11. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1

Bir sinir hücresinde uyartıyı hücre gövdesine doğru taşıyan uzantı ile gövdeden uzağa taşıyan uzantı sırasıyla hangileridir?

  1. A Akson – dendrit
  2. B Dendrit – akson
  3. C Miyelin – akson
  4. D Sinaps – dendrit
  5. E Ranvier boğumu – akson
2

Merkezî sinir sisteminde duyu nöronundan aldığı impulsu değerlendirip motor nörona ileten nöron çeşidi hangisidir?

  1. A Duyu nöronu
  2. B Ara nöron
  3. C Motor nöron
  4. D Salgı nöronu
  5. E Reseptör hücresi
3
OrtamDeri damarları
Sıcak ortamGenişler
Soğuk ortam?

Tabloda ısı dengesi tepkileri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?

  1. A Değişmez
  2. B Genişler
  3. C Daralır
  4. D Kapanır
  5. E Ölçülemez
4
Kanda karbondioksit artarkan asitliğekayarSolunum hızlanırkarbondioksitdışarı atılırSonuç?

Şemada pH dengesinin korunması verilmiş, sonuç boş bırakılmıştır. Şemanın son basamağında hangi ifade yer almalıdır?

  1. A Kan daha da asitleşir
  2. B Kan pH değeri normale döner
  3. C Solunum durur
  4. D Karbondioksit artar
  5. E Denge bozulur
5
IDeğişiminalgılanmasıIIDenetimmerkezinindeğerlendirmesiIIIYanıtınuygulanması

Kartlarda bir düzenleme sürecinin öğeleri numaralandırılmıştır. Sürecin ilk basamağı sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?

  1. A I
  2. B II
  3. C III
  4. D Üçü aynı anda olur
  5. E Belirlenemez
6
ÖlçüDeğer
Günlük alınan enerji2400 kcal
Günlük harcanan enerji2000 kcal

Tabloda bir kişinin günlük enerji verileri bulunmaktadır. Depolanan enerji sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç kcal'dir?

  1. A 200
  2. B 4400
  3. C 2400
  4. D 2000
  5. E 400
7

Bir tanım

Canlının, dış koşullar değişse bile iç ortamını belirli sınırlar içinde kararlı tutmasıdır.

Yukarıda tanımı verilen kavram sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Fotosentez
  2. B Homeostazi
  3. C Mutasyon
  4. D Adaptasyon
  5. E Fermantasyon
8

Ani bir tehlike anında kalp atışının hızlanması, kan şekerinin yükselmesi ve göz bebeklerinin büyümesi gözlenir. Bu değişimleri başlatan hormon ve salgılandığı bez hangisidir?

  1. A İnsülin – pankreas
  2. B Adrenalin – böbrek üstü bezi
  3. C Tiroksin – tiroit
  4. D Büyüme hormonu – hipofiz
  5. E Glukagon – pankreas
9

Solunum, kalp atışı ve kan basıncı gibi istem dışı yaşamsal olayların denetim merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Beyincik
  2. B Omurilik soğanı
  3. C Beyin kabuğu
  4. D Talamus
  5. E Hipofiz
10
OrganHomeostazideki rolü
BöbrekSu ve elektrolit dengesini düzenler
Akciğer?

Tabloda organların rolleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan bilgi hangisidir?

  1. A Karbondioksit atarak pH dengesine katkı sağlar
  2. B Su dengesini düzenler
  3. C Besin depolar
  4. D Isı üretir
  5. E Kan üretir
11

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, homeostazinin iç ortamın hiç değişmemesi anlamına geldiğini söylemiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A Değişim ölçülemez.
  2. B İç ortam hiç değişmez.
  3. C Homeostazi yoktur.
  4. D Değerler dalgalanır; homeostazi bu dalgalanmayı dar bir aralıkta tutmaktır.
  5. E Hata yoktur.
12
OrganX sistemiY sistemi
KalpHızlandırırYavaşlatır
SindirimYavaşlatırHızlandırır
Göz bebeğiGenişletirDaraltır

Tabloda otonom sinir sisteminin iki bölümünün etkileri karşılaştırılmıştır. X ve Y sistemleri sırasıyla hangileridir?

  1. A Parasempatik – sempatik
  2. B Somatik – otonom
  3. C Merkezî – çevresel
  4. D Sempatik – parasempatik
  5. E Duyu – motor
13

Her yemek zamanından önce zil sesi duyan bir hayvanda, bir süre sonra yalnız zil sesiyle de tükürük salgısı başlıyor. Bu davranış hangisiyle adlandırılır?

  1. A Şartsız refleks
  2. B İstemli davranış
  3. C Şartlı refleks
  4. D Hormonal tepki
  5. E Kalıtsal içgüdü
14

Bir maddenin, sinaptik boşluktaki nörotransmitteri parçalayan enzimi engellediği belirlenmiştir. Bu maddenin sinir iletimi üzerindeki beklenen etkisi hangisidir?

  1. A İletim tamamen durur.
  2. B İmpuls ters yönde ilerler.
  3. C Nörotransmitter salgılanamaz.
  4. D Sinaps sayısı azalır.
  5. E Nörotransmitter etkisi uzar, uyarılma sürer.
15
ÖlçüDeğer
Kanın normal pH aralığı7,35 – 7,45
Bu aralığın dışına çıkılması?

Tabloda kanın pH değerleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?

  1. A Enzimlerin çalışmasını bozar, yaşamsal risk oluşturur
  2. B Hiçbir etki yaratmaz
  3. C Enzimleri hızlandırır
  4. D Kanı temizler
  5. E Ölçülemez
16

Bir öneri üzerine

Uzun süre yoğun spor yapan bir kişiye yalnızca su değil, mineral içeren içecekler de önerilmektedir.

Yukarıdaki önerinin gerekçesi sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?

  1. A Terle yalnızca su kaybedilir.
  2. B Terle su yanında elektrolitler de kaybedilir.
  3. C Mineraller gereksizdir.
  4. D Su zararlıdır.
  5. E Gerekçe yoktur.
17
UyaranReseptörDuyu nöronuAra nöron(omurilik)Motor nöronKas (tepki)

Şemada refleks yayının halkaları sırasıyla verilmiştir. Bu yolda beynin karar vermesini beklemeden tepki oluşmasının nedeni hangisidir?

  1. A Değerlendirme omurilikte yapılır, beyin sonradan haberdar olur.
  2. B Duyu nöronu doğrudan kasa bağlanır.
  3. C Uyaran çok zayıf olduğu için beyne ulaşmaz.
  4. D Motor nöron uyaranı kendisi algılar.
  5. E Reseptörler beyinden bağımsız hareket üretir.
18
NöronMiyelin kılıfİletim hızı (m/s)
AVar90
BYok2

Tabloda iki nöronun özellikleri karşılaştırılmıştır. Aradaki hız farkının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Miyelinli nöronda akson daha kısadır.
  2. B Miyelinsiz nöronda dendrit yoktur.
  3. C Miyelinli aksonda impuls boğumdan boğuma atlayarak ilerler.
  4. D Miyelin impulsun şiddetini artırır.
  5. E Miyelinsiz nöron impulsu ters yönde iletir.
19
ÖzellikSinirselHormonal
TaşıyıcıNöronKan
HızÇok hızlıYavaş
Etki süresiKısaUzun

Tabloda iki denetim sistemi karşılaştırılmıştır. Bu farklılıkların canlı açısından anlamı hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A İki sistem birbirinin aynısıdır, biri gereksizdir.
  2. B Hormonal sistem ani tehlikelerde daha etkilidir.
  3. C Sinirsel sistem büyüme gibi uzun süreçleri yönetir.
  4. D Ani tepkiler sinirsel, uzun süreli düzenlemeler hormonal sistemle sağlanır.
  5. E Hormonal sistem yalnız kaslara etki eder.
20

Bir hastada denge kaybı, yürürken sendeleme ve hareketlerde uyumsuzluk gözleniyor; ancak konuşma, görme ve hafıza normal. Bu bulgular merkezî sinir sisteminin hangi bölümündeki bir sorunu düşündürür?

  1. A Beyincik
  2. B Omurilik soğanı
  3. C Beyin kabuğu
  4. D Hipotalamus
  5. E Omurilik
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. B 3. C 4. B 5. A 6. E 7. B 8. B 9. B 10. A 11. D 12. D 13. C 14. E 15. A 16. B 17. A 18. C 19. D 20. A
1. sorunun çözümü

Dendritler impulsu gövdeye getirir, akson gövdeden uzaklaştırır.

  1. Nöronda kısa ve dallı uzantılar dendrittir.
  2. Dendritler uyartıyı hücre gövdesine taşır.
  3. Tek ve uzun uzantı aksondur.
  4. Akson impulsu gövdeden diğer hücreye götürür.
2. sorunun çözümü

Duyu ile motor nöron arasında bağlantıyı ara nöronlar kurar.

  1. Duyu nöronu bilgiyi merkeze taşır.
  2. Motor nöron emri organa götürür.
  3. İkisi arasındaki değerlendirmeyi yapan nöron gerekir.
  4. Bu görev ara (bağlantı) nöronundadır.
3. sorunun çözümü

Soğukta deri damarları daralarak ısı kaybını azaltır.

  1. Sıcakta damarlar genişler, ısı atılır.
  2. Soğukta ısının korunması gerekir.
  3. Damarlar daralır.
4. sorunun çözümü

Fazla karbondioksitin atılması kanın pH değerini normale döndürür.

  1. Karbondioksit artışı asitliği artırır.
  2. Hızlı solunum bunu dışarı atar.
  3. pH normale döner.
5. sorunun çözümü

Düzenleme, değişimin algılanmasıyla başlar; ardından değerlendirme ve yanıt gelir.

  1. Önce bir sapma algılanmalıdır.
  2. Sonra denetim merkezi karar verir.
  3. En son yanıt uygulanır.
6. sorunun çözümü

2400 − 2000 = 400 kcal depolanır.

  1. Depolanan, alınan ile harcanan arasındaki farktır.
  2. 2400 − 2000 hesaplanır.
  3. Sonuç 400 kcal bulunur.
7. sorunun çözümü

İç ortamın kararlı tutulması homeostazi olarak adlandırılır.

  1. Tanım iç ortamın korunmasından söz ediyor.
  2. Dış koşullar değişse de denge sürüyor.
  3. Kavramın adı homeostazidir.
8. sorunun çözümü

Adrenalin “savaş ya da kaç” tepkisini başlatır.

  1. Belirtiler ani tehlikeye hazırlık tepkisidir.
  2. Kalp hızlanır, kan şekeri yükselir, göz bebeği büyür.
  3. Bu etkileri adrenalin yapar.
  4. Adrenalin böbrek üstü bezinden salgılanır.
9. sorunun çözümü

Omurilik soğanı yaşamsal merkezleri barındırır.

  1. Solunum ve kalp atışı istem dışı olaylardır.
  2. Bu merkezler beyin sapında yer alır.
  3. Beyin sapının bu bölümü omurilik soğanıdır.
  4. Bu nedenle omurilik soğanı hasarı yaşamı doğrudan tehdit eder.
10. sorunun çözümü

Akciğer, karbondioksitin atılmasıyla kanın pH dengesine katkı sağlar.

  1. Böbrek su ve tuz dengesini kurar.
  2. Akciğer gaz alışverişi yapar.
  3. Karbondioksit atarak pH'a katkı sağlar.
11. sorunun çözümü

Homeostazi durağanlık değil, sürekli düzeltmeyle korunan dinamik bir dengedir.

  1. Değerler sürekli küçük değişimler gösterir.
  2. Geri bildirim bunları düzeltir.
  3. Denge dinamiktir.
12. sorunun çözümü

Sempatik sistem vücudu harekete hazırlar; parasempatik dinlenmeyi düzenler.

  1. X kalbi hızlandırıp sindirimi yavaşlatıyor.
  2. Bu, tehlike anındaki hazırlık tepkisidir → sempatik
  3. Y kalbi yavaşlatıp sindirimi hızlandırıyor.
  4. Bu, dinlenme durumudur → parasempatik
13. sorunun çözümü

Sonradan öğrenilen, deneyimle kazanılan refleksler şartlıdır.

  1. Başlangıçta zil sesi tükürük salgısı yapmıyordu.
  2. Zil sesi yiyecekle birlikte tekrarlandı.
  3. Bir süre sonra tek başına zil yeterli oldu.
  4. Öğrenmeyle kazanılan bu tepki şartlı reflekstir.
14. sorunun çözümü

Nörotransmitter parçalanamazsa reseptörleri uyarmayı sürdürür.

  1. Normalde nörotransmitter görevini yapınca enzimle parçalanır.
  2. Enzim engellenirse madde boşlukta kalır.
  3. Reseptörlere bağlanmayı sürdürür.
  4. Sonuç: uyarılma normalden uzun sürer.
15. sorunun çözümü

Enzimler dar bir pH aralığında çalışır; sapma yaşamsal tehlike oluşturur.

  1. Kanın pH aralığı çok dardır.
  2. Enzimler bu aralıkta çalışır.
  3. Sapma enzim çalışmasını bozar.
16. sorunun çözümü

Terde su ile birlikte sodyum gibi elektrolitler de kaybedilir; yalnızca su içmek dengeyi tam kurmaz.

  1. Ter yalnızca sudan oluşmaz.
  2. İçinde mineraller de bulunur.
  3. Kaybedilen elektrolitler yerine konmalıdır.
17. sorunun çözümü

Refleks yayında değerlendirme merkezi omuriliktir; bu yol daha kısadır.

  1. Uyaran reseptörde impulsa dönüşür.
  2. Duyu nöronu impulsu omuriliğe taşır.
  3. Omurilikteki ara nöron kararı verir ve motor nörona aktarır.
  4. Beyin bilgiyi sonradan alır; bu yüzden tepki hızlıdır.
18. sorunun çözümü

Miyelin kılıf yalıtkandır; impuls Ranvier boğumları arasında sıçrar.

  1. Miyelin kılıf aksonu yalıtır.
  2. İmpuls yalnız boğumlarda oluşabilir.
  3. Boğumdan boğuma atlayan iletim çok daha hızlıdır.
  4. Bu nedenle A nöronu 90 m/s, B nöronu 2 m/s hızındadır.
19. sorunun çözümü

Hızlı ve kısa etkiler sinirsel, yavaş ve sürekli etkiler hormonaldır.

  1. Sinirsel iletim nöronla, çok hızlı ve kısa etkili.
  2. Ani tehlikede hızlı tepki gerekir → sinirsel
  3. Hormon kanla taşınır, yavaş ama uzun etkili.
  4. Büyüme, üreme gibi süreçler → hormonal
20. sorunun çözümü

Denge ve hareket uyumundan beyincik sorumludur.

  1. Konuşma, görme, hafıza beyin kabuğunun işidir → normal.
  2. Solunum ve kalp atışı omurilik soğanının işidir → belirti yok.
  3. Bozukluk denge ve kas uyumunda.
  4. Bu işlevler beyincikte yürütülür.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.