s

10. Sınıf Felsefe 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir
1
YaklaşımÖlçütü
BirinciDavranışın doğurduğu sonuç
İkinciDavranışın dayandığı ilke ve niyet

Tabloda ahlaki değerlendirmede kullanılan iki ölçüt verilmiştir. İkinci yaklaşımın birinciye yönelttiği temel eleştiri hangisidir?

  1. A Sonucun ölçülememesi
  2. B Sonuca bakmanın, yanlış bir davranışı iyi sonuç verdiğinde haklı gösterebilmesi
  3. C Niyetin bilinememesi
  4. D İlkenin yazılamaması
  5. E İki ölçütün aynı olması
2
Sorunfark edilirGörüşkamuoyundatartışılırKarartemsilcilercealınır

Şemada demokratik karar sürecinin işleyişi verilmiştir. Şemaya göre kamuoyu tartışmasının işlevi hangisidir?

  1. A Temsilcileri gereksiz kılmak
  2. B Kararı geciktirmek
  3. C Farklı görüşlerin karara yansımasını sağlamak
  4. D Sorunu gizlemek
  5. E Görüşleri sınırlamak
3
KavramDayanağı
BilgiGerekçelendirme ve sınama
İman?

Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Deney verisi
  2. B Ölçüm sonucu
  3. C Kişinin benimseyip bağlandığı kabul
  4. D İstatistik
  5. E Gözlem kaydı
4
Haz verenYararlı olanÖdeve uygunolan

Kartlarda "iyi" kavramına verilen farklı karşılıklar sıralanmıştır. Bu çeşitliliğin ahlak felsefesi bakımından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A İyi kavramının tek bir ölçüte indirgenemediği ve tartışıldığı
  2. B İyi diye bir şey olmadığı
  3. C Ölçütlerin aynı olduğu
  4. D Tartışmanın gereksiz olduğu
  5. E İyinin ölçülebilir olduğu
5

Mantığın felsefe içindeki temel işlevi hangisidir?

  1. A Ölçüm yapmak
  2. B Deney yapmak
  3. C Doğru düşünmenin kurallarını inceleyerek akıl yürütmeleri denetlemek
  4. D Tarihî olayları sıralamak
  5. E Sanat eseri üretmek
6
Kavramİşaret ettiği
VarlıkVar olan her şeyin ortak niteliği
Varoluş?

Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Varlığın adı
  2. B Varlığın tanımı
  3. C Belirli bir varlığın fiilen bulunma biçimi
  4. D Varlığın sayısı
  5. E Varlığın rengi
7

Bilim insanının araştırmasının olası sonuçlarını da gözetmesi gerektiği görüşünün dayanağı hangisidir?

  1. A Bilgi üretiminin toplumsal sonuçlar doğurabilmesi
  2. B Araştırmanın pahalı olması
  3. C Yayın sayısının önemi
  4. D Ölçümün zorluğu
  5. E Verinin çokluğu
8
GörüşVarlığın temel niteliği
BirinciSürekli değişim
İkinciDeğişmezlik ve birlik

Tabloda iki karşıt varlık görüşü verilmiştir. Bu karşıtlığın felsefe tarihi bakımından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Varlık felsefesinin gereksizliği
  2. B İki görüşün de yanlış olduğu
  3. C Varlık sorusunun çözüldüğü
  4. D Görüşlerin aynı olduğu
  5. E Varlık sorusunun tek bir yanıta indirgenemediği ve tartışmanın sürdüğü
9
Varlık türüÖrnek
Gerçek varlıkDağ, taş
Düşünsel varlıkSayı, kavram
Kurgusal varlık?

Tabloda varlık türleri örneklendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Bir sayı
  2. B Bir dağ
  3. C Romandaki bir kahraman
  4. D Bir taş
  5. E Bir ağaç
10
SınanabilirlikölçüttürÇerçevedeğişebilirBilimdeğerlerdenbağımsızdeğildir

Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde bilim hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Bilimsel çerçeve hiç değişmez.
  2. B Bilim mutlak ve değişmezdir.
  3. C Bilimde sınama aranmaz.
  4. D Bilimin toplumla ilgisi yoktur.
  5. E Bilim; sınanabilir, çerçevesi değişebilen ve toplumsal sorumluluk taşıyan bir etkinliktir.
11

Bir tartışma sorusu

Bir tartışmada, dünyada acı ve haksızlığın bulunmasının, mutlak iyi ve güçlü bir varlık anlayışıyla nasıl bağdaştırılacağı sorulmuştur.

Yukarıda gündeme getirilen sorun din felsefesinde hangi başlıkla ele alınır?

  1. A Adalet problemi
  2. B Bilgi problemi
  3. C Özgürlük problemi
  4. D Kötülük problemi
  5. E Estetik problemi
12
IAkılIIDeneyIIISezgi

Kartlarda bilginin kaynağı olarak öne sürülen yollar numaralandırılmıştır. Bir matematik teoreminin kanıtlanmasında ağırlıklı olarak kullanılan yol kaç numaralıdır?

  1. A I
  2. B II
  3. C III
  4. D II ve III
  5. E Yalnız III
13
Kavramİşaret ettiği
AhlakBir toplumda fiilen geçerli davranış kuralları
Etik?

Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A Ahlaki kuralları konu edinen felsefe dalı
  2. B Yasaların tümü
  3. C Bir toplumun geleneği
  4. D Bir kişinin alışkanlığı
  5. E Bir kurumun yönetmeliği
14
GörüşTanrı-evren ilişkisi
TeizmTanrı evrenden ayrıdır
Panteizm?

Tabloda iki görüşün Tanrı-evren ilişkisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Evren yoktur
  2. B Tanrı yoktur
  3. C Tanrı ile evren özdeştir
  4. D Tanrı bilinemez
  5. E Evren sonludur
15
ÖlçütBir yargı ne zaman doğrudur?
UygunlukGerçeklikle örtüştüğünde
Tutarlılık?

Tabloda doğruluk ölçütleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Kısa olduğunda
  2. B Yararlı olduğunda
  3. C Çok kişi inandığında
  4. D Bağlı olduğu diğer yargılarla çelişmediğinde
  5. E Yazılı olduğunda
16
Doğa durumugüvenlik yokAnlaşmayetki devriDevletgüvenliksağlanır

Şemada devletin ortaya çıkışını açıklayan bir kuram verilmiştir. Bu kuramın devlete yüklediği temel işlev hangisidir?

  1. A Din yaymak
  2. B Zenginlik biriktirmek
  3. C Sanat üretmek
  4. D Bireylerin güvenliğini ve haklarını korumak
  5. E Nüfus artırmak
17
Bütün kuşlar uçar.Penguen bir kuştur.O hâlde penguen uçar.

Yukarıdaki argümanın biçimsel yapısı düzgün olduğu hâlde sonucu yanlıştır. Bu durum hangi ayrımla açıklanır?

  1. A Bilgi ile inanç ayrımı
  2. B Tümevarım ile analoji ayrımı
  3. C Kavram ile terim ayrımı
  4. D Geçerlilik ile doğruluk ayrımı
  5. E Öz ile töz ayrımı
18
KişiSavıGerekçesi
BirinciYarın yağmur yağacakBasınç ve nem ölçümleri
İkinciYarın yağmur yağacakİçime doğdu

Tabloda aynı savın iki farklı gerekçesi verilmiştir. Bilgi felsefesi açısından yapılabilecek en uygun değerlendirme hangisidir?

  1. A İkisi de bilgi değildir.
  2. B İkisi de bilgidir.
  3. C Sav aynı olsa da yalnızca birincinin savı gerekçelendirilmiş bilgi niteliği taşır.
  4. D Gerekçenin önemi yoktur.
  5. E Sav yanlış olduğu için ikisi de geçersizdir.
19
Soru sorarGerekçe ararKendini desorgular

Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel nitelik verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde felsefe hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Felsefe gerekçeye ihtiyaç duymaz.
  2. B Felsefe hazır cevaplar bütünüdür.
  3. C Felsefe yalnızca soru sormaktır.
  4. D Felsefe kendi görüşünü hiç sorgulamaz.
  5. E Felsefe; sorgulayan, gerekçe arayan ve kendi düşüncesini de sınamaya açan bir düşünme etkinliğidir.
20

Günlük dilde "kuram" sözcüğünün "kanıtsız tahmin" anlamında kullanılmasının bilim iletişimi açısından doğurduğu sorun hangisidir?

  1. A Kuramların çoğalması
  2. B Sınamalardan geçmiş açıklamaların dayanaksız sanılması
  3. C Hipotezlerin azalması
  4. D Ölçümlerin yavaşlaması
  5. E Verilerin kaybolması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. C 3. C 4. A 5. C 6. C 7. A 8. E 9. C 10. E 11. D 12. A 13. A 14. C 15. D 16. D 17. D 18. C 19. E 20. B
1. sorunun çözümü

Yalnızca sonuca bakıldığında, kendi başına yanlış sayılan bir davranış olumlu sonuç doğurduğunda savunulabilir hâle gelir; ilke etiği bunu eleştirir.

  1. Birinci yaklaşım yalnızca sonuca bakıyor.
  2. Bu ölçütle yanlış bir araç, iyi sonuç verdiğinde haklı görülebilir.
  3. İlke etiği tam da bu sonucu eleştirir.
2. sorunun çözümü

Kamuoyu tartışması, kararın yalnızca bir görüşe değil, farklı görüşlerin tartılmasına dayanmasını sağlar.

  1. Şemada karar öncesinde tartışma yer alıyor.
  2. Tartışmada farklı görüşler dile geliyor.
  3. Bu görüşler karara yansıma imkânı buluyor.
3. sorunun çözümü

İman, kanıtla zorunlu kılınmış bir sonuç değil; kişinin benimseyerek bağlandığı bir kabuldür.

  1. Bilgi gerekçelendirme ve sınamaya dayanıyor.
  2. İman bu ölçütlerle tanımlanmıyor.
  3. Dayanağı kişinin benimseyip bağlanmasıdır.
4. sorunun çözümü

Farklı yaklaşımların "iyi"yi farklı ölçütlerle tanımlaması, kavramın tartışmaya açık olduğunu gösterir.

  1. Kartlarda üç ayrı ölçüt veriliyor.
  2. Her biri iyiyi başka bir şeye bağlıyor.
  3. Bu çeşitlilik tek ölçüte indirgenememeyi gösterir.
5. sorunun çözümü

Mantık, akıl yürütmelerin doğru kurulup kurulmadığını inceleyen ve denetleyen alandır.

  1. Felsefede sonuçlar akıl yürütmeyle elde edilir.
  2. Bu yürütmelerin kurallara uygunluğu denetlenmelidir.
  3. Bu denetimi mantık yapar.
6. sorunun çözümü

Varlık genel bir kavramken varoluş, belirli bir şeyin fiilen bulunuyor olmasını ifade eder.

  1. Varlık ortak nitelik olarak veriliyor: genel.
  2. Varoluş bunun karşısında somut olmalı.
  3. Belirli bir şeyin fiilen bulunması varoluştur.
7. sorunun çözümü

Üretilen bilgi uygulamaya dönüştüğünde toplumu etkileyebildiği için, araştırmacının olası sonuçları gözetmesi beklenir.

  1. Bilgi yalnızca laboratuvarda kalmaz.
  2. Uygulamaya dönüşüp toplumu etkiler.
  3. Bu etki sorumluluk doğurur.
8. sorunun çözümü

Birbirine karşıt iki yanıtın uzun süre savunulabilmesi, varlık sorusunun deneyle kapatılamadığını ve tartışmanın sürdüğünü gösterir.

  1. İki görüş birbirinin karşıtıdır.
  2. İkisi de gerekçelerle savunulmuştur.
  3. Bu, sorunun tek yanıta indirgenemediğini gösterir.
9. sorunun çözümü

Kurgusal varlıklar yalnızca bir yapıt içinde var olan; gerçeklikte karşılığı bulunmayan varlıklardır.

  1. Gerçek varlıklar dış dünyada bulunur.
  2. Düşünsel varlıklar zihinde kavranır.
  3. Kurgusal varlık ise bir yapıt içinde var olur.
10. sorunun çözümü

Kartlar yöntem ölçütünü, tarihsel değişimi ve toplumsal boyutu birlikte gösterir.

  1. Birinci kart sınanabilirliği ölçüt sayıyor.
  2. İkinci kart çerçevenin değişebilirliğini ekliyor.
  3. Üçüncü kart toplumsal sorumluluğu getiriyor.
11. sorunun çözümü

Acı ve kötülüğün varlığının Tanrı anlayışıyla bağdaştırılması sorusu kötülük problemi olarak adlandırılır.

  1. Soruda acı ve haksızlığın varlığı öne sürülüyor.
  2. Bu, mutlak iyi bir varlık anlayışıyla karşılaştırılıyor.
  3. Bu tartışma kötülük problemidir.
12. sorunun çözümü

Matematiksel kanıt, gözlemden bağımsız olarak tanım ve çıkarım kurallarıyla, yani akıl yürütmeyle yapılır.

  1. Teorem kanıtı ölçüm ya da gözlem gerektirmez.
  2. Tanımlardan çıkarım kurallarıyla ilerlenir.
  3. Bu yol akıldır.
13. sorunun çözümü

Ahlak fiilen yaşanan kurallar bütünü; etik ise bu kuralları inceleyen ve temellendiren felsefe dalıdır.

  1. Ahlak fiilen geçerli kurallar olarak veriliyor.
  2. Etik bunları konu edinen alandır.
  3. Yani etik, ahlak üzerine düşünmedir.
14. sorunun çözümü

Panteizm, Tanrı ile evreni ayrı iki varlık olarak değil, özdeş olarak düşünür.

  1. Teizmde Tanrı evrenden ayrı.
  2. Panteizm bu ayrımı ortadan kaldırır.
  3. Yani Tanrı ile evreni özdeş sayar.
15. sorunun çözümü

Tutarlılık ölçütüne göre bir yargı, bağlı olduğu yargılar bütünüyle çelişmediğinde doğru sayılır.

  1. Uygunluk ölçütü gerçeklikle karşılaştırır.
  2. Tutarlılık ise yargılar arası ilişkiye bakar.
  3. Çelişmeme ölçütü tutarlılıktır.
16. sorunun çözümü

Sözleşme kuramında bireyler güvenlik ve hakların korunması karşılığında bazı yetkilerini devlete devreder.

  1. Şemada başlangıçta güvenlik yok.
  2. Anlaşmayla yetki devrediliyor.
  3. Devletin işlevi güvenliği ve hakları korumaktır.
17. sorunun çözümü

Geçerlilik argümanın biçimiyle, doğruluk ise öncüllerin gerçeğe uygunluğuyla ilgilidir; biçim düzgün olsa da yanlış öncül yanlış sonuç doğurur.

  1. Argümanın biçimi kurallara uygun: geçerli.
  2. Ancak "bütün kuşlar uçar" öncülü yanlış.
  3. Yanlış öncül, geçerli biçimde bile yanlış sonuç verir.
18. sorunun çözümü

Bilgi için gerekçe aranır; ölçüme dayanan gerekçe sınanabilirken kişisel önseziye dayanan gerekçe sınanamaz.

  1. İki kişinin savı aynı.
  2. Gerekçeleri farklı: biri ölçüme, öteki önseziye dayanıyor.
  3. Sınanabilir gerekçe bilgi koşulunu karşılar.
19. sorunun çözümü

Kartlar sorgulama, gerekçelendirme ve öz eleştiri niteliklerini birlikte gösterir.

  1. Birinci kart sorgulamayı veriyor.
  2. İkinci kart gerekçe arayışını ekliyor.
  3. Üçüncü kart kendini sorgulamayı getiriyor.
20. sorunun çözümü

İki farklı anlamın karıştırılması, güçlü kanıtlara dayanan bilimsel kuramların "yalnızca bir tahmin" gibi algılanmasına yol açar.

  1. Günlük dilde kuram tahmin anlamında kullanılıyor.
  2. Bilimde ise sınanmış açıklama sistemi demek.
  3. Karışıklık, kuramların dayanaksız sanılmasına yol açar.

10. Sınıf Felsefe diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.