10. Sınıf Fizik 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Direnç | Değer |
|---|---|
| R₁ | 6 Ω |
| R₂ | 3 Ω |
Tabloda paralel bağlı iki direncin değerleri verilmiştir. Eşdeğer direnç sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç ohm'dur?
- A 3
- B 9
- C 18
- D 4,5
- E 2
| Nicelik | Birimi |
|---|---|
| Elektrik akımı | amper |
| Potansiyel fark | ? |
Tabloda elektrik nicelikleri ve birimleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A volt
- B amper
- C ohm
- D watt
- E joule
| Direnç | Değer | Akım |
|---|---|---|
| R₁ | 3 Ω | 2 A |
| R₂ | 6 Ω | 2 A |
Tabloda seri bağlı dirençlerin değerleri ve akım verilmiştir. R₂ direncinin uçları arasındaki gerilim sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç volttur?
- A 8
- B 6
- C 18
- D 3
- E 12
| Koruma ögesi | İşlevi |
|---|---|
| Sigorta | Akım aşırı büyüyünce devreyi keser |
| Topraklama | ? |
Tabloda koruma ögeleri ve işlevleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A Kaçak akımı toprağa aktararak çarpılmayı önler
- B Devreyi keser
- C Gerilimi artırır
- D Direnci büyütür
- E Akımı artırır
| Değişken | Direnç üzerindeki etkisi |
|---|---|
| Tel uzunluğu artarsa | Direnç artar |
| Kesit alanı artarsa | ? |
Tabloda telin direncini etkileyen değişkenler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Direnç artar
- B Direnç azalır
- C Direnç değişmez
- D Direnç sıfırlanır
- E Ölçülemez
Yukarıda bir aygıtın gücü ve çalışma süresi verilmiştir. Tüketilen enerji sorulmaktadır. Buna göre enerji kaç kWh'dir?
- A 6
- B 2.003
- C 600
- D 0,67
- E 3
Yukarıda Ohm yasası ve devre verileri verilmiştir. Devreden geçen akım sorulmaktadır. Buna göre akım kaç amperdir?
- A 144
- B 4
- C 30
- D 18
- E 2
| Bağlama | Akım |
|---|---|
| Seri | Bütün elemanlarda aynıdır |
| Paralel | ? |
Tabloda bağlama türlerinde akımın davranışı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek tamamlar?
- A Kollara ayrılır, dirençlere göre paylaşılır
- B Bütün kollarda aynıdır
- C Sıfırdır
- D Ters yönde akar
- E Ölçülemez
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Üreteç gerilimi | 18 V |
| Seri dirençler | 3 Ω ve 6 Ω |
Tabloda bir devrenin verileri verilmiştir. Devreden geçen akım sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç amperdir?
- A 9
- B 6
- C 3
- D 2
- E 0,5
Bir durum
Bir devrede üretecin uçları neredeyse dirençsiz bir telle birleştirilmiştir.
Yukarıdaki durumun devre üzerindeki sonucu sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Hiçbir değişiklik olmaz.
- B Akım sıfırlanır.
- C Gerilim artar.
- D Devre daha verimli çalışır.
- E Direnç çok küçük olduğu için akım aşırı büyür; kısa devre oluşur.
Bir uygulama
Evlerdeki lambalar birbirinden bağımsız yanıp sönebilmektedir.
Yukarıdaki uygulamada kullanılan bağlama türü sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Karışık bağlama zorunludur
- B Seri bağlama
- C Paralel bağlama
- D Kısa devre
- E Topraklama
| Bağlama | Eşdeğer direnç |
|---|---|
| Seri | Her bir dirençten büyüktür |
| Paralel | ? |
Tabloda eşdeğer direncin davranışı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Dirençlerin toplamıdır
- B En büyük dirençten büyüktür
- C En küçük dirençten de küçüktür
- D Sıfırdır
- E Değişmez
| Direnç | Değer |
|---|---|
| R₁ | 5 Ω |
| R₂ | 7 Ω |
Tabloda seri bağlı iki direncin değerleri verilmiştir. Eşdeğer direnç sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç ohm'dur?
- A 2,9
- B 35
- C 2
- D 12
- E 6
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, devreye yeni bir direnç ekleyince eşdeğer direncin her durumda artacağını söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Seri eklemede direnç azalır.
- B Direnç eklenemez.
- C Eşdeğer direnç hep sabittir.
- D Paralel eklenen direnç eşdeğer direnci azaltır.
- E Hata yoktur.
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Ohm yasası gereksizdir.
- C Bağlama türü davranışı etkilemez.
- D Koruma ögeleri gerekmez.
- E Elektrik devresi; Ohm yasası, bağlama türü ve koruma ögeleriyle birlikte çözümlenir.
| Bağlama | Potansiyel fark |
|---|---|
| Paralel | Bütün kollarda aynıdır |
| Seri | ? |
Tabloda bağlama türlerinde gerilim davranışı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Bütün elemanlarda aynıdır
- B Dirençlere göre paylaşılır
- C Sıfırdır
- D İki katına çıkar
- E Ölçülemez
Yukarıda bir devrenin gerilim ve akım değerleri verilmiştir. Devrenin direnci sorulmaktadır. Buna göre direnç kaç ohm'dur?
- A 15
- B 36
- C 4
- D 9
- E 0,25
Yukarıda bir aygıtın elektriksel verileri verilmiştir. Aygıtın gücü sorulmaktadır. Buna göre güç kaç watt'tır?
- A 215
- B 225
- C 44
- D 1.100
- E 110
| Ölçü aleti | Devreye bağlanışı |
|---|---|
| Ampermetre | Seri bağlanır |
| Voltmetre | ? |
Tabloda ölçü aletlerinin bağlanışı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda boş kalan yere ne gelir?
- A Bağlanmaz
- B Seri bağlanır
- C Paralel bağlanır
- D Ters bağlanır
- E Fark etmez
Bir gözlem
Seri bağlı iki özdeş ampulden biri patladığında öteki de sönmektedir.
Yukarıdaki durumun nedeni sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Ampuller paralel bağlıdır.
- B Seri devrede tek yol vardır; yol kesilince akım durur.
- C Gerilim artmıştır.
- D Direnç sıfırlanmıştır.
- E Üreteç bozulmuştur.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Paralel bağlamada 1/R = 1/6 + 1/3 = 1/2 → R = 2 Ω'dur.
- 1/R = 1/6 + 1/3 yazılır.
- Payda eşitlenir: 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2.
- R = 2 Ω bulunur.
2. sorunun çözümü
Potansiyel farkın birimi volttur.
- Akımın birimi amperdir.
- Potansiyel fark gerilim olarak da anılır.
- Birimi volttur.
3. sorunun çözümü
V = I × R = 2 × 6 = 12 V'tur.
- Seri bağlamada akım aynıdır.
- V = I × R yazılır.
- 2 × 6 = 12 V bulunur.
4. sorunun çözümü
Topraklama, gövdeye kaçan akımı toprağa yönlendirerek insanın çarpılmasını önler.
- Sigorta aşırı akımda devreyi kesiyor.
- Topraklama farklı bir tehlikeye karşıdır.
- Kaçak akımı toprağa aktarır.
5. sorunun çözümü
Kesit alanı büyüdükçe yüklerin geçişi kolaylaşır ve direnç azalır.
- Uzunluk arttıkça yol uzar, direnç artar.
- Kesit alanı geçiş kesitini büyütür.
- Direnç azalır.
6. sorunun çözümü
2.000 W = 2 kW'tır; 2 × 3 = 6 kWh.
- Güç kilowatta çevrilir: 2.000 W = 2 kW.
- Enerji = güç × süre biçimindedir.
- 2 × 3 = 6 kWh bulunur.
7. sorunun çözümü
I = V ÷ R = 24 ÷ 6 = 4 A'dir.
- Ohm yasası V = I × R biçimindedir.
- I = V ÷ R olarak düzenlenir.
- 24 ÷ 6 = 4 A bulunur.
8. sorunun çözümü
Paralel bağlamada akım kollara ayrılır; direnç küçük olan koldan daha çok akım geçer.
- Seri bağlamada tek yol vardır.
- Paralel bağlamada birden çok yol vardır.
- Akım bu yollara paylaşılır.
9. sorunun çözümü
Eşdeğer direnç 9 Ω'dur; I = 18 ÷ 9 = 2 A.
- Seri dirençler toplanır: 3 + 6 = 9 Ω.
- I = V ÷ R yazılır.
- 18 ÷ 9 = 2 A bulunur.
10. sorunun çözümü
Ohm yasasına göre direnç küçüldükçe akım büyür; kısa devrede akım tehlikeli düzeye çıkar.
- I = V ÷ R bağıntısı yazılır.
- R çok küçük olduğunda oran büyür.
- Akım aşırı yükselir, kısa devre oluşur.
11. sorunun çözümü
Paralel bağlamada her kol bağımsızdır; biri kesilince ötekiler çalışmayı sürdürür.
- Lambalar birbirinden bağımsız çalışıyor.
- Seri bağlamada bu mümkün değildir.
- Bağlama paraleldir.
12. sorunun çözümü
Paralel bağlamada akıma yeni yollar açıldığı için eşdeğer direnç en küçük dirençten de küçük olur.
- Paralel bağlamada akıma ek yol açılır.
- Toplam direnç azalır.
- Sonuç en küçük dirençten de küçüktür.
13. sorunun çözümü
Seri bağlamada dirençler toplanır: 5 + 7 = 12 Ω.
- Seri bağlamada akım aynı yoldan geçer.
- Dirençler toplanır.
- 5 + 7 = 12 Ω bulunur.
14. sorunun çözümü
Seri eklemede direnç artar; paralel eklemede akıma yeni yol açıldığı için azalır.
- Seri ekleme yolu uzatır, direnci artırır.
- Paralel ekleme yeni yol açar.
- Eşdeğer direnç azalır.
15. sorunun çözümü
Kartlar temel yasayı, bağlama türlerini ve güvenlik ögelerini birlikte gösterir.
- Birinci kart Ohm yasasını veriyor.
- İkinci kart bağlama türünü ekliyor.
- Üçüncü kart koruma ögelerini getiriyor.
16. sorunun çözümü
Seri bağlamada toplam gerilim dirençler arasında paylaşılır.
- Paralel kollarda uçlar ortaktır, gerilim aynıdır.
- Seri bağlamada elemanlar arka arkayadır.
- Gerilim dirençlere göre paylaşılır.
17. sorunun çözümü
R = V ÷ I = 12 ÷ 3 = 4 Ω'dur.
- Ohm yasası düzenlenir: R = V ÷ I.
- 12 ÷ 3 hesaplanır.
- Sonuç 4 Ω bulunur.
18. sorunun çözümü
P = 220 × 5 = 1.100 W'tır.
- Elektriksel güç P = V × I biçimindedir.
- 220 × 5 hesaplanır.
- Sonuç 1.100 W bulunur.
19. sorunun çözümü
Voltmetre iki nokta arasındaki potansiyel farkı ölçtüğü için paralel bağlanır.
- Ampermetre akımı ölçer, akım üzerinden geçmelidir.
- Voltmetre iki uç arasındaki farkı ölçer.
- Bu yüzden paralel bağlanır.
20. sorunun çözümü
Seri bağlamada akımın tek yolu vardır; bir noktada kopma bütün devreyi keser.
- Seri devrede akım tek yoldan geçer.
- Bir ampul patlayınca yol kopar.
- Akım durur, öteki de sönür.