12. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
Nanoteknolojinin tıpta kullanımı

Nanoteknoloji tıpta da uygulama alanı bulmaktadır. Bu uygulamalardan biri sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir nanotıp uygulamasıdır?

  1. A İlacın doğrudan hedef hücreye taşınması
  2. B Röntgen filminin banyo edilmesi
  3. C Alçı uygulaması
  4. D Termometreyle ateş ölçümü
  5. E Kan basıncı ölçümü
2

Standart hücre potansiyelinin ölçüldüğü koşullar sorulmaktadır. Bu koşullar hangileridir?

  1. A Yalnız oda sıcaklığı
  2. B Yalnız 1 atm basınç
  3. C Herhangi bir koşul
  4. D 25 °C sıcaklık, 1 M çözelti derişimi ve 1 atm gaz basıncı
  5. E Yalnız 1 M derişim
3

Tek bağ çevresinde serbest dönme mümkünken çift bağ çevresinde dönmenin engellendiği bilinmektedir. Bu farkın nedeni nedir?

  1. A Çift bağın kısa olması
  2. B Çift bağın ağır olması
  3. C Çift bağın soğuk olması
  4. D Dönmenin pi bağındaki yan yana örtüşmeyi bozacak olması; bu ise bağın kopması demektir
  5. E Tek bağın zayıf olması
4

Bir öğrenci Lewis yapısı çizerken izlemesi gereken sırayı öğrenmek istemektedir. Doğru sıra hangisidir?

  1. A Önce bağları rastgele çizmek
  2. B Önce toplam değerlik elektron sayısını bulmak, iskeleti kurmak, bağları yerleştirmek ve kalan elektronlarla oktetleri tamamlamak
  3. C Önce molekül kütlesini hesaplamak
  4. D Önce geometriyi çizmek
  5. E Önce polarlığı belirlemek
5

Standart olmayan koşullarda hücre potansiyelinin standart değerden farklı ölçüldüğü bilinmektedir. Katot bölmesindeki iyon derişimi artırılırsa potansiyel nasıl değişir?

  1. A Artar; indirgenme yönüne doğru itilen tepkime daha isteklidir
  2. B Azalır
  3. C Değişmez
  4. D Sıfırlanır
  5. E İşaret değiştirir
6
Elektrikli araç

Lar egzozdan salım yapmamaktadır. Aracın toplam çevresel etkisi değerlendirilmektedir. Buna göre değerlendirmede hangisi de hesaba katılmalıdır?

  1. A Elektriğin hangi kaynaktan üretildiği
  2. B Aracın rengi
  3. C Lastik markası
  4. D Koltuk sayısı
  5. E Camların boyutu
7
1\,V = 1\,J / 1\,C

Hücre potansiyelinin biriminin volt olduğu bilinmektedir. Bu büyüklüğün fiziksel anlamı nedir?

  1. A Aktarılan toplam enerji
  2. B Akımın şiddeti
  3. C Birim yük başına aktarılan enerji
  4. D Tepkime hızı
  5. E Elektrot kütlesi
8
Alkinlerin genel formülü

Yapısında üçlü bağ taşıyan hidrokarbonlar alkin olarak sınıflandırılmaktadır. Genel formülleri istenmektedir. Buna göre formül hangisidir?

  1. A CnH2n+2
  2. B CnH2n
  3. C CnH2n−2
  4. D CnH2n−4
  5. E CnHn
9
−COOH

Bir organik bileşikte yukarıdaki fonksiyonel grup bulunmaktadır. Bileşiğin sınıfı aranmaktadır. Buna göre bu bileşik hangi sınıftandır?

  1. A Alkol
  2. B Eter
  3. C Karboksilik asit
  4. D Keton
  5. E Amin
10
Bağ türüSigmaPi
Tek bağ10
Çift bağ11
Üçlü bağ1?

Tabloda bağ türlerinin sigma ve pi sayıları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer kaçtır?

  1. A 0
  2. B 1
  3. C 2
  4. D 3
  5. E 4
11

Metan molekülündeki dört C–H bağının özdeş olduğu ölçülmüştür. Karbonun farklı türde orbitalleri bulunmasına karşın bu eşitliğin nedeni nedir?

  1. A Hidrojenlerin farklı olması
  2. B Ölçümün hatalı olması
  3. C Bağların farklı olması
  4. D Karbonun s ve p orbitallerinin karışarak eşdeğer hibrit orbitaller oluşturması
  5. E Karbonun dört elektron alması
12
IUzun ömürlüyapı malzemesiIITek kullanımlıkambalajIIIKalıcı borusistemi

Kartlarda üç kullanım alanı numaralandırılmıştır. Biyobozunur polimerin en uygun olduğu alan sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?

  1. A II
  2. B I
  3. C III
  4. D Üçü de uygundur
  5. E Belirlenemez
13

Lewis yapısı çizilirken atomların çevresindeki elektron sayısına bir kural uygulanmaktadır. Bu kural nedir?

  1. A Her atom iki elektron edinmelidir
  2. B Her atom dört elektron edinmelidir
  3. C Hidrojen dışındaki atomlar son katmanlarında sekiz elektron edinmeye eğilimlidir
  4. D Elektron sayısı önemli değildir
  5. E Her atom on elektron edinmelidir
14

Bir öğrenci hücre potansiyelinin derişime bağlı olduğunu göstermek istemektedir. Sabit tutması gereken değişkenler hangileridir?

  1. A Yalnız kapların rengi
  2. B Elektrot türleri ve sıcaklık
  3. C Yalnız ölçüm saati
  4. D Yalnız çözelti hacmi
  5. E Yalnız elektrot kalınlığı
15
Malzeme döngüyedönebilmeliEnerji temizkaynaktangelmeliTasarımdenemeden öncehesaplanmalı

Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
  2. B Sürdürülebilirlik yalnızca malzemeyle ilgilidir.
  3. C Enerji kaynağı önemsizdir.
  4. D Tasarım hesaplanamaz.
  5. E Sürdürülebilir kimya; malzemeyi, enerjiyi ve tasarım sürecini birlikte gözeterek kaynak tüketimini azaltır.
16
Sigma bağı + ortaklanmamış çiftHibritleşmeGeometri
2spDoğrusal
3sp²Düzlem üçgen
4?Düzgün dörtyüzlü

Tabloda hibritleşme türleri sıralanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer hangisidir?

  1. A sp
  2. B sp²
  3. C sp³
  4. D sp⁴
  5. E Hibritleşme yok
17
E^{\circ}: siddet ozelligi

Bir yarı tepkime denklemi iki ile çarpılarak elektron sayıları eşitlenmektedir. Standart elektrot potansiyeli nasıl değişir?

  1. A İki katına çıkar
  2. B Yarıya iner
  3. C Değişmez; potansiyel maddenin miktarına bağlı olmayan bir şiddet özelliğidir
  4. D Sıfırlanır
  5. E İşareti değişir
18
sigma + ortaklanmamis cift = hibrit sayisi

Bir molekülde merkez atomun 3 sigma bağı ve 1 ortaklanmamış çifti bulunmaktadır. Hibritleşme türü nedir?

  1. A sp
  2. B sp²
  3. C sp³
  4. D sp³d
  5. E Hibritleşme yok
19
elektron çiftleri en uzağa yerleşir

Molekül geometrisini belirleyen temel ilke sorulmaktadır. Bu ilke nedir?

  1. A Merkez atom çevresindeki elektron çiftlerinin birbirini iterek olabildiğince uzağa yerleşmesi
  2. B Atomların kütlelerine göre dizilmesi
  3. C Bağların uzunluğuna göre dizilme
  4. D Rastgele dizilme
  5. E Atomların renklerine göre dizilme
20

Standart elektrot potansiyellerinin bir referansa göre ölçüldüğü belirtilmektedir. Bu referans nedir ve değeri kaçtır?

  1. A Bakır elektrot; 1 V
  2. B Standart hidrojen elektrodu; tam olarak 0 V kabul edilir
  3. C Çinko elektrot; −1 V
  4. D Platin elektrot; 2 V
  5. E Gümüş elektrot; 0,8 V
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. D 3. D 4. B 5. A 6. A 7. C 8. C 9. C 10. C 11. D 12. A 13. C 14. B 15. E 16. C 17. C 18. C 19. A 20. B
1. sorunun çözümü

Nano taşıyıcılar ilacı doğrudan hedef dokuya ulaştırarak yan etkiyi azaltır.

  1. Nanoteknolojinin tıptaki üstünlüğü ölçekten gelir: nano taşıyıcılar hücre boyutunda hareket edebilir.
  2. İlaç bu taşıyıcılara yüklenir ve yalnız hedef hücreye ulaştığında bırakılır.
  3. Böylece sağlıklı dokular ilaca gereksiz yere maruz kalmaz; yan etki azalır, aynı etki daha düşük dozla sağlanır.
  4. Denetleyelim: öteki seçenekler (röntgen banyosu, alçı, termometre, tansiyon ölçümü) klasik tıp uygulamaları ✓ — hiçbiri nano ölçekle ilgili değil.

Sık yapılan hata: "Termometreyle ateş ölçümü" demek. Bu klasik bir ölçüm yöntemidir; nano ölçekte bir taşıyıcı ya da yapı kullanılmaz.

2. sorunun çözümü

Standart koşullar 25 °C sıcaklık, 1 M çözelti derişimi ve 1 atm gaz basıncıdır.

  1. Neden bir standart gerektiğini görelim: hücre potansiyeli sıcaklığa ve derişimlere bağlıdır. Herkes kendi koşullarında ölçseydi tablolardaki değerler karşılaştırılamazdı.
  2. Bu yüzden ortak bir koşul kümesi tanımlanmıştır. Üç değişkenin de sabitlenmesi gerekir: sıcaklık 25 °C, çözeltideki türlerin derişimi 1 M ve varsa gazların basıncı 1 atm.
  3. Tablolardaki bütün standart potansiyeller bu koşullar için verilmiştir. Koşullardan biri değiştiğinde ölçülen değer standart değerden sapar; o durumda hücre "standart olmayan koşullarda" çalışıyor demektir.
  4. Denetleyelim: yalnız birini sabitlemek yetmez ✓ — üçü birden belirtilmediğinde ölçüm yine karşılaştırılamaz.

Sık yapılan hata: "Yalnız 1 M derişim" demek. Derişim tek başına yetmez; potansiyel sıcaklığa ve gaz basıncına da bağlı olduğu için üç koşul birlikte tanımlanmıştır.

3. sorunun çözümü

Çift bağda dönme, p orbitallerinin paralelliğini bozarak pi örtüşmesini yok eder; bu bağın kopması demek olduğundan dönme engellenir.

  1. Tek bağ yalnız sigmadır; sigma örtüşmesi eksen çevresinde simetrik olduğundan bir atom döndüğünde örtüşme değişmez.
  2. Çift bağ sigma + pi’dir. Pi bağı, iki karbondaki p orbitallerinin birbirine paralel durmasıyla var olur.
  3. Bir karbon 90° döndürülürse p orbitalleri birbirine dik gelir, yan yana örtüşme kaybolur; yani pi bağı kırılır. Oda sıcaklığında buna yetecek enerji yoktur.
  4. Denetleyelim: bu yüzden çift bağın iki yanındaki gruplar yerine kilitlenir ve cis-trans izomerleri ayrı bileşikler olarak var olur ✓.

Sık yapılan hata: "Çift bağın kısa olması" seçeneği. Kısalık doğru bir bilgi ama dönmeyi engelleyen şey değildir; dönmeyi engelleyen, pi bağının ancak orbitaller paralelken var olabilmesidir.

4. sorunun çözümü

Doğru sıra: toplam değerlik elektronunu bul, iskeleti kur, bağları yerleştir, kalan elektronlarla oktetleri tamamla.

  1. Toplam değerlik elektronu bir bütçedir; çizimin sonunda bu sayı eksiksiz dağıtılmış olmalı, bu yüzden ilk iş sayımdır.
  2. Sonra iskelet kurulur: genellikle en az elektronegatif atom (H hariç) merkeze konur, diğerleri tek bağla ona bağlanır.
  3. Her tek bağ 2 elektron harcar; kalan elektronlar önce dış atomlara, sonra merkez atoma çift olarak dağıtılır. Oktet tamamlanmıyorsa ortaklanmamış çiftlerle çift ya da üçlü bağ kurulur.
  4. Denetleyelim: CO₂ için $4 + 2 \cdot 6 = 16$ elektron; O=C=O yapısında 4 bağ çifti (8) + oksijenlerde 4 ortaklanmamış çift (8) = 16 ✓, her atomun okteti tam.

Sık yapılan hata: "Önce geometriyi çizmek" seçeneği. Geometri Lewis yapısından çıkarılır: merkez atomdaki bağ ve ortaklanmamış çift sayısını bilmeden şekil belirlenemez, bu yüzden geometri sonraki adımdır.

5. sorunun çözümü

Katotta iyon indirgenen taraftır; derişimi artırmak tepkimeyi ileri yöne iter ve hücre potansiyelini yükseltir.

  1. Katotta ne olduğunu yazalım: çözeltideki iyonlar elektron alıp metale dönüşüyor. Yani o iyon, tepkimenin GİRENİ konumunda.
  2. Le Chatelier ilkesini uygulayalım: bir tepkimede giren maddenin derişimi artırılırsa sistem onu harcamak için ileri yöne itilir.
  3. Hücre potansiyeli, tepkimenin ileri yönde ilerleme isteğinin ölçüsüdür. Katottaki iyon derişimi artırıldığında bu istek büyür; öyleyse potansiyel standart değerinden yüksek çıkar.
  4. Denetleyelim: anot bölmesindeki iyon derişimi artırılsaydı ✓ — o iyon ürün olduğu için tepkime geri yöne itilir ve potansiyel düşerdi.

Sık yapılan hata: Azalır demek. Azalma, ANOT bölmesindeki iyon derişimi artırıldığında olur; katottaki iyon tepkimenin gireni olduğu için derişiminin artması potansiyeli yükseltir.

6. sorunun çözümü

Araç egzozdan salım yapmasa da kullandığı elektrik bir yerde üretilir; toplam etki üretim kaynağına bağlıdır.

  1. Elektrikli araç kullanım sırasında egzoz gazı salmaz; bu doğru.
  2. Ama kullandığı elektrik yoktan var olmaz. Elektrik bir santralde üretilir ve o santralin kaynağı belirleyicidir.
  3. Elektrik kömürden üretiliyorsa salım ortadan kalkmaz, yalnız araçtan SANTRALE kayar. Rüzgâr ya da güneşten üretiliyorsa toplam etki gerçekten düşer.
  4. Denetleyelim: çevresel etki tek bir noktada değil, bütün zincirde ölçülmeli ✓ — bu yaklaşım yaşam döngüsü değerlendirmesidir.

Sık yapılan hata: "Aracın rengi" demek. Renk salımı ya da enerji tüketimini belirlemez; toplam çevresel etkiyi belirleyen şey elektriğin hangi kaynaktan üretildiğidir.

7. sorunun çözümü

Volt, coulomb başına joule demektir; potansiyel birim yük başına aktarılan enerjiyi ölçer.

  1. Birimi açalım: 1 V = 1 J / 1 C. Payda enerji, paydada ise yük var. Öyleyse potansiyel bir ORANDIR.
  2. Bu oranın anlamı şudur: devreden geçen her bir coulombluk yük başına ne kadar enerji aktarıldığı. Toplam enerji değil, yük başına düşen pay ölçülüyor.
  3. Bu tanım ünitedeki birçok sonucu doğrudan açıklar: yarı tepkime katsayıyla çarpılırsa hem enerji hem yük aynı oranda büyür, oran değişmez; elektrot yüzeyi büyütülürse akım artar ama yük başına enerji aynı kalır. Potansiyelin şiddet özelliği olmasının nedeni bu tanımdır.
  4. Denetleyelim: toplam enerji için voltaj tek başına yetmiyor ✓ — akım ve süre de bilinmeli.

Sık yapılan hata: "Aktarılan toplam enerji" demek. Toplam enerji voltaj ile aktarılan YÜKÜN çarpımıdır; voltun kendisi yalnız birim yük başına düşen enerjiyi verir.

8. sorunun çözümü

Üçlü bağ alkana göre dört hidrojen eksiltir; alkinlerin genel formülü CnH2n−2 olur.

  1. Zinciri sürdürelim: alkan CnH2n+2, bir çift bağ eklendiğinde iki hidrojen eksilip CnH2n oluyordu.
  2. Üçlü bağ, iki karbon arasına bir bağ daha eklemek demektir. Her ek bağ iki hidrojen daha eksiltir: 2n − 2.
  3. Öyleyse alkinlerin genel formülü CnH2n−2’dir. Üçlü bağ iki hidrojen çifti kadar doymamışlık taşıdığı için alkinler alkenlerden de tepkindir.
  4. Denetleyelim: n = 2 için C₂H₂ ✓ — asetilen, en küçük alkin.

Sık yapılan hata: CnH2n demek. CnH2n bir ÇİFT bağ taşıyan alkenlerin formülüdür; üçlü bağ iki hidrojen daha eksilttiği için alkinlerde formül CnH2n−2’dir.

9. sorunun çözümü

Karboksil grubu (–COOH) taşıyan bileşikler karboksilik asitlerdir; sulu çözeltide asidik davranırlar.

  1. Grubu parçalarına ayıralım: –COOH içinde hem bir karbonil (C=O) hem bir hidroksil (–OH) vardır. İkisi AYNI karbona bağlıdır ve bu birleşim ayrı bir grup oluşturur.
  2. Bu komşuluk grubun davranışını değiştirir. Karbonildeki oksijen elektronları kendine çektiği için –OH’taki hidrojen zayıf bağlanır ve suda kolayca H⁺ olarak ayrılır. Bileşik bu yüzden asidik davranır.
  3. Alkolde ise böyle bir komşuluk yoktur; oradaki hidrojen kolay ayrılmaz ve alkoller asit gibi davranmaz. Öyleyse –COOH grubu taşıyan bileşikler ayrı bir sınıftır: karboksilik asitler.
  4. Denetleyelim: sirkedeki asetik asit bu sınıftan ✓ — ekşi tadı ayrılan H⁺ iyonlarından geliyor.

Sık yapılan hata: Alkol demek. Alkolde yalnız –OH grubu bulunur; –COOH’ta yanındaki karbonil grubu hidrojeni zayıflattığı için bileşik alkol gibi değil ASİT gibi davranır.

10. sorunun çözümü

Üçlü bağ 1 sigma ve 2 pi bağından oluşur; tablodaki eksik pi sayısı 2’dir.

  1. Kuralı yazalım: iki atom arasındaki ilk bağ daima sigmadır, ondan sonra eklenen her bağ pidir.
  2. Tabloyu kuralla sınayalım: tek bağ → 1 sigma, 0 pi; çift bağ → 1 sigma, 1 pi. Tablo kurala uyuyor.
  3. Üçlü bağda toplam 3 bağ var: ilki sigma, kalan $3 - 1 = 2$ bağ pidir.
  4. Denetleyelim: sigma + pi = $1 + 2 = 3$ ✓ — bağ sayısıyla aynı.

Sık yapılan hata: 3 demek. Üç bağın hepsini pi saymak, iki atom arasında ilk kurulan bağın her zaman sigma olduğunu unutmaktır; tabloda da üçlü bağın sigma sütununda 1 yazıyor.

11. sorunun çözümü

Saf s ve p orbitalleri farklı enerji ve biçimdedir; onlarla kurulan bağlar özdeş olamazdı. Hibritleşme, orbitallerin karışıp eşdeğer yeni orbitaller vermesidir.

  1. Dört bağ özdeş ölçülüyor.
  2. Saf s ve p orbitalleri farklıdır.
  3. Karışıp eşdeğer hibrit orbitaller oluştururlar.
12. sorunun çözümü

Kısa süre kullanılıp atılan ürünlerde parçalanabilirlik en büyük yararı sağlar; en uygun alan ambalajdır.

  1. Üç kullanım alanını beklenen ÖMRE göre ayıralım: yapı malzemesi ve boru sistemi onlarca yıl dayanmalıdır; ambalaj ise günler ya da haftalar içinde atılır.
  2. Biyobozunur polimerin ayırt edici özelliğini yazalım: uygun koşullarda parçalanması. Bu, uzun ömür beklenen bir üründe kusurdur — kendiliğinden bozulan bir boru ya da yapı malzemesi istenmez.
  3. Ambalajda ise durum tersine döner: ürün zaten kısa sürede atılacaktır ve asıl sorun atığın kalıcı olmasıdır. Parçalanabilirlik burada tam da aranan özelliktir. Doğru kart II’dir.
  4. Denetleyelim: malzeme seçimi kullanım süresine bağlı ✓ — aynı özellik bir alanda üstünlük, ötekinde kusur.

Sık yapılan hata: III demek. Kalıcı boru sistemi ONLARCA YIL dayanmalıdır; parçalanabilir bir malzeme orada bir üstünlük değil, doğrudan bir kusur olurdu.

13. sorunun çözümü

Oktet kuralı: hidrojen dışındaki atomlar bağ yaparak son katmanlarında sekiz elektrona ulaşmaya eğilimlidir.

  1. Atomların hedefi, en kararlı yapı olan soy gaz elektron dizilimine benzemektir.
  2. Helyum dışındaki soy gazların son katmanında 8 elektron vardır; bu yüzden kurala "oktet" (sekizli) denir.
  3. Hidrojenin tek katmanı en fazla 2 elektron alır; o, helyuma benzeyerek iki elektronla (dublet) kararlı olur.
  4. Denetleyelim: $\text{CH}_4$ molekülünde karbonun çevresinde 4 bağ × 2 = 8 elektron, her hidrojenin çevresinde 2 elektron vardır ✓.

Sık yapılan hata: "Her atom iki elektron edinmelidir" seçeneği. Bu yalnız hidrojen ve helyum için geçerli olan dublet kuralıdır; ikinci ve üçüncü periyot atomlarının hedefi sekiz elektrondur.

14. sorunun çözümü

Potansiyeli elektrotların kimyasal doğası, sıcaklık ve derişim birlikte belirler; elektrot türleri ile sıcaklık sabit tutulmalıdır.

  1. Deneyin sınadığı değişkeni belirleyelim: derişim. Öyleyse deney boyunca yalnız o değiştirilecek.
  2. Potansiyeli belirleyen öteki etkenleri yazalım: kullanılan elektrotların kimyasal türü ve sıcaklık. Standart koşulların tanımında da bu ikisi geçiyordu.
  3. Elektrot türü değişirse potansiyelin baştan farklı olması zaten beklenir; sıcaklık değişirse ölçülen sapmanın derişimden mi sıcaklıktan mı geldiği ayırt edilemez. İkisi de sabit tutulmalıdır.
  4. Denetleyelim: seçeneklerdeki kapların rengi, ölçüm saati ve elektrot kalınlığı ✓ — hiçbiri potansiyeli belirlemiyor; kalınlık yalnız akımı etkiler.

Sık yapılan hata: "Yalnız elektrot kalınlığı" demek. Elektrot kalınlığı ve yüzeyi yalnız AKIM ŞİDDETİNİ etkiler, potansiyeli değil; sabit tutulması gerekenler elektrot türleri ile sıcaklıktır.

15. sorunun çözümü

Kartlar, sürdürülebilir kimyanın malzemeyi, enerjiyi ve tasarım sürecini birlikte gözeterek kaynak tüketimini azalttığını söyler.

  1. Üç kartı okuyalım: malzeme döngüye dönebilmeli, enerji temiz kaynaktan gelmeli, tasarım denemeden önce hesaplanmalı.
  2. Kartların hangi aşamayı konu ettiğine bakalım. Birincisi ürünün ömrünün sonunu, ikincisi süreci besleyen enerjiyi, üçüncüsü ürün daha ortada yokken yapılan tasarımı ele alıyor.
  3. Üçü de aynı hedefe bakıyor: harcanan kaynağı azaltmak. Yalnız birine bakmak eksik kalır — temiz enerjiyle üretilmiş ama geri dönmeyen bir malzeme de, döngüye dönen ama fosil enerjiyle üretilen bir malzeme de sorunludur. En kapsayıcı sonuç üçünü birlikte anmalıdır.
  4. Denetleyelim: yaşam döngüsü değerlendirmesi zaten bunu yapıyor ✓ — ünitenin bütün soruları bu tek ölçüte bağlanıyor.

Sık yapılan hata: "Sürdürülebilirlik yalnızca malzemeyle ilgilidir." demek. Bu, yalnız BİRİNCİ kartı okumak olurdu; öteki iki kart enerjiyi ve tasarım sürecini de aynı ölçüte katıyor.

16. sorunun çözümü

Pratik kural: merkez atomdaki sigma bağı ve ortaklanmamış çift sayısı toplanır; 2 ise sp, 3 ise sp², 4 ise sp³. Pi bağları sayılmaz.

  1. Sigma bağı ve ortaklanmamış çiftler sayılır.
  2. Toplam 4 ise dört hibrit orbital gerekir.
  3. Bir s + üç p → sp³
17. sorunun çözümü

Potansiyel elektron başına enerjidir; madde miktarına bağlı olmayan bir şiddet özelliğidir ve katsayıyla değişmez.

  1. Yarı tepkimeyi iki ile çarpmanın ne değiştirdiğini görelim: tepkimeye giren madde miktarı ve aktarılan elektron sayısı iki katına çıkar. Yani TOPLAM enerji de iki katına çıkar.
  2. Ama potansiyel toplam enerjiyi ölçmez. Volt, coulomb başına joule demektir; yani birim yüke düşen enerjiyi verir.
  3. Hem toplam enerji hem toplam yük iki katına çıktığında oranları değişmez. Öyleyse potansiyel aynı kalır. Sıcaklık ve yoğunluk gibi, madde miktarına bağlı olmayan şiddet özelliklerindendir.
  4. Denetleyelim: iki pil seri bağlanırsa voltaj artıyor ✓ — ama bu katsayı değiştirmek değil, ayrı hücreler eklemektir.

Sık yapılan hata: "İki katına çıkar" demek. İki katına çıkan büyüklük TOPLAM enerjidir; potansiyel birim yüke düşen enerji olduğu için oran değişmez ve değer aynı kalır.

18. sorunun çözümü

Sigma bağı ve ortaklanmamış çift sayısı toplanır; toplam kaç ise o kadar hibrit orbital gerekir.

  1. $3 + 1 = 4$ yönelim
  2. Dört hibrit orbital gerekir.
  3. Bir s + üç p → sp³
19. sorunun çözümü

Elektron çiftleri aynı yüklüdür ve birbirini iter; en kararlı düzen, aralarındaki açıların en büyük olduğu düzendir. Bütün geometriler bu tek ilkeden çıkar.

  1. Elektron çiftleri negatif yüklüdür.
  2. Birbirlerini iterler.
  3. En uzak dizilim en kararlıdır.
20. sorunun çözümü

Tek bir elektrodun potansiyeli ölçülemez; standart hidrojen elektroduna tam olarak 0 V atanır ve bütün değerler ona göre verilir.

  1. Ölçmenin sınırını koyalım: voltmetre ancak iki nokta ARASINDAKİ farkı gösterir. Tek bir elektrodun mutlak potansiyelini ölçmenin yolu yoktur.
  2. Öyleyse ortak bir sıfır noktası seçilmelidir. Bu, yükseklik ölçümündeki deniz seviyesine benzer: deniz seviyesi doğanın verdiği bir sıfır değildir, uzlaşımla seçilmiştir; ama herkes aynı sıfırı kullandığı için ölçümler karşılaştırılabilir.
  3. Elektrokimyada bu sıfır noktası standart hidrojen elektrodudur ve potansiyeli tam olarak 0 V kabul edilir. Tablolardaki bütün değerler bu elektroda karşı ölçülmüş farklardır.
  4. Denetleyelim: seçim keyfî ama tutarlı ✓ — başka bir elektrot seçilseydi bütün değerler aynı miktarda kayar, farklar değişmezdi.

Sık yapılan hata: "Bakır elektrot; 1 V" demek. Bakırın potansiyeli de bir FARK olarak, hidrojen elektroduna göre ölçülmüştür; sıfır kabul edilen referans standart hidrojen elektrodudur.

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.