s

10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Doğal Sistemler ve Süreçler Beşerî Sistemler ve Süreçler
1

Bir kuram üzerine

Yer kabuğu, altındaki akışkan katman üzerinde hareket eden büyük parçalardan oluşur; bu parçalar birbirinden uzaklaşabilir, birbirine yaklaşabilir ya da yan yana kayabilir.

Yukarıda anlatılan kuram hangisidir?

  1. A Levha tektoniği
  2. B Kayaç döngüsü
  3. C Karstlaşma
  4. D Erozyon
  5. E Buzul kuramı
2
Yerleşme dokusuGörüldüğü koşul
Toplu yerleşmeSu kaynağının sınırlı olduğu alanlar
Dağınık yerleşme?

Tabloda yerleşme dokuları ve koşulları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Ulaşımın kolay olduğu yerler
  2. B Su kaynağının tek noktada toplandığı yerler
  3. C Nüfusun çok olduğu yerler
  4. D Sanayinin yoğun olduğu yerler
  5. E Su ve arazinin geniş alana yayıldığı, engebeli yerler
3
KavramÖlçtüğü
Büyüklük (magnitüd)Açığa çıkan enerji
Şiddet?

Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan yere hangisi gelir?

  1. A Nüfus yoğunluğu
  2. B Odak derinliği
  3. C Fay uzunluğu
  4. D Yer kabuğu kalınlığı
  5. E Depremin yüzeydeki etkisi ve yol açtığı hasar
4
YerleşmeAna yola uzaklıkNüfus eğilimi
AÜzerindeArtıyor
B40 kmAzalıyor

Tabloda ulaşım ile nüfus eğilimi karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A Ulaşım bağlantısının yerleşmelerin gelişimini etkilediği
  2. B Nüfusun yalnızca iklime bağlı olduğu
  3. C Ulaşımın etkisiz olduğu
  4. D Uzaklığın ölçülemediği
  5. E İki yerleşmenin aynı olduğu
5
HizmetBulunduğu en küçük yerleşme
BakkalKöy
Liseİlçe merkezi
Üniversite hastanesi?

Tabloda hizmetler bulundukları en küçük yerleşmeye göre sıralanmış, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere ne gelmelidir?

  1. A Köy
  2. B İl merkezi ya da büyük şehir
  3. C Mezra
  4. D Yayla
  5. E Mahalle
6

Bir plan üzerine

Bir şehirde konut alanının hemen bitişiğine ağır sanayi tesisi planlanmıştır.

Yukarıdaki planlamanın doğuracağı temel sorun hangisidir?

  1. A Sanayinin çalışamaması
  2. B Gürültü, hava kirliliği ve trafik nedeniyle yaşam kalitesinin düşmesi
  3. C Konutun ucuzlaması
  4. D Ulaşımın kolaylaşması
  5. E Nüfusun azalması
7
I. ZamankıvrımlıdağlarınçekirdeğiII. ZamangeniştortullaşmaIII. ZamanAlpkıvrımları,kömür-petrolIV. Zamanbuzul çağları,bugünkügörünüm

Şemada jeolojik zamanlar verilmiştir. Türkiye'deki sıradağların büyük bölümünün oluştuğu zaman hangisidir?

  1. A Hiçbiri
  2. B I. Zaman
  3. C II. Zaman
  4. D IV. Zaman
  5. E III. Zaman
8

Akarsuların taşıyıp biriktirdiği ince malzemenin oluşturduğu ovalarda tarımın gelişmiş olmasının başlıca nedeni hangisidir?

  1. A Alüvyal toprakların derin ve verimli olması
  2. B Yükseltinin fazla olması
  3. C Eğimin dik olması
  4. D Toprağın taşlı olması
  5. E İklimin kurak olması
9
KalderaVolkan konisiBazalt platosu

Kartlarda oluşumları ortak bir iç kuvvete bağlı yer şekilleri verilmiştir. Bu şekilleri oluşturan olay hangisidir?

  1. A Karstlaşma
  2. B Volkanizma
  3. C Buzul aşındırması
  4. D Rüzgâr birikimi
  5. E Akarsu taşıması
10
İç kuvvetleryükseltirDış kuvvetleraşındırırİnsan sürecihızlandırır

Kartlarda bu temada işlenen üç temel etken verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Yer şekilleri; iç ve dış kuvvetlerin karşılıklı etkisiyle oluşur ve insan bu süreçleri hızlandırabilir.
  2. B Yer şekilleri değişmez.
  3. C Yalnızca iç kuvvetler etkilidir.
  4. D İnsanın hiçbir etkisi yoktur.
  5. E Dış kuvvetler yüzeyi yükseltir.
11
KuvvetEnerji kaynağıGenel etkisi
İç kuvvetlerYerin iç ısısıYüzeyi engebelendirir
Dış kuvvetlerGüneş enerjisi?

Tabloda iki kuvvet grubu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A Yüzeyi yükseltir
  2. B Yüzeyi aşındırıp düzleştirir
  3. C Dağ oluşturur
  4. D Deprem üretir
  5. E Volkan oluşturur
12
1960madencilikşehri1990maden tükenir2020turizm vehizmet

Şemada bir şehrin geçirdiği süreç verilmiştir. Şemaya göre yerleşme fonksiyonu için en uygun ifade hangisidir?

  1. A Yalnızca iklime bağlıdır.
  2. B Hiç değişmeyen bir özelliktir.
  3. C Yalnızca nüfusa bağlıdır.
  4. D Zamanla değişebilen bir özelliktir.
  5. E Ölçülemez bir özelliktir.
13

Bir durum

Bir dağ sırası milyonlarca yıldır yükselmekte; aynı süre boyunca akarsu ve buzullar tarafından aşındırılmaktadır.

Yukarıdaki durumun yer şekillerinin bugünkü görünümü bakımından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Yalnızca dış kuvvetlerin etkili olduğu
  2. B Yalnızca iç kuvvetlerin etkili olduğu
  3. C Yüzeyin, iç ve dış kuvvetlerin karşılıklı etkisiyle biçimlendiği
  4. D Yüzeyin hiç değişmediği
  5. E Aşınmanın durduğu
14
Su kaynağıElverişli iklimDüz ve verimliaraziGüvenlik

Kartlarda ilk yerleşmelerin kurulduğu alanların ortak özellikleri verilmiştir. Bu özelliklerin ortak yönü hangisidir?

  1. A Hepsinin geçim ve yaşamı sürdürmeyi kolaylaştırması
  2. B Hepsinin yükseltiyle ilgili olması
  3. C Hepsinin iklimle ilgili olması
  4. D Hepsinin ekonomik olması
  5. E Hepsinin güvenlikle ilgili olması
15
ŞehirHizmet çeşitliliğiHizmet verdiği alan
AÇok yüksekÜlke geneli
BOrtaÇevre ilçeler

Tabloda iki şehir karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre bir şehrin etki alanının genişliğini belirleyen temel etken hangisidir?

  1. A Kuruluş yılı
  2. B Yükseltisi
  3. C Yağış miktarı
  4. D Bitki örtüsü
  5. E Sunduğu hizmetlerin çeşitliliği ve düzeyi
16
Arazi örtüsünündeğişmesiAtmosferbileşiminindeğişmesiTortullardainsan izleri

Kartlarda bir kavramın gerekçeleri verilmiştir. İnsan etkisinin jeolojik kayıtlara geçecek düzeye ulaştığını savunan bu kavram hangisidir?

  1. A Antroposen
  2. B Orojenez
  3. C Karstlaşma
  4. D Epirojenez
  5. E Tektonizma
17
MagmasoğurPüskürük kayaçaşınırTortul kayaçbasınç altındakalırBaşkalaşım kayacıerirse magmayadöner

Şemada kayaçların birbirine dönüşümü verilmiştir. Bu sürecin bütününe ne ad verilir?

  1. A Karbon döngüsü
  2. B Su döngüsü
  3. C Kayaç döngüsü
  4. D Levha hareketi
  5. E Erozyon
18
Yağmur suyukarbondioksitalırAsitli sukireç taşınıçözerBoşlukgenişlerMağara/dolinoluşur

Şemada bir yer şekli oluşum süreci verilmiştir. Bu süreç hangi kavramla adlandırılır?

  1. A Volkanizma
  2. B Karstlaşma
  3. C Orojenez
  4. D Buzul aşındırması
  5. E Rüzgâr aşındırması
19
Sanayi alanıKonut alanıTicaret merkeziYeşil alan

Kartlarda bir şehir planında ayrılan alanlar verilmiştir. Bu alanların birbirine göre yerlerinin planlanmasına ne ad verilir?

  1. A Mekânsal organizasyon
  2. B Nüfus yoğunluğu
  3. C Yerleşme hiyerarşisi
  4. D Ölçek
  5. E Göç
20
YerleşmeyikoşullarbelirlerFonksiyondeğişebilirBağlantı etkialanınıgenişletir

Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Doğal koşulların etkisi yoktur.
  2. B Yerleşmeler hiç değişmez.
  3. C Fonksiyon sabittir.
  4. D Bağlantının etkisi yoktur.
  5. E Yerleşmeler; doğal koşullar, işlevleri ve bağlantılarıyla birlikte değişen dinamik yapılardır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. E 3. E 4. A 5. B 6. B 7. E 8. A 9. B 10. A 11. B 12. D 13. C 14. A 15. E 16. A 17. C 18. B 19. A 20. E
1. sorunun çözümü

Yer kabuğunun levhalardan oluşup hareket ettiğini açıklayan kuram levha tektoniğidir.

  1. Metinde kabuğun parçalardan oluştuğu söyleniyor.
  2. Bu parçalar hareket ediyor.
  3. Bu açıklama levha tektoniğidir.
2. sorunun çözümü

Su ve tarım alanı geniş bir alana yayıldığında evler de bu kaynaklara yakın olacak biçimde dağılır.

  1. Toplu yerleşme kaynağın tek noktada olduğu yerde görülüyor.
  2. Dağınık yerleşme bunun tersi koşulu gerektirir.
  3. Yani su ve arazi geniş alana yayılmıştır.
3. sorunun çözümü

Büyüklük depremin enerjisini; şiddet ise o depremin belirli bir yerdeki etkisini ve hasarını ifade eder.

  1. Büyüklük enerjiyi ölçüyor ve tek bir değerdir.
  2. Şiddet ise yere göre değişir.
  3. Ölçtüğü şey yüzeydeki etki ve hasardır.
4. sorunun çözümü

Ana yol üzerindeki yerleşme mal ve insan akışından yararlanır; uzak yerleşme bu akışın dışında kalır.

  1. A yerleşmesi yol üzerinde ve büyüyor.
  2. B yerleşmesi uzak ve küçülüyor.
  3. Aradaki fark ulaşım bağlantısından kaynaklanıyor.
5. sorunun çözümü

Bir hizmetin sürdürülebilmesi için yeterli nüfus gerekir; uzmanlaşmış sağlık hizmetleri ancak büyük yerleşmelerde bulunur.

  1. Hizmet uzmanlaştıkça daha çok kullanıcı gerekir.
  2. Küçük yerleşmede bu nüfus bulunmaz.
  3. Bu yüzden hizmet il merkezi ya da büyük şehirde yer alır.
6. sorunun çözümü

Birbiriyle bağdaşmayan işlevlerin yan yana konması, konut alanında yaşam kalitesini düşürür.

  1. Ağır sanayi gürültü ve kirlilik üretir.
  2. Konut alanı bunun hemen yanında.
  3. Bu bitişiklik yaşam kalitesini düşürür.
7. sorunun çözümü

Türkiye'nin sıradağları Alp-Himalaya kıvrım kuşağında, III. Zaman'daki orojenezle oluşmuştur.

  1. Şemada Alp kıvrımları III. Zaman'da veriliyor.
  2. Türkiye bu kıvrım kuşağında yer alır.
  3. Bu yüzden sıradağlar III. Zaman ürünüdür.
8. sorunun çözümü

Alüvyal ovalarda toprak derin, ince taneli ve besin bakımından zengindir; bu da tarımı elverişli kılar.

  1. Akarsu ince malzemeyi biriktiriyor.
  2. Bu malzeme derin ve verimli toprak oluşturuyor.
  3. Verimli toprak tarımı geliştirir.
9. sorunun çözümü

Kaldera, koni ve bazalt platosu; magmanın yüzeye çıkmasıyla, yani volkanizmayla oluşur.

  1. Kartlardaki şekiller magma kökenli.
  2. Magmanın yüzeye çıkmasıyla oluşuyorlar.
  3. Bu olay volkanizmadır.
10. sorunun çözümü

Kartlar yükselme, aşınma ve insan etkisini birlikte gösterir.

  1. Birinci kart iç kuvvetleri veriyor.
  2. İkinci kart dış kuvvetleri ekliyor.
  3. Üçüncü kart insan etkisini getiriyor.
11. sorunun çözümü

Dış kuvvetler yüksek alanları aşındırıp çukurları doldurarak yüzeyi düzleştirme yönünde çalışır.

  1. İç kuvvetler engebe oluşturuyor.
  2. Dış kuvvetler bunun tersi yönde çalışmalı.
  3. Yani aşındırıp düzleştirir.
12. sorunun çözümü

Kaynakların tükenmesi ya da yeni imkânların doğması, şehrin baskın işlevini değiştirebilir.

  1. Şehir önce madencilikle anılıyor.
  2. Maden tükenince yeni bir işlev öne çıkıyor.
  3. Demek ki fonksiyon değişebilir.
13. sorunun çözümü

Yükselme ile aşınma aynı anda sürer; bugünkü görünüm bu iki sürecin bileşkesidir.

  1. Dağ yükselirken aynı anda aşınıyor.
  2. İki süreç zıt yönde çalışıyor.
  3. Bugünkü görünüm ikisinin bileşkesidir.
14. sorunun çözümü

Su, iklim, arazi ve güvenlik; hepsi topluluğun beslenip barınmasını ve yaşamını sürdürmesini kolaylaştıran koşullardır.

  1. Kartlarda doğal ve toplumsal koşullar birlikte var.
  2. Her biri yaşamı sürdürmeyi kolaylaştırıyor.
  3. Ortak yön geçim ve yaşamı sürdürebilmektir.
15. sorunun çözümü

Bir şehir ne kadar çeşitli ve üst düzey hizmet sunuyorsa, o kadar uzaktan insan çeker ve etki alanı genişler.

  1. A şehrinde hizmet çeşitliliği yüksek, etki alanı geniş.
  2. B şehrinde çeşitlilik orta, etki alanı dar.
  3. Belirleyici etken hizmet çeşitliliği ve düzeyidir.
16. sorunun çözümü

İnsan etkisinin yer kayıtlarında iz bırakacak ölçeğe ulaştığını savunan kavram antroposendir.

  1. Kartlardaki değişimlerin kaynağı insan etkinliği.
  2. Bu etkiler jeolojik kayıtlara geçiyor.
  3. Bu savı taşıyan kavram antroposendir.
17. sorunun çözümü

Kayaçların iç ve dış kuvvetlerle birbirine dönüştüğü kapalı sürece kayaç döngüsü denir.

  1. Şemada kayaç türleri birbirine dönüşüyor.
  2. Süreç magmadan başlayıp magmaya dönüyor.
  3. Bu kapalı sürece kayaç döngüsü denir.
18. sorunun çözümü

Kireç taşı gibi eriyebilen kayaçların suyla çözünmesi sonucu şekillenmeye karstlaşma denir.

  1. Şemada su kireç taşını çözüyor.
  2. Çözünme boşluklar oluşturuyor.
  3. Bu süreç karstlaşmadır.
19. sorunun çözümü

Farklı işlevlerin mekânda birbirine göre düzenlenmesine mekânsal organizasyon denir.

  1. Kartlarda farklı işlevli alanlar var.
  2. Bunların yerleri birbirine göre belirleniyor.
  3. Bu düzenlemeye mekânsal organizasyon denir.
20. sorunun çözümü

Kartlar kuruluş koşullarını, işlev değişimini ve bağlantı etkisini birlikte gösterir.

  1. Birinci kart kuruluş koşullarını veriyor.
  2. İkinci kart işlev değişimini ekliyor.
  3. Üçüncü kart bağlantının etkisini getiriyor.

10. Sınıf Coğrafya diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.