11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Bir süreç
Bir yara oluştuğunda pıhtılaşmayı başlatan maddeler, daha çok pıhtılaşma maddesinin salınmasını uyarmaktadır.
Yukarıda anlatılan düzenleme türü sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Difüzyon
- B Negatif geri bildirim
- C Pozitif geri bildirim
- D Osmoz
- E Aktif taşıma
Şemada bir düzenleme süreci verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında ne yazmalıdır?
- A Değişim durur
- B Kan şekeri daha da yükselir
- C Kan şekeri düşerek normal düzeye döner
- D Hücreler şeker vermez
- E Süreç kesilir
| Durum | Kalp atış hızı |
|---|---|
| Kan basıncı düşerse | Artar |
| Kan basıncı yükselirse | ? |
Tabloda kan basıncının düzenlenmesi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Değişmez
- B Artar
- C Azalır
- D İki katına çıkar
- E Ölçülemez
Şemada su dengesinin düzenlenmesi verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağı hangi seçenekte doğru tamamlanmıştır?
- A Denge bozulur
- B Su kaybı artar
- C İdrar bollaşır
- D Kan sulanır
- E Vücuttaki su kaybı azalır, denge korunur
Bir gözlem
Soğuk bir ortamda kalan kişinin kaslarında istemsiz titremeler başlamaktadır.
Yukarıdaki tepkinin amacı sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?
- A Terlemeyi başlatmak
- B Isı kaybını artırmak
- C Enerji tasarrufu sağlamak
- D Kas etkinliğiyle ısı üretmek
- E Amacı yoktur.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Alınan enerji harcanandan çok | Fazlası depolanır |
| Alınan enerji harcanandan az | ? |
Tabloda enerji dengesi durumları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Enerji üretilir
- B Fazlası depolanır
- C Enerji yok olur
- D Depolanan enerji kullanılır
- E Değişiklik olmaz
| Tepki | Vücut sıcaklığına etkisi |
|---|---|
| Terleme | Düşürür |
| Titreme | ? |
Tabloda ısı düzenleme tepkileri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Ölçülemez
- B Düşürür
- C Değiştirmez
- D Sıfırlar
- E Yükseltir
| Durum | İdrar miktarı |
|---|---|
| Bol su içildiğinde | Artar |
| Terleme çok olduğunda | ? |
Tabloda idrar miktarını etkileyen durumlar verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Azalır
- B Artar
- C Değişmez
- D İki katına çıkar
- E Ölçülemez
Grafikte yemek sonrası kan şekeri izlenmiştir. Değerin yeniden düşmesinin nedeni sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru açıklama hangisidir?
- A Şeker yok olmuştur.
- B Salgılanan insülin şekerin hücrelere alınmasını sağlamıştır.
- C Ölçüm yanlıştır.
- D Yeni yemek yenmiştir.
- E Yorum yapılamaz.
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Homeostazi rastgele gerçekleşir.
- C Sapma algılanmaz.
- D Yanıt üretilmez.
- E Homeostazi, sapmayı algılayıp yanıt üreterek dengeyi sürekli yeniden kuran bir denetim düzenidir.
| Geri bildirim | Etkisi |
|---|---|
| Negatif geri bildirim | Sapmayı azaltır, dengeyi geri getirir |
| Pozitif geri bildirim | ? |
Tabloda geri bildirim türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Değişimi durdurur
- B Sapmayı azaltır
- C Etkisizdir
- D Başlayan değişimi güçlendirir
- E Ölçülemez
| Ortam | Deri damarları |
|---|---|
| Sıcak ortam | Genişler |
| Soğuk ortam | ? |
Tabloda ısı dengesi tepkileri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Değişmez
- B Genişler
- C Daralır
- D Kapanır
- E Ölçülemez
Şemada pH dengesinin korunması verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında hangi ifade yer almalıdır?
- A Kan daha da asitleşir
- B Kan pH değeri normale döner
- C Solunum durur
- D Karbondioksit artar
- E Denge bozulur
Kartlarda bir düzenleme sürecinin öğeleri numaralandırılmıştır. Sürecin ilk basamağı sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A I
- B II
- C III
- D Üçü aynı anda olur
- E Belirlenemez
Bir tanım
Canlının, dış koşullar değişse bile iç ortamını belirli sınırlar içinde kararlı tutmasıdır.
Yukarıda tanımı verilen kavram sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Fotosentez
- B Homeostazi
- C Mutasyon
- D Adaptasyon
- E Fermantasyon
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Günlük alınan enerji | 2400 kcal |
| Günlük harcanan enerji | 2000 kcal |
Tabloda bir kişinin günlük enerji verileri bulunmaktadır. Depolanan enerji sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç kcal'dir?
- A 200
- B 4400
- C 2400
- D 2000
- E 400
| Organ | Homeostazideki rolü |
|---|---|
| Böbrek | Su ve elektrolit dengesini düzenler |
| Akciğer | ? |
Tabloda organların rolleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan bilgi hangisidir?
- A Karbondioksit atarak pH dengesine katkı sağlar
- B Su dengesini düzenler
- C Besin depolar
- D Isı üretir
- E Kan üretir
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, homeostazinin iç ortamın hiç değişmemesi anlamına geldiğini söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Değişim ölçülemez.
- B İç ortam hiç değişmez.
- C Homeostazi yoktur.
- D Değerler dalgalanır; homeostazi bu dalgalanmayı dar bir aralıkta tutmaktır.
- E Hata yoktur.
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Kanın normal pH aralığı | 7,35 – 7,45 |
| Bu aralığın dışına çıkılması | ? |
Tabloda kanın pH değerleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Enzimlerin çalışmasını bozar, yaşamsal risk oluşturur
- B Hiçbir etki yaratmaz
- C Enzimleri hızlandırır
- D Kanı temizler
- E Ölçülemez
Bir öneri üzerine
Uzun süre yoğun spor yapan bir kişiye yalnızca su değil, mineral içeren içecekler de önerilmektedir.
Yukarıdaki önerinin gerekçesi sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Terle yalnızca su kaybedilir.
- B Terle su yanında elektrolitler de kaybedilir.
- C Mineraller gereksizdir.
- D Su zararlıdır.
- E Gerekçe yoktur.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Başlayan sürecin kendini güçlendirmesi pozitif geri bildirimdir.
- Başlayan olay kendini artırıyor.
- Sapma geri çekilmiyor.
- Bu, pozitif geri bildirimdir.
2. sorunun çözümü
Negatif geri bildirimde yanıt, başlangıçtaki sapmayı ortadan kaldırır.
- Sapma yükselme yönündedir.
- İnsülin şekeri hücrelere aldırır.
- Değer normale döner.
3. sorunun çözümü
Negatif geri bildirimle basınç yükseldiğinde kalp atış hızı düşürülür.
- Basınç düşünce kalp hızlanır.
- Basınç yükselince tersi gerekir.
- Kalp atış hızı azalır.
4. sorunun çözümü
Geri emilimin artması su kaybını azaltarak dengeyi korur.
- Vücut su kaybetmiştir.
- Böbrek suyu geri emer.
- Kayıp azalır, denge korunur.
5. sorunun çözümü
Titreme, kas çalışmasıyla ısı üreterek vücut sıcaklığını korur.
- Ortam soğuktur, ısı kaybı vardır.
- Kas çalışması ısı açığa çıkarır.
- Titreme ısı üretir.
6. sorunun çözümü
Alınan enerji yetersiz kaldığında vücut depolarındaki enerjiyi kullanır.
- Fazla enerji depolanır.
- Eksik durumda depo devreye girer.
- Depolanan enerji kullanılır.
7. sorunun çözümü
Titreme kas çalışmasıyla ısı üreterek vücut sıcaklığını yükseltir.
- Terlemede buharlaşma ısı alır.
- Titremede kaslar ısı üretir.
- Vücut sıcaklığı yükselir.
8. sorunun çözümü
Terleme ile su kaybedildiğinde vücut suyu tutar; idrar miktarı azalır.
- Terleme su kaybettirir.
- Vücut kalan suyu korumaya çalışır.
- İdrar miktarı azalır.
9. sorunun çözümü
Yükselen kan şekeri insülin salgısını uyarır; şeker hücrelere alınarak değer normale döner.
- Yemekten sonra değer yükselmiştir.
- Sonra yeniden düşmüştür.
- İnsülin şekeri hücrelere aldırmıştır.
10. sorunun çözümü
Kartlar algılamayı, yanıtı ve dengeye dönüşü tek bir denetim düzeninde birleştirir.
- Birinci kart algılamayı veriyor.
- İkinci kart yanıtı ekliyor.
- Üçüncü kart dengeye dönüşü getiriyor.
11. sorunun çözümü
Pozitif geri bildirim, başlamış olan değişimi hızlandırarak sürecin tamamlanmasını sağlar.
- Negatif geri bildirim sapmayı geri çeker.
- Pozitif geri bildirim tersi yönde çalışır.
- Başlayan değişimi güçlendirir.
12. sorunun çözümü
Soğukta deri damarları daralarak ısı kaybını azaltır.
- Sıcakta damarlar genişler, ısı atılır.
- Soğukta ısının korunması gerekir.
- Damarlar daralır.
13. sorunun çözümü
Fazla karbondioksitin atılması kanın pH değerini normale döndürür.
- Karbondioksit artışı asitliği artırır.
- Hızlı solunum bunu dışarı atar.
- pH normale döner.
14. sorunun çözümü
Düzenleme, değişimin algılanmasıyla başlar; ardından değerlendirme ve yanıt gelir.
- Önce bir sapma algılanmalıdır.
- Sonra denetim merkezi karar verir.
- En son yanıt uygulanır.
15. sorunun çözümü
İç ortamın kararlı tutulması homeostazi olarak adlandırılır.
- Tanım iç ortamın korunmasından söz ediyor.
- Dış koşullar değişse de denge sürüyor.
- Kavramın adı homeostazidir.
16. sorunun çözümü
2400 − 2000 = 400 kcal depolanır.
- Depolanan, alınan ile harcanan arasındaki farktır.
- 2400 − 2000 hesaplanır.
- Sonuç 400 kcal bulunur.
17. sorunun çözümü
Akciğer, karbondioksitin atılmasıyla kanın pH dengesine katkı sağlar.
- Böbrek su ve tuz dengesini kurar.
- Akciğer gaz alışverişi yapar.
- Karbondioksit atarak pH'a katkı sağlar.
18. sorunun çözümü
Homeostazi durağanlık değil, sürekli düzeltmeyle korunan dinamik bir dengedir.
- Değerler sürekli küçük değişimler gösterir.
- Geri bildirim bunları düzeltir.
- Denge dinamiktir.
19. sorunun çözümü
Enzimler dar bir pH aralığında çalışır; sapma yaşamsal tehlike oluşturur.
- Kanın pH aralığı çok dardır.
- Enzimler bu aralıkta çalışır.
- Sapma enzim çalışmasını bozar.
20. sorunun çözümü
Terde su ile birlikte sodyum gibi elektrolitler de kaybedilir; yalnızca su içmek dengeyi tam kurmaz.
- Ter yalnızca sudan oluşmaz.
- İçinde mineraller de bulunur.
- Kaybedilen elektrolitler yerine konmalıdır.