10. Sınıf Kimya 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
| Bileşen | Tanım |
|---|---|
| Çözücü | Miktarı çok olan, çözme işini yapan madde |
| Çözünen | ? |
Tabloda bir çözeltinin bileşenleri tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan tanım hangisidir?
- A Miktarı çok olan madde
- B Miktarı az olan, çözücü içinde dağılan madde
- C Çökelen madde
- D Kaynayan madde
- E Buharlaşan madde
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, çevre sorunlarının yalnızca büyük sanayi kuruluşlarıyla ilgili olduğunu, bireysel davranışların hiçbir etkisi olmadığını söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımın değerlendirilmesi sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Yalnızca bireyler sorumludur.
- B Bireysel davranışların etkisi yoktur.
- C Milyonlarca bireyin küçük seçimleri toplamda büyük bir yük oluşturur.
- D Sanayi kirlilik üretmez.
- E Çıkarım tümüyle doğrudur.
Grafikte bir katının çözünürlüğünün sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Eğilim sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A Çözünürlük sabittir.
- B Sıcaklık arttıkça çözünürlük azalmaktadır.
- C Sıcaklık arttıkça çözünürlük artmaktadır.
- D Çözünürlük sıfırlanmıştır.
- E Yorum yapılamaz.
| İşlem | Çözünen mol sayısı | Derişim |
|---|---|---|
| Çözeltiye su eklenir | Değişmez | ? |
| Çözeltiden su buharlaştırılır | Değişmez | Artar |
Tabloda seyreltme ve deriştirme işlemleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Artar
- B Azalır
- C Değişmez
- D Sıfırlanır
- E Ölçülemez
Grafikte bir fabrikada filtre uygulaması sonrası ölçümler verilmiştir. Uygulamanın etkisi sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A Uygulama etkisizdir.
- B Salım artmıştır.
- C Salım değişmemiştir.
- D Partikül salımı sürekli azalmıştır; uygulama etkilidir.
- E Yorum yapılamaz.
Yukarıdaki tepkimede 2 mol azot gazı tam verimle harcandığında kaç mol amonyak elde edilir?
- A 1
- B 2
- C 4
- D 6
- E 8
Bir öğrenci hidrojen peroksit çözeltisine bir miktar toz manganez dioksit ekliyor ve gaz çıkışının belirgin biçimde hızlandığını görüyor. Tepkime bittiğinde manganez dioksitin kütlesinin değişmediğini ölçüyor. Buna göre manganez dioksit için ne söylenebilir?
- A Tepkimeye girmiş ve harcanmıştır.
- B Katalizördür; hızı artırır, kendisi değişmez.
- C Ürün miktarını artırmıştır.
- D Tepkimenin ısısını değiştirmiştir.
- E Sınırlayıcı bileşendir.
| Tepkime | Atom ekonomisi | Oluşan atık |
|---|---|---|
| A | %90 | Az |
| B | %45 | ? |
Tabloda iki tepkime yolu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Aynı
- B Az
- C Çok
- D Sıfır
- E Belirsiz
Mavi renkli bakır sülfat çözeltisine bir çinko çubuk daldırıldığında çubuğun üzerinde kırmızımsı bir tabaka oluşuyor ve çözeltinin mavi rengi soluyor. Bu gözleme uyan açıklama hangisidir?
- A Çinko çözünmemiş, yalnızca boyanmıştır.
- B Bakır çinkoyu çözeltiden ayırmıştır.
- C Çinko bakırın yerini almış, bakır metali açığa çıkmıştır.
- D İki metal birleşerek alaşım oluşturmuştur.
- E Çözeltide gaz çıkışı olmuştur.
Kartlarda çözünmeyle ilgili üç etken numaralandırılmıştır. Çözünme hızını değil, çözünürlük değerini belirleyen etken sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A I
- B II
- C III
- D Üçü de aynıdır
- E Belirlenemez
| Gaz | Sera gazı mı? |
|---|---|
| Karbondioksit | Evet |
| Azot gazı | ? |
Tabloda gazlar sera etkisi bakımından sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Evet
- B Hayır
- C Kısmen
- D Ölçülemez
- E Belirsiz
| Atom | Girenler | Ürünler |
|---|---|---|
| Al | 2 | 2 |
| O | 3 | 3 |
| H | 6 | 6 |
Tabloda bir tepkimenin iki yanındaki atom sayıları verilmiştir. Buna göre tepkime hakkında ne söylenebilir?
- A Denkleşmemiştir; oksijen eksiktir.
- B Denkleşmemiştir; hidrojen fazladır.
- C Denkleşmiştir; kütle korunmuştur.
- D Denkleşmiştir ama kütle korunmamıştır.
- E Tablodan karar verilemez.
Şemada bir doğal süreç verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A Atmosfer soğur
- B Sıcaklık düşer
- C Sera gazları artarsa ortalama sıcaklık yükselir
- D Işınlar geri döner
- E Süreç durur
| Çözelti | Derişim | Yoğunluk |
|---|---|---|
| A | Seyreltik tuzlu su | Küçük |
| B | Derişik tuzlu su | ? |
Tabloda iki tuzlu su çözeltisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Aynı
- B Küçük
- C Büyük
- D Sıfır
- E Belirsiz
Grafikteki tepkimenin aktifleşme enerjisi hangi iki düzey arasındaki farktır?
- A Ürünler ile girenler
- B Aktifleşmiş kompleks ile girenler
- C Aktifleşmiş kompleks ile ürünler
- D Ürünler ile sıfır düzeyi
- E Girenler ile sıfır düzeyi
Bir laboratuvarda magnezyum şeridi yakıldığında parlak beyaz bir ışık çıkıyor ve geriye beyaz toz hâlinde magnezyum oksit kalıyor. Bu değişim hangi tepkime türüne örnektir?
- A Analiz (ayrışma)
- B Yer değiştirme
- C Nötrleşme
- D Sentez (birleşme)
- E Çökelme
Kartlarda üç enerji kaynağı numaralandırılmıştır. Kullanım sırasında karbondioksit salmayan kaynak sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A III
- B I
- C II
- D Üçü de salar
- E Belirlenemez
Grafikte bir tepkimede oluşan ürün miktarının zamanla değişimi verilmiştir. Tepkime hızı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Başlangıçta en büyüktür, zamanla azalır.
- B Başlangıçta en küçüktür, zamanla artar.
- C Tüm süre boyunca sabittir.
- D Önce artar, sonra azalır.
- E Beşinci dakikadan sonra artmaya başlar.
Berrak gümüş nitrat çözeltisine berrak sodyum klorür çözeltisi eklendiğinde kapta beyaz bir bulanıklık oluşuyor ve bir süre sonra dibe çökelti iniyor. Bu gözlemin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A Çözeltilerden biri buharlaşmıştır.
- B Suda çözünmeyen AgCl oluşmuştur.
- C Sıcaklık düştüğü için çözünürlük artmıştır.
- D Sodyum metali açığa çıkmıştır.
- E Gaz çıkışı olmuştur.
| Ulaşım biçimi | Kişi başına emisyon |
|---|---|
| Tek başına otomobil | Yüksek |
| Toplu taşıma | ? |
Tabloda ulaşım biçimleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Ölçülemez
- B Yüksek
- C Aynı
- D Sonsuz
- E Düşük
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Çözünen, çözücü içinde dağılan ve miktarı genellikle daha az olan bileşendir.
- Çözücü çözme işini yapar.
- Diğer bileşen onun içinde dağılır.
- Bu bileşen çözünendir.
2. sorunun çözümü
Toplam ayak izi bireysel tüketim seçimlerinin toplamıyla oluşur.
- Her bireyin bir ayak izi vardır.
- Bu izler toplanır.
- Toplam etki büyüktür.
3. sorunun çözümü
Eğri sürekli yükseldiği için çözünürlük sıcaklıkla artmaktadır.
- Düşük sıcaklıkta değer küçüktür.
- Sıcaklık arttıkça değer yükselmiştir.
- Çözünürlük artmaktadır.
4. sorunun çözümü
Su eklendiğinde mol sayısı sabit kalır, hacim büyür; derişim azalır.
- Derişim mol sayısının hacme oranıdır.
- Su ekleyince hacim büyür.
- Oran küçülür, derişim azalır.
5. sorunun çözümü
Değerler ölçümden ölçüme düşmektedir; filtre işe yaramıştır.
- İlk ölçümde değer yüksektir.
- Sonraki ölçümlerde sürekli düşmüştür.
- Uygulama salımı azaltmıştır.
6. sorunun çözümü
Katsayılar mol oranını verir: 1 mol N₂ başına 2 mol NH₃.
- Denklemde N₂ : NH₃ oranı 1 : 2
- 2 mol N₂ için orantı kurulur.
- 1 mol N₂ → 2 mol NH₃ ise 2 mol N₂ → 4 mol NH₃
- Sonuç: 4 mol amonyak
7. sorunun çözümü
Katalizör aktifleşme enerjisini düşürür; tepkime sonunda miktarı değişmez.
- Gaz çıkışı hızlanmış → tepkime hızı artmış.
- Kütlesi değişmemiş → harcanmamış.
- Hızı artıran ama tükenmeyen madde katalizördür.
- Katalizör ürün miktarını değil, ulaşma süresini değiştirir.
8. sorunun çözümü
Atom ekonomisi düştükçe girenlerin daha büyük bölümü atığa dönüşür.
- Atom ekonomisi ürüne dönüşen payı gösterir.
- Pay küçükse kalan atığa gider.
- Oluşan atık çok olur.
9. sorunun çözümü
Etkinliği yüksek metal, bileşikteki etkinliği düşük metalin yerini alır.
- Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu
- Çinko çözeltiye geçmiş, mavi renk solmuştur.
- Açığa çıkan bakır çubuğun üzerine kırmızımsı tabaka olarak birikmiştir.
- Bu bir yer değiştirme tepkimesidir.
10. sorunun çözümü
Karıştırma ve tanecik boyutu yalnızca hızı etkiler; çözünürlük değerini sıcaklık belirler.
- Karıştırma çözünmeyi hızlandırır, sınırı değiştirmez.
- Tanecik boyutu da yalnızca hızı etkiler.
- Çözünürlüğü sıcaklık belirler.
11. sorunun çözümü
Atmosferin çoğunluğunu oluşturan azot gazı sera gazı değildir.
- Sera gazları yer ışımasını soğurur.
- Azot gazı bu ışımayı soğurmaz.
- Sera gazı sayılmaz.
12. sorunun çözümü
Her atomun sayısı iki yanda eşitse denklem denkleşmiştir ve kütle korunur.
- Al: 2 = 2 ✓
- O: 3 = 3 ✓
- H: 6 = 6 ✓
- Tüm atomlar eşit → denkleşmiş; atom korunduğu için kütle de korunur.
13. sorunun çözümü
Sera gazı derişimi arttıkça tutulan ısı artar, ortalama sıcaklık yükselir.
- Yer yaydığı ısıyı atmosfere verir.
- Sera gazları bu ısıyı tutar.
- Derişim artarsa ısınma artar.
14. sorunun çözümü
Aynı hacimde daha çok çözünen bulunduğu için derişik çözeltinin yoğunluğu büyüktür.
- Derişik çözeltide daha çok tuz vardır.
- Hacim yaklaşık aynıdır.
- Kütle arttığı için yoğunluk büyür.
15. sorunun çözümü
Aktifleşme enerjisi, girenlerin tepeye çıkmak için almak zorunda olduğu enerjidir.
- Tepkimenin başlaması için girenler tepe noktasına çıkmalıdır.
- Tepe noktası aktifleşmiş kompleksin enerjisidir.
- Aradaki fark = aktifleşme enerjisi
- Ürünler ile girenler farkı ise tepkime ısısını verir, aktifleşme enerjisini değil.
16. sorunun çözümü
İki maddeden tek bir madde oluşuyorsa sentez (birleşme) tepkimesidir.
- Girenler: Mg ve O₂ (iki ayrı madde)
- Ürün: MgO (tek madde)
- Denklem: 2Mg + O₂ → 2MgO
- Çok maddeden tek madde → sentez (birleşme)
17. sorunun çözümü
Kömür ve doğal gaz yanma sırasında karbondioksit salar; güneş enerjisi salmaz.
- Kömür ve doğal gaz fosil yakıttır.
- Yanma tepkimesinde karbondioksit açığa çıkar.
- Güneş enerjisinde yanma yoktur.
18. sorunun çözümü
Eğrinin eğimi hızı verir; eğim başta dik, sonra yatıklaşıyor.
- 0–1 dk arası ürün 2,6 mol artmış → eğim büyük.
- 4–5 dk arası ürün yalnız 0,1 mol artmış → eğim küçük.
- Eğim azalıyorsa hız da azalıyordur.
- Girenler tükendikçe hız düşer.
19. sorunun çözümü
İki berrak çözelti karıştığında katı oluşuyorsa çökelme tepkimesi olmuştur.
- AgNO₃ + NaCl → AgCl + NaNO₃
- AgCl suda çözünmez, katı hâlde kalır.
- Çözünmeyen katı önce bulanıklık, sonra çökelti verir.
- Gözlemin nedeni AgCl çökeleğidir.
20. sorunun çözümü
Aynı yakıt çok kişiye paylaştırıldığı için toplu taşımada kişi başına emisyon düşüktür.
- Emisyon yakıt tüketiminden doğar.
- Toplu taşımada aracı çok kişi paylaşır.
- Kişi başına düşen pay azalır.