Sınavı önemsememeyi

Doğru cevap: B — Dua, çalışmanın yerine değil yanında yapılır.

1. Ne soruluyor: Sınavına iyi çalışıp dua eden Zeynep'in davranışının ne gösterdiği.
2. Zeynep önce elinden geleni yapmış, sınavına iyi çalışmıştır.
3. Sonra başarılı olmak için Allah'tan yardım istiyor. Dua çalışmanın yerine değil, yanında yapılır.
4. Doğru yanıt Çalışmakla birlikte Allah'tan yardım istemeyi (B). Denetleme: Zeynep çalıştığı için C yanlıştır; sınavı önemsediği için D yanlıştır; kıskançlık da metinde yoktur.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. Dua edince çalışmaya gerek kalmadığı düşünülür; ama metin Zeynep'in önce iyi çalıştığını söylüyor.

7. Yukarıdaki duada kul Allah'tan ne istemektedir?

• A) Uzun yaşamayı
• B) Ünlü olmayı
• C) Duasının kabul edilmesini
• D) Zengin olmayı

Doğru cevap: C — Duanın anlamı doğrudan verilmiştir.

1. Ne soruluyor: Verilen duada kulun Allah'tan ne istediği.
2. Duanın anlamı kartta yazıyor: "Rabbimiz, duamı kabul et."
3. Kul bu duada Allah'tan yaptığı duanın kabul edilmesini istiyor.
4. Doğru yanıt Duasının kabul edilmesini (C). Denetleme: Uzun yaşamak, ünlü olmak ve zengin olmak duanın anlamında geçmez.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. Dualarda sağlık ve uzun ömür sık istendiği için seçilir; ama bu duanın anlamı yalnız "duamı kabul et"tir.

8. Anne ve babası için dua eden bir çocuk hangi güzel davranışı göstermiş olur?

• A) Kıskançlık
• B) Bencillik
• C) İlgisizlik
• D) Vefa ve şükür

Doğru cevap: D — Kendisini yetiştirenler için dua etmek vefadır.

1. Ne soruluyor: Anne babası için dua eden çocuğun gösterdiği güzel davranış.
2. Anne ve babamız bizi büyütür, bize bakar ve emek verir.
3. Onların iyiliğini unutmamak vefadır; onlar için Allah'a teşekkür etmek de şükürdür. Dua ederek çocuk bu iki güzelliği gösterir.
4. Doğru yanıt Vefa ve şükür (D). Denetleme: Kıskançlık ve bencillik kötü duygulardır; ilgisizlik ise ailesini önemsememektir, dua eden çocuk ise önemsiyor.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. "İlgisizlik" sözcüğü okunmadan seçilir; oysa ailesi için dua eden çocuk onlarla ilgilenmektedir.

9. Yukarıdaki tabloda verilenlere göre iki duanın ortak yönü nedir?

• A) İkisinde de Allah'tan iyilik istenmesi
• B) İkisinin de aynı sözlerden oluşması
• C) İkisinin de yalnız bayramda okunması
• D) İkisinin de istek içermemesi

Doğru cevap: A — İki dua da Allah'tan hayır istemektedir.

1. Ne soruluyor: Tablodaki iki duanın ortak yönü.
2. Tabloya göre "Rabbena âtinâ" duasında dünya ve ahiret iyiliği, "Rabbenağfirlî" duasında bağışlanma isteniyor.
3. İkisinde de kul Allah'tan kendisi için hayırlı bir şey istiyor. Ortak yön budur.
4. Doğru yanıt İkisinde de Allah'tan iyilik istenmesi (A). Denetleme: Duaların sözleri farklıdır; yalnız bayramda okunmazlar; ikisinde de istek vardır.
5. Sık yapılan hata: B şıkkı. İki dua da "Rabbena" diye başladığı için aynı sözlerden oluştuğu sanılır; ama devamları ve istekleri farklıdır.

10. Yemeğe başlarken besmele çekip sonunda şükreden bir kişi ne yapmış olur?

• A) Bir şey yapmamış
• B) Günlük hayatında dua etmiş
• C) Bir ders çalışmış
• D) Bir oyun oynamış

Doğru cevap: B — Günlük söyleyişler de birer duadır.

1. Ne soruluyor: Yemeğe besmeleyle başlayıp sonunda şükreden kişinin ne yapmış olduğu.
2. Besmele Allah'ın adını anarak işe başlamaktır. Yemekten sonra şükretmek de Allah'a teşekkürdür.
3. Günlük hayatta Allah'ı anarak söylediğimiz bu sözler de birer duadır.
4. Doğru yanıt Günlük hayatında dua etmiş (B). Denetleme: Kişi Allah'ı anmıştır, yani bir şey yapmamış değildir; ders çalışmak ve oyun oynamak metinde yoktur.
5. Sık yapılan hata: A şıkkı. Dua yalnız ellerini açıp uzun uzun okumak sanıldığı için seçilir; oysa kısa besmele ve şükür de duadır.

11. Bir sınıfta dua üzerine konuşulurken öğrenciler yukarıdaki cümleleri söyledi. Bu cümleler duanın hangi yönünü anlatmaktadır?

• A) Zorluğunu
• B) Gereksizliğini
• C) İnsana verdiği manevi güç
• D) Zaman aldığını

Doğru cevap: C — Dua insanı manevi olarak güçlendirir.

1. Ne soruluyor: Kartlardaki cümlelerin duanın hangi yönünü anlattığı.
2. Kartlarda dua eden kişinin yalnız olmadığını hissettiği, umudunu koruduğu ve sabırlı olduğu yazıyor.
3. Bu üç cümle de insanın içindeki gücü anlatıyor. Dua kalbe huzur ve güç verir.
4. Doğru yanıt İnsana verdiği manevi güç (C). Denetleme: Kartlarda duanın zor, gereksiz ya da zaman alıcı olduğu söylenmiyor; A, B ve D kartlara uymaz.
5. Sık yapılan hata: D şıkkı. "Sabırlı olur" kartındaki sabır sözü beklemek ve zaman gibi düşünülür; ama burada anlatılan duanın verdiği içsel güçtür.

12. Hasta olan arkadaşının iyileşmesi için dua eden bir öğrenci hangi değeri yaşatmış olur?

• A) Öfke
• B) Kıskançlık
• C) Kayıtsızlık
• D) Merhamet

Doğru cevap: D — Başkası için dua etmek merhametin göstergesidir.

1. Ne soruluyor: Hasta arkadaşının iyileşmesi için dua eden öğrencinin yaşattığı değer.
2. Öğrenci arkadaşının hastalığına üzülüyor. Onun iyileşmesini içten istiyor.
3. Başkasının acısını hissedip ona iyilik dilemeye merhamet denir.
4. Doğru yanıt Merhamet (D). Denetleme: Öfke ve kıskançlık kötü duygulardır; kayıtsızlık ise umursamamaktır, dua eden öğrenci ise arkadaşını önemsiyor.
5. Sık yapılan hata: C şıkkı. "Kayıtsızlık" sözcüğünün anlamı bilinmediği için seçilir; bu sözcük ilgisizlik demektir ve öğrencinin davranışının tersidir.