İnsanlar, Yerler ve Çevreler

1. Şekilde ana yönleri gösteren yön gülü verilmiştir. Buna göre Güneş'in doğduğu yöne dönen bir kişinin sağ tarafında hangi yön bulunur?

• A) Kuzey
• B) Güney
• C) Batı
• D) Doğu

Doğru cevap: B — Doğuya dönen kişinin sağı güney, solu kuzeydir.

1. Güneş doğudan doğar, kişi doğuya dönmüştür.
2. Yön gülünde doğuya bakıldığında sol taraf kuzeydir.
3. Karşısı doğu, arkası batıdır.
4. Sağ tarafı ise güney olur.

2. Şekilde bir mahallenin krokisi ve kuzey yönü verilmiştir. Krokiye göre okulun kuzeyinde hangi yapı bulunmaktadır?

• A) Park
• B) Market
• C) Hastane
• D) Kütüphane

Doğru cevap: C — Krokide okulun yukarısı kuzeydir ve orada hastane yer alır.

1. Krokide ok kuzeyi göstermektedir.
2. Kuzey yukarı yön olduğuna göre okulun üstüne bakılır.
3. Okulun hemen üstünde hastane vardır.
4. Cevap hastanedir.

3. Yeni taşındığı mahalleyi tanımak isteyen Deniz, mahalledeki yapıları kuş bakışı görünümle kâğıda çizip yönlerini de gösterdi. Deniz'in yaptığı bu çizime ne ad verilir?

• A) Kroki
• B) Fotoğraf
• C) Tablo
• D) Grafik

Doğru cevap: A — Kuş bakışı, kabataslak çizilen ve yön gösteren çizimlere kroki denir.

1. Deniz yapıları yukarıdan bakar gibi çizmiştir.
2. Çizimde yön bilgisi de bulunmaktadır.
3. Bu özellikteki basit çizimlere kroki denir.
4. Fotoğraf ve grafik farklı gösterim yollarıdır.

4. Bir bölgede dağlar, akarsular ve ormanlar bulunurken aynı bölgede köprüler, yollar ve binalar da yer almaktadır. Buna göre köprü ve yollar hangi grupta yer alır?

• A) Doğal unsur
• B) İklim unsuru
• C) Yer şekli
• D) Beşerî unsur

Doğru cevap: D — İnsan eliyle yapılan unsurlara beşerî unsur denir.

1. Dağ, akarsu ve orman kendiliğinden oluşmuştur.
2. Bunlar doğal unsurlardır.
3. Köprü, yol ve bina insanlar tarafından yapılmıştır.
4. İnsan yapımı unsurlara beşerî unsur denir.

5. Ders sırasında deprem olduğunda öğretmen öğrencilere şekildeki gibi davranmalarını söyledi. Buna göre öğrencilerin yapması gereken doğru davranış hangisidir?

• A) Hemen pencereye koşmalıdır.
• B) Sağlam bir masanın yanına çöküp başını korumalı ve masaya tutunmalıdır.
• C) Asansöre binip aşağı inmelidir.
• D) Bağırarak koridorda koşmalıdır.

Doğru cevap: B — Deprem anında Çök-Kapan-Tutun kuralı uygulanır.

1. Deprem sırasında koşmak ve asansör kullanmak tehlikelidir.
2. Sağlam bir eşyanın yanına çökülür.
3. Baş ve ense iki elle korunur.
4. Sarsıntı bitene kadar eşyaya tutunulur.

6. Grafikte bir haftanın beş gününde ölçülen sıcaklık değerleri verilmiştir. Grafiğe göre en yüksek sıcaklık hangi gün ölçülmüştür?

• A) Pazartesi
• B) Salı
• C) Perşembe
• D) Cuma

Doğru cevap: C — En yüksek sütun 26 °C ile perşembe gününe aittir.

1. Değerler: 18, 21, 19, 26 ve 23'tür.
2. En büyük değer 26'dır.
3. Bu değer perşembe sütunundadır.
4. Cevap perşembedir.

7. Aşırı yağışlar sonucunda derenin taşması ve suların evleri basması yaşanmıştır. Bu olay hangi doğal afete örnektir?

• A) Sel
• B) Deprem
• C) Çığ
• D) Heyelan

Doğru cevap: A — Aşırı yağış sonucu suların taşarak yerleşim yerlerini basmasına sel denir.

1. Olayın sebebi aşırı yağıştır.
2. Sular yatağından taşmıştır.
3. Taşan sular evleri basmıştır.
4. Bu doğal afetin adı seldir.

8. Şekilde ülkemizin basit bir haritası ve dört ilin konumu gösterilmiştir. Haritaya göre bu illerden hangisi en doğuda yer almaktadır?

• A) İzmir
• B) Antalya
• C) Ankara
• D) Erzurum

Doğru cevap: D — Haritada sağ taraf doğuyu gösterir; en sağdaki il Erzurum'dur.

1. Haritalarda üst taraf kuzey, sağ taraf doğudur.
2. İllerin konumu soldan sağa doğru incelenir.
3. En sağda Erzurum bulunmaktadır.
4. Bu nedenle en doğudaki il Erzurum'dur.

9. Yaz tatilinde deniz kenarındaki bir kasabaya giden Ela, buradaki insanların çoğunun balıkçılıkla geçindiğini gördü. Ela'nın gözlemi neyi göstermektedir?

• A) İnsanların doğal çevreye hiç bağlı olmadığını
• B) İnsanların yaşadıkları yerin doğal özelliklerine göre iş seçtiğini
• C) Balıkçılığın her yerde yapılabildiğini
• D) Kasabada hiç tarım yapılamayacağını

Doğru cevap: B — İnsanların geçim kaynakları yaşadıkları yerin doğal özelliklerine göre şekillenir.

1. Kasaba deniz kenarındadır.
2. Denizde balık avlanabilir.
3. Bu nedenle halk balıkçılıkla geçinir.
4. Yani doğal koşullar meslek seçimini etkiler.

10. Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlere karşı alınabilecek bir önlem değildir?

• A) Binaları depreme dayanıklı yapmak
• B) Afet çantası hazırlamak
• C) Dere yatağına ev yapmak
• D) Okulda tahliye tatbikatı yapmak

Doğru cevap: C — Dere yatağına yapılan evler sel riskini artırır; bu bir önlem değildir.

1. Dayanıklı bina depremde can kaybını azaltır.
2. Afet çantası ilk saatlerde ihtiyaçları karşılar.
3. Tatbikat doğru davranışı öğretir.
4. Dere yatağına ev yapmak ise tehlikeyi artırır.