3. Sınıf Türkçe 2. Dönem 1. Yazılı

10 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
👏

Oyun oynayan öğretmen “Adınızın hece sayısı kadar alkışlayın.” dedi. Buna göre aşağıdaki adlardan hangisini taşıyan öğrenci diğerlerinden farklı sayıda alkışlamıştır?

  1. A Zeynep
  2. B Muhammed
  3. C Ceren
  4. D Nisa
2
Metin 1Dedem Kayabaşı köyünde on beş kovan arı besler.Baharda çiçekler açınca arılar sabahtan akşamakadar çalışır. Bir kavanoz bal için arılarbinlerce çiçeği dolaşır. Dedem balı her yıleylül ayında kovanlardan toplar. Kovanlarayaklaşırken kalın önlüğünü ve tel maskesinimutlaka takar. Böylece arılar onu sokmadan işinirahatça bitirir.

Öğretmen bu metni sınıf panosuna asacak ve üstüne bir başlık yazacaktır. Metnin tamamına uyan en uygun başlık hangisidir?

  1. A Dedemin Arıları ve Balı
  2. B Kayabaşı Köyünün Okulu
  3. C Baharda Açan Çiçekler
  4. D Eylül Ayında Hava
3
Toprak bahçeye çiçek tohumları ekti, ....... bahar gelincebahçe rengârenk oldu.

Toprak sonbaharda ektiği tohumların sonucunu ilkbaharda gördü. Kartta boş bırakılan yere hangi bağlama sözü uygundur?

  1. A çünkü
  2. B ama
  3. C oysa
  4. D bu yüzden
4
AkelebekBkalemtıraşCsözlükDçanta

Öğretmen dört sözcük kartını tahtaya astı ve öğrencilere hece sayılarını saydırdı. Bu kartlardaki sözcüklerden hangisi en çok heceden oluşmaktadır?

  1. A kelebek
  2. B kalemtıraş
  3. C sözlük
  4. D çanta
5

Atasözünü açıklayan öğretmenimiz “El elden üstündür.” derken el sözcüğünü “başka kişi, yabancı” anlamında kullandı. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde el sözcüğü aynı anlamdadır?

  1. A Yemekten önce ellerimi sabunla yıkadım.
  2. B El sözüne bakıp kararını değiştirme.
  3. C Elimdeki kalem masadan düştü.
  4. D Bebeğin elleri küçücüktü.
6
“Tepedeki gecekondunun bahçesinde hanımeli açmıştı.”

Yukarıdaki cümlede iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş sözcükler bulunmaktadır. Buna göre bu cümlede kaç tane birleşik sözcük vardır?

  1. A 2
  2. B 1
  3. C 3
  4. D 4
7
“Küçük kardeşim bugün bisikletini bahçede yıkadı.”

Doğa yukarıdaki cümledeki sözcükleri saydı, sonra her sözcüğü hecelerine ayırıp heceleri topladı. Buna göre bu cümlede kaç sözcük ve toplam kaç hece vardır?

  1. A 5 sözcük, 16 hece
  2. B 6 sözcük, 16 hece
  3. C 5 sözcük, 18 hece
  4. D 6 sözcük, 18 hece
8
Aslı’nın defteri:1. kitaplık → kitap + lık2. bilgisayar → bilgi + sayar3. kalem → ka + lem

Aslı sözcüklerin nasıl oluştuğunu defterine yukarıdaki gibi yazdı. Buna göre Aslı’nın defterindeki hangi satır yanlıştır?

  1. A 3. satır; kalem parçalara ayrılamayan, ek almamış basit bir sözcüktür.
  2. B 1. satır; kitaplık ek almamış basit bir sözcüktür.
  3. C 2. satır; bilgisayar ek alarak oluşmuş türemiş bir sözcüktür.
  4. D Hiçbiri; üç satır da doğrudur.
9
“Ocak ayı boyunca annem sobanın ocağını hiç söndürmedi.”

Yukarıdaki cümlede ocak sözcüğü iki kez geçmektedir. Cümledeki bu iki kullanım için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A İkisi de yılın bir ayını anlatmaktadır.
  2. B İkisi de ateş yakılan yeri anlatmaktadır.
  3. C Birincisi ateş yakılan yeri, ikincisi yılın ilk ayını anlatmaktadır.
  4. D Birincisi yılın ilk ayını, ikincisi ateş yakılan yeri anlatmaktadır.
10
AkoçByayCtopDperde

Kaan eş sesli sözcük avına çıktı ve defterine dört sözcük yazdı. Sonra bunlardan birinin tek anlamı olduğunu fark etti. Kaan’ın defterindeki sözcüklerden hangisinin yalnızca bir anlamı vardır?

  1. A koç
  2. B yay
  3. C top
  4. D perde
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. A 3. D 4. B 5. B 6. A 7. D 8. A 9. D 10. D
1. sorunun çözümü

Adları hecelerine ayıralım: Zey-nep 2, Mu-ham-med 3, Ce-ren 2, Ni-sa 2 hecedir. Muhammed adını taşıyan öğrenci 3 kez, diğerleri 2 kez alkışlar.

  1. Zeynep → Zey-nep: 2 hece, 2 alkış.
  2. Ceren → Ce-ren: 2 hece, Nisa → Ni-sa: 2 hece; ikisi de 2 alkış.
  3. Muhammed → Mu-ham-med: 3 hece, 3 alkış.
  4. Üç öğrenci 2, bir öğrenci 3 kez alkışlamıştır → farklı olan Muhammed’dir.
2. sorunun çözümü

Metin baştan sona dedenin arılarını, arıların çalışmasını ve balın toplanmasını anlatır. Başlık metnin tamamını kapsamalıdır; çiçekler ve hava yalnızca birer ayrıntıdır.

  1. Metin kimden ve neden söz ediyor? Dededen, onun kovanlarından ve baldan.
  2. Köyün okulundan metinde hiç söz edilmiyor; bu başlık metne uymaz.
  3. Çiçekler ve hava yalnızca birer cümlede geçen ayrıntıdır, başlık olamaz.
  4. Metnin bütününü kapsayan başlık “Dedemin Arıları ve Balı”dır → cevap A.
3. sorunun çözümü

Cümlenin ilk bölümü sebep (tohum ekilmesi), ikinci bölümü sonuçtur (bahçenin renklenmesi). Sonucu getiren söz “bu yüzden”dir; “çünkü” sebep getirir, “ama” ve “oysa” karşıtlık kurar.

  1. Cümlenin ilk bölümü bir işi anlatıyor: tohum ekmek.
  2. İkinci bölüm bu işin sonucunu veriyor: bahçenin rengârenk olması.
  3. “Çünkü” sebep getirir, oysa burada araya sonuç geliyor.
  4. “Ama” ve “oysa” karşıtlık kurar; sonucu getiren söz “bu yüzden”dir → cevap D.
4. sorunun çözümü

Sözcükleri hecelerine ayıralım: ke-le-bek 3, ka-lem-tı-raş 4, söz-lük 2, çan-ta 2 hecedir. En çok heceli sözcük kalemtıraştır.

  1. kelebek → ke-le-bek: 3 hece.
  2. kalemtıraş → ka-lem-tı-raş: 4 hece.
  3. sözlük → söz-lük: 2 hece, çanta → çan-ta: 2 hece.
  4. Sayıları karşılaştıralım: 4 > 3 > 2 → en çok heceli sözcük kalemtıraştır.
5. sorunun çözümü

A, C ve D cümlelerinde el, kolumuzun ucundaki organın adıdır. B cümlesinde ise “el sözü” denince başkalarının, yabancıların sözü anlaşılır; aranan anlam budur.

  1. A cümlesinde eller sabunla yıkanıyor; burada el bir organdır.
  2. C cümlesinde kalem elde tutuluyor, D cümlesinde bebeğin elleri anlatılıyor; ikisi de organdır.
  3. B cümlesinde “el sözü” denmiş; kimsenin eli konuşamayacağına göre burada el organ değildir.
  4. El sözü, başkalarının söyledikleri demektir → aranan cümle B’dir.
6. sorunun çözümü

Cümledeki gecekondu sözcüğü “gece” ile “kondu”, hanımeli sözcüğü ise “hanım” ile “eli” sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Öyleyse cümlede 2 birleşik sözcük vardır.

  1. Cümledeki sözcükleri tek tek inceleyelim: tepedeki, gecekondunun, bahçesinde, hanımeli, açmıştı.
  2. gecekondu sözcüğünü ikiye bölelim: gece + kondu → iki sözcüğün birleşmesi.
  3. hanımeli sözcüğünü ikiye bölelim: hanım + eli → iki sözcüğün birleşmesi; bu bir çiçeğin adıdır.
  4. Diğer sözcükler iki ayrı sözcükten kurulmamıştır → cümlede 2 birleşik sözcük vardır.
7. sorunun çözümü

Cümlede küçük, kardeşim, bugün, bisikletini, bahçede, yıkadı olmak üzere 6 sözcük vardır. Hece sayıları 2 + 3 + 2 + 5 + 3 + 3 = 18’dir.

  1. Önce sözcükleri sayalım: küçük, kardeşim, bugün, bisikletini, bahçede, yıkadı → 6 sözcük.
  2. Şimdi hecelere ayıralım: kü-çük (2), kar-de-şim (3), bu-gün (2).
  3. Devam edelim: bi-sik-le-ti-ni (5), bah-çe-de (3), yı-ka-dı (3).
  4. Heceleri toplayalım: 2 + 3 + 2 + 5 + 3 + 3 = 18 → 6 sözcük ve 18 hece.
8. sorunun çözümü

Kitaplık, kitap sözcüğüne ek getirilerek oluşmuştur; bilgisayar, bilgi ve sayar sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur. Kalem ise bölündüğünde anlamlı parçalar vermez; ek de almamıştır, basit sözcüktür.

  1. 1. satır doğrudur: kitap + ek → kitaplık, türemiş sözcük.
  2. 2. satır doğrudur: bilgi ve sayar iki ayrı sözcüktür, birleşerek bilgisayarı oluşturur.
  3. 3. satırda kalem sözcüğü “ka” ve “lem” diye bölünmüş; bu parçaların tek başına anlamı yoktur.
  4. Kalem ek almamış, bölünemeyen bir sözcüktür, yani basittir → yanlış satır 3. satırdır.
9. sorunun çözümü

Cümlenin başındaki ocak, yılın ilk ayının adıdır. Sondaki ocak ise sobada ateşin yandığı bölümdür. Yazılışları aynı, anlamları farklı olduğu için bu sözcükler eş seslidir.

  1. Birinci ocak sözcüğüne bakalım: yanında “ayı boyunca” denmiş, öyleyse bir ayın adıdır.
  2. Yılın ilk ayı ocaktır; birinci kullanım budur.
  3. İkinci ocak sözcüğü sobayla birlikte geçiyor ve söndürülmesinden söz ediliyor.
  4. Söndürülen şey ateştir; öyleyse ikinci ocak ateşin yandığı yerdir → doğru seçenek D’dir.
10. sorunun çözümü

Koç hem bir hayvanın adı hem de takımı çalıştıran kişidir; yay hem ok atmaya yarayan araç hem de “ser, dağıt” demektir; top hem oyun aracı hem de kumaşın sarılmış hâlidir. Perde sözcüğü ise pencereye asılan örtünün adıdır.

  1. Koç sözcüğü: “Sürüde iri bir koç vardı.” ve “Takımın koçu değişti.” → iki ayrı anlam.
  2. Yay sözcüğü: “Okçu yayını gerdi.” ve “Örtüyü masaya yay.” → iki ayrı anlam.
  3. Top sözcüğü: “Topu kaleciye attı.” ve “Terzi bir top kumaş aldı.” → iki ayrı anlam.
  4. Perde ise yalnızca pencereye asılan örtünün adıdır → tek anlamlı sözcük perdedir.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.