10. Sınıf İngilizce 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
EcosystemNumber of speciesResponse to disease
Ahighpartly affected
Blowcollapsed

Tabloda iki ekosistem karşılaştırılmıştır. Bir öğrenci biyoçeşitliliğin işlevini açıklayacaktır. Tabloyu doğru anlatan cümle hangisidir?

  1. A Biodiversity has no effect on ecosystems.
  2. B Greater biodiversity makes an ecosystem weaker.
  3. C Greater biodiversity makes an ecosystem more resistant to shocks.
  4. D Low biodiversity protects ecosystems better.
  5. E Disease affects all ecosystems equally.
2
Our school throws away a lot offood every day.Öğrenci...Teacher

Diyalogda bir öğrenci okuldaki israfı dile getirmektedir. Öğretmen somut bir çözüm önermek istemektedir. Eksik balona hangi ifade yazılmalıdır?

  1. A We could ask the canteen to measure portions according to demand.
  2. B Food is served on plates in the canteen.
  3. C The canteen opens at half past eleven.
  4. D I brought my lunch from home today.
  5. E Our school has four hundred students.
3
TermMeaning
probean unmanned spacecraft sent to explore
rover?

Tabloda uzay araştırmalarıyla ilgili terimler ve anlamları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bir öğrenci sunum sözlüğünü tamamlayacaktır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?

  1. A a vehicle that moves on the surface of a planet
  2. B an unmanned spacecraft in orbit
  3. C a telescope on Earth
  4. D a satellite around the Earth
  5. E a rocket engine
4

Find the mistake

Bir öğrenci "We must to reduce our energy consumption." cümlesini kurmuştur.

Yukarıdaki cümlede kip fiili kullanımı bakımından bir hata bulunmaktadır. Cümlenin düzeltilmiş biçimi hangisidir?

  1. A We must reducing our energy consumption.
  2. B We musts reduce our energy consumption.
  3. C We must reduce our energy consumption.
  4. D We are must reduce our energy consumption.
  5. E We must to reducing our energy consumption.
5

Read the text

Signals from a spacecraft near Mars take between four and twenty-four minutes to reach the Earth, depending on the distance between the two planets.

Metinde uzay iletişimindeki bir sınırlılık anlatılmaktadır. Metne göre bu durumun doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Signals reach the Earth instantly.
  2. B Real-time control of a Mars rover from Earth is not possible.
  3. C The distance between planets never changes.
  4. D Communication with Mars is impossible.
  5. E Signals always take exactly four minutes.
6
YearCost per kilogram to orbit
200020.000 $
20242.500 $

Tabloda yörüngeye kilogram başına taşıma maliyetinin değişimi verilmiştir. Bir öğrenci bu değişimi özetleyecektir. Bu bilgileri doğru veren cümle hangisidir?

  1. A The cost has fallen to about one eighth of its 2000 level.
  2. B The cost has risen sharply since 2000.
  3. C The cost has stayed the same.
  4. D The cost has halved since 2000.
  5. E The cost was lowest in 2000.
7

Complete the sentence

If governments had acted earlier, the situation ... so serious today.

Metinde geçmişteki bir eylemsizliğin bugüne etkisi anlatılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Karma tip koşul cümlesi esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?

  1. A would not have been acted
  2. B will not be
  3. C were not
  4. D would not be
  5. E is not
8
Energy sourceRenewable?
windYes
coal?

Tabloda enerji kaynakları yenilenebilirlik bakımından sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangisidir?

  1. A Yes; it comes from the sun directly
  2. B Yes; it forms every year
  3. C Yes; it is unlimited
  4. D No; it is produced in factories
  5. E No; it takes millions of years to form
9

Complete the sentence

Scientists ... to have found signs of ice under the surface.

Metinde bir bilimsel iddia temkinli biçimde aktarılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Cümlenin kişisiz aktarım yapısında kurulduğu esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?

  1. A say
  2. B are said
  3. C are saying
  4. D said
  5. E have said
10
ProductWater used per kilogram
wheat1.500 L
beef15.000 L

Tabloda iki ürünün üretiminde harcanan su verilmiştir. Bir öğrenci tüketim tercihlerinin su kullanımına etkisini açıklayacaktır. Tabloyu doğru anlatan cümle hangisidir?

  1. A Beef uses twice as much water as wheat.
  2. B Producing one kilogram of wheat uses more water than beef.
  3. C Both products use the same amount of water.
  4. D Producing one kilogram of beef uses ten times as much water as wheat.
  5. E Water use cannot be compared for these products.
11
global causeslocal effectssharedresponsibility

Kartlarda bu temada işlenen üç kavram verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde çevre sorunları için ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Responsibility belongs to governments alone.
  2. B Global problems only affect distant countries.
  3. C Local action has no value at all.
  4. D Environmental problems cannot be measured.
  5. E Global problems have local effects, so responsibility is shared at every level.
12
Approach to a new technologyResult
testing it in limited conditions firstproblems are found early
releasing it to everyone at once?

Tabloda yeni bir teknolojinin sunum biçimleri ve sonuçları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangisidir?

  1. A no problems ever appear
  2. B problems are found early
  3. C errors affect a large number of users before they are noticed
  4. D the technology becomes cheaper
  5. E testing becomes unnecessary
13

Find the mistake

Bir öğrenci "Scientists are researching about new energy sources." cümlesini kurmuştur.

Yukarıdaki cümlede fiil ve edat kullanımı bakımından bir hata bulunmaktadır. Cümlenin düzeltilmiş biçimi hangisidir?

  1. A Scientists are research about new energy sources.
  2. B Scientists are researching new energy sources.
  3. C Scientists are researching for new energy sources.
  4. D Scientists researching about new energy sources.
  5. E Scientists are researched about new energy sources.
14

Read the text

A team designed a robot to sort recyclable waste. It works well in the laboratory but makes many mistakes in a real recycling plant.

Metinde bir teknolojinin gelişim aşaması anlatılmaktadır. Metne göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A The team never tested the robot.
  2. B The robot works perfectly everywhere.
  3. C Laboratory success does not guarantee success in real conditions.
  4. D Recycling plants do not use machines.
  5. E The robot was designed for laboratories only.
15
YearShare of renewables in electricity
2015%23
2020%29
2024%42

Tabloda elektrik üretiminde yenilenebilir payının değişimi verilmiştir. Bir öğrenci bu eğilimi özetleyecektir. Tabloyu doğru anlatan cümle hangisidir?

  1. A The share of renewables has fallen since 2015.
  2. B The share of renewables has grown, and the growth has sped up recently.
  3. C The share has stayed exactly the same.
  4. D The fastest growth happened before 2015.
  5. E Renewables produced no electricity in 2024.
16
MethodWater used per hectare
flood irrigation10.000 m³
drip irrigation4.000 m³

Tabloda iki sulama yönteminin su tüketimi verilmiştir. Bir öğrenci bu farkı yorumlayacaktır. Bu bilgileri doğru veren cümle hangisidir?

  1. A Flood irrigation saves 6.000 m³ per hectare.
  2. B Drip irrigation uses more water than flood irrigation.
  3. C Both methods use the same amount of water.
  4. D Drip irrigation saves 6.000 m³ of water per hectare.
  5. E Drip irrigation saves 4.000 m³ per hectare.
17
emissionlandfillsustainablerenewable

Kartlarda çevreyle ilgili dört terim verilmiştir. Bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların hakkını azaltmadan karşılamak anlatılmak istenmektedir. Kartlardaki uygun ifade hangisidir?

  1. A landfill
  2. B emission
  3. C sustainable
  4. D renewable
  5. E pollution
18
SentenceDegree of certainty
Robots will definitely be used in surgery.very high
Robots might replace some surgeons.?

Tabloda cümleler kesinlik derecelerine göre sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere ne gelmelidir?

  1. A very high; it expresses certainty
  2. B low to medium; it expresses possibility
  3. C zero; it expresses impossibility
  4. D very high; it expresses obligation
  5. E zero; it expresses prohibition
19

Complete the sentence

Species ... habitats disappear are the first to become endangered.

Metinde tür kayıplarıyla ilgili bir genelleme yapılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Boşluktan sonra bir aitlik ilişkisi kurulduğu düşünüldüğünde boşluğu hangi seçenek tamamlar?

  1. A which
  2. B whose
  3. C who
  4. D where
  5. E when
20
Fosil yakıtlaryakılırSera gazlarıartarIsıatmosferdetutulur

Şemada bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu zinciri İngilizce olarak en uygun anlatan cümle hangisidir?

  1. A Burning fossil fuels increase greenhouse gases, which traps more heat.
  2. B Burning fossil fuels increases greenhouse gases, which trap more heat.
  3. C Burning fossil fuels increases greenhouse gases, who trap more heat.
  4. D Burning fossil fuels increased greenhouse gases, which trap more heat now.
  5. E Burning fossil fuels increases greenhouse gases, which trapping more heat.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. C 2. A 3. A 4. C 5. B 6. A 7. D 8. E 9. B 10. D 11. E 12. C 13. B 14. C 15. B 16. D 17. C 18. B 19. B 20. B
1. sorunun çözümü

Tür sayısı yüksek ekosistem hastalıktan kısmen etkilenirken düşük olan çökmüş; biyoçeşitlilik ekosistemi daha dirençli kılar.

  1. Sorunun istediği: tablodan tür sayısı ile hastalığa dayanıklılık arasındaki ilişkiyi çıkarmak.
  2. Tablo: A ekosistemi → tür sayısı "high", hastalığa tepkisi "partly affected" (kısmen etkilendi); B ekosistemi → tür sayısı "low", tepkisi "collapsed" (çöktü).
  3. Çok türlü ekosistem dayanmış, az türlü olan çökmüş. Demek ki biyoçeşitlilik arttıkça ekosistem sarsıntılara karşı daha dirençli olur: "Greater biodiversity makes an ecosystem more resistant to shocks."
  4. Denetleyelim: "biodiversity" = biyoçeşitlilik, "resistant" = dirençli, "shocks" = ani sarsıntılar (burada hastalık) ✓; cümle iki satırla da uyuşuyor.

Sık yapılan hata: "Disease affects all ecosystems equally." hastalık iki ekosisteme de ulaştığı için seçiliyor; ama etki eşit değil: A yalnız kısmen etkilenmiş, B tamamen çökmüş. Tablo tam da bu farkı gösteriyor.

2. sorunun çözümü

Öneri "We could …" kalıbıyla yapılır ve soruna doğrudan yanıt vermelidir: "We could ask the canteen to measure portions according to demand."

  1. Sorunun istediği: öğretmenin israfa karşı somut bir çözüm önerdiği cümleyi seçmek.
  2. Öğrenci sorunu dile getiriyor: "Our school throws away a lot of food every day." (Okulumuz her gün çok yemek atıyor.)
  3. Öneri kalıbı "We could …" (… yapabiliriz) ile başlayan ve israfı doğrudan azaltan cümle: "We could ask the canteen to measure portions according to demand." (Kantinden porsiyonları talebe göre ayarlamasını isteyebiliriz.)
  4. Denetleyelim: porsiyon talebe göre olursa artan yemek azalır ✓; cümle hem öneri kalıbı taşıyor hem soruna doğrudan yanıt veriyor.

Sık yapılan hata: "Food is served on plates in the canteen." kantin ve yemekle ilgili olduğu için seçiliyor; ama yalnızca bir durum bildirir, çözüm önermez. İçinde öneri kalıbı da yok.

3. sorunun çözümü

"rover" bir gezegenin yüzeyine inip orada hareket eden araçtır: "a vehicle that moves on the surface of a planet".

  1. Sorunun istediği: "rover" teriminin tanımını bulmak; önce örnek satırdaki "probe" ile ayıralım.
  2. Örnek: "probe" = "an unmanned spacecraft sent to explore" (keşif için gönderilen insansız uzay aracı); uzayda yol alır ya da yörüngeye girer.
  3. "rover" "rove" (dolaşmak) fiilinden gelir; bir gezegenin ya da Ay’ın yüzeyine indirilip tekerlekleriyle orada gezen araçtır. Uygun tanım "a vehicle that moves on the surface of a planet".
  4. Denetleyelim: Mars’ta dolaşan Curiosity ve Perseverance birer "rover" dır ✓; yüzeyde hareket ederler.

Sık yapılan hata: "an unmanned spacecraft in orbit" de insansız bir aracı anlattığı için seçiliyor; ama yörüngede dolanmak "probe" ya da uydu işidir. Rover’ın ayırt edici yanı yüzeye inip orada hareket etmesidir.

4. sorunun çözümü

Kip fiili "must"tan sonra "to" gelmez, yalın fiil gelir: "We must reduce our energy consumption."

  1. Sorunun istediği: kip fiili (modal) kullanımındaki hatayı düzeltmek.
  2. "must" bir kip fiilidir. Kip fiillerinden sonra "to" gelmez, fiil yalın hâlde kullanılır: must + V1.
  3. Ayrıca kip fiilleri kişiye göre ek almaz ("musts" olmaz) ve yanlarına "am/is/are" gelmez. Doğru biçim "We must reduce our energy consumption." Hata büyük olasılıkla "to" alan "have to" ile karıştırılmaktan doğuyor.
  4. Denetleyelim: aynı kural "can, should, will" için de geçerli: "We should reduce…", "We can reduce…" ✓ — hiçbirinde "to" yok.

Sık yapılan hata: "We must reducing our energy consumption." "to"yu attığı için düzeltilmiş sanılıyor; ama kip fiilinden sonra "-ing" de gelmez, yalnız yalın fiil gelir. Doğrusu "must reduce" dır.

5. sorunun çözümü

Sinyal Mars’tan Dünya’ya 4-24 dakikada ulaştığı için bir Mars aracı Dünya’dan gerçek zamanlı yönetilemez.

  1. Sorunun istediği: sinyal gecikmesinin doğurduğu sonucu bulmak.
  2. Metin: Mars yakınındaki bir uzay aracından gelen sinyaller, iki gezegen arasındaki uzaklığa göre 4 ile 24 dakika arasında Dünya’ya ulaşıyor.
  3. Dünya’dan gönderilen komut da aynı sürede gider; araç bir engel görse bile gidiş-dönüş 8 ile 48 dakika sürer. Bu yüzden: "Real-time control of a Mars rover from Earth is not possible."
  4. Denetleyelim: "real-time" (gerçek zamanlı) gecikmesiz demektir; dakikalarca gecikme bununla çelişiyor ✓. Bu nedenle rover’lar bazı kararları kendileri verecek biçimde tasarlanır.

Sık yapılan hata: "Communication with Mars is impossible." gecikmenin büyüklüğü abartıldığında seçiliyor; ama metin sinyallerin ulaştığını söylüyor, yalnızca geç ulaşıyor. İletişim var; olmayan şey anlık kontroldür.

6. sorunun çözümü

Maliyet 20.000 $’dan 2.500 $’a inmiş; $20.000 \div 2.500 = 8$ olduğundan eski düzeyin sekizde birine düşmüştür.

  1. Sorunun istediği: yörüngeye taşıma maliyetindeki değişimi oranla doğru özetlemek.
  2. Tablo: 2000’de kilogram başına 20.000 $, 2024’te 2.500 $. Sayı küçüldüğüne göre maliyet düşmüştür.
  3. Oran: $20.000 \div 2.500 = 8$. Yeni maliyet eskisinin sekizde biri: "The cost has fallen to about one eighth of its 2000 level." ("fallen to" ulaşılan düzeyi verir.)
  4. Denetleyelim: $2.500 \times 8 = 20.000$ ✓.

Sık yapılan hata: "The cost has halved since 2000." düşüşü doğru gördüğü için seçiliyor; ama "halved" yarıya inmek demektir ve maliyetin 10.000 $ olması gerekirdi. Maliyet yarıya değil sekizde bire inmiştir.

7. sorunun çözümü

Koşul geçmişe (had acted), sonuç bugüne (today) ait olduğunda karma koşulda "would + yalın fiil" gelir: "would not be".

  1. Sorunun istediği: karma tip koşul cümlesinde sonuç bölümünü tamamlamak.
  2. Koşul bölümü: "If governments had acted earlier" — past perfect (had + V3), yani geçmişte gerçekleşmemiş bir durum (hükümetler erken davranmadı).
  3. Sonuç bölümü "today" (bugün) ile bugüne ait. Geçmiş koşulun bugünkü hayalî sonucu "would + yalın fiil" ile anlatılır: "would not be".
  4. Denetleyelim: "If governments had acted earlier, the situation would not be so serious today." = Hükümetler daha erken davransaydı, durum bugün bu kadar ciddi olmazdı ✓.

Sık yapılan hata: "will not be" gelecek anlamı taşıdığı için seçilebiliyor; ama "will" gerçek, olası koşullara aittir. Burada koşul gerçekleşmemiş bir geçmiştir; hayalî sonuç "would" ister.

8. sorunun çözümü

Kömür yenilenemez; çünkü oluşması milyonlarca yıl sürer: "No; it takes millions of years to form".

  1. Sorunun istediği: kömürün yenilenebilir olup olmadığını ve gerekçesini bulmak.
  2. Örnek satır: "wind" (rüzgâr) → "Yes"; rüzgâr doğada sürekli yeniden oluşur, kullandıkça tükenmez.
  3. Kömür, bitki kalıntılarının milyonlarca yıl toprak altında basınç ve ısıyla dönüşmesiyle oluşur. Harcadığımız hızda yerine konamadığı için yenilenemez: "No; it takes millions of years to form".
  4. Denetleyelim: kömür bir fosil yakıttır ✓; fosil yakıtlar insan ömrü ölçeğinde tükenen kaynaklardır.

Sık yapılan hata: "No; it is produced in factories" cevabın "No" kısmı doğru olduğu için seçiliyor; ama gerekçe yanlış. Kömür fabrikada üretilmez, madenden çıkarılır; yenilenemez olmasının nedeni oluşma süresinin çok uzun olmasıdır.

9. sorunun çözümü

Boşluktan sonra "to have found" geldiği için kişisiz aktarım "Subject + are said + to have + V3" kurulur: "are said".

  1. Sorunun istediği: temkinli bir bilimsel iddiayı kişisiz aktarım (impersonal passive) yapısıyla tamamlamak.
  2. Boşluktan sonra "to have found" geliyor. Bu, "Subject + be said + to have + V3" yapısının parçasıdır: "…nın … bulduğu söyleniyor".
  3. Özne "Scientists" çoğul, aktarım bugün yapılıyor: "are said". "to have found" bulmanın söyleme anından önce olduğunu gösterir.
  4. Tam cümle: "Scientists are said to have found signs of ice under the surface." = Bilim insanlarının yüzeyin altında buz izleri bulduğu söyleniyor.
  5. Denetleyelim: etken karşılığı "People say that scientists have found signs of ice." ✓ — anlam aynı, yalnız kimin söylediği gizlenmiş.

Sık yapılan hata: "say" kısa ve tanıdık olduğu için seçiliyor; ama "Scientists say to have found…" dilbilgisi bakımından bozuktur. "to have found" yapısı yalnız edilgen "be said" ile birleşir.

10. sorunun çözümü

Bir kilogram sığır eti 15.000 L, buğday 1.500 L su harcar; $15.000 \div 1.500 = 10$, yani on kat.

  1. Sorunun istediği: iki ürünün su tüketimini oranlayıp doğru karşılaştırma cümlesini bulmak.
  2. Tablo: bir kilogram buğday için 1.500 L, bir kilogram sığır eti için 15.000 L su harcanıyor.
  3. Oran: $15.000 \div 1.500 = 10$. Sığır eti on kat su harcıyor; kalıp "ten times as much … as": "Producing one kilogram of beef uses ten times as much water as wheat."
  4. Denetleyelim: $1.500 \times 10 = 15.000$ ✓.

Sık yapılan hata: "Beef uses twice as much water as wheat." karşılaştırma kalıbı tanıdık olduğu için seçiliyor; ama "twice" iki kat demektir ve 3.000 L’ye karşılık gelir. Tablodaki fark 10 kattır.

11. sorunun çözümü

Üç kartı birleştiren sonuç: küresel sorunların yerel etkileri vardır, bu yüzden sorumluluk her düzeyde paylaşılır.

  1. Sorunun istediği: üç kartı birlikte kapsayan en geniş sonucu seçmek.
  2. Kartlar: "global causes" (küresel nedenler), "local effects" (yerel etkiler), "shared responsibility" (paylaşılan sorumluluk).
  3. Nedenler küresel ama etkiler her yerde yerel olarak hissediliyor; bu yüzden sorumluluk bireyden hükümetlere her düzeyde paylaşılır. Üç halkayı "so" (bu yüzden) ile bağlayan cümle: "Global problems have local effects, so responsibility is shared at every level."
  4. Denetleyelim: "global problems" ✓, "local effects" ✓, "shared responsibility" ✓ — üç kart da cümlede var.

Sık yapılan hata: "Responsibility belongs to governments alone." sorumluluk kavramını andığı için seçilebiliyor; ama "alone" (yalnızca) sözcüğü sorumluluğu tek tarafa yükler ve "shared" kartıyla çelişir.

12. sorunun çözümü

Yeni teknoloji herkese birden sunulursa hatalar fark edilmeden çok sayıda kullanıcıyı etkiler.

  1. Sorunun istediği: yeni bir teknolojiyi "releasing it to everyone at once" (herkese aynı anda sunmak) yaklaşımının sonucunu bulmak.
  2. Örnek satır: "testing it in limited conditions first" (önce sınırlı koşullarda denemek) → "problems are found early" (sorunlar erken bulunur).
  3. Sınırlı deneme atlanırsa hatalar ancak herkes kullanmaya başladıktan sonra fark edilir; bu da çok sayıda kişiyi etkiler: "errors affect a large number of users before they are noticed".
  4. Denetleyelim: iki satır karşıt ✓; sınırlı test sorunları erken ve az kişide yakalıyor, toplu sunum ise geç ve çok kişide.

Sık yapılan hata: "problems are found early" tablodaki hazır ifade olduğu için seçiliyor; ama o, sınırlı testin sonucudur. Herkese birden sunulan teknolojide hatalar erken değil, geniş kitleye yayıldıktan sonra görülür.

13. sorunun çözümü

"research" fiili nesnesini doğrudan alır, "about" edatı gerekmez: "Scientists are researching new energy sources."

  1. Sorunun istediği: "research" fiilinin yanlış edatla kullanımını düzeltmek.
  2. "research" fiil olarak geçişlidir, yani nesnesini doğrudan alır: "research something". Arada "about" ya da "for" edatı gerekmez.
  3. Özne "Scientists" çoğul ve eylem şu an sürüyor: "are researching". Doğru biçim "Scientists are researching new energy sources."
  4. Denetleyelim: Türkçesi "Bilim insanları yeni enerji kaynaklarını araştırıyor." — nesne burada da doğrudan geliyor ✓. (Ad olarak kullanılırsa "research into/on" denir: "research into new energy".)

Sık yapılan hata: "Scientists are researching for new energy sources." "about"u attığı için düzeltilmiş sanılıyor; ama bu kez "for" eklenmiş ve aynı hata tekrarlanmış. Fiil olarak "research" edat almadan nesnesine bağlanır.

14. sorunun çözümü

Laboratuvarda başarılı olan robotun gerçek tesiste hata yapması, laboratuvar başarısının gerçek koşullarda başarıyı garanti etmediğini gösterir.

  1. Sorunun istediği: metindeki iki ortam arasındaki farktan genel bir çıkarım yapmak.
  2. Metin: geri dönüştürülebilir atıkları ayıran robot "works well in the laboratory" (laboratuvarda iyi çalışıyor) ama gerçek geri dönüşüm tesisinde çok hata yapıyor.
  3. Laboratuvar denetimli bir ortamdır; gerçek tesiste kirli, karışık ve beklenmedik atıklar vardır. Çıkarım: "Laboratory success does not guarantee success in real conditions."
  4. Denetleyelim: cümle metnin iki bilgisini de karşılıyor ✓; laboratuvarda başarı var, gerçek koşulda yok.

Sık yapılan hata: "The team never tested the robot." robotun hata yapmasını açıklıyor gibi göründüğü için seçiliyor; ama metin robotun hem laboratuvarda hem tesiste çalıştırıldığını söylüyor. Yani denenmiş; sorun, laboratuvar denemelerinin gerçek koşulları yansıtmamasıdır.

15. sorunun çözümü

Pay 23’ten 29’a (6 puan), sonra 42’ye (13 puan) çıkmış; artış sürüyor ve son yıllarda hızlanmış.

  1. Sorunun istediği: tablodaki eğilimi hem yön hem hız bakımından doğru özetlemek.
  2. Tablo: 2015’te %23, 2020’de %29, 2024’te %42. Pay sürekli artıyor.
  3. Artış miktarları: 2015-2020 arası $29 - 23 = 6$ puan (5 yılda); 2020-2024 arası $42 - 29 = 13$ puan (4 yılda). Daha kısa sürede daha büyük artış, hızlanma demektir.
  4. Uygun cümle: "The share of renewables has grown, and the growth has sped up recently." ("sped up" = hızlandı)
  5. Denetleyelim: $23 + 6 + 13 = 42$ ✓; hem artış hem hızlanma tabloyla uyuşuyor.

Sık yapılan hata: "The fastest growth happened before 2015." seçilebiliyor; ama tabloda 2015 öncesine ait hiçbir veri yok, bu yüzden böyle bir yargı kurulamaz. Verilen aralıklarda en hızlı artış 2020-2024 arasındadır.

16. sorunun çözümü

Damla sulama 4.000, salma sulama 10.000 m³ harcıyor; damla sulama hektar başına $10.000 - 4.000 = 6.000$ m³ tasarruf sağlar.

  1. Sorunun istediği: iki sulama yönteminin su tüketimini karşılaştırıp farkı doğru veren cümleyi seçmek.
  2. Tablo: "flood irrigation" (salma sulama) hektar başına 10.000 m³, "drip irrigation" (damla sulama) 4.000 m³ su harcıyor.
  3. Fark: $10.000 - 4.000 = 6.000$ m³. Az su harcayan damla sulama olduğu için tasarruf ona aittir: "Drip irrigation saves 6.000 m³ of water per hectare."
  4. Denetleyelim: $4.000 + 6.000 = 10.000$ ✓; damla sulamanın tüketimine tasarruf eklenince salma sulamanın tüketimine ulaşılıyor.

Sık yapılan hata: "Flood irrigation saves 6.000 m³ per hectare." doğru sayıyı içerdiği için seçiliyor; ama tasarruf eden yöntem daha az su kullanan yöntemdir. Salma sulama 10.000 m³ ile çok harcayan taraftır.

17. sorunun çözümü

Bugünün ihtiyacını gelecek kuşakların hakkını azaltmadan karşılamak "sustainable" (sürdürülebilir) sözcüğüyle anlatılır.

  1. Sorunun istediği: "bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların hakkını azaltmadan karşılamak" tanımına uyan terimi seçmek.
  2. Terimler: "emission" salım (atmosfere verilen gaz), "landfill" çöp depolama alanı, "renewable" yenilenebilir, "sustainable" sürdürülebilir.
  3. Tanım bugünü ve geleceği birlikte gözetiyor; bu, "sustain" (sürdürmek) kökünden gelen "sustainable" sözcüğünün anlamıdır.
  4. Denetleyelim: "sustainable development" = sürdürülebilir kalkınma, tam olarak bu tanımla bilinen kavramdır ✓.

Sık yapılan hata: "renewable" da çevre dostu bir terim olduğu için seçiliyor; ama yalnızca kaynağın doğada kendini yenilemesini anlatır (güneş, rüzgâr gibi). Kuşaklar arası adalet fikrini, yani tanımın özünü taşımaz.

18. sorunun çözümü

"might" düşük-orta düzeyde olasılık bildirir: "low to medium; it expresses possibility".

  1. Sorunun istediği: "might" ile kurulmuş cümlenin kesinlik derecesini bulmak.
  2. Örnek satır: "Robots will definitely be used in surgery." → "very high"; "definitely" (kesinlikle) ve "will" yüksek kesinlik bildirir.
  3. "might" ise "belki, olabilir" anlamında bir olasılık kipidir; olayın gerçekleşme şansı düşük ya da ortadır. Uygun seçenek "low to medium; it expresses possibility".
  4. Denetleyelim: "Robots might replace some surgeons." = Robotlar bazı cerrahların yerini alabilir ✓; cümle kesinlik değil ihtimal bildiriyor.

Sık yapılan hata: "very high; it expresses obligation" seçeneği kip fiillerinin hepsinin zorunluluk bildirdiği sanıldığında seçiliyor; zorunluluk "must" ya da "have to" ile anlatılır. "might" ne zorunluluk ne de yüksek kesinlik bildirir.

19. sorunun çözümü

Boşluktan sonra türlere ait "habitats" geldiği için aitlik bildiren ilgi zamiri "whose" kullanılır.

  1. Sorunun istediği: boşluktan sonra gelen adla aitlik ilişkisi kuran ilgi zamirini seçmek.
  2. Cümle: "Species … habitats disappear are the first to become endangered." Boşluktan sonra "habitats" (yaşam alanları) geliyor; bunlar türlere ait.
  3. Aitlik bildiren ilgi zamiri "whose" dır (…nın/…nin) ve hayvanlar ya da cansız varlıklar için de kullanılabilir. "where" yer, "when" zaman bildirir; "who" insanlar içindir.
  4. Denetleyelim: "Species whose habitats disappear are the first to become endangered." = Yaşam alanları yok olan türler tehlikeye ilk girenlerdir ✓; "whose habitats" = türlerin yaşam alanları.

Sık yapılan hata: "which" hayvanlar ve cansızlar için ilgi zamiri olduğu için seçiliyor; ama "which habitats disappear" dediğimizde türlerle yaşam alanları arasındaki aitlik bağı kurulmaz ve cümle bozulur. Arkasından sahiplenilen bir ad geliyorsa "whose" gerekir.

20. sorunun çözümü

Gerund özne tekil sayılır ("increases"); "which" çoğul "gases" adını nitelediği için fiili "trap" olur.

  1. Sorunun istediği: şemadaki zinciri dilbilgisi bakımından doğru anlatan cümleyi seçmek; iki fiil ve bir ilgi zamiri denetlenecek.
  2. Özne "Burning fossil fuels" (fosil yakıtları yakmak) bir gerund öbeğidir; eylemin kendisini anlattığı için tekil sayılır ve fiil "increases" olur.
  3. Virgülden sonraki yan cümle "greenhouse gases" (sera gazları) adını niteler; cansız olduğu için "which" ile kurulur, çoğul olduğu için fiil "trap" olur.
  4. Genel bir süreç anlatıldığı için iki fiil de geniş zamandadır; "increased" ya da "trapping" zinciri bozar.
  5. Denetleyelim: "Burning fossil fuels increases greenhouse gases, which trap more heat." = Fosil yakıt yakmak sera gazlarını artırır, bu gazlar da daha çok ısı tutar ✓.

Sık yapılan hata: "Burning fossil fuels increase greenhouse gases, which traps more heat." seçeneği "fuels" çoğul görüldüğü için seçiliyor; ama özne "fuels" değil "burning" eylemidir, tekildir. Üstelik "which" çoğul "gases" adını nitelediği için "traps" değil "trap" gelmelidir.

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.