İndüksiyon Akımı

1. Manyetik akıyı etkileyen değişkenler araştırılmaktadır. Yukarıdaki bağıntıya göre akı hangi üç büyüklüğe bağlıdır?

Akı = B × A × cos(alfa)

• A) Akım, direnç ve gerilim
• B) Kütle, hız ve zaman
• C) Alan şiddeti, yüzey alanı ve aradaki açı
• D) Sıcaklık, basınç ve hacim
• E) Yalnız yüzey alanı

Doğru cevap: C — Manyetik akı; alan şiddetine, yüzey alanına ve alanla yüzey arasındaki açıya bağlıdır.

1. Bağıntıyı çarpanlarına ayıralım: Akı = B · A · cos(α). Üç çarpan var, öyleyse akıyı belirleyen üç büyüklük var.
2. B manyetik alan şiddetidir; alanın ne kadar güçlü olduğunu söyler. A, akının geçtiği yüzeyin alanıdır.
3. cos(α) ise yüzeyin alana göre nasıl durduğunu verir: α, alan çizgileri ile yüzeyin normali arasındaki açıdır. Öyleyse akı bu üç büyüklüğe bağlıdır.
4. Denetleyelim: akıyı değiştirmenin üç yolu var ✓ — mıknatısı güçlendirmek, çerçeveyi büyütmek ya da çevirmek; üçü de bir çarpana karşılık geliyor.

2. Bir çerçeve, manyetik alan çizgilerine paralel duracak biçimde çevrilmektedir. Bu durumda çerçeveden geçen manyetik akı ne olur?

• A) Sıfır olur.
• B) En büyük değerini alır.
• C) Yarıya iner.
• D) İki katına çıkar.
• E) Değişmez.

Doğru cevap: A — Çerçeve alana paralelken hiçbir alan çizgisi yüzeyi kesmez; akı sıfır olur.

1. Akının ne saydığını belirleyelim: yüzeyi KESEN alan çizgilerinin sayısı. Kesmeyen çizgi akıya katkı vermez.
2. Çerçeve alan çizgilerine paralel duruyorsa çizgiler yüzeyin yanından teğet geçer; hiçbiri yüzeyi delip geçmez.
3. Bağıntıda da aynı sonuç çıkar: çerçeve alana paralelken yüzeyin normali alana diktir, yani α = 90° ve cos 90° = 0. Çarpanlardan biri sıfır olduğu için akı sıfırdır.
4. Denetleyelim: çerçeve alana dik olsaydı ✓ — o zaman α = 0, cos 0 = 1 ve akı en büyük değerini alırdı.

3. Bir bobinden geçen manyetik akı sabit bir değerde tutulmaktadır. Bu bobinde oluşacak indüksiyon elektromotor kuvveti için ne söylenir?

emk = N × (akı değişimi) / (zaman)

• A) En büyük değerindedir.
• B) Sarım sayısına eşittir.
• C) Akıya eşittir.
• D) Sıfırdır.
• E) Zamanla artar.

Doğru cevap: D — İndüksiyon emk’si akının değişimine bağlıdır; akı sabitse değişim sıfır olduğu için emk de sıfırdır.

1. Bağıntıyı okuyalım: emk = N · (akı değişimi) / (zaman). Payda akının kendisi değil, DEĞİŞİMİ bulunuyor.
2. Akı sabit tutulduğuna göre başlangıç ve bitiş değerleri eşittir; farkları, yani akı değişimi sıfırdır.
3. Payı sıfır olan bir kesir sıfırdır. Sarım sayısı ne kadar büyük olursa olsun sıfırla çarpım yine sıfır verir; emk sıfırdır.
4. Denetleyelim: akı büyük ama sabit olabilir ✓ — emk’yi belirleyen büyüklük akının değeri değil, değişimi.

4. Bir mıknatıs bobine önce yavaş, sonra daha hızlı yaklaştırılmaktadır. İki durumda oluşan indüksiyon akımı nasıl karşılaştırılır?

emk ~ 1 / t

• A) Hızlı harekette akım daha büyüktür.
• B) Yavaş harekette akım daha büyüktür.
• C) İki durumda da eşittir.
• D) Hızlı harekette akım sıfırdır.
• E) Akım hızdan bağımsızdır.

Doğru cevap: A — emk akı değişiminin hızına bağlıdır; aynı değişim daha kısa sürede olursa akım büyür.

1. İki durumu karşılaştıralım: mıknatıs iki kez de aynı yolu alıyor, öyleyse akı değişimi ikisinde de aynı. Farklı olan tek şey bu değişimin süresi.
2. Bağıntıya bakalım: emk = N · (akı değişimi) / (zaman). Zaman paydada bulunuyor.
3. Hızlı harekette süre kısalır, payda küçülür ve kesir büyür. Öyleyse emk ve ona bağlı indüksiyon akımı hızlı harekette daha büyüktür.
4. Denetleyelim: dinamoyu hızlı çevirince lamba daha parlak yanıyor ✓ — aynı bağıntının günlük karşılığı.

5. Aynı akı değişimine maruz kalan iki bobinden birinin sarım sayısı diğerinin dört katıdır. Bu bobinlerde oluşan emk’ler nasıl karşılaştırılır?

emk ~ N

• A) Eşittirler.
• B) Emk sarımın karesiyle değişir.
• C) Sarımı az olanın emk’si büyüktür.
• D) Sarımı çok olanın emk’si dört kat büyüktür.
• E) Emk sarımdan bağımsızdır.

Doğru cevap: D — Faraday yasasında emk sarım sayısıyla doğru orantılıdır; sarımı dört kat olanın emk’si de dört kat büyüktür.

1. Bağıntıyı yazalım: emk = N · (akı değişimi) / (zaman). İki bobin aynı akı değişimine ve aynı süreye maruz kalıyor.
2. Öyleyse kesir kısmı iki bobinde de aynıdır. Geriye tek fark kalıyor: sarım sayısı N.
3. N bağıntıda çarpan olduğu için dört katına çıkması emk’yi de dört katına çıkarır. Sarımı çok olan bobinde emk dört kat büyüktür.
4. Denetleyelim: her sarım aynı emk’yi üretiyor ve seri bağlı gibi toplanıyor ✓ — doğru orantının fiziksel nedeni bu.

6. Yukarıda ifadesi verilen yasa, indüksiyon akımının yönünü belirlemekte kullanılır. Bu yasanın adı nedir?

• A) Coulomb yasası
• B) Ohm yasası
• C) Lenz yasası
• D) Newton yasası
• E) Kirchhoff yasası

Doğru cevap: C — İndüksiyon akımının kendisini doğuran değişime karşı koyduğunu söyleyen yasa Lenz yasasıdır.

1. Verilen ifadenin neyi belirlediğine bakalım: akımın büyüklüğünü değil YÖNÜNÜ. Faraday yasası büyüklüğü verir, yönü vermez.
2. Seçenekleri alanlarına göre eleyelim. Coulomb yasası yükler arası kuvveti, Ohm yasası akım-gerilim-direnç ilişkisini, Kirchhoff yasaları devredeki akım ve gerilim toplamlarını verir; Newton yasaları ise mekaniğe aittir.
3. İndüksiyon akımının yönünü "değişime karşı koyar" ilkesiyle belirleyen kural Lenz yasasıdır.
4. Denetleyelim: iki yasa birlikte kullanılıyor ✓ — Faraday büyüklüğü, Lenz yönü veriyor.

7. İndüksiyon akımının kendisini doğuran değişime karşı koyduğu bilinmektedir. Bu kuralın temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Enerjinin korunumu ilkesi
• B) Kütlenin korunumu
• C) Yükün artması
• D) Sürtünmenin azalması
• E) Sıcaklığın sabit kalması

Doğru cevap: A — Lenz yasasının dayanağı enerjinin korunumu ilkesidir.

1. Kuralın tersini varsayalım: indüksiyon akımı, kendisini doğuran değişime karşı koymak yerine onu DESTEKLESEYDİ ne olurdu?
2. Mıknatıs bobine yaklaştırıldığında oluşan akım onu içeri çeker, hareket kendiliğinden hızlanır, hızlanan hareket daha büyük akım üretir ve bu böyle sürer.
3. Yani hiçbir enerji harcamadan sınırsız enerji elde edilirdi. Bu, enerjinin korunumuna aykırıdır. Karşı koyma, mıknatısı hareket ettirmek için iş yapılmasını zorunlu kılar; üretilen elektrik enerjisi bu işten gelir.
4. Denetleyelim: dinamolu bisikleti çevirmek daha zor ✓ — fazladan harcanan kas gücü lambanın enerjisine dönüşüyor.

8. Bir mıknatıs bobinin içinde hareketsiz olarak tutulmaktadır. Bu sırada bobinde gözlenecek indüksiyon akımı için ne söylenir?

• A) En büyük değerdedir.
• B) Akım oluşmaz.
• C) Yön değiştirerek akar.
• D) Sabit ve büyüktür.
• E) Sürekli artar.

Doğru cevap: B — Mıknatıs durgunken akı değişmez; değişim olmadığı için indüksiyon akımı da oluşmaz.

1. Belirleyici koşulu koyalım: indüksiyon akımı için mıknatısın VARLIĞI değil, akının DEĞİŞMESİ gerekir.
2. Mıknatıs bobinin içinde hareketsiz duruyor. Alan şiddeti, bobinin alanı ve aradaki açı — üçü de zamanla değişmiyor.
3. Üç çarpan da sabitse akı sabittir. Akı değişimi sıfır olduğu için emk sıfır çıkar ve devrede akım oluşmaz.
4. Denetleyelim: mıknatıs oynatıldığı an akım başlıyor ✓ — akımı doğuran şeyin hareket, yani değişim olduğunu bu doğruluyor.

9. Bir jeneratörde manyetik alan içindeki çerçeve sabit hızla döndürülmektedir. Bu dönme sırasında çerçevede oluşan akımın türü nedir?

• A) Doğru akım
• B) Sabit büyüklükte akım
• C) Akım oluşmaz
• D) Yalnız bir yönde artan akım
• E) Alternatif akım

Doğru cevap: E — Dönen çerçevede akı artıp azalarak işaret değiştirir; oluşan akım alternatif akımdır.

1. Dönme sırasında ne değiştiğini belirleyelim: alan şiddeti ve çerçevenin alanı sabit, ama alanla çerçeve arasındaki açı sürekli değişiyor.
2. Akı = B · A · cos(α) bağıntısında α düzenli olarak değiştiği için akı da düzenli olarak değişir: çerçeve alana dikken en büyük, paralelken sıfır olur.
3. Dönme sürdükçe çerçevenin yüzü ters döner ve akı işaret değiştirir. Akı azalırken bir yönde, artarken öteki yönde akım indüklenir; akım düzenli aralıklarla yön değiştirir. Buna alternatif akım denir.
4. Denetleyelim: dönme hızı frekansı belirliyor ✓ — şebeke akımının 50 Hz olması jeneratörün dönme hızından geliyor.

10. Grafikte bir devreden geçen akımın zamanla değişimi verilmiştir. Grafikteki akımın türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sabit doğru akım
• B) Alternatif akım
• C) Hiç akım yok
• D) Sürekli artan akım
• E) Sürekli azalan akım

Doğru cevap: B — Akım düzenli aralıklarla artıp azalarak yön değiştiriyor; bu periyodik davranış alternatif akımdır.

1. Grafiği okuyalım: akım bir değere yükseliyor, sonra düşüyor, sonra yeniden yükseliyor. Aynı desen eşit zaman aralıklarıyla yineleniyor.
2. Seçenekleri bu desene göre eleyelim. Sabit doğru akımın grafiği yatay bir doğru olurdu; sürekli artan ya da azalan akımda ise desen yinelenmez, tek yönde ilerlerdi.
3. Düzenli olarak yinelenen artma-azalma deseni periyodikliğin işaretidir ve yön değişimini gösterir. Grafikteki akım alternatif akımdır.
4. Denetleyelim: jeneratörün ürettiği akım da böyleydi ✓ — dönen çerçevede akı aynı biçimde artıp azalıyordu.

11. Tabloda bobindeki akıyı değiştirebilecek işlemler listelenmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan yanıt hangisidir?

• A) Hayır, akı değişmez
• B) Evet, akı değişir
• C) Yalnız akım varsa değişir
• D) Yalnız sıcaklık değişirse
• E) Belirlenemez

Doğru cevap: B — Akı alan şiddetiyle doğru orantılıdır; B artınca akı da artar.

1. Tablonun kurgusu şu: solda yapılan işlem, sağda akının değişip değişmediği. Dolu satır: bobin alanda döndürülüyor → evet, akı değişir.
2. Dolu satırda değişen çarpan açıydı. Şimdi ikinci işleme bakalım: alan şiddeti artırılıyor, yani bağıntıdaki B büyüyor.
3. Akı = B · A · cos(α) bağıntısında B çarpan olarak bulunur. Çarpanlardan biri büyürse çarpım da büyür; akı değişir ve bu değişim emk doğurur.
4. Denetleyelim: akıyı değiştirmenin üç yolu var ✓ — açıyı, alanı ya da alan şiddetini oynatmak; tablo bunlardan ikisini örnekliyor.

12. Manyetik akının uluslararası birim sistemindeki birimi sorulmaktadır. Buna göre bu birim aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Tesla
• B) Amper
• C) Volt
• D) Weber
• E) Joule

Doğru cevap: D — Manyetik akının birimi weberdir; tesla ise alan şiddetinin birimidir.

1. Akının nasıl kurulduğuna bakalım: alan şiddeti ile yüzey alanının çarpımı. Öyleyse birimi de bu iki büyüklüğün birimlerinden çıkar.
2. Alan şiddetinin birimi tesla, alanın birimi metrekaredir. Çarpımları tesla · metrekare eder ve bu bileşik birime weber adı verilmiştir.
3. Öteki seçenekler farklı büyüklüklere aittir: amper akımın, volt gerilimin, joule enerjinin birimidir. Manyetik akının birimi weberdir.
4. Denetleyelim: emk = akı değişimi / zaman ✓ — weber ÷ saniye = volt, birimler birbirini doğruluyor.

13. İndüksiyonlu ocaklarda tencerenin tabanında ısı üretilirken ocak yüzeyi soğuk kalmaktadır. Bu çalışma ilkesinin dayandığı olay nedir?

• A) Sürtünme ile ısınma
• B) Işıma yoluyla ısı aktarımı
• C) Değişen manyetik alanın metal tabanda akım indüklemesi
• D) Havanın iletimi
• E) Elektrostatik boşalma

Doğru cevap: C — Ocaktaki değişken manyetik alan tencere tabanında akım indükler; metal kendi direnciyle ısınır.

1. Gözlemdeki ayrıntıyı tutalım: ısı tencerenin tabanında üretiliyor, ocağın yüzeyi soğuk kalıyor. Öyleyse ısıyı üreten şey ocak değil, tencerenin kendisi.
2. Ocağın içindeki bobinden yüksek frekanslı değişken akım geçer ve çevresinde sürekli değişen bir manyetik alan oluşturur.
3. Bu değişen alan, üstüne konan metal tabanda akı değişimi yaratır ve girdap akımları indükler. İndüklenen akım metalin direncinden geçerken ısıya dönüşür; ısı doğrudan tencerede üretilir.
4. Denetleyelim: cam ya da seramik kap ısınmıyor ✓ — akım indüklenmesi için tabanın iletken olması gerekiyor.

14. Temassız kartlar okuyucuya yaklaştırıldığında kartın içindeki devre çalışmaya başlamaktadır. Bu çalışmayı sağlayan enerji nereden gelir?

• A) Kartın içindeki pilden
• B) Kullanıcının dokunmasından
• C) Kartın ısınmasından
• D) Işık enerjisinden
• E) Okuyucunun ürettiği değişken alanın kart bobininde akım indüklemesinden

Doğru cevap: E — Okuyucunun ürettiği değişken alan kart bobininde emk indükler; kartı besleyen enerji buradan gelir.

1. Kartın içinde ne olduğunu belirleyelim: küçük bir devre ve onu çevreleyen ince bir bobin. Pil yoktur; kart yıllarca değiştirilmeden kullanılır.
2. Okuyucu sürekli olarak değişken bir manyetik alan yayar. Kart yaklaştırıldığında bu alan kartın bobininden geçer ve içindeki akı hızla değişir.
3. Değişen akı bobinde emk indükler; indüklenen akım kartın devresini besler ve devre veri gönderecek kadar enerji bulur. Enerji tümüyle okuyucudan gelmektedir.
4. Denetleyelim: kart okuyucudan uzaklaşınca çalışmayı bırakıyor ✓ — enerji kaynağı kartın kendisi olsaydı uzaklık önemsiz olurdu.

15. Manyetik alan içindeki esnek bir çerçevenin yüzey alanı yavaşça küçültülmektedir. Bu işlem sırasında çerçevede ne gözlenir?

Akı = B × A

• A) Hiçbir değişiklik olmaz.
• B) Yalnız ısınma olur.
• C) Akı sabit kalır.
• D) Akı değiştiği için indüksiyon akımı oluşur.
• E) Çerçeve mıknatıslanır.

Doğru cevap: D — Akı yüzey alanına bağlıdır; alan küçülünce akı değişir ve indüksiyon akımı oluşur.

1. Değişen büyüklüğü belirleyelim: mıknatıs da çerçevenin duruşu da aynı kalıyor, yalnız çerçevenin yüzey alanı küçültülüyor.
2. Akı = B · A bağıntısında A çarpan olarak bulunur. A küçüldükçe çarpım da küçülür; yani akı azalır.
3. Akı değiştiğine göre Faraday yasası gereği çerçevede emk indüklenir. Çerçeve kapalı bir devre olduğu için bu emk bir indüksiyon akımı doğurur.
4. Denetleyelim: alan yavaşça küçültülüyor ✓ — akım küçük olur ama sıfır olmaz, çünkü değişim yine de sürüyor.

16. Bir mıknatıs bobine önce yaklaştırılıp sonra uzaklaştırılmaktadır. İki işlemde oluşan indüksiyon akımlarının yönleri nasıldır?

• A) İkisinde de aynı yöndedir.
• B) Birbirine zıt yöndedir.
• C) İkisinde de sıfırdır.
• D) Yönleri rastgeledir.
• E) Yalnız yaklaştırmada akım oluşur.

Doğru cevap: B — Yaklaşmada akı artar, uzaklaşmada azalır; akım her ikisinde de değişime karşı koyduğu için yönleri zıttır.

1. İki işlemde akının nasıl değiştiğini yazalım: mıknatıs yaklaşırken bobinden geçen akı artar, uzaklaşırken azalır. İki değişim birbirinin tersi.
2. Lenz yasasını uygulayalım: indüksiyon akımı her seferinde değişime karşı koyar. Akı artarken akım onu azaltacak yönde, akı azalırken artıracak yönde akar.
3. Karşı konulan iki değişim zıt olduğuna göre, onlara karşı koyan akımların yönleri de zıt olmak zorundadır.
4. Denetleyelim: mıknatıs iki durumda da itiliyor ya da çekiliyor ✓ — bobin yaklaşan mıknatısı iter, uzaklaşanı çeker; iki durumda da harekete direnç gösteriyor.

17. Elektrik enerjisi evlere doğru akım yerine alternatif akım olarak dağıtılmaktadır. Bu tercihin temel nedeni nedir?

• A) Alternatif akımın daha ucuz üretilmesi
• B) Doğru akımın tehlikeli olması
• C) Alternatif akımın gerilim düzeyinin transformatörle kolayca değiştirilebilmesi
• D) Alternatif akımın ısı üretmemesi
• E) Doğru akımın iletilememesi

Doğru cevap: C — Alternatif akımın gerilim düzeyi transformatörle kolayca değiştirilebilir; iletim bu yüzden alternatif akımla yapılır.

1. İletimdeki sorunu koyalım: uzun hatlarda kayıp akımın karesiyle artar. Kaybı azaltmanın yolu, aynı gücü yüksek gerilim ve düşük akımla taşımaktır.
2. Ama evlerde kullanılan gerilim düşüktür. Öyleyse gerilimi santralde yükseltip evlerin yakınında düşürmek gerekir.
3. Gerilimi değiştiren düzenek transformatördür ve transformatör yalnız DEĞİŞKEN akımla çalışır; çünkü çalışma ilkesi akı değişimine dayanır. Doğru akımda akı sabit kalacağı için transformatör iş görmez. Tercihin nedeni budur.
4. Denetleyelim: doğru akım iletilemez değil ✓ — iletilebilir, ama gerilimini bu kadar kolay değiştirmek mümkün olmaz.

18. Bir öğrenci indüksiyon akımının sarım sayısına bağlılığını ölçmek istemektedir. Bu deneyde değiştirmemesi gereken şey nedir?

• A) Mıknatısın hareket hızı ve gücü
• B) Bobinin sarım sayısı
• C) Ölçüm aletinin markası
• D) Odanın aydınlatması
• E) Deneyin yapıldığı saat

Doğru cevap: A — Sarımın etkisini görebilmek için akı değişimini belirleyen etkenler — mıknatısın gücü ve hızı — sabit tutulmalıdır.

1. emk’yi neyin belirlediğini yazalım: emk = N · (akı değişimi) / (zaman). Sarım sayısı ve akı değişim hızı olmak üzere iki etken var.
2. Sınanan değişken sarım sayısıdır; öyleyse deney boyunca değiştirilmesi GEREKEN büyüklük odur. Onu sabit tutmak, ölçülecek bir şey bırakmaz.
3. Geriye akı değişim hızını belirleyen etkenler kalır: mıknatısın gücü ve hareket hızı. Bunlar sabit tutulmalıdır, yoksa ölçülen değişimin sarımdan mı hızdan mı geldiği ayırt edilemez.
4. Denetleyelim: seçeneklerdeki aletin markası, odanın aydınlatması ve deneyin saati ✓ — hiçbiri bağıntıda geçmiyor, sabit tutulmalarının bir anlamı yok.

19. Bisiklet dinamosu tekerleğe temas ettirildiğinde lamba yanmakta, bisiklet durunca sönmektedir. Bu gözlemin açıklaması nedir?

• A) Lambanın pili bitmiştir.
• B) Tekerlek ısındığı için ışık üretilir.
• C) Sürtünme doğrudan ışık üretir.
• D) Dinamo yalnız yokuşta çalışır.
• E) Dönme durunca akı değişimi biter ve indüksiyon akımı kesilir.

Doğru cevap: E — Dönme durunca akı değişimi biter; emk ve indüksiyon akımı sıfırlanır, lamba söner.

1. Gözlemi iki parçaya ayıralım: tekerlek dönerken lamba yanıyor, durunca sönüyor. Öyleyse ışığı üreten şey doğrudan dönme hareketine bağlı.
2. Dinamonun içinde bir mıknatıs ve bir bobin vardır. Tekerlek döndürdükçe bunların birbirine göre konumu sürekli değişir, bobinden geçen akı da öyle. Değişen akı emk indükler, akım lambayı yakar.
3. Bisiklet durunca dönme biter; akı sabit kalır. Değişim olmadığı için emk sıfırlanır, akım kesilir ve lamba söner.
4. Denetleyelim: yavaş giderken lamba sönük yanıyor ✓ — akı değişim hızı düştüğü için emk de küçülüyor.

20. İndüksiyon emk’si sarım sayısıyla ve akı değişim hızıyla doğru orantılıdır; akı sabitken emk sıfırdır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Sarım artarsa emk artar.
• B) Hızlı değişim büyük emk üretir.
• C) Akı sabitse akım oluşmaz.
• D) Mıknatıs hareketsizken emk oluşmaz.
• E) Güçlü mıknatıs durgun dursa bile emk üretir.

Doğru cevap: E — Belirleyici olan alanın büyüklüğü değil değişimidir; durgun mıknatıs ne kadar güçlü olursa olsun emk üretmez.

1. Verilen bilgiyi iki yargıya ayıralım: emk sarım sayısıyla ve akı DEĞİŞİM HIZIYLA doğru orantılıdır; akı sabitken emk sıfırdır.
2. Seçenekleri bu iki yargıyla karşılaştıralım. Sarım artınca emk’nin artması, hızlı değişimin büyük emk üretmesi, akı sabitken akım oluşmaması ve mıknatıs hareketsizken emk oluşmaması doğrudan çıkıyor.
3. Geriye kalan yargı, güçlü bir mıknatısın durgun dururken bile emk üreteceğini söylüyor. Oysa güç akıyı büyütür ama SABİT tutar; değişim olmadığı için emk yine sıfır olur. Bu yargı söylenemez.
4. Denetleyelim: bilgi hiçbir yerde alanın büyüklüğünden söz etmiyor ✓ — iki yargı da yalnız değişim ve sarım üzerine kurulu.

21. İndüksiyon Akımı ve Değişken Manyetik Alan

• A) 10 mA
• B) 40 mA
• C) 20 mA
• D) 80 mA

Doğru cevap: C — Özet cevap: İndüksiyon akımı, manyetik alan değişiminin doğurduğu elektromotor kuvvetin direnci geçerek oluşturduğu akımdır. Hesaplamada Faraday'ın indüksiyon yasası kullanılır ve doğru şık C) 20 mA'dır.

1. Manyetik alandaki değişimi hesapla: ΔB = 0,7 T - 0,3 T = 0,4 T.
2. Manyetik alan değişiminin hızı: ΔB/Δt = 0,4 T / 0,5 s = 0,8 T/s.
3. Döngünün alanı A = 0,2 m² olduğundan, indüksiyon EMK: ε = A × (ΔB/Δt) = 0,2 m² × 0,8 T/s = 0,16 V.
4. Direnç R = 2 Ω olduğunda, akım: I = ε / R = 0,16 V / 2 Ω = 0,08 A = 80 mA.
5. Ancak şıklar miliamper (mA) cinsinden verildiğinden, 80 mA doğrudur ve doğru şık D) 80 mA.