10. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Çözelti | Derişim | Yoğunluk |
|---|---|---|
| A | Seyreltik tuzlu su | Küçük |
| B | Derişik tuzlu su | ? |
Tabloda iki tuzlu su çözeltisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Aynı
- B Küçük
- C Büyük
- D Sıfır
- E Belirsiz
| Çözünen | Sıcaklık artınca çözünürlük |
|---|---|
| Katı tuz | Genellikle artar |
| Gaz | ? |
Tabloda çözünürlüğün sıcaklıkla değişimi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Sonsuz olur
- B Artar
- C Değişmez
- D Azalır
- E Ölçülemez
Yukarıda bir su örneğinin kurşun içeriği verilmiştir. Derişimin ppm cinsinden değeri sorulmaktadır. Buna göre bu değer kaç ppm'dir?
- A 300
- B 30
- C 3
- D 0,3
- E 3000
Yukarıda bir maddenin suda çözünmesi verilmiştir. Bu çözünme türü sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Süblimleşme
- B Moleküler çözünme
- C İyonik çözünme
- D Çökelme
- E Buharlaşma
| Bileşen | Tanım |
|---|---|
| Çözücü | Miktarı çok olan, çözme işini yapan madde |
| Çözünen | ? |
Tabloda bir çözeltinin bileşenleri tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan tanım hangisidir?
- A Miktarı çok olan madde
- B Miktarı az olan, çözücü içinde dağılan madde
- C Çökelen madde
- D Kaynayan madde
- E Buharlaşan madde
| İşlem | Çözünen mol sayısı | Derişim |
|---|---|---|
| Çözeltiye su eklenir | Değişmez | ? |
| Çözeltiden su buharlaştırılır | Değişmez | Artar |
Tabloda seyreltme ve deriştirme işlemleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Artar
- B Azalır
- C Değişmez
- D Sıfırlanır
- E Ölçülemez
Grafikte bir katının çözünürlüğünün sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Eğilim sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A Çözünürlük sabittir.
- B Sıcaklık arttıkça çözünürlük azalmaktadır.
- C Sıcaklık arttıkça çözünürlük artmaktadır.
- D Çözünürlük sıfırlanmıştır.
- E Yorum yapılamaz.
Kartlarda çözünmeyle ilgili üç etken numaralandırılmıştır. Çözünme hızını değil, çözünürlük değerini belirleyen etken sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A I
- B II
- C III
- D Üçü de aynıdır
- E Belirlenemez
İki gözlem
Kışın buzlu yollara tuz serpilmekte, yemek pişerken suya atılan tuz suyun kaynama noktasını yükseltmektedir.
Yukarıdaki iki gözlemin ortak açıklaması sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Çözünen tanecikler donma noktasını düşürür, kaynama noktasını yükseltir.
- B Tuz suyu ısıtır.
- C Tuz suyu soğutur.
- D Tuz çözünmez.
- E Gözlemler ilişkisizdir.
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, doymuş çözeltinin her zaman derişik olduğunu söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Derişim ölçülemez.
- B Doymuş çözelti her zaman derişiktir.
- C Doymuş çözelti oluşmaz.
- D Çözünürlüğü çok küçük bir maddenin doymuş çözeltisi seyreltik olabilir.
- E Hata yoktur.
| Madde | Çözünme | Elektrik iletimi |
|---|---|---|
| Sofra tuzu | İyonlarına ayrılır | İletir |
| Şeker | Molekül hâlinde dağılır | ? |
Tabloda iki maddenin sulu çözeltileri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Ölçülemez
- B İletir
- C Çok iyi iletir
- D İletmez
- E Isıtılınca iletir
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Çözünen kütlesi | 15 g |
| Çözelti kütlesi | 300 g |
Tabloda bir çözeltinin kütle verileri bulunmaktadır. Kütlece yüzde derişim sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer yüzde kaçtır?
- A 2
- B 20
- C 15
- D 5
- E 50
| Çözelti | Tanım |
|---|---|
| Doymamış | Daha fazla madde çözebilir |
| Doymuş | ? |
Tabloda çözelti türleri tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan tanım hangi seçenektedir?
- A O sıcaklıkta çözebileceği en çok maddeyi çözmüştür
- B Hiç madde çözmemiştir
- C Sonsuz madde çözebilir
- D Kaynamaktadır
- E Donmaktadır
Yukarıda molar derişim bağıntısı ve veriler verilmiştir. Çözeltinin derişimi sorulmaktadır. Buna göre bu değer kaç mol/L'dir?
- A 0,5
- B 1
- C 2,5
- D 4
- E 0,25
| Sıvı | Donma noktası |
|---|---|
| Saf su | 0 °C |
| Tuzlu su | ? |
Tabloda saf su ile tuzlu suyun donma noktaları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Ölçülemez
- B 0 °C'den yüksek
- C 0 °C
- D 100 °C
- E 0 °C'den düşük
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Derişim | 0,4 mol/L |
| Hacim | 500 mL |
Tabloda bir çözeltinin verileri bulunmaktadır. Çözünen madde miktarı sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç moldür?
- A 0,2
- B 200
- C 2
- D 0,8
- E 1,25
Şemada bir hazırlama işlemi verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A Doymamış çözelti elde edilir
- B Aşırı doymuş, kararsız bir çözelti elde edilir
- C Çözelti tümüyle çöker
- D Çözelti kaynar
- E Çözücü buharlaşır
Bir deney
Bir çözeltiye daldırılan elektrotlar arasında ampul parlak biçimde yanmaktadır.
Yukarıdaki gözlem, çözelti hakkında ne söyler? Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Yorum yapılamaz.
- B Çözelti elektrolit değildir.
- C Çözünen madde moleküler çözünmüştür.
- D Çözeltide iyon yoktur.
- E Çözelti kuvvetli elektrolittir; bol serbest iyon içerir.
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Çözelti davranışı rastgeledir.
- C Sıcaklık çözünürlüğü etkilemez.
- D Tanecik sayısı önemsizdir.
- E Bir çözeltinin davranışı, çözünenin türü ve çözeltideki tanecik sayısıyla açıklanır.
| Çözelti | Çözünen | Oluşan tanecik |
|---|---|---|
| 1 mol şeker / 1 L | Moleküler | 1 mol |
| 1 mol NaCl / 1 L | İyonik | ? |
Tabloda eşit derişimli iki çözelti karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Boşluğa gelmesi gereken değer hangisidir?
- A 1 mol
- B 2 mol
- C 0,5 mol
- D 3 mol
- E Ölçülemez
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Aynı hacimde daha çok çözünen bulunduğu için derişik çözeltinin yoğunluğu büyüktür.
- Derişik çözeltide daha çok tuz vardır.
- Hacim yaklaşık aynıdır.
- Kütle arttığı için yoğunluk büyür.
2. sorunun çözümü
Gazların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır; bu yüzden ısınan suda gaz kabarcıkları çıkar.
- Isınan gaz tanecikleri hızlanır.
- Çözeltiden kolayca ayrılırlar.
- Gaz çözünürlüğü azalır.
3. sorunun çözümü
1 kg = 10⁶ mg'dır; 3 mg ÷ 10⁶ mg = 3 ppm.
- ppm milyonda bir kısımdır.
- 1 kg su 10⁶ mg'dır.
- 3 mg bu miktarın milyonda üçüdür.
4. sorunun çözümü
Madde iyonlarına ayrılarak çözündüğü için iyonik çözünmedir.
- Ürünler yüklü taneciklerdir.
- Katı iyonlarına ayrılmıştır.
- Bu bir iyonik çözünmedir.
5. sorunun çözümü
Çözünen, çözücü içinde dağılan ve miktarı genellikle daha az olan bileşendir.
- Çözücü çözme işini yapar.
- Diğer bileşen onun içinde dağılır.
- Bu bileşen çözünendir.
6. sorunun çözümü
Su eklendiğinde mol sayısı sabit kalır, hacim büyür; derişim azalır.
- Derişim mol sayısının hacme oranıdır.
- Su ekleyince hacim büyür.
- Oran küçülür, derişim azalır.
7. sorunun çözümü
Eğri sürekli yükseldiği için çözünürlük sıcaklıkla artmaktadır.
- Düşük sıcaklıkta değer küçüktür.
- Sıcaklık arttıkça değer yükselmiştir.
- Çözünürlük artmaktadır.
8. sorunun çözümü
Karıştırma ve tanecik boyutu yalnızca hızı etkiler; çözünürlük değerini sıcaklık belirler.
- Karıştırma çözünmeyi hızlandırır, sınırı değiştirmez.
- Tanecik boyutu da yalnızca hızı etkiler.
- Çözünürlüğü sıcaklık belirler.
9. sorunun çözümü
Her iki olay da koligatif özelliklerdir; çözünen tanecik sayısına bağlıdır.
- Tuz suda iyonlarına ayrılır.
- Tanecik sayısı artar.
- Donma noktası düşer, kaynama noktası yükselir.
10. sorunun çözümü
Doymuşluk çözünürlük sınırına ulaşmayı, derişiklik ise çözünen miktarını anlatır; ikisi farklı kavramdır.
- Doymuşluk sınıra ulaşmayı gösterir.
- Bazı maddelerin çözünürlüğü çok küçüktür.
- Bu maddelerin doymuş çözeltisi seyreltiktir.
11. sorunun çözümü
Şeker moleküler çözünür; serbest iyon oluşmadığı için çözelti elektriği iletmez.
- İletim serbest iyon gerektirir.
- Şeker iyonlarına ayrılmaz.
- Çözelti elektriği iletmez.
12. sorunun çözümü
15 ÷ 300 = 0,05 yani %5'tir.
- Oran çözünenin çözeltiye bölümüdür.
- 15 ÷ 300 = 0,05 hesaplanır.
- Yüzde olarak %5 bulunur.
13. sorunun çözümü
Doymuş çözelti, o sıcaklıkta çözebileceği en yüksek miktarı çözmüş çözeltidir.
- Doymamış çözelti daha fazla çözebilir.
- Doymuş çözeltide sınıra ulaşılmıştır.
- Fazla madde artık çözünmez.
14. sorunun çözümü
M = 0,5 ÷ 2 = 0,25 mol/L'dir.
- Bağıntı mol sayısının hacme bölümüdür.
- 0,5 ÷ 2 hesaplanır.
- Sonuç 0,25 mol/L bulunur.
15. sorunun çözümü
Çözünen madde donma noktasını düşürür; bu bir koligatif özelliktir.
- Çözünen tanecikler donmayı zorlaştırır.
- Donma daha düşük sıcaklıkta gerçekleşir.
- Değer sıfırın altındadır.
16. sorunun çözümü
500 mL = 0,5 L'dir; n = 0,4 × 0,5 = 0,2 mol.
- Hacim litreye çevrilir: 0,5 L.
- n = M × V yazılır.
- 0,4 × 0,5 = 0,2 mol bulunur.
17. sorunun çözümü
Yavaş soğutmayla çözünürlük sınırının üzerinde madde tutan aşırı doymuş çözelti oluşur.
- Sıcakta çözünürlük yüksektir.
- Soğutulunca sınır düşer ama madde çökmez.
- Çözelti aşırı doymuş ve kararsızdır.
18. sorunun çözümü
Parlak yanma, çözeltide çok sayıda serbest iyon bulunduğunu gösterir.
- Ampul yanıyorsa akım geçiyordur.
- Akımı iyonlar taşır.
- Çözelti kuvvetli elektrolittir.
19. sorunun çözümü
Kartlar çözünme türünü, çözünürlüğü ve tanecik sayısını ortak bir açıklamada birleştirir.
- Birinci kart iletkenliği veriyor.
- İkinci kart çözünürlüğü ekliyor.
- Üçüncü kart koligatif özellikleri getiriyor.
20. sorunun çözümü
NaCl bir Na⁺ ve bir Cl⁻ verir; toplam tanecik sayısı iki katına çıkar.
- Şeker molekül hâlinde kalır.
- NaCl iki iyona ayrılır.
- Tanecik sayısı 2 mol olur.