9. Sınıf Fizik 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Yukarıda ısı bağıntısı verilmiştir. Bu bağıntıdaki c büyüklüğünün adı sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Kütle
- B Isı sığası
- C Öz ısı
- D Sıcaklık farkı
- E Hacim
Şemada bir ısıtma sürecinin basamakları verilmiştir. Sıcaklığın sabit kaldığı aşamada verilen ısının nereye gittiği sorulmaktadır. Şemaya göre doğru yanıt hangisidir?
- A Sıcaklığı artırmaya harcanır.
- B Hâl değişimi için, tanecikler arası bağların çözülmesine harcanır.
- C Kütleyi artırır.
- D Hacmi sabitler.
- E Kaybolur.
| Süre (dk) | Sıcaklık (°C) |
|---|---|
| 0-4 | −10 → 0 |
| 4-12 | 0 → 0 |
| 12-20 | 0 → 40 |
Tabloda buzun ısıtılma süreci verilmiştir. 4-12 dakika aralığında olan olay sorulmaktadır. Tabloya göre doğru yanıt hangisidir?
- A Su ısınmaktadır.
- B Buz erimektedir; hâl değişimi sürmektedir.
- C Su kaynamaktadır.
- D Buz soğumaktadır.
- E Hiçbir olay olmuyor.
| Malzeme | Isı iletimi |
|---|---|
| Metal | İyi iletir |
| Yün, köpük | ? |
Tabloda malzemelerin ısı iletimi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A Isıyı yok eder
- B İyi iletir
- C Kötü iletir, yalıtkandır
- D Isıyı üretir
- E Etkisizdir
| Cisim | Başlangıç sıcaklığı |
|---|---|
| A | 80 °C |
| B | 20 °C |
Tabloda temas ettirilen iki cismin sıcaklıkları verilmiştir. Isı aktarımının yönü sorulmaktadır. Tabloya göre doğru yanıt hangisidir?
- A Aktarım olmaz
- B B cisminden A cismine doğru
- C İki yönde birden
- D A cisminden B cismine doğru
- E Belirlenemez
Bir durum
Bir su ısıtıcısına verilen enerjinin bir bölümü çevreye ısı olarak yayılmaktadır.
Yukarıdaki durumun ısıtıcının verimine etkisi sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Verim değişmez.
- B Verim artar.
- C Suya aktarılan enerji azaldığı için verim düşer.
- D Enerji yok olur.
- E Su daha hızlı ısınır.
Bir deney
Yalıtılmış bir kapta temas ettirilen iki cisim uzun süre bekletilmiştir.
Yukarıdaki deneyin sonunda beklenen durum sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?
- A Kütleler değişir.
- B Sıcaklık farkı büyür.
- C Isı akışı sürekli devam eder.
- D Cisimler donar.
- E Sıcaklıkları eşitlenir ve ısı alışverişi durur.
Bir uygulama
Demir yolu raylarının arasında küçük boşluklar bırakılmaktadır.
Yukarıdaki uygulamanın gerekçesi sorulmaktadır. Buna göre istenen değer hangisidir?
- A Maliyeti düşürmek için
- B Rayların ağırlığını azaltmak için
- C Ses çıkarmaması için
- D Sıcaklık artınca genleşen rayların birbirini zorlamaması için
- E Görünüm için
Yukarıda bir ısıtma işleminin verileri verilmiştir. Verilen ısı miktarı sorulmaktadır. Buna göre bu değer kaç caloridir?
- A 60.000
- B 230
- C 600
- D 6.000
- E 30
Yukarıda hâl değişimi bağıntısı verilmiştir. Bu bağıntıda sıcaklık farkının bulunmama nedeni sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Kütle sabittir.
- B Sıcaklık ölçülemez.
- C Hâl değişimi sırasında sıcaklık değişmez.
- D Isı verilmez.
- E Bağıntı eksiktir.
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Isı ile sıcaklık aynıdır.
- C Öz ısı her madde için aynıdır.
- D Hâl değişiminde sıcaklık artar.
- E Isı olayları; ısı-sıcaklık ayrımı, maddeye özgü öz ısı ve hâl değişimindeki sabit sıcaklıkla birlikte açıklanır.
| Su | Kütle | Sıcaklık |
|---|---|---|
| I | 100 g | 20 °C |
| II | 100 g | 60 °C |
Tabloda karıştırılan iki su örneği verilmiştir. Karışımın denge sıcaklığı sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç °C'dir?
- A 40
- B 80
- C 20
- D 60
- E 30
Bir gözlem
Güneş'ten gelen enerji, aradaki boşlukta madde bulunmamasına karşın Dünya'ya ulaşmaktadır.
Yukarıdaki durumdaki ısı aktarım yolu sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?
- A İletim
- B Işıma (radyasyon)
- C Konveksiyon
- D Yalıtım
- E Hâl değişimi
| Kavram | Bağlı olduğu |
|---|---|
| Öz ısı | Yalnızca maddenin cinsi |
| Isı sığası | ? |
Tabloda ısı kavramları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Maddenin cinsi ve kütlesi
- B Yalnızca kütle
- C Yalnızca sıcaklık
- D Yalnızca hacim
- E Hiçbir şeye
| Nicelik | Birim |
|---|---|
| Sıcaklık | °C ya da K |
| Isı | ? |
Tabloda nicelikler ve birimleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A °C
- B joule ya da kalori
- C kelvin
- D newton
- E pascal
| Kavram | Niteliği |
|---|---|
| Sıcaklık | Taneciklerin ortalama hareket enerjisinin ölçüsü |
| Isı | ? |
Tabloda kavramlar tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Sıcaklık farkı nedeniyle aktarılan enerji
- B Taneciklerin ortalama enerjisi
- C Kütlenin ölçüsü
- D Hacmin ölçüsü
- E Basıncın ölçüsü
| Madde | Öz ısı (cal/g·°C) |
|---|---|
| Su | 1,00 |
| Demir | 0,11 |
Tabloda iki maddenin öz ısıları verilmiştir. Eşit kütlede ve eşit ısı verildiğinde sıcaklık artışları karşılaştırılmak istenmektedir. Tabloya göre doğru yargı hangisidir?
- A Karşılaştırma yapılamaz.
- B Suyun sıcaklığı daha çok artar.
- C İkisi eşit artar.
- D Sıcaklık artmaz.
- E Demirin sıcaklığı daha çok artar.
| Aktarım yolu | Nasıl gerçekleşir |
|---|---|
| İletim | Tanecikler yerinde titreşerek enerjiyi aktarır |
| Konveksiyon | ? |
Tabloda ısı aktarım yolları açıklanmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Akışkanın kendisi yer değiştirerek enerjiyi taşır
- B Tanecikler yerinde titreşir
- C Enerji ışıma ile yayılır
- D Enerji kaybolur
- E Aktarım olmaz
| Cisim | Kütle | Sıcaklık |
|---|---|---|
| I | 2 kg | 50 °C |
| II | 5 kg | 50 °C |
Tabloda aynı maddeden yapılmış iki cisim verilmiştir. İç enerjileri karşılaştırılmak istenmektedir. Tabloya göre doğru yargı hangisidir?
- A Karşılaştırma yapılamaz.
- B I. cismin iç enerjisi daha büyüktür.
- C İç enerjiler eşittir.
- D İç enerji sıfırdır.
- E II. cismin iç enerjisi daha büyüktür.
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, iki cismin sıcaklığının eşit olduğunu görüp "Öyleyse ısı enerjileri de eşittir." demiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Isı ile sıcaklık aynıdır.
- B Sıcaklık ölçülemez.
- C İç enerji yoktur.
- D Sıcaklık eşit olsa da kütle ve madde cinsi farklıysa iç enerjiler farklı olur.
- E Hata yoktur.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
c, birim kütlenin sıcaklığını 1 °C artırmak için gereken ısı olan öz ısıdır.
- m kütleyi, ΔT sıcaklık farkını gösterir.
- Kalan c katsayısı maddeye özgüdür.
- Bu katsayı öz ısıdır.
2. sorunun çözümü
Hâl değişimi sırasında verilen ısı sıcaklığı değil, tanecik düzenini değiştirir.
- Sıcaklık sabit kalıyor.
- Ancak ısı verilmeye devam ediyor.
- Bu ısı hâl değişimine harcanır.
3. sorunun çözümü
Sıcaklığın sabit kaldığı aralık hâl değişimi aralığıdır.
- Bu aralıkta sıcaklık 0 °C'de sabit kalıyor.
- Isı verilmeye devam ediyor.
- Bu, erime aşamasıdır.
4. sorunun çözümü
Gözenekli ve hava içeren malzemeler ısıyı kötü ileten yalıtkanlardır.
- Metaller ısıyı iyi iletir.
- Yün ve köpük hava boşlukları içerir.
- Bu malzemeler yalıtkandır.
5. sorunun çözümü
Isı her zaman sıcaklığı yüksek cisimden düşük olana aktarılır.
- A cisminin sıcaklığı 80 °C'dir.
- B cisminin sıcaklığı 20 °C'dir.
- Isı sıcaktan soğuğa akar.
6. sorunun çözümü
Verim, yararlı enerjinin verilen enerjiye oranıdır; çevreye kaçan enerji bu oranı düşürür.
- Verilen enerjinin bir bölümü çevreye gidiyor.
- Suya kalan pay azalıyor.
- Verim düşer.
7. sorunun çözümü
Isıl denge, sıcaklıkların eşitlenip net ısı alışverişinin durduğu durumdur.
- Isı sıcaktan soğuğa akıyor.
- Sıcaklık farkı azalıyor.
- Fark sıfırlanınca denge kurulur.
8. sorunun çözümü
Metaller ısındıkça genleşir; boşluk bu uzamaya yer bırakır.
- Metaller sıcaklıkla genleşir.
- Genleşen ray uzar.
- Boşluk bu uzamayı karşılar.
9. sorunun çözümü
Q = 200 × 1 × 30 = 6.000 cal'dir.
- Bağıntı Q = m × c × ΔT biçimindedir.
- 200 × 1 = 200 hesaplanır.
- 200 × 30 = 6.000 cal bulunur.
10. sorunun çözümü
Hâl değişimi sabit sıcaklıkta gerçekleştiği için bağıntıda ΔT yer almaz.
- Hâl değişimi sabit sıcaklıkta olur.
- ΔT sıfırdır.
- Bağıntıda yalnızca kütle ve ısı sabiti bulunur.
11. sorunun çözümü
Kartlar üç temel ayrımı birlikte gösterir.
- Birinci kart kavram ayrımını veriyor.
- İkinci kart öz ısıyı ekliyor.
- Üçüncü kart hâl değişimini getiriyor.
12. sorunun çözümü
Kütleler eşit olduğu için denge sıcaklığı ortalamadır: (20 + 60) ÷ 2 = 40 °C.
- Kütleler eşittir.
- Denge sıcaklığı ortalamadır.
- (20 + 60) ÷ 2 = 40 °C bulunur.
13. sorunun çözümü
Işıma madde ortamı gerektirmez; boşlukta da gerçekleşir.
- İletim ve konveksiyon madde ister.
- Uzayda madde yoktur.
- Aktarım ışıma ile olur.
14. sorunun çözümü
Isı sığası C = m × c olduğu için hem cinse hem kütleye bağlıdır.
- Öz ısı maddeye özgü bir sabittir.
- Isı sığası kütleyle çarpılır.
- Her ikisine de bağlıdır.
15. sorunun çözümü
Isı bir enerji türü olduğu için joule ya da kalori ile ölçülür.
- Sıcaklık derece ile ölçülüyor.
- Isı bir enerjidir.
- Enerji birimi joule ya da kaloridir.
16. sorunun çözümü
Isı bir enerji aktarımıdır; sıcaklık ise taneciklerin ortalama hareket enerjisinin ölçüsüdür.
- Sıcaklık bir ölçüdür.
- Isı aktarılan enerjidir.
- Aktarımın nedeni sıcaklık farkıdır.
17. sorunun çözümü
Öz ısı küçüldükçe aynı ısı daha büyük sıcaklık artışı doğurur.
- ΔT = Q ÷ (m × c) biçiminde yazılır.
- Q ve m eşittir.
- c küçük olan demirde ΔT büyüktür.
18. sorunun çözümü
Konveksiyonda sıvı ya da gazın kendisi hareket ederek enerjiyi taşır.
- İletimde tanecikler yer değiştirmez.
- Konveksiyon akışkanlarda görülür.
- Akışkanın kendisi hareket eder.
19. sorunun çözümü
Sıcaklıklar eşitken iç enerji kütleyle doğru orantılıdır.
- Sıcaklıklar eşittir.
- İç enerji tanecik sayısına da bağlıdır.
- Kütlesi büyük olanın iç enerjisi büyüktür.
20. sorunun çözümü
Sıcaklık ortalama bir ölçüdür; toplam iç enerji kütleye ve maddeye de bağlıdır.
- Sıcaklık tanecik başına ortalamayı verir.
- İç enerji toplam büyüklüktür.
- Kütle farklıysa enerjiler farklıdır.