10. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Grafikte frene basan bir aracın hız–zaman değişimi verilmiştir. Buna göre araç durana kadar kaç metre yol alır?
- A 30
- B 35
- C 40
- D 45
- E 50
Bir cismin ivmesinin sıfır olması aşağıdakilerden hangisini kesinlikle gösterir?
- A Cisim durmaktadır.
- B Cismin konumu değişmemektedir.
- C Cismin hızı değişmemektedir.
- D Cisme hiçbir kuvvet uygulanmamaktadır.
- E Cisim geri dönmektedir.
Bir cismin yer değiştirmesinin sıfır olması için aşağıdakilerden hangisi doğru olmalıdır?
- A Cisim hiç hareket etmemelidir.
- B Cismin sürati sıfır olmalıdır.
- C Cismin ivmesi sıfır olmalıdır.
- D Cisim başladığı noktaya geri dönmelidir.
- E Cisim doğrusal hareket etmelidir.
Durgun hâlden 4 m/s² sabit ivmeyle harekete başlayan bir cisim 5 saniye sonunda kaç metre yol almış olur?
- A 20
- B 30
- C 40
- D 50
- E 60
Bir tren 90 km/h sabit süratle ilerlemektedir. Bu trenin 1 dakikada aldığı yol kaç metredir?
- A 900
- B 1200
- C 1500
- D 1800
- E 2400
Grafikte bir cismin konum–zaman değişimi verilmiştir. Buna göre cismin hızı kaç m/s’dir?
- A 1
- B 2
- C 4
- D 6
- E 8
Sabit hızla hareket eden bir araç 240 metrelik yolu 12 saniyede almaktadır. Buna göre aracın sürati kaç m/s’dir?
- A 20
- B 24
- C 28
- D 30
- E 32
Aynı yönde hareket eden iki araçtan öndeki 20 m/s, arkadaki 26 m/s sabit süratle ilerlemektedir. Aralarındaki mesafe 120 metre olduğuna göre arkadaki araç öndekini kaç saniye sonra yakalar?
- A 6
- B 10
- C 12
- D 15
- E 20
Doğrusal bir yolda hareket eden bir aracın hızı azalmaktadır. Buna göre aracın ivmesi ile hızı arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A İvme sıfırdır.
- B İvme ile hız aynı yöndedir.
- C Hız sıfırdır.
- D İvmenin büyüklüğü hızın büyüklüğüne eşittir.
- E İvme ile hız zıt yöndedir.
Bir yürüyüşçü önce doğuya 40 m, ardından batıya 25 m yürümüştür. Buna göre yürüyüşçünün aldığı yol ve yer değiştirme büyüklüğü sırasıyla kaç metredir?
- A 65 ve 15
- B 65 ve 65
- C 15 ve 65
- D 40 ve 25
- E 15 ve 15
Bir asansör 3 m/s sabit hızla yukarı çıkmaktadır. Asansörün 45 metre yükselmesi kaç saniye sürer?
- A 15
- B 18
- C 20
- D 25
- E 30
Şekilde bir cismin eşit zaman aralıklarında aldığı yollar verilmiştir. Buna göre bu hareketle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A Cisim sabit hızla hareket etmektedir.
- B Cisim düzgün hızlanan hareket yapmaktadır.
- C Cisim yavaşlamaktadır.
- D Cismin ivmesi sıfırdır.
- E Cisim geri dönmektedir.
Şekilde bir cismin eşit zaman aralıklarında aldığı yollar gösterilmiştir. Buna göre bu hareket için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Cismin ivmesi sürekli artmaktadır.
- B Cisim yavaşlayarak hareket etmektedir.
- C Cisim durmuştur.
- D Cisim sabit hızla hareket etmektedir.
- E Cisim hızlanarak hareket etmektedir.
Grafikte bir cismin konum–zaman değişimi verilmiştir. Cisim hangi zaman aralığında durmaktadır?
- A 0–1 s
- B 1–3 s
- C 3–4 s
- D 0–4 s
- E Hiçbir aralıkta durmamıştır.
Aşağıdaki hareket büyüklüklerinden hangisi skalerdir?
- A Yer değiştirme
- B Hız
- C İvme
- D Kuvvet
- E Alınan yol
Durgun hâldeki bir araç 8 saniyede 24 m/s hıza ulaşmaktadır. Aracın ivmesi sabit olduğuna göre büyüklüğü kaç m/s²’dir?
- A 2
- B 3
- C 4
- D 6
- E 8
Grafikte bir cismin hız–zaman değişimi verilmiştir. Cismin 4 saniyede aldığı toplam yol kaç metredir?
- A 18
- B 20
- C 22
- D 24
- E 26
Grafikte bir cismin konum–zaman değişimi verilmiştir. Cismin 4 saniye sonundaki yer değiştirmesi ve aldığı yol sırasıyla kaç metredir?
- A 0 ve 0
- B 6 ve 6
- C 0 ve 12
- D 12 ve 0
- E 6 ve 12
İvmenin SI birimi aşağıdakilerden hangisidir?
- A m/s
- B N
- C m/s²
- D kg × m/s
- E J
| Bölüm | Yol | Süre |
|---|---|---|
| I | 60 km | 1 saat |
| II | 60 km | 2 saat |
Bir aracın yolculuğuna ait veriler tabloda verilmiştir. Buna göre aracın tüm yolculuktaki ortalama sürati kaç km/h’tir?
- A 25
- B 30
- C 35
- D 40
- E 45
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Sabit ivmeli harekette yol, ortalama hız × zaman ile bulunabilir.
- İlk hız 20 m/s, son hız 0 m/s
- Ortalama hız = (20 + 0) / 2 = 10 m/s
- x = 10 × 5
- = 50 m
2. sorunun çözümü
İvme hız değişiminin ölçüsüdür; sıfır ivme hızın sabit olduğu anlamına gelir.
- a = Δv / Δt
- a = 0 ise Δv = 0’dır.
- Hız değişmiyor demektir.
- Hız sıfır da olabilir, sabit bir değer de; ikisi de mümkündür.
3. sorunun çözümü
Yer değiştirme başlangıç ve bitiş noktalarına bağlıdır; ara yol önemli değildir.
- Yer değiştirme = bitiş konumu − başlangıç konumu
- Bu fark sıfırsa iki nokta çakışıktır.
- Cisim hareket etmiş olabilir ama başladığı yere dönmüştür.
- Bu durumda yol sıfırdan farklı, yer değiştirme sıfırdır.
4. sorunun çözümü
İlk hızı sıfır olan sabit ivmeli harekette x = ½at² kullanılır.
- x = v₀t + ½at², v₀ = 0
- x = ½ × 4 × 5²
- = 2 × 25
- = 50 m
5. sorunun çözümü
Sürat m/s’ye çevrilip 60 saniyeyle çarpılır.
- 90 km/h = 90 × 1000 / 3600 = 25 m/s
- 1 dakika = 60 saniye
- x = 25 × 60
- = 1500 m
6. sorunun çözümü
Konum–zaman grafiğinin eğimi hızı verir.
- Eğim = Δx / Δt
- 4. saniyede konum 8 m, başlangıçta 0 m
- Δx / Δt = 8 / 4
- v = 2 m/s
7. sorunun çözümü
Sabit hızlı harekette sürat, yolun zamana oranıdır.
- v = x / t
- v = 240 / 12
- = 20
- Sürat 20 m/s’dir.
8. sorunun çözümü
Aradaki mesafe, hızlar farkıyla kapanır.
- Yaklaşma hızı = 26 − 20 = 6 m/s
- Kapanacak mesafe = 120 m
- t = 120 / 6
- = 20 saniye
9. sorunun çözümü
Yavaşlayan harekette ivme vektörü hız vektörüne terstir.
- Hızlanan harekette ivme hızla aynı yöndedir.
- Yavaşlayan harekette hız azalır.
- Hızı azaltan etki hıza ters yönde olmalıdır.
- Bu nedenle ivme ile hız zıt yöndedir.
10. sorunun çözümü
Yol izlenen patikanın toplamı, yer değiştirme başlangıç–bitiş arasındaki vektördür.
- Yol = 40 + 25 = 65 m
- Doğu (+), batı (−) alınırsa: +40 − 25
- Yer değiştirme = 15 m (doğu yönünde)
- Sırasıyla 65 ve 15
11. sorunun çözümü
Sabit hızlı harekette t = x / v.
- v = 3 m/s, x = 45 m
- t = x / v
- t = 45 / 3
- = 15 saniye
12. sorunun çözümü
Eşit zamanlarda alınan yollar düzenli artıyorsa hareket düzgün hızlanandır.
- Alınan yollar: 2, 4, 6, 8 m
- Her saniye alınan yol 2 m artıyor.
- Hız düzenli olarak artmaktadır.
- Bu düzgün hızlanan (sabit ivmeli) harekettir.
13. sorunun çözümü
Eşit zamanlarda eşit yol alınıyorsa hız sabittir.
- Her 1 saniyede 5 m yol alınmış.
- Alınan yollar eşit.
- Hız değişmiyor → ivme sıfır.
- Hareket sabit hızlıdır.
14. sorunun çözümü
Konum–zaman grafiğinde yatay kısım konumun değişmediğini, yani cismin durduğunu gösterir.
- 0–1 s arasında konum 0’dan 3’e çıkıyor → hareket var
- 1–3 s arasında konum 3 m’de sabit
- Konum değişmiyorsa hız sıfırdır.
- Cisim 1–3 s aralığında durmaktadır.
15. sorunun çözümü
Alınan yol yalnızca büyüklükle ifade edilir, yönü yoktur.
- Yer değiştirme, hız, ivme ve kuvvet yön taşır.
- Alınan yol izlenen patikanın uzunluğudur.
- Bu uzunluğun yönü yoktur.
- Bu nedenle alınan yol skalerdir.
16. sorunun çözümü
İvme, hız değişiminin zamana oranıdır.
- a = (v_son − v_ilk) / t
- a = (24 − 0) / 8
- = 3
- İvme 3 m/s²’dir.
17. sorunun çözümü
Hız–zaman grafiğinde eğri altında kalan alan alınan yolu verir.
- 0–2 s arası üçgen: (2 × 6) / 2 = 6 m
- 2–4 s arası dikdörtgen: 2 × 6 = 12 m
- Toplam = 6 + 12
- = 18 m
18. sorunun çözümü
Cisim 6 m gidip geri dönmüştür.
- 0–2 s arasında konum 0’dan 6 m’ye çıkmış.
- 2–4 s arasında 6 m’den 0’a dönmüş.
- Yol = 6 + 6 = 12 m
- Yer değiştirme = 0 − 0 = 0 m
19. sorunun çözümü
İvme, hız değişiminin zamana oranı olduğundan birimi (m/s)/s = m/s²’dir.
- a = Δv / Δt
- Δv birimi m/s, Δt birimi s
- (m/s) / s = m/s²
- İvmenin birimi m/s²’dir.
20. sorunun çözümü
Ortalama sürat, toplam yolun toplam zamana oranıdır; süratlerin ortalaması alınmaz.
- Toplam yol = 60 + 60 = 120 km
- Toplam zaman = 1 + 2 = 3 saat
- Ortalama sürat = 120 / 3
- = 40 km/h