Bilim, Teknoloji ve Toplum

1. Şekilde iletişim araçlarının geçmişten bugüne değişimi gösterilmiştir. Bu araçların zaman içinde değişmesinin temel sebebi nedir?

• A) Bilim ve teknolojinin gelişmesi
• B) İnsan sayısının azalması
• C) Mektup yazmanın yasaklanması
• D) Kâğıdın tükenmesi

Doğru cevap: A — Bilimsel çalışmalar ve teknolojik gelişmeler araçları sürekli yeniler.

1. Zaman şeridinde araçlar giderek gelişmiştir.
2. Her yeni araç daha hızlı iletişim sağlar.
3. Bu gelişmeyi bilim insanlarının çalışmaları sağlar.
4. Yani sebep bilim ve teknolojinin gelişmesidir.

2. Bugün evlerimizi aydınlatan ampul, uzun süren denemeler sonucunda geliştirilmiştir. Ampulü geliştirerek yaygınlaştıran mucit aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Graham Bell
• B) Thomas Edison
• C) Wright Kardeşler
• D) Aziz Sancar

Doğru cevap: B — Ampulü geliştirip kullanılabilir hâle getiren mucit Thomas Edison'dur.

1. Graham Bell telefonu geliştirmiştir.
2. Wright Kardeşler uçağı yapmıştır.
3. Aziz Sancar bilim insanıdır ve Nobel Ödülü almıştır.
4. Ampul ise Thomas Edison ile anılır.

3. İnternette hiç tanımadığı biri Ada'dan ev adresini ve okulunun adını istedi. Ada'nın yapması gereken en doğru davranış hangisidir?

• A) Adresini hemen yazmalıdır.
• B) Okulunun adını söylemelidir.
• C) Kişisel bilgilerini paylaşmamalı ve durumu ailesine anlatmalıdır.
• D) Fotoğrafını göndermelidir.

Doğru cevap: C — Kişisel bilgiler internette tanınmayan kişilerle paylaşılmaz.

1. Adres ve okul adı kişisel bilgidir.
2. Bu bilgiler kötü amaçlı kullanılabilir.
3. Ada bilgilerini paylaşmamalıdır.
4. Durumu mutlaka ailesine anlatmalıdır.

4. Şekilde yeni alınan bir elektrikli cihazın kutusundan çıkan kitapçık gösterilmiştir. Cihaz çalıştırılmadan önce okunması gereken bu kitapçığın adı nedir?

• A) Garanti belgesi
• B) Fatura
• C) Fiyat etiketi
• D) Kullanım kılavuzu

Doğru cevap: D — Cihazın nasıl kullanılacağını anlatan kitapçık kullanım kılavuzudur.

1. Kitapçıkta cihazın çalıştırılma adımları yazar.
2. Uyarılar ve güvenlik kuralları da bulunur.
3. Bu tür kitapçıklara kullanım kılavuzu denir.
4. Fatura ve garanti belgesi farklı belgelerdir.

5. Bir öğrenci hazırladığı ödevde bir şairin şiirini kullandı ama şairin adını hiçbir yere yazmadı. Bu davranış neden yanlıştır?

• A) Şiiri yazan kişinin emeğine saygısızlıktır; kaynak gösterilmelidir.
• B) Şiirler herkesindir, kaynak göstermeye hiç gerek yoktur.
• C) Ödevde şiir kullanmak yasaktır.
• D) Yalnızca öğretmenler kaynak gösterir.

Doğru cevap: A — Başkasının ürettiği eser kullanılırken sahibinin adı belirtilmelidir.

1. Şiir, şairin emeğiyle ortaya çıkmış bir üründür.
2. Bu ürün kullanılırken sahibi belirtilmelidir.
3. Kaynak göstermemek emeğe saygısızlıktır.
4. Doğru davranış şairin adını yazmaktır.

6. Grafikte dört öğrencinin bir gün içinde ekran karşısında geçirdiği süre saat olarak verilmiştir. Grafiğe göre ekran süresi en uzun olan öğrenci kimdir?

• A) Ada
• B) Berk
• C) Can
• D) Deniz

Doğru cevap: B — En yüksek sütun 5 saat ile Berk'e aittir.

1. Grafikteki süreler: Ada 2, Berk 5, Can 3, Deniz 1 saattir.
2. En büyük değer 5'tir.
3. Bu değer Berk'e aittir.
4. Berk ekran süresini azaltmalıdır.

7. Uzun süre ara vermeden tablet kullanan Emir'in gözleri ağrımaya ve boynu tutulmaya başladı. Emir'in yaşadığı bu durum bize neyi göstermektedir?

• A) Teknolojik ürünler her zaman zararlıdır.
• B) Tablet hiçbir şekilde kullanılmamalıdır.
• C) Teknolojik ürünler bilinçsiz kullanıldığında sağlığa zarar verir.
• D) Göz ağrısının teknolojiyle ilgisi yoktur.

Doğru cevap: C — Teknoloji yararlıdır; sorun bilinçsiz ve ölçüsüz kullanımdadır.

1. Emir uzun süre ara vermeden tablet kullanmıştır.
2. Bunun sonucunda göz ve boyun sorunları yaşamıştır.
3. Ölçülü kullanımda bu sorunlar oluşmaz.
4. Yani sorun bilinçsiz kullanımdır.

8. Eskiden tarlalar hayvanlarla çekilen karasabanla sürülürken bugün traktör ve biçerdöver kullanılmaktadır. Bu değişimin insanlara sağladığı temel yarar nedir?

• A) İşler çok daha zor yapılır.
• B) Elde edilen ürün azalır.
• C) Tarlaların alanı küçülür.
• D) İşler daha kısa sürede ve daha kolay yapılır.

Doğru cevap: D — Teknolojik araçlar işleri hızlandırır ve insan gücünden tasarruf sağlar.

1. Karasabanla tarla sürmek uzun sürer ve yorucudur.
2. Traktör aynı işi çok daha hızlı yapar.
3. Biçerdöver hasadı kolaylaştırır.
4. Böylece işler kısa sürede ve kolayca tamamlanır.

9. Hastaneye giden bir kişide kırık olup olmadığını anlamak için vücudun içini görüntüleyen bir cihaz kullanılır. Aşağıdaki buluşlardan hangisi bu amaçla kullanılmaktadır?

• A) Pusula
• B) Röntgen cihazı
• C) Matbaa
• D) Ampul

Doğru cevap: B — Kemik kırıklarını görüntülemek için röntgen cihazı kullanılır.

1. Pusula yön bulmaya yarar.
2. Matbaa kitap basımında kullanılır.
3. Ampul aydınlatma sağlar.
4. Vücudun içini görüntüleyen buluş röntgendir.

10. Ailesi Cem'in tablet kullanımını günde bir saatle sınırlandırdı ve kalan zamanı kitap okumaya ayırmasını istedi. Cem'in bu kurala uyması neden önemlidir?

• A) Sağlığını koruması ve zamanını daha verimli kullanması için
• B) Tablet bozulmaması için
• C) Elektrik faturası artmaması için
• D) Arkadaşları kızmaması için

Doğru cevap: A — Teknolojinin ölçülü kullanımı hem sağlığı korur hem de zamanı verimli kılar.

1. Uzun süreli ekran kullanımı göz ve duruş sağlığını bozar.
2. Ekranda geçen zaman diğer etkinliklerden çalınır.
3. Sınırlı kullanım bu sorunları önler.
4. Bu yüzden kural sağlık ve verimlilik içindir.