s

10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Coğrafyanın Doğası Mekânsal Bilgi Teknolojileri
1
BölgeNüfus yoğunluğuBelirleyici etken
Kıyı ovalarıYüksekTarım ve ulaşım
Yüksek dağlık alanDüşük?

Tabloda nüfus dağılışı ve nedenleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Buna göre boş bölüme ne gelmelidir?

  1. A Ilıman iklim
  2. B Verimli topraklar
  3. C Kolay ulaşım
  4. D Engebe, yükselti ve sert iklim koşulları
  5. E Sanayi yoğunluğu
2
Nerede ve nedenDoğa-insanetkileşimiZamanla değişim

Kartlarda bu temada işlenen üç temel yaklaşım verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde coğrafya hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Coğrafya; olguların yerini ve nedenini, insan-doğa etkileşimini ve zaman içindeki değişimi birlikte inceler.
  2. B Coğrafya yalnızca yer belirler.
  3. C Coğrafya insanı incelemez.
  4. D Coğrafya değişimi konu edinmez.
  5. E Coğrafya yalnızca harita çizer.
3

Bir yöntemin tanımı

Bir yüzeye fiziksel olarak temas etmeden, uydu ya da hava aracındaki algılayıcılarla veri toplama yöntemi.

Yukarıda tanımı verilen yöntem hangisidir?

  1. A Mülakat
  2. B Arazi ölçümü
  3. C Anket
  4. D Uzaktan algılama
  5. E Sondaj
4
KatmanlarlaçalışırAnaliz üretirKarara dayanakolur

Kartlarda bu temada işlenen üç temel işlev verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Mekânsal bilgi teknolojileri; veriyi katmanlarla düzenleyip analiz ederek mekânsal kararlara dayanak sağlar.
  2. B Bu teknolojiler yalnızca harita çizer.
  3. C Analiz üretmezler.
  4. D Kararlarla ilgileri yoktur.
  5. E Veri kullanmazlar.
5
KavramAnlamı
YerBelirli bir noktanın kendisi
Mekân?

Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A Yalnızca yükselti
  2. B Yalnızca koordinat
  3. C İnsanın anlam yüklediği, yaşadığı ve biçimlendirdiği alan
  4. D Yalnızca alan ölçüsü
  5. E Yalnızca nüfus
6

Bir CBS işlemi

Bir çalışmada "Nüfusu 500'den çok ve yükseltisi 1.000 metreden az olan yerleşmeleri göster." komutu verilmiştir.

Yukarıdaki işlem CBS'de hangi yetenekten yararlanmaktadır?

  1. A Öz nitelik verisine göre sorgulama
  2. B Ölçek değiştirme
  3. C Renk atama
  4. D Lejant çizme
  5. E Görüntü büyütme
7
NavigasyonKargo takibiAfet haritaları

Kartlarda günlük hayatta karşılaşılan uygulamalar verilmiştir. Bu uygulamaların ortak temeli hangisidir?

  1. A Müzik teorisi
  2. B Tarihsel kayıt
  3. C Kimyasal analiz
  4. D Dil bilgisi
  5. E Konuma bağlı veri ve mekânsal analiz
8
AlanEş yükselti eğrilerinin aralığı
A alanıSık
B alanıSeyrek

Tabloda iki alanın eş yükselti eğrileri karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre yapılabilecek çıkarım hangisidir?

  1. A A alanının eğimi B alanından fazladır.
  2. B B alanının eğimi daha fazladır.
  3. C İki alanın eğimi aynıdır.
  4. D A alanı düzdür.
  5. E Eğim eğrilerle ilgisizdir.
9
SorubelirlenirVeritoplanırHarita/analizyapılırSonuçyorumlanır

Şemada coğrafi araştırmanın basamakları verilmiştir. Şemaya göre veri toplama aşamasının atlanmasının doğuracağı sonuç hangisidir?

  1. A Araştırmanın hızlanması
  2. B Sorunun sorulamaması
  3. C Haritanın küçülmesi
  4. D Sonucun kesinleşmesi
  5. E Analiz ve yorumun dayanaksız kalması
10
Fay hattıkatmanıZeminkatmanıYapı yoğunluğukatmanıRisk haritasıüretilir

Şemada bir CBS uygulaması verilmiştir. Bu uygulamanın afet yönetimindeki temel katkısı hangisidir?

  1. A Zeminin değiştirilmesi
  2. B Depremin önlenmesi
  3. C Fayın kaldırılması
  4. D Riskli alanların önceden belirlenip önlem planlanabilmesi
  5. E Yapıların yıkılması
11
YerleşmeNüfusYükselti
A köyü8201.150 m
B köyü410640 m

Tabloda haritadaki noktalara bağlı bilgiler verilmiştir. CBS'de konuma bağlı bu bilgileri tutan yapıya ne ad verilir?

  1. A Koordinat sistemi
  2. B Lejant
  3. C Ölçek
  4. D Piksel
  5. E Öz nitelik tablosu
12
Veri türüÖrnek
Nicel veriYıllık yağış miktarı (mm)
Nitel veri?

Tabloda iki veri türü örneklendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Bir yörede yaşayanların yerleşme tercihine ilişkin görüşleri
  2. B Nüfus sayımı sonucu
  3. C Yükselti ölçümü
  4. D Sıcaklık ortalaması
  5. E Alan hesabı
13
YılŞehrin yapılaşmış alanı
199040 km²
2020150 km²

Tabloda bir şehrin yapılaşmış alanının değişimi verilmiştir. Bu veri coğrafi incelemede hangi kavramın önemini gösterir?

  1. A Mutlak konum
  2. B Zaman içindeki değişim
  3. C Ölçek
  4. D Enlem
  5. E Boylam
14
YöntemKapsanan alanTekrar sıklığı
Arazi çalışmasıSınırlıSeyrek
Uydu görüntüsüÇok genişDüzenli ve sık

Tabloda iki veri toplama yöntemi karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre uydu görüntülerinin özellikle hangi çalışmalarda üstünlük sağladığı söylenebilir?

  1. A Görüşme yapmada
  2. B Tek bir binanın iç ölçümünde
  3. C Anket uygulamada
  4. D Toprak numunesi almada
  5. E Geniş alanlarda zaman içindeki değişimin izlenmesinde
15

Bir durum

Bir şehir, yakınından yeni bir otoyol ve liman geçtikten sonra ticaret hacmini birkaç kat artırmıştır. Şehrin koordinatları ise değişmemiştir.

Yukarıdaki durumun konum kavramları bakımından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A İki konumun da değişmemesi
  2. B İki konumun da değişmesi
  3. C Mutlak konum değişmezken göreli konumun değişebilmesi
  4. D Mutlak konumun değişmesi
  5. E Konumun ölçülemezliği
16
Konumlu veritoplarSaklar ve işlerAnaliz edipgörselleştirir

Kartlarda bir sistemin işlevleri sırayla verilmiştir. Bu işlevleri yerine getiren sistem hangisidir?

  1. A Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
  2. B Sismograf
  3. C Barometre
  4. D Termometre
  5. E Anemometre
17
BölümKonusu
Fizikî coğrafyaYer şekilleri, iklim, sular, toprak
Beşerî coğrafya?

Tabloda coğrafyanın iki bölümü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Kayaçların yapısı
  2. B Nüfus, yerleşme, ekonomik faaliyetler
  3. C Deprem kuşakları
  4. D Akarsu rejimleri
  5. E Toprak türleri
18

Bir CBS çalışmasında kullanılan verinin kaynağının ve toplanma yönteminin belirtilmesinin gerekçesi hangisidir?

  1. A Katmanın silinmesi
  2. B Dosyanın küçülmesi
  3. C Haritanın renklenmesi
  4. D Analizin hızlanması
  5. E Sonuçların güvenilirliğinin başkalarınca değerlendirilebilmesi
19

Bir mahalledeki sokakların ve binaların gösterileceği bir çalışma için hangi ölçek tercih edilmelidir?

  1. A Kıta haritası
  2. B Küçük ölçekli bir harita
  3. C Ölçeksiz bir çizim
  4. D Dünya haritası
  5. E Büyük ölçekli (paydası küçük) bir harita
20

Bir durum

Bir uygulama, kullanıcıların gün içindeki konum kayıtlarını sürekli toplamakta ve saklamaktadır.

Yukarıdaki durumun mekânsal bilgi teknolojileri açısından doğurduğu temel etik sorun hangisidir?

  1. A Konum verisinin kişinin gündelik hayatını izlenebilir kılması
  2. B Verinin ölçülememesi
  3. C Uygulamanın çalışmaması
  4. D Haritanın yanlış olması
  5. E Ölçeğin küçüklüğü
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. A 3. D 4. A 5. C 6. A 7. E 8. A 9. E 10. D 11. E 12. A 13. B 14. E 15. C 16. A 17. B 18. E 19. E 20. A
1. sorunun çözümü

Yüksek ve engebeli alanlarda tarım, ulaşım ve yerleşme güçleştiği için nüfus yoğunluğu düşük kalır.

  1. Kıyı ovalarında yoğunluk yüksek, nedeni tarım ve ulaşım.
  2. Dağlık alanda yoğunluk düşük.
  3. Bunun nedeni engebe, yükselti ve sert iklimdir.
2. sorunun çözümü

Kartlar konum-neden sorgusunu, etkileşimi ve zaman boyutunu birlikte gösterir.

  1. Birinci kart yer ve neden sorusunu veriyor.
  2. İkinci kart etkileşimi ekliyor.
  3. Üçüncü kart zaman boyutunu getiriyor.
3. sorunun çözümü

Temas etmeden algılayıcılarla veri toplamaya uzaktan algılama denir.

  1. Tanımda temas olmadığı belirtiliyor.
  2. Veri algılayıcılarla toplanıyor.
  3. Bu yöntem uzaktan algılamadır.
4. sorunun çözümü

Kartlar veri düzenleme, analiz ve karar desteği işlevlerini birlikte gösterir.

  1. Birinci kart veri düzenlemeyi veriyor.
  2. İkinci kart analiz üretimini ekliyor.
  3. Üçüncü kart karar desteğini getiriyor.
5. sorunun çözümü

Mekân, salt bir nokta değil; insanın deneyimiyle anlam kazanan ve biçimlendirdiği alandır.

  1. Yer bir noktayı belirtiyor.
  2. Mekân bundan daha fazlasını içermeli.
  3. İnsanın anlam yüklediği ve biçimlendirdiği alandır.
6. sorunun çözümü

Belirli koşulları sağlayan kayıtların seçilmesi, öz niteliklere dayalı sorgulama işlemidir.

  1. Komut iki sayısal koşul içeriyor.
  2. Bu koşullar öz nitelik tablosundaki alanlara ait.
  3. İşlem, öz niteliğe göre sorgulamadır.
7. sorunun çözümü

Üç uygulama da konum verisine ve mekânsal analize dayanır.

  1. Navigasyon konum belirlemeye dayanıyor.
  2. Kargo takibi ve afet haritaları da konum içeriyor.
  3. Ortak temel konuma bağlı veri ve analizdir.
8. sorunun çözümü

Eş yükselti eğrileri sıklaştıkça aynı yatay mesafede yükselti farkı artar; bu da eğimin fazla olduğunu gösterir.

  1. Eğriler arası mesafe A alanında az.
  2. Aynı yükselti farkı daha kısa mesafede aşılıyor.
  3. Bu da eğimin fazla olduğunu gösterir.
9. sorunun çözümü

Analiz ve yorum toplanan veriye dayanır; veri olmadan yapılan yorum dayanaksız kalır.

  1. Şemada analiz veriden sonra geliyor.
  2. Veri olmazsa analiz edilecek bir şey kalmaz.
  3. Bu durumda yorum dayanaksız olur.
10. sorunun çözümü

Katmanların birleştirilmesiyle üretilen risk haritası, hangi alanlara öncelik verileceğini gösterir; afeti önlemez ama zararı azaltır.

  1. Üç katman risk unsurlarını gösteriyor.
  2. Çakıştırma riskli alanları ortaya çıkarıyor.
  3. Bu bilgi önlem planlamasına dayanak olur.
11. sorunun çözümü

Haritadaki her nesneye bağlı sayısal ve sözel bilgileri tutan yapı öz nitelik tablosudur.

  1. Tablodaki bilgiler haritadaki noktalara ait.
  2. Her nokta için ayrı değerler tutuluyor.
  3. Bu yapıya öz nitelik tablosu denir.
12. sorunun çözümü

Nitel veri sayısal olmayan; görüş, gözlem ve betimlemeye dayalı bilgidir.

  1. Nicel veri sayısal ölçümdür.
  2. Nitel veri sayısal olmamalıdır.
  3. Görüş ve betimlemeler nitel veridir.
13. sorunun çözümü

Aynı mekânın farklı tarihlerdeki durumunun karşılaştırılması, coğrafi incelemede zaman ve değişim boyutunu ortaya koyar.

  1. Aynı şehir iki farklı tarihte inceleniyor.
  2. Alan üç kattan fazla artmış.
  3. Bu, zaman içindeki değişimin izlenmesidir.
14. sorunun çözümü

Geniş alanı düzenli aralıklarla görüntüleyebilmesi, uyduyu değişim izlemede üstün kılar.

  1. Uydu geniş alanı kapsıyor.
  2. Aynı alanı düzenli olarak yeniden görüntülüyor.
  3. Bu ikisi değişim izlemeyi mümkün kılar.
15. sorunun çözümü

Koordinatlar sabit kalırken ulaşım ve ticaret bağlantılarının değişmesi göreli konumu değiştirir.

  1. Şehrin koordinatları aynı kalmış.
  2. Ancak ulaşım bağlantıları değişmiş.
  3. Bu, göreli konumun değiştiğini gösterir.
16. sorunun çözümü

Konuma bağlı veriyi toplayan, saklayan, işleyen ve görselleştiren sisteme CBS denir.

  1. Kartlarda veri toplama ve saklama var.
  2. Analiz ve görselleştirme de ekleniyor.
  3. Bu işlev bütünü CBS'yi tanımlar.
17. sorunun çözümü

Beşerî coğrafya insan kaynaklı olguları; nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetleri inceler.

  1. Fizikî coğrafya doğal unsurları inceliyor.
  2. Beşerî coğrafya insanla ilgili olmalı.
  3. Nüfus, yerleşme ve ekonomi bu bölüme girer.
18. sorunun çözümü

Kaynak ve yöntem bilinmeden verinin güvenilirliği ve sonucun geçerliliği değerlendirilemez.

  1. Sonuç veriye dayanıyor.
  2. Verinin güvenilirliği kaynağına ve yöntemine bağlı.
  3. Bu bilgi olmadan sonuç değerlendirilemez.
19. sorunun çözümü

Sokak ve bina düzeyinde ayrıntı, ancak paydası küçük olan büyük ölçekli haritalarda gösterilebilir.

  1. Çalışma sokak ve bina ayrıntısı istiyor.
  2. Ayrıntı büyük ölçekli haritada gösterilir.
  3. Büyük ölçek, paydası küçük olan ölçektir.
20. sorunun çözümü

Sürekli konum kaydı; kişinin nerede, ne zaman bulunduğunu ortaya koyduğu için mahremiyet sorunu doğurur.

  1. Konum kayıtları sürekli toplanıyor.
  2. Bu kayıtlar günlük rutini ortaya koyar.
  3. Bu da izlenebilirlik ve mahremiyet sorunudur.

10. Sınıf Coğrafya diğer yazılılar

1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.