Birey ve Toplum

1. Şekilde bir öğrencinin kimlik kartı gösterilmiştir. Karta bakıldığında aşağıdaki bilgilerden hangisi kimlik kartında yer almaz?

• A) Kimlik numarası
• B) Doğum tarihi
• C) En sevdiği renk
• D) Soyadı

Doğru cevap: C — Kimlik kartında kişinin zevkleri değil, resmî kimlik bilgileri bulunur.

1. Kartta ad, soyadı, doğum tarihi ve kimlik numarası vardır.
2. Bunlar kişiyi tanıtan resmî bilgilerdir.
3. Sevilen renk kişisel bir tercihtir.
4. Bu bilgi kimlik kartında yer almaz.

2. Sınıfa yeni gelen Zeynep'in saç rengi, boyu ve sevdiği oyunlar arkadaşlarınınkinden farklıdır. Zeynep'in bu durumu bize neyi gösterir?

• A) Her bireyin kendine özgü farklı özellikleri olduğunu
• B) Bütün insanların birbirinin aynısı olduğunu
• C) Farklı olmanın kötü bir şey olduğunu
• D) Yalnızca boy farkının önemli olduğunu

Doğru cevap: A — İnsanlar dış görünüş, ilgi ve yeteneklerle birbirinden ayrılır.

1. Zeynep'in görünüşü ve ilgileri farklıdır.
2. Her insanın kendine ait özellikleri vardır.
3. Bu farklılıklar zenginliktir, kusur değildir.
4. Doğru cevap bireysel farklılıklardır.

3. Arkadaşının kırıcı sözlerine çok üzülen Kaan bağırıp kavga etmek yerine ona sakin bir dille üzüldüğünü anlattı. Kaan'ın bu davranışı için ne söylenebilir?

• A) Duygularını gizlemiştir.
• B) Duygularını uygun bir dille ifade etmiştir.
• C) Arkadaşını suçlamıştır.
• D) Yanlış davranmıştır.

Doğru cevap: B — Duyguları saldırganlaşmadan sözle anlatmak doğru iletişim yoludur.

1. Kaan üzüldüğünü fark etmiştir.
2. Kavga etmeyi seçmemiştir.
3. Duygusunu sakin bir dille anlatmıştır.
4. Bu, duyguları uygun biçimde ifade etmektir.

4. Şekilde çocuk haklarından bazıları kartlar hâlinde verilmiştir. Her çocuğun okula gidip öğrenim görmesi bu haklardan hangisiyle ilgilidir?

• A) Barınma hakkı
• B) Oyun hakkı
• C) Sağlık hakkı
• D) Eğitim hakkı

Doğru cevap: D — Okula gitmek ve öğrenim görmek eğitim hakkı kapsamındadır.

1. Kartlarda dört temel çocuk hakkı vardır.
2. Barınma güvenli bir evde yaşamayı ifade eder.
3. Sağlık hakkı bakım ve tedaviyi kapsar.
4. Okula gitmek ise eğitim hakkıdır.

5. Selin odasını toplamayı, ödevini zamanında yapmayı ve kedisini beslemeyi kendi isteğiyle üstlenmiştir. Selin'in üstlendiği bu görevlere ne ad verilir?

• A) Sorumluluk
• B) Hak
• C) İhtiyaç
• D) Özgürlük

Doğru cevap: A — Yerine getirmemiz gereken görevlere sorumluluk denir.

1. Selin bazı görevleri üstlenmiştir.
2. Bu görevleri yerine getirmesi beklenir.
3. Kişinin yerine getirmesi gereken görevlere sorumluluk denir.
4. Hak ise kişiye doğuştan tanınan yetkidir.

6. Tabloda bir ailenin haftalık görev çizelgesi verilmiştir. Bu çizelgeye göre pazartesi günü bulaşıkları kim yıkayacaktır?

• A) Anne
• B) Baba
• C) Ali
• D) Dede

Doğru cevap: B — Tablonun ilk satırında pazartesi bulaşık görevi babaya verilmiştir.

1. Tabloda gün, görev ve kişi sütunları vardır.
2. Pazartesi satırına bakılır.
3. Görev bulaşık, kişi ise babadır.
4. Cevap babadır.

7. Ailesi tarafından düzenli beslenen, aşıları zamanında yaptırılan ve hastalandığında doktora götürülen bir çocuğun hangi hakkı korunmuş olur?

• A) Eğitim hakkı
• B) Oyun hakkı
• C) Sağlık hakkı
• D) Barınma hakkı

Doğru cevap: C — Beslenme, aşı ve tedavi sağlık hakkı kapsamındadır.

1. Çocuğun beslenmesi ve tedavisi sağlanmaktadır.
2. Aşılar hastalıklardan korunmak içindir.
3. Bunların tümü sağlıkla ilgilidir.
4. Korunan hak sağlık hakkıdır.

8. Sınıf başkanı seçiminde kendi desteklediği aday kazanamadığı hâlde Ece sonucu kabul edip yeni başkanı tebrik etti. Ece'nin bu davranışı hangi değere örnektir?

• A) Bencillik
• B) Kıskançlık
• C) İnatçılık
• D) Farklı görüşlere saygı

Doğru cevap: D — Seçim sonucunu kabul etmek demokratik bir tutum ve saygı göstergesidir.

1. Seçimde çoğunluğun kararı geçerlidir.
2. Ece istediği sonucu alamamıştır.
3. Buna rağmen sonuca saygı göstermiştir.
4. Bu davranış farklı görüşlere saygıdır.

9. Aşağıdakilerden hangisi bir öğrencinin okuldaki sorumluluklarından biri değildir?

• A) Derse zamanında girmek
• B) Ödevlerini düzenli yapmak
• C) Okulu temiz tutmak
• D) Öğretmenin yerine ders anlatmak

Doğru cevap: D — Ders anlatmak öğretmenin görevidir, öğrencinin sorumluluğu değildir.

1. Öğrencinin görevleri derse katılmak ve kurallara uymaktır.
2. Ödev yapmak ve okulu temiz tutmak da bu görevlere girer.
3. Ders anlatmak öğretmenin işidir.
4. Bu nedenle son seçenek öğrencinin sorumluluğu değildir.

10. Şekilde tanımadığı bir kişinin Elif'e söyledikleri gösterilmiştir. Elif'in bu durumda yapması gereken doğru davranış hangisidir?

• A) Hayır deyip hızla uzaklaşmalı ve durumu ailesine haber vermelidir.
• B) Arabaya binip evine gitmelidir.
• C) Ev adresini söylemelidir.
• D) Durumu kimseye anlatmamalıdır.

Doğru cevap: A — Tanımadığı kişilerin tekliflerini reddetmek ve büyüklere haber vermek gerekir.

1. Teklifi yapan kişiyi Elif tanımamaktadır.
2. Tanımadığı kişinin aracına binmek tehlikelidir.
3. Elif kararlı biçimde hayır demelidir.
4. Ardından ailesine ya da bir yetişkine durumu anlatmalıdır.