10. Sınıf Coğrafya 2. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
ÜlkeTarımSanayiHizmet
A%55%20%25
B%4%26%70

Tabloda iki ülkenin istihdam dağılımı verilmiştir. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A A ülkesi daha gelişmiştir.
  2. B B ülkesi ekonomik yapı bakımından daha gelişmiştir.
  3. C İki ülke de aynı düzeydedir.
  4. D Tarım oranı gelişmişliği artırır.
  5. E Hizmet sektörü gelişmişliği azaltır.
2
OrmanYıllık büyümeYıllık kesim
A ormanı100 bin m³80 bin m³
B ormanı100 bin m³160 bin m³

Tabloda iki ormandaki büyüme ve kesim miktarları verilmiştir. Sürdürülebilirlik bakımından doğru değerlendirme hangisidir?

  1. A Karşılaştırma yapılamaz.
  2. B B sürdürülebilir, A tüketmektedir.
  3. C İkisi de sürdürülebilirdir.
  4. D İkisi de tüketmektedir.
  5. E A sürdürülebilir, B ise varlığı tüketmektedir.
3
YaklaşımHarcananÖnlenen zarar
Risk azaltma (önceden)1 birim7 birim
Yalnızca müdahale (sonradan)1 birim1 birim

Tabloda iki afet yönetimi yaklaşımı karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre ulaşılabilecek sonuç hangisidir?

  1. A Müdahalenin gereksiz olduğu
  2. B Afet öncesi risk azaltmanın daha verimli olduğu
  3. C İkisinin de aynı olduğu
  4. D Risk azaltmanın pahalı olduğu
  5. E Zararın ölçülemediği
4
AyZiyaretçi sayısıOtel doluluğu
TemmuzÇok yüksek%95
ŞubatÇok düşük%18

Tabloda bir turizm merkezinin verileri verilmiştir. Bu tabloya göre bölgenin karşılaştığı temel sorun hangisidir?

  1. A Ziyaretçi bulunmaması
  2. B Turizmin mevsimlik yoğunlaşması ve gelirin yıla yayılamaması
  3. C Otel yetersizliği
  4. D Ulaşım yokluğu
  5. E Nüfus azlığı
5
AlanEğimBitki örtüsüKar kalınlığı
A yamacıÇok dikYokFazla
B yamacıHafifOrmanAz

Tabloda iki yamacın koşulları verilmiştir. Çığ riskinin karşılaştırılması bakımından doğru yargı hangisidir?

  1. A A yamacında risk daha yüksektir.
  2. B B yamacında risk daha yüksektir.
  3. C İki yamaçta risk eşittir.
  4. D Hiçbirinde risk yoktur.
  5. E Risk ölçülemez.
6
Ürünİstediği koşul
ÇayBol yağış, asitli toprak
PamukUzun ve sıcak yetişme dönemi
Fındık?

Tabloda ürünler ve istedikleri koşullar eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa hangi ifade gelmelidir?

  1. A Sürekli donlu alanlar
  2. B Kurak ve çöl iklimi
  3. C Ilıman ve nemli iklim, kışı ılık geçen kıyı kesimi
  4. D Tuzlu topraklar
  5. E Yüksek dağ zirveleri
7
ÜlkeEkolojik ayak iziBiyolojik kapasite
A6,2 kha2,1 kha
B1,8 kha3,4 kha

Tabloda iki ülkenin verileri karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre A ülkesi için söylenebilecek en uygun yargı hangisidir?

  1. A Kapasitesinin altında tüketmektedir.
  2. B Doğanın kendini yenileme kapasitesinden fazlasını tüketmektedir.
  3. C Tüketimi ölçülememektedir.
  4. D Kapasitesi çok yüksektir.
  5. E Tüketimi B ülkesinden azdır.
8

Bir yaklaşım

Risk = Tehlike × Kırılganlık ÷ Baş edebilme kapasitesi

Yukarıdaki ilişkiye göre bir toplumun afet riskini azaltmak için yapabileceği en etkili şey hangisidir?

  1. A Depremin büyüklüğünü düşürmek
  2. B Kırılganlığı azaltıp baş edebilme kapasitesini artırmak
  3. C Fay hattını kaldırmak
  4. D Yağışı durdurmak
  5. E Tehlikeyi yok etmek
9
Ülkeİhracatın bileşimi
ATek bir ham madde: %85
BÇeşitli sanayi ürünleri

Tabloda iki ülkenin ihracat yapısı verilmiştir. A ülkesinin karşılaştığı temel risk hangisidir?

  1. A Üretim yapamaması
  2. B İhracat yapamaması
  3. C Tek ürünün dünya fiyatı düştüğünde ekonominin ağır etkilenmesi
  4. D Nüfusunun azalması
  5. E Ulaşımının olmaması
10
Afeti insanetkisi belirlerRiskazaltılabilirKaynaksınırlıdır

Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A İnsanın etkisi yoktur.
  2. B Afetler tamamen kaderdir.
  3. C Risk azaltılamaz.
  4. D Kaynaklar sınırsızdır.
  5. E Afet zararı ve çevre üzerindeki baskı, insanın alacağı kararlarla azaltılabilir.
11

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, bir ülkenin toplam GSYİH'sinin yüksek olduğunu görüp "Bu ülkede herkes zengindir." sonucuna varmıştır.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A GSYİH'nin ölçülememesi
  2. B Verinin yanlış olması
  3. C Ülkenin bulunamaması
  4. D Toplam üretimden bireysel refah sonucu çıkarmak
  5. E Nüfusun bilinmemesi
12
IAzaltIIYeniden kullanIIIGeri dönüştür

Kartlarda atık yönetiminin basamakları öncelik sırasıyla verilmiştir. Bu sıralamada "azalt" basamağının ilk sırada olmasının nedeni hangisidir?

  1. A Hiç oluşmayan atığın işlenmesi için de kaynak harcanmaması
  2. B Geri dönüşümün imkânsız olması
  3. C Yeniden kullanımın zararlı olması
  4. D Atığın ölçülememesi
  5. E Geri dönüşümün ücretsiz olması
13
Zemin etüdüYapı denetimiToplanma alanıGüçlendirme

Kartlarda bir yerleşimde alınan önlemler verilmiştir. Bu önlemlerin oluşturduğu bütüne ne ad verilir?

  1. A Ekonomik kalkınma
  2. B Kentsel yoğunlaşma
  3. C Afete dirençli yaşam alanı
  4. D Nüfus planlaması
  5. E Ulaşım ağı
14

Bir tanım

Bugünün ihtiyaçlarını, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânını azaltmadan karşılamak.

Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?

  1. A Nüfus artışı
  2. B Kalkınma hızı
  3. C Gelişmişlik
  4. D Sürdürülebilirlik
  5. E Kentleşme
15
EtkenHeyelan riskine etkisi
Eğimin artmasıArtırır
Bitki örtüsünün yok edilmesiArtırır
Yamacın ağaçlandırılması?

Tabloda heyelan riskini etkileyen etkenler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere hangi ifade yazılmalıdır?

  1. A Belirsizdir
  2. B Artırır
  3. C Etkilemez
  4. D İkiye katlar
  5. E Azaltır
16
Ham maddeyeyakınlıkEnerjiUlaşımİş gücüPazar

Kartlarda bir sanayi tesisinin yer seçiminde etkili olan etkenler verilmiştir. Şeker fabrikalarının pancar üretim alanlarına yakın kurulmasının nedeni hangi etkendir?

  1. A İş gücü
  2. B Enerji
  3. C Ulaşım
  4. D Ham maddeye yakınlık
  5. E Pazar
17
DönemYapılan
Afet öncesiRisk azaltma, hazırlık, eğitim
Afet anıArama kurtarma, ilk yardım
Afet sonrası?

Tabloda afet yönetiminin dönemleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangisidir?

  1. A İyileştirme, yeniden yapılanma ve ders çıkarma
  2. B Tatbikat yapılması
  3. C Zemin etüdü yapılması
  4. D Afet çantası hazırlanması
  5. E Toplanma alanı belirlenmesi
18

Mevsimlik turizm yoğunlaşmasını azaltmak için geliştirilebilecek en uygun yaklaşım hangisidir?

  1. A Ulaşımı kısıtlamak
  2. B Otel sayısını azaltmak
  3. C Kültür, kongre ve sağlık turizmi gibi mevsime bağlı olmayan türleri geliştirmek
  4. D Fiyatları artırmak
  5. E Tesisleri kapatmak
19
KavramÖlçtüğü
GSYİHÜlke sınırları içinde üretilen mal ve hizmetlerin değeri
GSMH?

Tabloda iki gösterge karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Yalnızca ihracat
  2. B Yalnızca tarım üretimi
  3. C Ülke vatandaşlarının yurt içi ve dışında ürettiklerinin toplam değeri
  4. D Yalnızca vergi geliri
  5. E Yalnızca nüfus
20

Toplam GSYİH'si yüksek olan bir ülkenin, kişi başına gelirinin düşük olabilmesinin nedeni hangisidir?

  1. A Sanayisinin bulunmaması
  2. B Üretiminin az olması
  3. C İhracatının olmaması
  4. D Yüz ölçümünün küçüklüğü
  5. E Nüfusunun çok kalabalık olması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. E 3. B 4. B 5. A 6. C 7. B 8. B 9. C 10. E 11. D 12. A 13. C 14. D 15. E 16. D 17. A 18. C 19. C 20. E
1. sorunun çözümü

Gelişmiş ekonomilerde tarımın istihdamdaki payı azalır; hizmet sektörünün payı yükselir.

  1. A ülkesinde çalışanların yarıdan fazlası tarımda.
  2. B ülkesinde hizmet sektörü baskın.
  3. Bu yapı B ülkesinin daha gelişmiş olduğunu gösterir.
2. sorunun çözümü

Kullanım, kaynağın kendini yenileme hızının altında kalırsa sürdürülebilirdir; üstüne çıkarsa varlık azalır.

  1. A ormanında kesim büyümenin altında: varlık artar.
  2. B ormanında kesim büyümenin üstünde: varlık azalır.
  3. Bu yüzden yalnızca A sürdürülebilirdir.
3. sorunun çözümü

Aynı kaynakla önceden yapılan yatırım, sonradan yapılan müdahaleden çok daha fazla zararı önler.

  1. İki yaklaşımda da harcama 1 birim.
  2. Önlenen zarar birinde 7, ötekinde 1 birim.
  3. Bu, önceden yatırımın daha verimli olduğunu gösterir.
4. sorunun çözümü

Gelirin belirli aylarda toplanması, tesislerin yılın büyük bölümünde âtıl kalmasına ve istihdamın süreksizleşmesine yol açar.

  1. Temmuz'da doluluk çok yüksek.
  2. Şubat'ta çok düşük.
  3. Bu dalgalanma gelirin yıla yayılamaması demektir.
5. sorunun çözümü

Dik eğim, örtüsüz yüzey ve kalın kar örtüsü çığ oluşumunu kolaylaştıran koşullardır; üçü de A yamacında birleşmiştir.

  1. Çığ için dik eğim gerekir: A yamacında var.
  2. Bitki örtüsü karı tutar: A yamacında yok.
  3. Kar kalınlığı A yamacında fazla; risk A'da yüksektir.
6. sorunun çözümü

Fındık, kışı ılık ve nemli geçen kıyı kuşağında yetişir; şiddetli don ve kuraklığa duyarlıdır.

  1. Tabloda her ürün belirli bir iklim istiyor.
  2. Fındık nemli ve ılıman koşul ister.
  3. Bu koşullar kıyı kuşağında bulunur.
7. sorunun çözümü

Ayak izi biyolojik kapasiteyi aşıyorsa, kullanılan kaynak doğanın yenileyebildiğinden fazladır.

  1. A ülkesinde ayak izi 6,2; kapasite 2,1.
  2. Tüketim kapasitenin üzerinde.
  3. Bu, doğanın yenileme gücünün aşılması demektir.
8. sorunun çözümü

Doğal tehlikenin kendisi insan eliyle ortadan kaldırılamaz; ancak yapıların dayanıklılığı ve toplumun hazırlığı değiştirilebilir.

  1. İlişkide üç öğe var: tehlike, kırılganlık, kapasite.
  2. Tehlike doğal ve değiştirilemez.
  3. Geriye kırılganlığı düşürmek ve kapasiteyi artırmak kalır.
9. sorunun çözümü

Gelirin tek bir ürüne bağlanması, o ürünün fiyat dalgalanmalarına karşı ekonomiyi savunmasız bırakır.

  1. A ülkesinin ihracatı neredeyse tek üründen oluşuyor.
  2. Bu ürünün fiyatı dünya piyasasında değişebilir.
  3. Fiyat düşerse ekonominin tamamı etkilenir.
10. sorunun çözümü

Kartlar afetin insan boyutunu, riskin azaltılabilirliğini ve kaynak sınırını birlikte gösterir.

  1. Birinci kart afetin insan boyutunu veriyor.
  2. İkinci kart riskin azaltılabildiğini ekliyor.
  3. Üçüncü kart kaynak sınırını getiriyor.
11. sorunun çözümü

Toplam üretim, nüfusa bölünmeden ve dağılım bilinmeden bireysel refah hakkında sonuç vermez.

  1. Veri toplam üretimi gösteriyor.
  2. Sonuç bireylerin durumu hakkında.
  3. Nüfus ve dağılım bilinmeden bu geçiş yapılamaz.
12. sorunun çözümü

Geri dönüşüm de enerji ve su harcar; en az kaynak tüketen yol atığı en baştan oluşturmamaktır.

  1. Her basamak kaynak harcar.
  2. Geri dönüşüm bile enerji ister.
  3. En az harcayan yol atığı hiç oluşturmamaktır.
13. sorunun çözümü

Zeminden yapıya, toplanma alanından güçlendirmeye kadar bütünlüklü olarak hazırlanan yerleşime afete dirençli yaşam alanı denir.

  1. Kartlardaki önlemler yapıya ve mekâna yönelik.
  2. Hepsi afet anındaki zararı azaltmayı amaçlıyor.
  3. Bu bütüne afete dirençli yaşam alanı denir.
14. sorunun çözümü

Sürdürülebilirlik, kaynak kullanımında bugünü ve geleceği birlikte gözeten yaklaşımdır.

  1. Tanımda bugünün ihtiyacı var.
  2. Ama gelecek kuşağın hakkı da korunuyor.
  3. Bu dengeye sürdürülebilirlik denir.
15. sorunun çözümü

Bitki kökleri toprağı bağlar ve yağış suyunun toprağa ani sızmasını yavaşlatır; bu da kütle hareketi riskini azaltır.

  1. Bitki örtüsünün yok edilmesi riski artırıyor.
  2. Ağaçlandırma bunun tersidir.
  3. Bu yüzden riski azaltır.
16. sorunun çözümü

Pancar bozulabilen ve ağırlığı yüksek bir ham maddedir; uzun mesafe taşınması hem maliyeti hem kaybı artırır.

  1. Pancar çabuk bozulan bir üründür.
  2. Ağırlığı yüksek olduğu için taşıma pahalıdır.
  3. Bu yüzden fabrika ham maddeye yakın kurulur.
17. sorunun çözümü

Afet sonrası dönemde yaşamın normale döndürülmesi ve yaşananlardan ders çıkarılarak yeni önlemler alınması hedeflenir.

  1. Öncesinde hazırlık, anında müdahale var.
  2. Sonrasında yaşamın toparlanması gerekir.
  3. Bu dönem iyileştirme ve yeniden yapılanmadır.
18. sorunun çözümü

İklime bağlı olmayan turizm türleri, ziyaretçi akışını yılın tamamına yayarak dalgalanmayı azaltır.

  1. Sorun ziyaretçinin belirli aylarda toplanması.
  2. Deniz turizmi iklime bağlıdır.
  3. İklimden bağımsız türler akışı yıla yayar.
19. sorunun çözümü

GSYİH coğrafi sınırı, GSMH ise vatandaşlığı esas alır; yurt dışındaki vatandaşların ürettikleri GSMH'ye dâhildir.

  1. GSYİH ülke sınırlarını esas alıyor.
  2. GSMH farklı bir ölçüt kullanmalı.
  3. Bu ölçüt vatandaşlıktır.
20. sorunun çözümü

Kişi başına gelir toplam üretimin nüfusa bölünmesiyle bulunur; nüfus çok büyükse kişi başına düşen pay küçülür.

  1. Kişi başına gelir bir bölme işlemidir.
  2. Bölen nüfustur.
  3. Nüfus büyüdükçe sonuç küçülür.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.