12. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Nanoteknoloji tıpta da uygulama alanı bulmaktadır. Bu uygulamalardan biri sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir nanotıp uygulamasıdır?
- A İlacın doğrudan hedef hücreye taşınması
- B Röntgen filminin banyo edilmesi
- C Alçı uygulaması
- D Termometreyle ateş ölçümü
- E Kan basıncı ölçümü
Standart hücre potansiyelinin ölçüldüğü koşullar sorulmaktadır. Bu koşullar hangileridir?
- A Yalnız oda sıcaklığı
- B Yalnız 1 atm basınç
- C Herhangi bir koşul
- D 25 °C sıcaklık, 1 M çözelti derişimi ve 1 atm gaz basıncı
- E Yalnız 1 M derişim
Tek bağ çevresinde serbest dönme mümkünken çift bağ çevresinde dönmenin engellendiği bilinmektedir. Bu farkın nedeni nedir?
- A Çift bağın kısa olması
- B Çift bağın ağır olması
- C Çift bağın soğuk olması
- D Dönmenin pi bağındaki yan yana örtüşmeyi bozacak olması; bu ise bağın kopması demektir
- E Tek bağın zayıf olması
Bir öğrenci Lewis yapısı çizerken izlemesi gereken sırayı öğrenmek istemektedir. Doğru sıra hangisidir?
- A Önce bağları rastgele çizmek
- B Önce toplam değerlik elektron sayısını bulmak, iskeleti kurmak, bağları yerleştirmek ve kalan elektronlarla oktetleri tamamlamak
- C Önce molekül kütlesini hesaplamak
- D Önce geometriyi çizmek
- E Önce polarlığı belirlemek
Standart olmayan koşullarda hücre potansiyelinin standart değerden farklı ölçüldüğü bilinmektedir. Katot bölmesindeki iyon derişimi artırılırsa potansiyel nasıl değişir?
- A Artar; indirgenme yönüne doğru itilen tepkime daha isteklidir
- B Azalır
- C Değişmez
- D Sıfırlanır
- E İşaret değiştirir
Lar egzozdan salım yapmamaktadır. Aracın toplam çevresel etkisi değerlendirilmektedir. Buna göre değerlendirmede hangisi de hesaba katılmalıdır?
- A Elektriğin hangi kaynaktan üretildiği
- B Aracın rengi
- C Lastik markası
- D Koltuk sayısı
- E Camların boyutu
Hücre potansiyelinin biriminin volt olduğu bilinmektedir. Bu büyüklüğün fiziksel anlamı nedir?
- A Aktarılan toplam enerji
- B Akımın şiddeti
- C Birim yük başına aktarılan enerji
- D Tepkime hızı
- E Elektrot kütlesi
Yapısında üçlü bağ taşıyan hidrokarbonlar alkin olarak sınıflandırılmaktadır. Genel formülleri istenmektedir. Buna göre formül hangisidir?
- A CnH2n+2
- B CnH2n
- C CnH2n−2
- D CnH2n−4
- E CnHn
Bir organik bileşikte yukarıdaki fonksiyonel grup bulunmaktadır. Bileşiğin sınıfı aranmaktadır. Buna göre bu bileşik hangi sınıftandır?
- A Alkol
- B Eter
- C Karboksilik asit
- D Keton
- E Amin
| Bağ türü | Sigma | Pi |
|---|---|---|
| Tek bağ | 1 | 0 |
| Çift bağ | 1 | 1 |
| Üçlü bağ | 1 | ? |
Tabloda bağ türlerinin sigma ve pi sayıları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer kaçtır?
- A 0
- B 1
- C 2
- D 3
- E 4
Metan molekülündeki dört C–H bağının özdeş olduğu ölçülmüştür. Karbonun farklı türde orbitalleri bulunmasına karşın bu eşitliğin nedeni nedir?
- A Hidrojenlerin farklı olması
- B Ölçümün hatalı olması
- C Bağların farklı olması
- D Karbonun s ve p orbitallerinin karışarak eşdeğer hibrit orbitaller oluşturması
- E Karbonun dört elektron alması
Kartlarda üç kullanım alanı numaralandırılmıştır. Biyobozunur polimerin en uygun olduğu alan sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A II
- B I
- C III
- D Üçü de uygundur
- E Belirlenemez
Lewis yapısı çizilirken atomların çevresindeki elektron sayısına bir kural uygulanmaktadır. Bu kural nedir?
- A Her atom iki elektron edinmelidir
- B Her atom dört elektron edinmelidir
- C Hidrojen dışındaki atomlar son katmanlarında sekiz elektron edinmeye eğilimlidir
- D Elektron sayısı önemli değildir
- E Her atom on elektron edinmelidir
Bir öğrenci hücre potansiyelinin derişime bağlı olduğunu göstermek istemektedir. Sabit tutması gereken değişkenler hangileridir?
- A Yalnız kapların rengi
- B Elektrot türleri ve sıcaklık
- C Yalnız ölçüm saati
- D Yalnız çözelti hacmi
- E Yalnız elektrot kalınlığı
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Sürdürülebilirlik yalnızca malzemeyle ilgilidir.
- C Enerji kaynağı önemsizdir.
- D Tasarım hesaplanamaz.
- E Sürdürülebilir kimya; malzemeyi, enerjiyi ve tasarım sürecini birlikte gözeterek kaynak tüketimini azaltır.
| Sigma bağı + ortaklanmamış çift | Hibritleşme | Geometri |
|---|---|---|
| 2 | sp | Doğrusal |
| 3 | sp² | Düzlem üçgen |
| 4 | ? | Düzgün dörtyüzlü |
Tabloda hibritleşme türleri sıralanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer hangisidir?
- A sp
- B sp²
- C sp³
- D sp⁴
- E Hibritleşme yok
Bir yarı tepkime denklemi iki ile çarpılarak elektron sayıları eşitlenmektedir. Standart elektrot potansiyeli nasıl değişir?
- A İki katına çıkar
- B Yarıya iner
- C Değişmez; potansiyel maddenin miktarına bağlı olmayan bir şiddet özelliğidir
- D Sıfırlanır
- E İşareti değişir
Bir molekülde merkez atomun 3 sigma bağı ve 1 ortaklanmamış çifti bulunmaktadır. Hibritleşme türü nedir?
- A sp
- B sp²
- C sp³
- D sp³d
- E Hibritleşme yok
Molekül geometrisini belirleyen temel ilke sorulmaktadır. Bu ilke nedir?
- A Merkez atom çevresindeki elektron çiftlerinin birbirini iterek olabildiğince uzağa yerleşmesi
- B Atomların kütlelerine göre dizilmesi
- C Bağların uzunluğuna göre dizilme
- D Rastgele dizilme
- E Atomların renklerine göre dizilme
Standart elektrot potansiyellerinin bir referansa göre ölçüldüğü belirtilmektedir. Bu referans nedir ve değeri kaçtır?
- A Bakır elektrot; 1 V
- B Standart hidrojen elektrodu; tam olarak 0 V kabul edilir
- C Çinko elektrot; −1 V
- D Platin elektrot; 2 V
- E Gümüş elektrot; 0,8 V
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Nano taşıyıcılar ilacı doğrudan hedef dokuya ulaştırarak yan etkiyi azaltır.
- Nanoteknolojinin tıptaki üstünlüğü ölçekten gelir: nano taşıyıcılar hücre boyutunda hareket edebilir.
- İlaç bu taşıyıcılara yüklenir ve yalnız hedef hücreye ulaştığında bırakılır.
- Böylece sağlıklı dokular ilaca gereksiz yere maruz kalmaz; yan etki azalır, aynı etki daha düşük dozla sağlanır.
- Denetleyelim: öteki seçenekler (röntgen banyosu, alçı, termometre, tansiyon ölçümü) klasik tıp uygulamaları ✓ — hiçbiri nano ölçekle ilgili değil.
Sık yapılan hata: "Termometreyle ateş ölçümü" demek. Bu klasik bir ölçüm yöntemidir; nano ölçekte bir taşıyıcı ya da yapı kullanılmaz.
2. sorunun çözümü
Standart koşullar 25 °C sıcaklık, 1 M çözelti derişimi ve 1 atm gaz basıncıdır.
- Neden bir standart gerektiğini görelim: hücre potansiyeli sıcaklığa ve derişimlere bağlıdır. Herkes kendi koşullarında ölçseydi tablolardaki değerler karşılaştırılamazdı.
- Bu yüzden ortak bir koşul kümesi tanımlanmıştır. Üç değişkenin de sabitlenmesi gerekir: sıcaklık 25 °C, çözeltideki türlerin derişimi 1 M ve varsa gazların basıncı 1 atm.
- Tablolardaki bütün standart potansiyeller bu koşullar için verilmiştir. Koşullardan biri değiştiğinde ölçülen değer standart değerden sapar; o durumda hücre "standart olmayan koşullarda" çalışıyor demektir.
- Denetleyelim: yalnız birini sabitlemek yetmez ✓ — üçü birden belirtilmediğinde ölçüm yine karşılaştırılamaz.
Sık yapılan hata: "Yalnız 1 M derişim" demek. Derişim tek başına yetmez; potansiyel sıcaklığa ve gaz basıncına da bağlı olduğu için üç koşul birlikte tanımlanmıştır.
3. sorunun çözümü
Çift bağda dönme, p orbitallerinin paralelliğini bozarak pi örtüşmesini yok eder; bu bağın kopması demek olduğundan dönme engellenir.
- Tek bağ yalnız sigmadır; sigma örtüşmesi eksen çevresinde simetrik olduğundan bir atom döndüğünde örtüşme değişmez.
- Çift bağ sigma + pi’dir. Pi bağı, iki karbondaki p orbitallerinin birbirine paralel durmasıyla var olur.
- Bir karbon 90° döndürülürse p orbitalleri birbirine dik gelir, yan yana örtüşme kaybolur; yani pi bağı kırılır. Oda sıcaklığında buna yetecek enerji yoktur.
- Denetleyelim: bu yüzden çift bağın iki yanındaki gruplar yerine kilitlenir ve cis-trans izomerleri ayrı bileşikler olarak var olur ✓.
Sık yapılan hata: "Çift bağın kısa olması" seçeneği. Kısalık doğru bir bilgi ama dönmeyi engelleyen şey değildir; dönmeyi engelleyen, pi bağının ancak orbitaller paralelken var olabilmesidir.
4. sorunun çözümü
Doğru sıra: toplam değerlik elektronunu bul, iskeleti kur, bağları yerleştir, kalan elektronlarla oktetleri tamamla.
- Toplam değerlik elektronu bir bütçedir; çizimin sonunda bu sayı eksiksiz dağıtılmış olmalı, bu yüzden ilk iş sayımdır.
- Sonra iskelet kurulur: genellikle en az elektronegatif atom (H hariç) merkeze konur, diğerleri tek bağla ona bağlanır.
- Her tek bağ 2 elektron harcar; kalan elektronlar önce dış atomlara, sonra merkez atoma çift olarak dağıtılır. Oktet tamamlanmıyorsa ortaklanmamış çiftlerle çift ya da üçlü bağ kurulur.
- Denetleyelim: CO₂ için $4 + 2 \cdot 6 = 16$ elektron; O=C=O yapısında 4 bağ çifti (8) + oksijenlerde 4 ortaklanmamış çift (8) = 16 ✓, her atomun okteti tam.
Sık yapılan hata: "Önce geometriyi çizmek" seçeneği. Geometri Lewis yapısından çıkarılır: merkez atomdaki bağ ve ortaklanmamış çift sayısını bilmeden şekil belirlenemez, bu yüzden geometri sonraki adımdır.
5. sorunun çözümü
Katotta iyon indirgenen taraftır; derişimi artırmak tepkimeyi ileri yöne iter ve hücre potansiyelini yükseltir.
- Katotta ne olduğunu yazalım: çözeltideki iyonlar elektron alıp metale dönüşüyor. Yani o iyon, tepkimenin GİRENİ konumunda.
- Le Chatelier ilkesini uygulayalım: bir tepkimede giren maddenin derişimi artırılırsa sistem onu harcamak için ileri yöne itilir.
- Hücre potansiyeli, tepkimenin ileri yönde ilerleme isteğinin ölçüsüdür. Katottaki iyon derişimi artırıldığında bu istek büyür; öyleyse potansiyel standart değerinden yüksek çıkar.
- Denetleyelim: anot bölmesindeki iyon derişimi artırılsaydı ✓ — o iyon ürün olduğu için tepkime geri yöne itilir ve potansiyel düşerdi.
Sık yapılan hata: Azalır demek. Azalma, ANOT bölmesindeki iyon derişimi artırıldığında olur; katottaki iyon tepkimenin gireni olduğu için derişiminin artması potansiyeli yükseltir.
6. sorunun çözümü
Araç egzozdan salım yapmasa da kullandığı elektrik bir yerde üretilir; toplam etki üretim kaynağına bağlıdır.
- Elektrikli araç kullanım sırasında egzoz gazı salmaz; bu doğru.
- Ama kullandığı elektrik yoktan var olmaz. Elektrik bir santralde üretilir ve o santralin kaynağı belirleyicidir.
- Elektrik kömürden üretiliyorsa salım ortadan kalkmaz, yalnız araçtan SANTRALE kayar. Rüzgâr ya da güneşten üretiliyorsa toplam etki gerçekten düşer.
- Denetleyelim: çevresel etki tek bir noktada değil, bütün zincirde ölçülmeli ✓ — bu yaklaşım yaşam döngüsü değerlendirmesidir.
Sık yapılan hata: "Aracın rengi" demek. Renk salımı ya da enerji tüketimini belirlemez; toplam çevresel etkiyi belirleyen şey elektriğin hangi kaynaktan üretildiğidir.
7. sorunun çözümü
Volt, coulomb başına joule demektir; potansiyel birim yük başına aktarılan enerjiyi ölçer.
- Birimi açalım: 1 V = 1 J / 1 C. Payda enerji, paydada ise yük var. Öyleyse potansiyel bir ORANDIR.
- Bu oranın anlamı şudur: devreden geçen her bir coulombluk yük başına ne kadar enerji aktarıldığı. Toplam enerji değil, yük başına düşen pay ölçülüyor.
- Bu tanım ünitedeki birçok sonucu doğrudan açıklar: yarı tepkime katsayıyla çarpılırsa hem enerji hem yük aynı oranda büyür, oran değişmez; elektrot yüzeyi büyütülürse akım artar ama yük başına enerji aynı kalır. Potansiyelin şiddet özelliği olmasının nedeni bu tanımdır.
- Denetleyelim: toplam enerji için voltaj tek başına yetmiyor ✓ — akım ve süre de bilinmeli.
Sık yapılan hata: "Aktarılan toplam enerji" demek. Toplam enerji voltaj ile aktarılan YÜKÜN çarpımıdır; voltun kendisi yalnız birim yük başına düşen enerjiyi verir.
8. sorunun çözümü
Üçlü bağ alkana göre dört hidrojen eksiltir; alkinlerin genel formülü CnH2n−2 olur.
- Zinciri sürdürelim: alkan CnH2n+2, bir çift bağ eklendiğinde iki hidrojen eksilip CnH2n oluyordu.
- Üçlü bağ, iki karbon arasına bir bağ daha eklemek demektir. Her ek bağ iki hidrojen daha eksiltir: 2n − 2.
- Öyleyse alkinlerin genel formülü CnH2n−2’dir. Üçlü bağ iki hidrojen çifti kadar doymamışlık taşıdığı için alkinler alkenlerden de tepkindir.
- Denetleyelim: n = 2 için C₂H₂ ✓ — asetilen, en küçük alkin.
Sık yapılan hata: CnH2n demek. CnH2n bir ÇİFT bağ taşıyan alkenlerin formülüdür; üçlü bağ iki hidrojen daha eksilttiği için alkinlerde formül CnH2n−2’dir.
9. sorunun çözümü
Karboksil grubu (–COOH) taşıyan bileşikler karboksilik asitlerdir; sulu çözeltide asidik davranırlar.
- Grubu parçalarına ayıralım: –COOH içinde hem bir karbonil (C=O) hem bir hidroksil (–OH) vardır. İkisi AYNI karbona bağlıdır ve bu birleşim ayrı bir grup oluşturur.
- Bu komşuluk grubun davranışını değiştirir. Karbonildeki oksijen elektronları kendine çektiği için –OH’taki hidrojen zayıf bağlanır ve suda kolayca H⁺ olarak ayrılır. Bileşik bu yüzden asidik davranır.
- Alkolde ise böyle bir komşuluk yoktur; oradaki hidrojen kolay ayrılmaz ve alkoller asit gibi davranmaz. Öyleyse –COOH grubu taşıyan bileşikler ayrı bir sınıftır: karboksilik asitler.
- Denetleyelim: sirkedeki asetik asit bu sınıftan ✓ — ekşi tadı ayrılan H⁺ iyonlarından geliyor.
Sık yapılan hata: Alkol demek. Alkolde yalnız –OH grubu bulunur; –COOH’ta yanındaki karbonil grubu hidrojeni zayıflattığı için bileşik alkol gibi değil ASİT gibi davranır.
10. sorunun çözümü
Üçlü bağ 1 sigma ve 2 pi bağından oluşur; tablodaki eksik pi sayısı 2’dir.
- Kuralı yazalım: iki atom arasındaki ilk bağ daima sigmadır, ondan sonra eklenen her bağ pidir.
- Tabloyu kuralla sınayalım: tek bağ → 1 sigma, 0 pi; çift bağ → 1 sigma, 1 pi. Tablo kurala uyuyor.
- Üçlü bağda toplam 3 bağ var: ilki sigma, kalan $3 - 1 = 2$ bağ pidir.
- Denetleyelim: sigma + pi = $1 + 2 = 3$ ✓ — bağ sayısıyla aynı.
Sık yapılan hata: 3 demek. Üç bağın hepsini pi saymak, iki atom arasında ilk kurulan bağın her zaman sigma olduğunu unutmaktır; tabloda da üçlü bağın sigma sütununda 1 yazıyor.
11. sorunun çözümü
Saf s ve p orbitalleri farklı enerji ve biçimdedir; onlarla kurulan bağlar özdeş olamazdı. Hibritleşme, orbitallerin karışıp eşdeğer yeni orbitaller vermesidir.
- Dört bağ özdeş ölçülüyor.
- Saf s ve p orbitalleri farklıdır.
- Karışıp eşdeğer hibrit orbitaller oluştururlar.
12. sorunun çözümü
Kısa süre kullanılıp atılan ürünlerde parçalanabilirlik en büyük yararı sağlar; en uygun alan ambalajdır.
- Üç kullanım alanını beklenen ÖMRE göre ayıralım: yapı malzemesi ve boru sistemi onlarca yıl dayanmalıdır; ambalaj ise günler ya da haftalar içinde atılır.
- Biyobozunur polimerin ayırt edici özelliğini yazalım: uygun koşullarda parçalanması. Bu, uzun ömür beklenen bir üründe kusurdur — kendiliğinden bozulan bir boru ya da yapı malzemesi istenmez.
- Ambalajda ise durum tersine döner: ürün zaten kısa sürede atılacaktır ve asıl sorun atığın kalıcı olmasıdır. Parçalanabilirlik burada tam da aranan özelliktir. Doğru kart II’dir.
- Denetleyelim: malzeme seçimi kullanım süresine bağlı ✓ — aynı özellik bir alanda üstünlük, ötekinde kusur.
Sık yapılan hata: III demek. Kalıcı boru sistemi ONLARCA YIL dayanmalıdır; parçalanabilir bir malzeme orada bir üstünlük değil, doğrudan bir kusur olurdu.
13. sorunun çözümü
Oktet kuralı: hidrojen dışındaki atomlar bağ yaparak son katmanlarında sekiz elektrona ulaşmaya eğilimlidir.
- Atomların hedefi, en kararlı yapı olan soy gaz elektron dizilimine benzemektir.
- Helyum dışındaki soy gazların son katmanında 8 elektron vardır; bu yüzden kurala "oktet" (sekizli) denir.
- Hidrojenin tek katmanı en fazla 2 elektron alır; o, helyuma benzeyerek iki elektronla (dublet) kararlı olur.
- Denetleyelim: $\text{CH}_4$ molekülünde karbonun çevresinde 4 bağ × 2 = 8 elektron, her hidrojenin çevresinde 2 elektron vardır ✓.
Sık yapılan hata: "Her atom iki elektron edinmelidir" seçeneği. Bu yalnız hidrojen ve helyum için geçerli olan dublet kuralıdır; ikinci ve üçüncü periyot atomlarının hedefi sekiz elektrondur.
14. sorunun çözümü
Potansiyeli elektrotların kimyasal doğası, sıcaklık ve derişim birlikte belirler; elektrot türleri ile sıcaklık sabit tutulmalıdır.
- Deneyin sınadığı değişkeni belirleyelim: derişim. Öyleyse deney boyunca yalnız o değiştirilecek.
- Potansiyeli belirleyen öteki etkenleri yazalım: kullanılan elektrotların kimyasal türü ve sıcaklık. Standart koşulların tanımında da bu ikisi geçiyordu.
- Elektrot türü değişirse potansiyelin baştan farklı olması zaten beklenir; sıcaklık değişirse ölçülen sapmanın derişimden mi sıcaklıktan mı geldiği ayırt edilemez. İkisi de sabit tutulmalıdır.
- Denetleyelim: seçeneklerdeki kapların rengi, ölçüm saati ve elektrot kalınlığı ✓ — hiçbiri potansiyeli belirlemiyor; kalınlık yalnız akımı etkiler.
Sık yapılan hata: "Yalnız elektrot kalınlığı" demek. Elektrot kalınlığı ve yüzeyi yalnız AKIM ŞİDDETİNİ etkiler, potansiyeli değil; sabit tutulması gerekenler elektrot türleri ile sıcaklıktır.
15. sorunun çözümü
Kartlar, sürdürülebilir kimyanın malzemeyi, enerjiyi ve tasarım sürecini birlikte gözeterek kaynak tüketimini azalttığını söyler.
- Üç kartı okuyalım: malzeme döngüye dönebilmeli, enerji temiz kaynaktan gelmeli, tasarım denemeden önce hesaplanmalı.
- Kartların hangi aşamayı konu ettiğine bakalım. Birincisi ürünün ömrünün sonunu, ikincisi süreci besleyen enerjiyi, üçüncüsü ürün daha ortada yokken yapılan tasarımı ele alıyor.
- Üçü de aynı hedefe bakıyor: harcanan kaynağı azaltmak. Yalnız birine bakmak eksik kalır — temiz enerjiyle üretilmiş ama geri dönmeyen bir malzeme de, döngüye dönen ama fosil enerjiyle üretilen bir malzeme de sorunludur. En kapsayıcı sonuç üçünü birlikte anmalıdır.
- Denetleyelim: yaşam döngüsü değerlendirmesi zaten bunu yapıyor ✓ — ünitenin bütün soruları bu tek ölçüte bağlanıyor.
Sık yapılan hata: "Sürdürülebilirlik yalnızca malzemeyle ilgilidir." demek. Bu, yalnız BİRİNCİ kartı okumak olurdu; öteki iki kart enerjiyi ve tasarım sürecini de aynı ölçüte katıyor.
16. sorunun çözümü
Pratik kural: merkez atomdaki sigma bağı ve ortaklanmamış çift sayısı toplanır; 2 ise sp, 3 ise sp², 4 ise sp³. Pi bağları sayılmaz.
- Sigma bağı ve ortaklanmamış çiftler sayılır.
- Toplam 4 ise dört hibrit orbital gerekir.
- Bir s + üç p → sp³
17. sorunun çözümü
Potansiyel elektron başına enerjidir; madde miktarına bağlı olmayan bir şiddet özelliğidir ve katsayıyla değişmez.
- Yarı tepkimeyi iki ile çarpmanın ne değiştirdiğini görelim: tepkimeye giren madde miktarı ve aktarılan elektron sayısı iki katına çıkar. Yani TOPLAM enerji de iki katına çıkar.
- Ama potansiyel toplam enerjiyi ölçmez. Volt, coulomb başına joule demektir; yani birim yüke düşen enerjiyi verir.
- Hem toplam enerji hem toplam yük iki katına çıktığında oranları değişmez. Öyleyse potansiyel aynı kalır. Sıcaklık ve yoğunluk gibi, madde miktarına bağlı olmayan şiddet özelliklerindendir.
- Denetleyelim: iki pil seri bağlanırsa voltaj artıyor ✓ — ama bu katsayı değiştirmek değil, ayrı hücreler eklemektir.
Sık yapılan hata: "İki katına çıkar" demek. İki katına çıkan büyüklük TOPLAM enerjidir; potansiyel birim yüke düşen enerji olduğu için oran değişmez ve değer aynı kalır.
18. sorunun çözümü
Sigma bağı ve ortaklanmamış çift sayısı toplanır; toplam kaç ise o kadar hibrit orbital gerekir.
- $3 + 1 = 4$ yönelim
- Dört hibrit orbital gerekir.
- Bir s + üç p → sp³
19. sorunun çözümü
Elektron çiftleri aynı yüklüdür ve birbirini iter; en kararlı düzen, aralarındaki açıların en büyük olduğu düzendir. Bütün geometriler bu tek ilkeden çıkar.
- Elektron çiftleri negatif yüklüdür.
- Birbirlerini iterler.
- En uzak dizilim en kararlıdır.
20. sorunun çözümü
Tek bir elektrodun potansiyeli ölçülemez; standart hidrojen elektroduna tam olarak 0 V atanır ve bütün değerler ona göre verilir.
- Ölçmenin sınırını koyalım: voltmetre ancak iki nokta ARASINDAKİ farkı gösterir. Tek bir elektrodun mutlak potansiyelini ölçmenin yolu yoktur.
- Öyleyse ortak bir sıfır noktası seçilmelidir. Bu, yükseklik ölçümündeki deniz seviyesine benzer: deniz seviyesi doğanın verdiği bir sıfır değildir, uzlaşımla seçilmiştir; ama herkes aynı sıfırı kullandığı için ölçümler karşılaştırılabilir.
- Elektrokimyada bu sıfır noktası standart hidrojen elektrodudur ve potansiyeli tam olarak 0 V kabul edilir. Tablolardaki bütün değerler bu elektroda karşı ölçülmüş farklardır.
- Denetleyelim: seçim keyfî ama tutarlı ✓ — başka bir elektrot seçilseydi bütün değerler aynı miktarda kayar, farklar değişmezdi.
Sık yapılan hata: "Bakır elektrot; 1 V" demek. Bakırın potansiyeli de bir FARK olarak, hidrojen elektroduna göre ölçülmüştür; sıfır kabul edilen referans standart hidrojen elektrodudur.