Enerji

1. Bir tepkime gerçekleşirken kabın dışarıdan sıcak hissedildiği gözlenmektedir. Bu tepkimenin türü ve entalpi değişiminin işareti nasıldır?

ΔH < 0

• A) Ekzotermik; entalpi değişimi negatif
• B) Endotermik; entalpi değişimi pozitif
• C) Ekzotermik; entalpi değişimi pozitif
• D) Endotermik; entalpi değişimi negatif
• E) Nötr; entalpi değişimi sıfır

Doğru cevap: A — Ortama ısı veren tepkime ekzotermiktir; sistemin enerjisi azaldığı için entalpi değişimi negatiftir.

1. Gözlemi çevirelim: kap dışarıdan sıcak hissediliyorsa, ısı sistemden çevreye geçmiş demektir. Elimizi ısıtan şey tepkimenin verdiği ısıdır.
2. Isıyı dışarı veren tepkimelere ekzotermik denir. "Ekzo" dışarı anlamına gelir; ısı sistemden çıkmıştır.
3. Şimdi işareti belirleyelim. Entalpi değişimi sistemin enerjisindeki değişimdir ve sistem enerji KAYBETMİŞTİR. Azalma negatif işaretle gösterilir; öyleyse ΔH < 0’dır.
4. Denetleyelim: soruda zaten ΔH < 0 verilmiş ✓ — gözlem ile işaret birbirini doğruluyor.

2. Bir tuz suda çözünürken kabın dış yüzeyi soğumaktadır. Bu olayın enerji açısından yorumu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Ortamdan ısı alınmıştır.
• B) Ortama ısı verilmiştir.
• C) Hiç enerji değişimi olmamıştır.
• D) Enerji yok olmuştur.
• E) Kap ısı üretmiştir.

Doğru cevap: A — Kabın soğuması olayın ortamdan ısı çektiğini gösterir; bu endotermik bir süreçtir.

1. Bir önceki durumun tersini kuralım: kap bu kez soğuyor, yani elimizden ısı alıyor.
2. Isının hangi yöne gittiğini belirleyelim. Çözünme olayı ilerleyebilmek için enerjiye ihtiyaç duymuş ve bunu çevreden, yani kaptan ve elimizden çekmiştir.
3. Ortamdan ısı alan süreçlere endotermik denir; sistemin enerjisi arttığı için entalpi değişimi pozitiftir. Soğutucu buz torbaları bu ilkeyle çalışır.
4. Denetleyelim: enerji yok olmuyor ✓ — çevreden alınıp çözünme sürecinde kullanılıyor.

3. Tabloda iki fiziksel olayın enerji durumu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan durum hangisidir?

• A) Yine ortamdan ısı alır
• B) Enerji yok olur
• C) Hiç enerji değişmez
• D) Ortama ısı verir
• E) Enerji ışığa dönüşür

Doğru cevap: D — Erime ile donma birbirinin tersidir; erime ısı alıyorsa donma aynı miktarda ısı verir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda fiziksel olay, sağda enerji durumu. Dolu satır: buzun erimesi → ortamdan ısı alır.
2. Erimede ısının neye harcandığını görelim: buzdaki düzenli yapıyı bir arada tutan çekimleri yenmek için enerji gerekir. Bu enerji ortamdan alınır.
3. Donma ise tam ters süreçtir: su molekülleri yeniden düzenli yapıya yerleşir ve serbest kalan aynı miktar enerji ortama verilir. Öyleyse boşluğa "ortama ısı verir" gelir.
4. Denetleyelim: buzdolabı suyu dondururken arkası ısınıyor ✓ — donmada açığa çıkan ısı dışarı atılıyor.

4. Bir moleküldeki bağın kopması için ne yapılması gerektiği araştırılmaktadır. Bağ kırılması sırasında enerji nasıl bir davranış gösterir?

• A) Enerji açığa çıkar, olay ekzotermiktir.
• B) Enerji harcanır, olay endotermiktir.
• C) Hiç enerji gerekmez.
• D) Enerji hem alınır hem verilir.
• E) Enerji yok edilir.

Doğru cevap: B — Bağ atomları bir arada tutan çekimdir; koparmak için dışarıdan enerji verilmelidir, yani bağ kırılması endotermiktir.

1. Bağın ne olduğunu koyalım: atomları bir arada tutan bir çekim. Bağlı hâl, ayrı hâlden daha kararlı ve daha düşük enerjilidir.
2. İki atomu birbirinden ayırmak, bu çekimi yenmek demektir. Tıpkı bir mıknatısı buzdolabından çekip almak gibi, iş yapılması, yani enerji harcanması gerekir.
3. Harcanan enerji dışarıdan alındığına göre süreç endotermiktir. Bu, hiçbir istisnası olmayan bir kuraldır: bağ kırılması her zaman enerji ister.
4. Denetleyelim: bağ oluşumunda tam tersi oluyor ✓ — orada aynı miktar enerji açığa çıkıyor.

5. İki atom arasında yeni bir bağ oluştuğu gözlenmektedir. Bu süreçte enerji nasıl bir davranış gösterir?

• A) Enerji harcanır.
• B) Enerji değişmez.
• C) Enerji açığa çıkar.
• D) Enerji ikiye katlanır.
• E) Enerji yok olur.

Doğru cevap: C — Bağ oluşumunda atomlar daha kararlı ve düşük enerjili duruma geçer; aradaki fark ısı olarak açığa çıkar.

1. İki serbest atomu düşünelim: birbirlerine yaklaştıklarında çekim başlar ve bağ kurulur. Bağlı hâl serbest hâlden daha kararlıdır.
2. Kararlılık daha düşük enerji demektir. Sistem yüksek enerjili durumdan düşük enerjili duruma geçmiştir; aradaki fark bir yerlere gitmiş olmalı.
3. Bu fark ısı olarak dışarı verilir. Öyleyse bağ oluşumu ekzotermiktir ve açığa çıkan enerji, aynı bağı kırmak için gereken enerjiye tam olarak eşittir.
4. Denetleyelim: yanma tepkimeleri çok ısı veriyor ✓ — orada oluşan bağlar, kırılanlardan çok daha güçlü.

6. Bir tepkimede kırılan bağların toplam enerjisi 800 kJ, oluşan bağların toplam enerjisi 950 kJ olarak ölçülmüştür. Buna göre tepkimenin entalpi değişimi kaç kJ olur?

ΔH = (kırılan bağ enerjileri) − (oluşan bağ enerjileri)

• A) +1750
• B) +150
• C) −150
• D) −1750
• E) 0

Doğru cevap: C — ΔH = 800 − 950 = −150 kJ; negatif işaret tepkimenin ekzotermik olduğunu gösterir.

1. Verilenleri yazalım: kırılan bağların toplam enerjisi 800 kJ, oluşan bağların toplam enerjisi 950 kJ. Bağıntı ΔH = kırılan − oluşan.
2. Bağıntının neden böyle kurulduğunu görelim: kırılma enerji alır (artı yönde), oluşum enerji verir (eksi yönde). İkisinin farkı sistemin net enerji değişimini verir.
3. Değerleri yerleştirelim: ΔH = 800 − 950 = −150 kJ. Oluşumda açığa çıkan enerji, kırılma için harcanandan 150 kJ fazladır ve bu fark ortama verilmiştir.
4. Denetleyelim: sonuç negatif ✓ — oluşan bağlar daha güçlü olduğu için tepkimenin ekzotermik çıkması gerekiyordu.

7. Bir tepkimede oluşan bağların toplam enerjisi kırılan bağların toplam enerjisinden büyüktür. Bu tepkime için ne söylenir?

• A) Endotermiktir, ortamdan ısı alır.
• B) Ekzotermiktir, ortama ısı verir.
• C) Hiç enerji değişimi olmaz.
• D) Tepkime gerçekleşemez.
• E) Tepkime hızı sıfırdır.

Doğru cevap: B — Oluşumda açığa çıkan enerji kırılma için harcanandan fazlaysa fark ortama verilir; tepkime ekzotermiktir.

1. İki süreci enerji yönüyle yazalım: bağ kırılması enerji ALIR, bağ oluşumu enerji VERİR. Her tepkimede ikisi birden vardır.
2. Verilen koşulu okuyalım: oluşan bağların toplam enerjisi, kırılanlarınkinden büyük. Yani verilen enerji alınandan fazla.
3. Fazlalık sistemde kalamaz; ortama ısı olarak çıkar. Öyleyse tepkime ekzotermiktir ve entalpi değişimi negatiftir. Kısaca: oluşan bağlar kırılanlardan güçlüyse tepkime ısı verir.
4. Denetleyelim: ters koşulda tepkime endotermik olurdu ✓ — o zaman eksik enerjinin ortamdan alınması gerekirdi.

8. Grafikte bir tepkimenin enerji değişimi verilmiştir. Grafikte ürünlerin enerjisi girenlerden düşük olduğuna göre tepkime için ne söylenir?

• A) Endotermiktir.
• B) Ekzotermiktir.
• C) Enerji değişimi yoktur.
• D) Tepkime gerçekleşmez.
• E) Katalizör kullanılmıştır.

Doğru cevap: B — Ürünlerin enerjisi girenlerden düşükse fark ortama verilmiştir; tepkime ekzotermiktir.

1. Grafikteki iki düzeyi okuyalım: girenlerin enerjisi 6 dolayında, ürünlerin enerjisi 3 dolayında. Aradaki fark 3 birim.
2. Sistemin enerjisinin ne yaptığına bakalım: başlangıçtan bitişe azalmış. Enerji yok olamayacağına göre bu fark bir yere gitmiş olmalı.
3. Gittiği yer çevredir; sistem enerjisini ısı olarak ortama vermiştir. Öyleyse tepkime ekzotermiktir ve entalpi değişimi negatiftir.
4. Denetleyelim: eğri önce yükselip sonra iniyor ✓ — o tepe aktifleşme enerjisi, ama tepkimenin türünü belirleyen iki UÇ düzeydir.

9. Enerji grafiğinde girenlerden ürünlere geçerken önce bir tepe noktasına çıkıldığı görülmektedir. Bu tepe ile girenler arasındaki enerji farkının adı nedir?

• A) Entalpi değişimi
• B) Bağ enerjisi
• C) Isı sığası
• D) Aktifleşme enerjisi
• E) Çözünme ısısı

Doğru cevap: D — Tepkimenin başlayabilmesi için aşılması gereken en düşük enerji engeline aktifleşme enerjisi denir.

1. Grafikteki tepenin neden bulunduğunu görelim: ürünler oluşmadan önce girenlerin bağlarının kırılması gerekir ve bu enerji ister. Tepkime, ancak moleküller bu enerjiyi bulduğunda başlar.
2. Tepe ile GİRENLER arasındaki fark, tepkimenin başlaması için gereken en düşük enerjidir. Bu engele aktifleşme enerjisi denir.
3. Onu entalpi değişiminden ayıralım: entalpi değişimi girenler ile ÜRÜNLER arasındaki farktır ve tepkimenin ısı verip vermediğini söyler. Aktifleşme enerjisi ise tepkimenin ne kadar kolay başladığını belirler; katalizörler tam da bu engeli düşürür.
4. Denetleyelim: ekzotermik bir tepkimenin de aktifleşme enerjisi var ✓ — odun ısı verir ama yanması için önce tutuşturulması gerekiyor.

10. Tabloda iki yakıtın kütle başına verdiği enerji karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değerlendirme hangisidir?

• A) Hidrojenden yüksek
• B) Hidrojene eşit
• C) Hidrojenden düşük
• D) Ölçülemez
• E) Sıfır

Doğru cevap: C — Hidrojen kütlesine göre bilinen en yüksek enerji içeriğine sahip yakıttır; odun bunun çok altındadır.

1. Tablonun kurgusu şu: solda yakıt, sağda kütle başına verdiği enerji. Dolu satır: hidrojen → çok yüksek.
2. Hidrojenin neden bu kadar yüksek olduğunu görelim: molekülü çok hafiftir ve yandığında yalnız su verir; taşıdığı her kilogram enerjiye çevrilebilir.
3. Odun ise karbon, oksijen ve önemli miktarda su içerir. Kütlesinin bir bölümü zaten yanmayan maddedir ve nemin buharlaşması ayrıca enerji tüketir. Öyleyse kütle başına verdiği enerji hidrojenden düşüktür.
4. Denetleyelim: hidrojenin sorunu kütlede değil hacimde ✓ — çok hafif olduğu için depolanması güç, ama kütle başına enerjisi en yüksek.

11. Bir yakıtın verdiği enerjiyi ölçmek için yalıtılmış bir kapta yakılıp suyun sıcaklık artışı izlenmektedir. Bu düzenekte kabın yalıtılmış olmasının nedeni nedir?

• A) Suyun buharlaşmasını hızlandırmak
• B) Suyun donmasını engellemek
• C) Yakıtın daha hızlı yanmasını sağlamak
• D) Açığa çıkan ısının dışarı kaçmasını önleyip ölçümü doğru yapmak
• E) Kabı sağlamlaştırmak

Doğru cevap: D — Ölçüm, açığa çıkan ısının tamamının suya geçtiği varsayımına dayanır; yalıtım bu varsayımı geçerli kılar.

1. Ölçümün nasıl yapıldığını yazalım: yakıt yakılıyor ve açığa çıkan enerji suyun sıcaklığını yükseltiyor. Enerji, sıcaklık artışından hesaplanıyor.
2. Hesabın dayandığı varsayımı görelim: açığa çıkan ısının TAMAMI suya geçmiş olmalı. Ancak o zaman ölçülen sıcaklık artışı gerçek enerjiyi verir.
3. Kap yalıtılmazsa ısının bir bölümü havaya ve kabın kendisine kaçar. Su daha az ısınır, hesaplanan enerji gerçekte olandan küçük çıkar. Yalıtım bu kaybı engelleyerek ölçümü doğru kılar.
4. Denetleyelim: yalıtım yanmayı etkilemiyor ✓ — yalnız açığa çıkan ısının nereye gittiğini belirliyor.

12. Doğal gazın yanması sırasında hem ısı hem ışık açığa çıkmaktadır. Bu tepkimenin enerji açısından sınıflandırması nedir?

CH4 + 2O2 -> CO2 + 2H2O + ısı

• A) Endotermik
• B) Enerjisiz
• C) Nötr
• D) Tersinir
• E) Ekzotermik

Doğru cevap: E — Yanma tepkimeleri ortama enerji verir; ısı ve ışık açığa çıktığı için tepkime ekzotermiktir.

1. Denklemi okuyalım: CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O + ısı. Isının ÜRÜNLER tarafında yazılması, tepkimenin ısı ürettiğini gösterir.
2. Gözlemle de doğrulanıyor: yanma sırasında hem ısı hem ışık açığa çıkıyor. İkisi de enerjinin sistemden çevreye aktarıldığı anlamına gelir.
3. Ortama enerji veren tepkimeler ekzotermiktir ve entalpi değişimleri negatiftir. Bütün yanma tepkimeleri bu sınıftandır; zaten yakıt olarak kullanılmalarının nedeni de budur.
4. Denetleyelim: oluşan CO₂ ve H₂O bağları çok güçlü ✓ — oluşumlarında açığa çıkan enerji, metan ve oksijen bağlarını kırmak için harcanandan fazla.

13. Fotosentezde bitkiler güneş enerjisini kullanarak besin üretmektedir. Bu olayın enerji açısından yorumu aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Endotermiktir; enerji depolanır.
• B) Ekzotermiktir; enerji açığa çıkar.
• C) Enerji değişimi yoktur.
• D) Enerji yok edilir.
• E) Yalnız ısı üretilir.

Doğru cevap: A — Fotosentez dışarıdan enerji alarak yürür; alınan güneş enerjisi besin moleküllerinin bağlarında depolanır.

1. Enerjinin hangi yöne aktığını belirleyelim: bitki güneş enerjisini ALIYOR ve kullanıyor. Enerji çevreden sisteme geçiyor.
2. Dışarıdan enerji alarak yürüyen süreçler endotermiktir; sistemin enerjisi arttığı için entalpi değişimi pozitiftir.
3. Alınan enerji kaybolmuyor: karbondioksit ve sudan glikoz kurulurken oluşan bağlarda depolanıyor. Bu yüzden besinler bir enerji deposudur; solunumda aynı bağlar kırıldığında enerji geri alınır.
4. Denetleyelim: solunum fotosentezin tersi ✓ — biri endotermik, öteki ekzotermik; depolanan enerji orada geri veriliyor.

14. Bir öğrenci hangi maddenin daha iyi bir enerji kaynağı olduğunu belirlemek istemektedir. Bu karşılaştırmayı anlamlı kılan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Maddenin rengi
• B) Maddenin kokusu
• C) Tepkimenin süresi
• D) Maddenin bulunduğu kabın hacmi
• E) Birim kütle başına açığa çıkan enerji miktarı

Doğru cevap: E — Farklı maddeleri adil karşılaştırmanın yolu enerjiyi ortak bir birime, birim kütleye indirgemektir.

1. Karşılaştırmayı bozan şeyi görelim: iki maddeden farklı miktarlarda kullanılırsa, çok kullanılan doğal olarak daha çok enerji verir. Bu, onun daha iyi bir kaynak olduğunu göstermez.
2. Öyleyse adil bir karşılaştırma için miktarın etkisi ortadan kaldırılmalıdır. Bunun yolu enerjiyi ortak bir birime bölmektir.
3. Yakıtlarda bu birim genellikle kütledir: birim kütle başına açığa çıkan enerji. Aynı ölçüte indirgendiğinde iki madde doğrudan karşılaştırılabilir. Taşımada hacmin önemli olduğu durumlarda birim hacim başına enerji de kullanılır.
4. Denetleyelim: seçeneklerdeki renk, koku ve kabın hacmi ✓ — hiçbiri maddenin enerji içeriğiyle ilgili değil.

15. Entalpi değişimi −250 kJ olan bir tepkimenin ters yönde gerçekleştiği düşünülmektedir. Buna göre ters tepkimenin entalpi değişimi kaç kJ olur?

ΔH(ters) = −ΔH(düz)

• A) −500
• B) −250
• C) 0
• D) +250
• E) +500

Doğru cevap: D — Ters tepkimede entalpi değişiminin büyüklüğü aynı kalır, işareti değişir: +250 kJ.

1. Düz tepkimeyi okuyalım: ΔH = −250 kJ, yani tepkime ilerlerken 250 kJ ısı ortama veriliyor.
2. Ters tepkimede girenler ile ürünler yer değiştirir. Sistem, bıraktığı yerden başlangıç noktasına dönecektir.
3. Enerji korunumu gereği, verdiği 250 kJ’ü geri alması gerekir. Miktar aynıdır, ama yön tersine döndüğü için işaret değişir: ΔH = +250 kJ. Ters tepkime endotermiktir.
4. Denetleyelim: iki tepkimenin toplamı sıfır ✓ — sistem başladığı yere döndüğü için net enerji değişimi olmuyor.

16. Hidrojen yakıtının yanması sonucunda yalnızca su açığa çıkmaktadır. Bu özelliğin çevre açısından anlamı nedir?

• A) Yanma sırasında sera gazı salınmaması
• B) Enerji veriminin düşük olması
• C) Depolamanın kolay olması
• D) Maliyetin çok düşük olması
• E) Yanmanın yavaş olması

Doğru cevap: A — Yanma ürünü yalnız su olduğu için hidrojen yanarken karbondioksit, yani sera gazı salınmaz.

1. Tepkimeye giren maddelere bakalım: hidrojen ve oksijen. İkisinde de karbon atomu yok.
2. Bir tepkimede bulunmayan element üründe de bulunamaz. Öyleyse yanma sırasında karbondioksit oluşması olanaksızdır; tek ürün sudur.
3. Fosil yakıtlarda ise karbon bulunduğu için yanma zorunlu olarak CO₂ verir. Hidrojenin çevresel üstünlüğü tam olarak buradadır: YANMA ANINDA sera gazı salınmaz. Hidrojenin nasıl üretildiği ise ayrı bir sorudur; fosil kaynaklı üretimde salım üretim aşamasına kayar.
4. Denetleyelim: üstünlük depolamada değil ✓ — hidrojenin depolanması tersine zordur, yüksek basınç ya da çok düşük sıcaklık ister.

17. Bir öğrenci iki farklı tuzun çözünme ısısını karşılaştırmak istemektedir. Bu deneyde sabit tutması gereken değişkenler hangileridir?

• A) Tuzların cinsi
• B) Su miktarı ve başlangıç sıcaklığı
• C) Kabın rengi
• D) Ölçüm yapılan gün
• E) Odanın büyüklüğü

Doğru cevap: B — Sıcaklık değişimindeki farkın yalnız tuzdan geldiğini söyleyebilmek için su miktarı ve başlangıç sıcaklığı sabit tutulmalıdır.

1. Ölçülen büyüklüğü belirleyelim: çözünme sırasındaki sıcaklık değişimi. Bu değişimi tuzun cinsi dışında iki şey daha etkiler.
2. Birincisi su miktarıdır: aynı ısı az suya verilirse sıcaklık çok, çok suya verilirse az değişir. İki deneyde su miktarı farklı olursa karşılaştırma anlamsızlaşır.
3. İkincisi başlangıç sıcaklığıdır: çözünme ısısı sıcaklıkla değişebildiği gibi, farklı başlangıçlardan ölçülen değişimler de doğrudan karşılaştırılamaz. Sınanan değişken tuzun cinsi olduğuna göre bu ikisi sabit tutulmalıdır.
4. Denetleyelim: seçeneklerdeki kabın rengi, ölçüm günü ve odanın büyüklüğü ✓ — hiçbiri sıcaklık değişimini belirlemiyor.

18. Kimyasal bir tepkimede ortaya çıkan enerjinin nereden geldiği sorulmaktadır. Buna göre bu enerjinin kaynağı nedir?

• A) Enerjinin yoktan var edilmesi
• B) Atom sayısının artması
• C) Kütlenin tümüyle yok olması
• D) Kabın ısınması
• E) Girenler ile ürünler arasındaki bağ enerjisi farkı

Doğru cevap: E — Açığa çıkan enerji yoktan var olmaz; girenler ile ürünlerin bağ enerjileri arasındaki farktan gelir.

1. Enerjinin korunumu ilkesini koyalım: enerji yoktan var edilemez, vardan yok edilemez. Öyleyse tepkimede ortaya çıkan enerji önceden bir yerde bulunuyor olmalı.
2. Bulunduğu yer moleküllerin bağlarıdır. Her bağ belirli bir enerji taşır; kırmak için o kadar enerji harcanır, kurmak sırasında o kadar enerji açığa çıkar.
3. Bir tepkimede girenlerin bağları kırılır, ürünlerin bağları kurulur. Ürünlerin bağları daha güçlüyse kurulurken açığa çıkan enerji, kırma için harcanandan fazladır ve fark ortama verilir. Açığa çıkan enerji tam olarak bu farktır.
4. Denetleyelim: kütle ve atom sayısı korunuyor ✓ — tepkimede atomlar yok olmuyor, yalnız bağlanma düzenleri değişiyor.

19. Tabloda tepkime türleri ile entalpi işaretleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan işaret hangisidir?

• A) Yine negatif
• B) Sıfır
• C) Pozitif
• D) Belirsiz
• E) Hem pozitif hem negatif

Doğru cevap: C — Endotermik tepkimede sistem enerji kazanır; entalpi değişimi pozitiftir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda tepkime türü, ortada ısının yönü, sağda ΔH işareti. Dolu satır: ekzotermik → ısı ortama verilir → negatif.
2. Dolu satırdaki bağı görelim: sistem ısı verdiğinde enerjisi azalır ve azalma negatif işaretle gösterilir. İşaret, sistemin enerjisindeki değişimin yönünü anlatıyor.
3. Endotermik satırında ısı ortamdan ALINIYOR, yani sistemin enerjisi artıyor. Artış pozitif işaretle gösterilir; boşluğa "pozitif" gelir. İki satır birbirinin tersi.
4. Denetleyelim: işaret her zaman SİSTEME göre veriliyor ✓ — çevreye göre bakılsaydı işaretler tersine dönerdi.

20. Bağ kırılması enerji gerektirir, bağ oluşumu enerji açığa çıkarır ve entalpi değişimi bu ikisinin farkıdır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Bağ kırılması endotermiktir.
• B) Bağ oluşumu ekzotermiktir.
• C) Tepkimenin türü iki enerjinin karşılaştırılmasıyla belirlenir.
• D) Oluşan bağlar daha güçlüyse tepkime ekzotermiktir.
• E) Her tepkimede yalnız bağ kırılması gerçekleşir.

Doğru cevap: E — Verilen bilgi her tepkimede hem kırılma hem oluşma bulunduğunu söyler; yalnız kırılma olduğu yargısı bununla çelişir.

1. Verilen bilgiyi üç yargıya ayıralım: bağ kırılması enerji gerektirir, bağ oluşumu enerji açığa çıkarır ve entalpi değişimi bu ikisinin FARKIDIR.
2. Seçenekleri bunlarla karşılaştıralım. Kırılmanın endotermik, oluşumun ekzotermik olması ilk iki yargının doğrudan karşılığı; türün iki enerjinin karşılaştırılmasıyla belirlenmesi ve oluşan bağlar güçlüyse tepkimenin ekzotermik olması ise üçüncü yargıdan çıkıyor.
3. Geriye kalan yargı, her tepkimede yalnız bağ kırılması gerçekleştiğini söylüyor. Oysa bilgi entalpiyi bir FARK olarak tanımlıyor; fark hesaplanabilmesi için iki sürecin de bulunması gerekir. Bu yargı söylenemez.
4. Denetleyelim: yalnız kırılma olsaydı ürün de oluşmazdı ✓ — atomların yeniden bağlanması tepkimenin zorunlu parçası.