Ekonomik Faaliyetler ve Etkileri

1. Tabloda ekonomik sektörler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangisidir?

• A) Ticaret, ulaşım, eğitim, sağlık gibi hizmetler
• B) Balıkçılık
• C) Ormancılık
• D) Dokuma fabrikası
• E) Maden ocağı

Doğru cevap: A — Üçüncül sektör; ticaret, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi hizmet üreten faaliyetleri kapsar.

1. Tablodaki sıralama üretimin aşamalarını izliyor: birincil sektör doğadan doğrudan ürün alır (tarım, hayvancılık, madencilik).
2. İkincil sektör bu ham maddeyi işleyip mal üretir (sanayi ve imalat).
3. Geriye üretilen malın dağıtılması ve insanlara sunulan hizmetler kalıyor. Ticaret, ulaşım, eğitim, sağlık, bankacılık ve turizm bu üçüncül sektörü oluşturur.
4. Denetleyelim: üç satır birlikte okununca zincir tamamlanıyor ✓ — pamuk tarlada üretilir (birincil), fabrikada kumaş olur (ikincil), mağazada satılır (üçüncül).

2. Tabloda iki ülkenin istihdam dağılımı verilmiştir. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

• A) A ülkesi daha gelişmiştir.
• B) B ülkesi ekonomik yapı bakımından daha gelişmiştir.
• C) İki ülke de aynı düzeydedir.
• D) Tarım oranı gelişmişliği artırır.
• E) Hizmet sektörü gelişmişliği azaltır.

Doğru cevap: B — Tarımın istihdamdaki payı düşük, hizmetin payı yüksek olduğu için B ülkesi ekonomik yapı bakımından daha gelişmiştir.

1. Tabloyu okuyalım: A ülkesinde çalışanların yüzde 55’i tarımda, yüzde 25’i hizmette; B ülkesinde yüzde 4’ü tarımda, yüzde 70’i hizmette.
2. Ekonomi geliştikçe tarımda makineleşme artar, aynı üretim daha az insanla yapılır ve boşta kalan iş gücü sanayi ile hizmete geçer.
3. B ülkesinde iş gücünün büyük bölümünün hizmette toplanması, sanayileşmesini tamamlamış ve uzmanlaşmış bir ekonomiyi gösterir; A ülkesinde ise nüfusun yarıdan çoğu hâlâ tarımda.
4. Denetleyelim: gelişmiş ülkelerde tarımın istihdam payı düşük, hizmetin payı yüksektir ✓ — tablodaki B ülkesi bu yapıya uyuyor.

3. Tabloda iki gösterge karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

• A) Yalnızca ihracat
• B) Yalnızca tarım üretimi
• C) Ülke vatandaşlarının yurt içi ve dışında ürettiklerinin toplam değeri
• D) Yalnızca vergi geliri
• E) Yalnızca nüfus

Doğru cevap: C — GSMH, ülke vatandaşlarının yurt içinde ve yurt dışında ürettiklerinin toplam değerini ölçer.

1. Tabloda GSYİH’nin ölçütü verilmiş: ülke SINIRLARI içinde üretilen mal ve hizmetler; kimin ürettiğine bakılmaz.
2. İkinci gösterge farklı bir ölçüt kullanmalı, yoksa tablo iki aynı satırdan oluşurdu. GSMH’nin ölçütü coğrafi sınır değil VATANDAŞLIKTIR.
3. Buna göre yurt dışında çalışan vatandaşların ürettikleri GSMH’ye eklenir; ülke içinde üreten yabancıların katkısı ise GSYİH’ye girer, GSMH’ye girmez.
4. Denetleyelim: yurt dışında çok sayıda vatandaşı çalışan bir ülkede GSMH, GSYİH’den büyük çıkar ✓ — iki ölçütün farkı böylece görünür oluyor.

4. Tabloda iki ülkenin GSYİH ve nüfusu verilmiştir. Kişi başına düşen gelir bakımından yapılabilecek çıkarım hangisidir?

• A) A ülkesinde daha düşüktür.
• B) B ülkesinde kişi başına gelir daha yüksektir.
• C) İki ülkede de eşittir.
• D) A ülkesinde kişi başına gelir B'nin üç katıdır.
• E) Hesaplanamaz.

Doğru cevap: D — A: 600 ÷ 20 = 30 bin $; B: 900 ÷ 90 = 10 bin $. A, B'nin üç katıdır.

1. Kişi başına gelir = GSYİH ÷ nüfus.
2. A için: 600 milyar ÷ 20 milyon = 30.000 $.
3. B için: 900 milyar ÷ 90 milyon = 10.000 $.
4. 30.000, 10.000'in üç katıdır.

5. Toplam GSYİH'si yüksek olan bir ülkenin, kişi başına gelirinin düşük olabilmesinin nedeni hangisidir?

• A) Sanayisinin bulunmaması
• B) Üretiminin az olması
• C) İhracatının olmaması
• D) Yüz ölçümünün küçüklüğü
• E) Nüfusunun çok kalabalık olması

Doğru cevap: E — Toplam GSYİH’si yüksek bir ülkede kişi başına gelir düşük olabilir, çünkü üretim çok kalabalık bir nüfusa bölünmektedir.

1. Kişi başına gelir bir bölme işlemidir: toplam üretim değeri nüfusa bölünür.
2. Payda büyüdükçe sonuç küçülür. İki örnekle görelim: toplam 3 trilyon dolar üreten ve nüfusu 1,5 milyar olan ülkede kişi başına $3\,000\,000\,000\,000 : 1\,500\,000\,000 = 2\,000$ dolar düşer.
3. Toplamı çok daha küçük, 500 milyar dolar olan ama nüfusu 10 milyon olan ülkede ise kişi başına 50.000 dolar düşer. Toplamı büyük olan ülke kişi başına daha yoksul olabiliyor.
4. Denetleyelim: kalabalık nüfuslu ülkelerin toplam üretimde üst sıralarda, kişi başına gelirde çok daha geride yer alması bu hesapla uyumludur ✓.

6. Kartlarda gelişmişlik ölçümünde kullanılan göstergeler verilmiştir. Bu göstergelerin birlikte kullanılmasının gerekçesi hangisidir?

• A) Gelişmişliğin yalnızca gelirle ölçülemeyecek kadar çok boyutlu olması
• B) Gelirin ölçülememesi
• C) Eğitimin önemsizliği
• D) Sağlığın ölçülememesi
• E) Göstergelerin aynı olması

Doğru cevap: A — Gelir, yaşam süresi ve okullaşma birlikte kullanılır; çünkü gelişmişlik yalnızca gelirle ölçülemeyecek kadar çok boyutludur.

1. Kartlardaki üç gösterge farklı alanları ölçüyor: kişi başına gelir ekonomiyi, ortalama yaşam süresi sağlığı, okullaşma oranı eğitimi.
2. Yalnız gelire bakılsaydı, geliri yüksek ama sağlık ve eğitim hizmetleri zayıf bir ülke gelişmiş sayılırdı; bu, insanların gerçek yaşam koşullarını yansıtmazdı.
3. Bu yüzden gelişmişlik çok göstergeli ölçülür; İnsani Gelişme Endeksi de gelir, sağlık ve eğitimi bir arada değerlendirir.
4. Denetleyelim: tek göstergeyle ölçseydik aynı gelire sahip iki ülkeyi ayırt edemezdik ✓ — üç gösterge birlikte daha doğru bir tablo veriyor.

7. Tabloda kişi başına geliri eşit iki ülke karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre kişi başına gelirin tek başına yeterli olmamasının nedeni hangisidir?

• A) Ortalamanın hesaplanamaması
• B) Ortalamanın, gelirin toplum içinde nasıl paylaşıldığını göstermemesi
• C) Gelirin ölçülememesi
• D) Nüfusun bilinmemesi
• E) İki ülkenin aynı olması

Doğru cevap: B — Kişi başına gelir tek başına yeterli değildir; çünkü ortalama, gelirin toplum içinde nasıl paylaşıldığını göstermez.

1. Tabloda iki ülkenin kişi başına geliri eşit: 20.000 dolar. Ama gelir dağılımı biri dengeli, diğeri çok dengesiz.
2. Ortalama, toplam gelirin nüfusa bölünmesiyle bulunur; herkesin ne kadar aldığını değil, bölüşülecek toplamı yansıtır.
3. Dengesiz dağılımda gelirin büyük bölümü küçük bir kesimde toplanabilir; ortalama yine 20.000 dolar çıkar ama toplumun çoğunluğu bunun çok altında yaşar.
4. Denetleyelim: aynı ortalamaya sahip iki ülkede halkın refahı çok farklı olabiliyor ✓ — öyleyse ortalamayı gelir dağılımı ölçüleriyle birlikte okumak gerekir.

8. Tabloda ürünler ve istedikleri koşullar eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi ifade gelmelidir?

• A) Sürekli donlu alanlar
• B) Kurak ve çöl iklimi
• C) Ilıman ve nemli iklim, kışı ılık geçen kıyı kesimi
• D) Tuzlu topraklar
• E) Yüksek dağ zirveleri

Doğru cevap: C — Fındık; ılıman ve nemli iklim isteyen, kışı ılık geçen kıyı kesiminde yetişen bir üründür.

1. Tablodaki mantık her ürünü istediği iklim ve toprak koşuluyla eşleştirmek: çay bol yağış ve asitli toprak, pamuk uzun ve sıcak yetişme dönemi istiyor.
2. Fındık kışın şiddetli dona, yazın ise uzun kuraklığa dayanamaz; yıl boyu nemli ve ılıman bir ortam ister.
3. Bu koşullar denizin ılıtıcı etkisinin görüldüğü, yağışın yıla yayıldığı kıyı kuşağında bulunur. Türkiye’de fındık üretiminin Karadeniz kıyılarında toplanmasının nedeni budur.
4. Denetleyelim: tablodaki üç satır da ürünü kendi iklim isteğiyle eşleştirmiş oluyor ✓ — çay, pamuk ve fındık farklı ama tutarlı koşullar istiyor.

9. Kartlarda bir sanayi tesisinin yer seçiminde etkili olan etkenler verilmiştir. Şeker fabrikalarının pancar üretim alanlarına yakın kurulmasının nedeni hangi etkendir?

• A) İş gücü
• B) Enerji
• C) Ulaşım
• D) Ham maddeye yakınlık
• E) Pazar

Doğru cevap: D — Şeker fabrikalarının pancar üretim alanlarına yakın kurulmasının nedeni ham maddeye yakınlıktır.

1. Şeker pancarı ağır ve su oranı yüksek bir üründür; işlendiğinde ağırlığının küçük bir bölümü şekere dönüşür.
2. Ağır ve hacimli bir ham maddeyi uzağa taşımak nakliye maliyetini çok artırır; üstelik pancar bekledikçe şeker oranı düşer, ürün değer kaybeder.
3. Bu yüzden fabrika ham maddenin yanına kurulur; kayıp ve maliyet en aza iner. Kartlardaki etkenlerden burada belirleyici olan ham maddeye yakınlıktır.
4. Denetleyelim: Türkiye’de şeker fabrikalarının pancar ekilen ovalarda yer alması bu gerekçeyle uyumludur ✓.

10. Tabloda kuruluş yeri eğilimleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?

• A) Ormana yakın
• B) Madene yakın
• C) Limana yakın
• D) Dağa yakın
• E) Pazara (tüketiciye) yakın

Doğru cevap: E — Ekmek gibi taze tüketilen ürünlerde üretim pazara, yani tüketiciye yakın yapılır.

1. Tablodaki ilk satır ölçütü veriyor: şeker pancarı ağır ve çabuk bozulur, bu yüzden fabrika ham maddeye yakın kurulur.
2. Ekmeğin özelliği ise taze tüketilmesidir. Ham maddesi olan un ise dayanıklıdır, uzun mesafeye sorunsuz taşınabilir.
3. Bozulan asıl ürün olduğuna göre yakınlık tüketiciyle kurulmalıdır; fırınlar mahalle içinde, tüketicinin yanı başında bulunur.
4. Denetleyelim: un fabrikadan fırına günlerce yolculuk edebilir, ekmek ise birkaç saatte bayatlar ✓ — üretim tüketiciye yakın olmak zorunda.

11. Şemada bir ürünün işlenme aşamaları verilmiştir. Şemaya göre bir ülkenin ham madde yerine işlenmiş ürün ihraç etmesinin sağladığı yarar hangisidir?

• A) Aynı ham maddeden daha yüksek gelir elde etmesi
• B) Üretimin azalması
• C) İstihdamın düşmesi
• D) Ham maddenin tükenmesi
• E) İhracatın durması

Doğru cevap: A — Her işleme aşaması ürüne değer kattığı için işlenmiş ürün ihracı, aynı ham maddeden daha yüksek gelir sağlar.

1. Şemadaki zincirde değer basamak basamak artıyor: ham pamuk en düşük, iplik ve kumaş daha yüksek, hazır giyim en yüksek değerde.
2. Aradaki farkı yaratan işçilik, teknoloji ve tasarımdır; bunlar ürüne katma değer ekler.
3. Aynı miktar pamuğu ham satan ülke yalnız ilk basamağın gelirini alır; hazır giyim olarak satan ülke ise tüm basamaklarda eklenen değeri kendi ekonomisinde tutar.
4. Denetleyelim: ham madde ihraç edip işlenmiş ürün ithal eden ülkelerin dış ticaretinde açık oluşması bu farkla açıklanır ✓.

12. Tabloda bir turizm merkezinin verileri verilmiştir. Bu tabloya göre bölgenin karşılaştığı temel sorun hangisidir?

• A) Ziyaretçi bulunmaması
• B) Turizmin mevsimlik yoğunlaşması ve gelirin yıla yayılamaması
• C) Otel yetersizliği
• D) Ulaşım yokluğu
• E) Nüfus azlığı

Doğru cevap: B — Ziyaretçinin yalnız belirli aylarda toplanması, turizmin mevsimlik yoğunlaşması ve gelirin yıla yayılamaması sorununu gösterir.

1. Tabloyu okuyalım: temmuzda ziyaretçi çok yüksek ve otel doluluğu yüzde 95; şubatta ziyaretçi çok düşük ve doluluk yüzde 18.
2. Aynı tesisler yılın bir bölümünde dolup taşarken uzun bir dönem boyunca neredeyse boş kalıyor.
3. Bu dalgalanma iki sonuç doğurur: gelir birkaç aya sıkışır ve çalışanlar yılın geri kalanında işsiz kalır. Tesisler âtıl kapasiteyle ayakta durmaya çalışır.
4. Denetleyelim: sorun ziyaretçinin hiç gelmemesi değil, gelişin belirli aylarda toplanmasıdır ✓ — temmuz verisi bunu açıkça gösteriyor.

13. Mevsimlik turizm yoğunlaşmasını azaltmak için geliştirilebilecek en uygun yaklaşım hangisidir?

• A) Ulaşımı kısıtlamak
• B) Otel sayısını azaltmak
• C) Kültür, kongre ve sağlık turizmi gibi mevsime bağlı olmayan türleri geliştirmek
• D) Fiyatları artırmak
• E) Tesisleri kapatmak

Doğru cevap: C — Mevsimlik yoğunlaşmayı azaltmanın en uygun yolu, kültür, kongre ve sağlık turizmi gibi mevsime bağlı olmayan türleri geliştirmektir.

1. Sorunun kaynağı, ziyaretçiyi çeken etkinliğin iklime bağlı olmasıdır: deniz turizmi yalnız sıcak aylarda yapılabilir.
2. Çözüm kaynağa yönelmeli, yani ziyaretçi çeken nedenler arasına iklimden bağımsız olanlar eklenmelidir.
3. Kültür ve inanç turizmi tarihî eserlere, kongre turizmi toplantı salonlarına, sağlık ve termal turizm tesise dayanır; bunlar kışın da çalışır ve ziyaretçi akışını yıla yayar.
4. Denetleyelim: bu türler geliştiğinde şubat doluluğu yükselir, temmuz ile arasındaki uçurum kapanır ✓ — dalgalanma gerçekten azalıyor.

14. Tabloda iki maden sahası karşılaştırılmıştır. İşletmeye hangi sahanın öncelik verilmesi beklenir ve neden?

• A) İkisi de uygun değildir.
• B) B; rezervi yüksektir.
• C) İkisi de uygundur.
• D) A; tenörü yüksek ve ulaşımı kolay olduğu için maliyeti düşüktür.
• E) B; ulaşımı zordur.

Doğru cevap: D — Tenörü yüksek ve ulaşımı kolay olduğu için işletmeye A sahası öncelik verir; maliyeti düşüktür.

1. Tabloda rezerv, yani madenin miktarı iki sahada da yüksek; bu ölçüt seçim yapmamızı sağlamıyor.
2. Fark tenörde ve ulaşımda. Tenör, kayaç içindeki cevher oranıdır; yüksek tenörde aynı miktar metal için daha az kayaç kazılır ve işlenir, işleme masrafı düşer.
3. Ulaşımın kolay olması da cevherin işleme tesisine ve pazara taşınmasını ucuzlatır. İki ölçüt de aynı sahada elverişli olduğuna göre, düşük maliyetle işletilebilecek saha odur.
4. Denetleyelim: rezervi yüksek ama tenörü düşük ve ulaşımı zor bir sahada maliyet, madenin değerini aşabilir ✓ — bu yüzden öncelik A sahasındadır.

15. Tabloda enerji türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?

• A) Ücretsiz
• B) Yenilenebilir
• C) Sınırsız
• D) Temiz
• E) Yenilenemez

Doğru cevap: E — Kömür jeolojik süreçlerle milyonlarca yılda oluştuğu için insan ölçeğinde yenilenemez bir kaynaktır.

1. Tablonun ilk satırı ölçütü gösteriyor: akarsuyun suyu, su döngüsüyle sürekli yenilendiği için hidroelektrik yenilenebilir sayılıyor.
2. Kömür ise geçmiş jeolojik dönemlerde gömülen bitki kalıntılarının basınç ve sıcaklık altında milyonlarca yılda değişmesiyle oluşmuştur.
3. Bugün çıkarılan kömürün yerine yenisinin oluşması insan ömrüyle ölçülemeyecek kadar uzun sürer; bu yüzden termik santralin kaynağı yenilenemez sayılır.
4. Denetleyelim: bir maden ocağı tükendiğinde yeniden dolmaz, ama akarsu akmayı sürdürür ✓ — ayrım oluşum hızından geliyor.

16. Tabloda iki bölgenin doğal koşulları verilmiştir. Tabloya göre yatırım tercihi hangi seçenekte doğru verilmiştir?

• A) A'da rüzgâr, B'de güneş enerjisi santrali
• B) A'da güneş, B'de rüzgâr santrali
• C) İkisinde de termik santral
• D) İkisinde de hidroelektrik
• E) Hiçbirinde santral kurulamaz

Doğru cevap: A — Bölgenin baskın doğal potansiyeli belirleyici olduğu için A bölgesinde rüzgâr, B bölgesinde güneş enerjisi santrali kurulmalıdır.

1. Tabloda A bölgesinde rüzgâr hızı yüksek, güneşlenme orta; B bölgesinde rüzgâr hızı düşük, güneşlenme çok yüksek.
2. Rüzgâr santralinin verimi rüzgârın hızına, güneş santralinin verimi ise güneşlenme süresi ve şiddetine bağlıdır.
3. Her bölgede güçlü olan potansiyel seçilirse aynı yatırımla daha çok elektrik üretilir: A’da rüzgâr, B’de güneş.
4. Denetleyelim: eşleştirmeyi ters kursaydık, rüzgârı düşük bölgeye rüzgâr türbini kurulur ve türbinler yılın çoğunda az çalışırdı ✓ — doğru eşleştirme verimi yükseltiyor.

17. Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre ekonomik faaliyetlerin planlanmasında gözetilmesi gereken hangisidir?

• A) Yalnızca kârın hesaplanması
• B) Üretim kazancıyla birlikte çevresel ve toplumsal maliyetin de hesaplanması
• C) Üretimin durdurulması
• D) Sanayinin yasaklanması
• E) Atığın ölçülmemesi

Doğru cevap: B — Ekonomik faaliyetler planlanırken üretim kazancıyla birlikte çevresel ve toplumsal maliyet de hesaba katılmalıdır.

1. Şemadaki zincir şöyle ilerliyor: sanayi yoğunlaşıyor, atık ve emisyon artıyor, hava ile su kirleniyor, sağlık olumsuz etkileniyor.
2. Bu zincirin sonundaki hastalık, temizleme ve arıtma harcamaları ile kaybedilen iş gücü de birer maliyettir; ama fabrikanın kâr hesabına girmez.
3. Yalnız kâra bakan bir planlama, bu maliyeti topluma yükler. Doğru yaklaşım, üretimin getirisiyle çevresel ve toplumsal bedelini birlikte değerlendirmektir.
4. Denetleyelim: arıtma tesisi ve filtre zorunluluğu, baştan katlanılan bir maliyetle sonraki daha büyük zararı önler ✓ — şemadaki zincir böyle kırılıyor.

18. Tabloda iki ülkenin ihracat yapısı verilmiştir. A ülkesinin karşılaştığı temel risk hangisidir?

• A) Üretim yapamaması
• B) İhracat yapamaması
• C) Tek ürünün dünya fiyatı düştüğünde ekonominin ağır etkilenmesi
• D) Nüfusunun azalması
• E) Ulaşımının olmaması

Doğru cevap: C — İhracatının yüzde 85’i tek bir ham maddeden oluşan A ülkesinin temel riski, o ürünün dünya fiyatı düştüğünde ekonominin ağır etkilenmesidir.

1. Tabloda A ülkesinin ihracatı neredeyse tümüyle tek bir ham maddeye dayanıyor; B ülkesinin ihracatı ise çeşitli sanayi ürünlerine yayılmış.
2. Ham madde fiyatları dünya piyasasında arz, talep ve siyasi gelişmelerle hızla değişir; üretici ülkenin bu fiyata etkisi sınırlıdır.
3. Gelirin tek kaleme bağlı olması, fiyat düştüğünde ihracat gelirinin, bütçenin ve kurun birlikte sarsılması demektir. B ülkesinde bir ürünün fiyatı düşse diğerleri açığı kapatabilir.
4. Denetleyelim: çeşitlilik riski dağıtıyor, tek ürün ise riski yoğunlaştırıyor ✓ — A ülkesinin zayıflığı da tam bu bağımlılıktır.

19. Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

• A) GSYİH'nin ölçülememesi
• B) Verinin yanlış olması
• C) Ülkenin bulunamaması
• D) Toplam üretimden bireysel refah sonucu çıkarmak
• E) Nüfusun bilinmemesi

Doğru cevap: D — Öğrencinin hatası, toplam üretim verisinden bireylerin refahı hakkında sonuç çıkarmaktır.

1. Elindeki veri toplam GSYİH: ülke sınırları içinde üretilen mal ve hizmetlerin toplam değeri.
2. Vardığı sonuç ise bireylerle ilgili: "herkes zengindir". Toplamdan bireye geçebilmek için en az iki bilgi daha gerekir.
3. Birincisi nüfus: toplam kalabalık bir nüfusa bölününce kişi başına düşen pay küçük çıkabilir. İkincisi gelir dağılımı: kişi başına gelir yüksek olsa bile gelir küçük bir kesimde toplanmış olabilir.
4. Denetleyelim: toplam üretimi dünyanın ilk sıralarında olup kişi başına geliri düşük kalan ülkeler vardır ✓ — öyleyse bu geçiş geçerli değil.

20. Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

• A) Kuruluş yeri rastgele belirlenir.
• B) Ekonomik faaliyetlerin mekânla ilgisi yoktur.
• C) Sektör yapısı gelişmişlikle ilgisizdir.
• D) Üretimin çevresel maliyeti yoktur.
• E) Ekonomik faaliyetler; mekânsal koşullarla biçimlenir, gelişmişliği yansıtır ve çevresel sonuçlar doğurur.

Doğru cevap: E — Kartlar birlikte, ekonomik faaliyetlerin mekânsal koşullarla biçimlendiğini, gelişmişliği yansıttığını ve çevresel sonuçlar doğurduğunu gösterir.

1. Birinci kart sektör yapısı ile gelişmişlik arasındaki bağı veriyor: istihdamın sektörlere dağılımı ülkenin ekonomik düzeyini gösterir.
2. İkinci kart mekânı ekliyor: kuruluş yeri ham madde, pazar, ulaşım ve enerji gibi koşullara bağlıdır.
3. Üçüncü kart sonucu ekliyor: üretimin çevresel maliyeti vardır. En kapsayıcı sonuç bu üç düşünceyi birden içerendir.
4. Denetleyelim: diğer seçeneklerin her biri kartlardan birini yalanlıyor ("rastgele belirlenir", "mekânla ilgisi yoktur", "çevresel maliyeti yoktur") ✓ — yalnız doğru cevap üçünü birleştiriyor.