12. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Tanecik | Başlangıç | Sonuç |
|---|---|---|
| Zn | 0 | +2 |
| Cu | +2 | 0 |
Tabloda bir tepkimeye giren taneciklerin yükseltgenme basamakları verilmiştir. Buna göre yükseltgen ve indirgen sırasıyla hangileridir?
- A Zn – Zn
- B Zn – Cu
- C Cu²⁺ – Zn
- D Cu – Cu²⁺
- E İkisi de yükseltgendir
Yer altı boru hatları korozyondan korunmak için bir metale bağlanmaktadır. Bağlanacak metalin özelliği sorulmaktadır. Buna göre nasıl bir metal seçilir?
- A Demirden daha soy bir metal
- B Yalıtkan bir malzeme
- C Aynı metalden bir parça
- D Demirden daha aktif bir metal
- E Bir ametal
Elektroliz hücresinde elektrotlar dış güç kaynağına bağlanmaktadır. Katodun bağlandığı kutup sorulmaktadır. Buna göre katot hangi kutba bağlanır?
- A Pozitif kutba
- B Toprağa
- C Hiçbir kutba
- D Negatif kutba
- E Anahtara
Deniz suyunda çalışan gemilerin çelik gövdelerine çinko bloklar kaynatılmaktadır. Bu uygulamanın amacı aranmaktadır. Buna göre bloklar ne işe yarar?
- A Gemiyi ağırlaştırır
- B Gövdeyi ısıtır
- C Kendileri yükseltgenerek çeliği korozyondan korur
- D Deniz suyunu tatlandırır
- E Gemiyi hızlandırır
Bir kuyumcu, bakır bir yüzüğü gümüş çözeltisine daldırıp devreye akım vererek yüzeyini gümüşle kaplıyor. Bu işlemde yüzüğün devredeki yeri ve nedeni hangisidir?
- A Anottur; yüzeyinde yükseltgenme olur.
- B Anottur; elektron verir.
- C Tuz köprüsüdür; iyon geçişini sağlar.
- D Devre dışıdır; yalnız çözeltide bekler.
- E Katottur; gümüş iyonları burada indirgenip birikir.
Yukarıdaki tepkime için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Redoks değildir; hiçbir atomun basamağı değişmez.
- B Redokstur; klor yükseltgenir.
- C Redokstur; sodyum indirgenir.
- D Redokstur; hidrojen elektron alır.
- E Redokstur; oksijen yükseltgenir.
Yukarıdaki tepkimede çinko metali bakır iyonu çözeltisine daldırılmıştır. Hangi taneciğin yükseltgendiği sorulmaktadır. Buna göre yükseltgenen tanecik hangisidir?
- A Cu²⁺
- B Cu
- C Zn²⁺
- D Zn
- E Hiçbiri
Elektrot potansiyelleri bir karşılaştırma elektroduna göre ölçülmektedir. Bu elektrodun potansiyeli sorulmaktadır. Buna göre standart hidrojen elektrodunun potansiyeli kaç volttur?
- A +1,00
- B −1,00
- C +0,76
- D 0,00
- E −0,34
Bir öğrenci iki düzenek kuruyor: birincisinde tepkime kendiliğinden yürüyüp lambayı yakıyor, ikincisinde ise tepkimenin yürümesi için dışarıdan pil bağlaması gerekiyor. Bu iki düzenek sırasıyla hangileridir?
- A Elektroliz hücresi – galvanik pil
- B İkisi de galvanik pil
- C İkisi de elektroliz hücresi
- D Galvanik pil – elektroliz hücresi
- E Tampon çözelti – galvanik pil
Şemadaki pilde yarı hücre potansiyelleri E°(Zn²⁺/Zn) = −0,76 V ve E°(Cu²⁺/Cu) = +0,34 V verilmiştir. Pilin standart gerilimi kaç volttur?
- A 0,42
- B −1,10
- C −0,42
- D 0,34
- E 1,10
Galvanik bir pilde elektronların izlediği yol aşağıdakilerden hangisidir?
- A Anottan dış devre üzerinden katoda
- B Katottan dış devre üzerinden anoda
- C Tuz köprüsü içinden katoda
- D Çözelti içinden anoda
- E Elektronlar hareket etmez
| Elektrot | Olay | Ürün |
|---|---|---|
| Katot | İndirgenme | Na |
| Anot | Yükseltgenme | ? |
Erimiş NaCl elektrolizine ait tabloda soru işareti bulunan yere hangisi gelmelidir?
- A Na⁺
- B H₂
- C Cl₂
- D O₂
- E NaOH
Şemada bir galvanik pil verilmiştir. Elektronların dış devredeki akış yönü göz önüne alındığında anot ve katot hangisidir?
- A Anot Cu, katot Zn
- B İkisi de anot
- C İkisi de katot
- D Anot tuz köprüsüdür
- E Anot Zn, katot Cu
Toprak altındaki çelik bir boru hattına, boruya bağlanmış magnezyum bloklar yerleştiriliyor ve zamanla bu blokların aşındığı, borunun ise korunduğu görülüyor. Bu yöntemin çalışma ilkesi hangisidir?
- A Magnezyum boruyu yalıtır, hava almasını engeller.
- B Magnezyum boruyu ısıtarak nemi uzaklaştırır.
- C Magnezyum borudaki pası kimyasal olarak çözer.
- D Daha aktif olan magnezyum yükseltgenerek borunun yerine elektron verir.
- E Magnezyum boruya bir oksit tabakası kaplar.
Yukarıdaki dönüşümde manganezin yükseltgenme basamağı kaç birim değişmiştir ve bu bir indirgenme midir?
- A 2 birim × yükseltgenme
- B 3 birim × indirgenme
- C 7 birim × yükseltgenme
- D 2 birim × indirgenme
- E 5 birim × indirgenme
| Yarı tepkime | E° (V) |
|---|---|
| Ag⁺ + e⁻ → Ag | +0,80 |
| Cu²⁺ + 2e⁻ → Cu | +0,34 |
| Fe²⁺ + 2e⁻ → Fe | −0,44 |
Tablodaki yarı tepkimelerden ikisiyle kurulacak pilde en büyük gerilimi hangi çift verir?
- A Ag ile Cu
- B Cu ile Fe
- C Ag ile Ag
- D Ag ile Fe
- E Üç çift de aynı gerilimi verir
Galvanik hücrelerde iki yarı hücre bir tuz köprüsüyle bağlanmaktadır. Tuz köprüsünün görevi aranmaktadır. Buna göre tuz köprüsü ne sağlar?
- A Elektronların dolaşmasını
- B Metallerin erimesini
- C Çözeltilerdeki yük dengesinin korunmasını
- D Sıcaklığın artmasını
- E Suyun buharlaşmasını
Su molekülündeki oksijen atomunun yükseltgenme basamağı hesaplanacaktır. Hidrojenin basamağı artı bir olarak alınmaktadır. Buna göre oksijenin basamağı kaçtır?
- A +2
- B +1
- C −2
- D 0
- E −1
İle galvanik hücre karşılaştırılmaktadır. Elektrolizin ayırt edici özelliği aranmaktadır. Buna göre elektrolizde ne olur?
- A Kimyasal enerji elektriğe dönüşür
- B Tepkime kendiliğinden yürür
- C Elektrik enerjisiyle istemsiz tepkime yürütülür
- D Hiç enerji harcanmaz
- E Yalnız ısı açığa çıkar
Nemli havada bırakılan demir zamanla paslanmaktadır. Bu olayın kimyasal karşılığı aranmaktadır. Buna göre paslanma nedir?
- A Demirin indirgenmesi
- B Demirin oksijen ve suyun etkisiyle yükseltgenmesi
- C Demirin erimesi
- D Demirin süblimleşmesi
- E Demirin çökelmesi
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Basamağı artan yükseltgenir (indirgendir), azalan indirgenir (yükseltgendir).
- Zn: 0 → +2, basamağı artmış → yükseltgenmiş → indirgen
- Cu: +2 → 0, basamağı azalmış → indirgenmiş → yükseltgen
- Soruda önce yükseltgen isteniyor.
- Yükseltgen Cu²⁺, indirgen Zn
2. sorunun çözümü
Daha aktif metal önce yükseltgenerek kendini feda eder; korunan metal katot kalır.
- Korunacak metalin yükseltgenmemesi gerekir.
- Daha aktif metal daha kolay elektron verir.
- Aktif metal feda olur, demir korunur.
3. sorunun çözümü
Elektrolizde katot güç kaynağının negatif kutbuna bağlanır; katyonlar buraya çekilip indirgenir.
- Katotta indirgenme olur, elektron gerekir.
- Elektronu güç kaynağının negatif kutbu sağlar.
- Katot negatif kutba bağlanır.
4. sorunun çözümü
Çinko daha aktif olduğu için önce yükseltgenir; çelik gövde katot kalarak korunur.
- Deniz suyu elektrolit gibi davranır.
- Çinko çelikten daha aktiftir.
- Çinko feda olur, gövde korunur.
5. sorunun çözümü
Kaplanacak nesne katot yapılır; metal iyonları orada indirgenerek yüzeye birikir.
- Gümüş kaplama için Ag⁺ iyonlarının metale dönüşmesi gerekir.
- İyonun metale dönüşmesi indirgenmedir.
- İndirgenme katotta olur.
- Bu nedenle kaplanacak yüzük katot olarak bağlanır.
6. sorunun çözümü
Nötrleşmede yükseltgenme basamakları değişmez; bu nedenle redoks değildir.
- H her iki tarafta da +1’dir.
- Cl her iki tarafta da −1’dir.
- Na her iki tarafta da +1, O her iki tarafta da −2’dir.
- Hiçbir basamak değişmediği için tepkime redoks değildir.
7. sorunun çözümü
Çinko elektron vererek Zn²⁺ olur; yükseltgenen çinkodur.
- Çinkonun basamağı 0'dan +2'ye çıkmıştır.
- Basamağın artması yükseltgenmedir.
- Yükseltgenen tanecik çinkodur.
8. sorunun çözümü
Standart hidrojen elektrodunun potansiyeli tanım gereği sıfır kabul edilir.
- Mutlak elektrot potansiyeli ölçülemez.
- Bir başvuru elektrodu gerekir.
- Standart hidrojen elektrodu sıfır kabul edilir.
9. sorunun çözümü
Kendiliğinden yürüyen düzenek galvanik pil, zorlanan düzenek elektroliz hücresidir.
- Birinci düzenek enerji üretiyor → kendiliğinden yürüyor.
- Kendiliğinden yürüyen redoks düzeneği galvanik pildir.
- İkinci düzenek enerji tüketiyor → zorlanıyor.
- Zorlanan düzenek elektroliz hücresidir.
10. sorunun çözümü
Pil gerilimi katot potansiyelinden anot potansiyeli çıkarılarak bulunur.
- Potansiyeli büyük olan katot olur: Cu (+0,34 V)
- Küçük olan anot olur: Zn (−0,76 V)
- E°pil = E°katot − E°anot = 0,34 − (−0,76)
- = 1,10 V
11. sorunun çözümü
Elektronlar yalnız dış devrede ve anottan katoda doğru akar.
- Anotta yükseltgenme olur, elektron açığa çıkar.
- Açığa çıkan elektron çözeltiden değil telden gider.
- Katotta indirgenme için elektron gerekir.
- Yol: anot → dış devre → katot
12. sorunun çözümü
Anotta klorür iyonu elektron verip klor gazına dönüşür.
- Erimiş NaCl’de Na⁺ ve Cl⁻ iyonları bulunur.
- Anotta yükseltgenme olur → elektron veren tanecik aranır.
- Cl⁻ elektron verir: 2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻
- Anot ürünü Cl₂ gazıdır.
13. sorunun çözümü
Elektronlar anottan çıkar, dış devreden katoda gider.
- Şemada e⁻ oku sağdan sola değil, Zn tarafından çıkacak biçimde gösterilmiştir.
- Elektronun çıktığı elektrot anottur.
- Zn daha aktif olduğu için elektron verir → anot
- Elektronun gittiği Cu elektrotu katottur.
14. sorunun çözümü
Katodik korumada aktif metal “kurban anot” olur; korunan metal katot kalır.
- Magnezyum demirden daha aktiftir.
- Aktif olan metal elektron vermeye daha isteklidir.
- Magnezyum yükseltgenip aşınırken boru elektron alan taraf (katot) olarak kalır.
- Boru yükseltgenmediği için paslanmaz.
15. sorunun çözümü
Basamak +7’den +2’ye inmiştir; azalma indirgenmedir.
- MnO₄⁻ içinde: Mn + 4(−2) = −1 → Mn = +7
- Sağda Mn²⁺ için basamak +2’dir.
- Değişim: +7 − (+2) = 5 birim
- Basamak azaldığı için olay indirgenmedir.
16. sorunun çözümü
Gerilim, potansiyel farkı en büyük olan çiftte en yüksektir.
- Ag–Cu farkı: 0,80 − 0,34 = 0,46 V
- Cu–Fe farkı: 0,34 − (−0,44) = 0,78 V
- Ag–Fe farkı: 0,80 − (−0,44) = 1,24 V
- En büyük fark Ag ile Fe çiftindedir.
17. sorunun çözümü
Yarı hücrelerde biriken yükü dengeleyerek akımın sürmesini sağlar; elektronlar dış devreden geçer.
- Anotta pozitif iyon, katotta negatif yük fazlası birikir.
- Bu birikim tepkimeyi durdurur.
- Tuz köprüsü iyon geçişiyle yükü dengeler.
18. sorunun çözümü
Molekülün toplam yükü sıfır olduğundan 2(+1) + x = 0 ve x = −2 bulunur.
- İki hidrojenin toplam katkısı +2'dir.
- Molekülün toplam yükü sıfır olmalıdır.
- Oksijen −2 basamağındadır.
19. sorunun çözümü
Elektrolizde dışarıdan verilen elektrik enerjisi istemsiz tepkimeyi yürütür.
- Galvanik hücrede istemli tepkime elektrik üretir.
- Elektrolizde yön terstir.
- Elektrik enerjisi istemsiz tepkimeyi zorlar.
20. sorunun çözümü
Paslanma, demirin nem ve oksijen ortamında yükseltgenerek demir oksit oluşturmasıdır.
- Demir elektron vererek iyon hâline geçer.
- Oksijen indirgenir.
- Oluşan demir oksit pastır.