s

11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Hayvanlarda Tepki
1
UyaranReseptörDuyu nöronuAra nöron(omurilik)Motor nöronKas (tepki)

Şemada refleks yayının halkaları sırasıyla verilmiştir. Bu yolda beynin karar vermesini beklemeden tepki oluşmasının nedeni hangisidir?

  1. A Değerlendirme omurilikte yapılır, beyin sonradan haberdar olur.
  2. B Duyu nöronu doğrudan kasa bağlanır.
  3. C Uyaran çok zayıf olduğu için beyne ulaşmaz.
  4. D Motor nöron uyaranı kendisi algılar.
  5. E Reseptörler beyinden bağımsız hareket üretir.
2

Bir maddenin, sinaptik boşluktaki nörotransmitteri parçalayan enzimi engellediği belirlenmiştir. Bu maddenin sinir iletimi üzerindeki beklenen etkisi hangisidir?

  1. A İletim tamamen durur.
  2. B İmpuls ters yönde ilerler.
  3. C Nörotransmitter salgılanamaz.
  4. D Sinaps sayısı azalır.
  5. E Nörotransmitter etkisi uzar, uyarılma sürer.
3
OrganX sistemiY sistemi
KalpHızlandırırYavaşlatır
SindirimYavaşlatırHızlandırır
Göz bebeğiGenişletirDaraltır

Tabloda otonom sinir sisteminin iki bölümünün etkileri karşılaştırılmıştır. X ve Y sistemleri sırasıyla hangileridir?

  1. A Parasempatik – sempatik
  2. B Somatik – otonom
  3. C Merkezî – çevresel
  4. D Sempatik – parasempatik
  5. E Duyu – motor
4

Her yemek zamanından önce zil sesi duyan bir hayvanda, bir süre sonra yalnız zil sesiyle de tükürük salgısı başlıyor. Bu davranış hangisiyle adlandırılır?

  1. A Şartsız refleks
  2. B İstemli davranış
  3. C Şartlı refleks
  4. D Hormonal tepki
  5. E Kalıtsal içgüdü
5

Ani bir tehlike anında kalp atışının hızlanması, kan şekerinin yükselmesi ve göz bebeklerinin büyümesi gözlenir. Bu değişimleri başlatan hormon ve salgılandığı bez hangisidir?

  1. A İnsülin – pankreas
  2. B Adrenalin – böbrek üstü bezi
  3. C Tiroksin – tiroit
  4. D Büyüme hormonu – hipofiz
  5. E Glukagon – pankreas
6

Solunum, kalp atışı ve kan basıncı gibi istem dışı yaşamsal olayların denetim merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Beyincik
  2. B Omurilik soğanı
  3. C Beyin kabuğu
  4. D Talamus
  5. E Hipofiz
7

Merkezî sinir sisteminde duyu nöronundan aldığı impulsu değerlendirip motor nörona ileten nöron çeşidi hangisidir?

  1. A Duyu nöronu
  2. B Ara nöron
  3. C Motor nöron
  4. D Salgı nöronu
  5. E Reseptör hücresi
8

Bir sinir hücresinde uyartıyı hücre gövdesine doğru taşıyan uzantı ile gövdeden uzağa taşıyan uzantı sırasıyla hangileridir?

  1. A Akson – dendrit
  2. B Dendrit – akson
  3. C Miyelin – akson
  4. D Sinaps – dendrit
  5. E Ranvier boğumu – akson
9
Akson ucu → sinaptik boşluk → dendrit

İki nöron arasındaki boşlukta impulsun aktarılabilmesi için akson ucundan salgılanan kimyasal maddelere ne ad verilir ve bu iletim hangi yönde gerçekleşir?

  1. A Hormon – çift yönlü
  2. B Enzim – çift yönlü
  3. C Nörotransmitter – çift yönlü
  4. D Nörotransmitter – tek yönlü
  5. E Antikor – tek yönlü
10
12345123450Uyaran şiddetiİmpuls

Grafikte artan uyaran şiddetine karşı bir nöronda oluşan impuls büyüklüğü verilmiştir. Bu grafik hangi ilkeyi göstermektedir?

  1. A İmpuls şiddeti uyaranla doğru orantılı artar.
  2. B Nöron her uyarana tepki verir.
  3. C Eşik değerin altında impuls oluşmaz, üstünde hep aynı büyüklüktedir.
  4. D İmpuls büyüklüğü uyaran süresine bağlıdır.
  5. E Uyaran arttıkça impuls küçülür.
11

Karanlık bir salondan güneşli bir sokağa çıkan kişinin göz bebekleri hızla küçülüyor. Bu tepkinin türü ve amacı hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A İstemli hareket; daha iyi görmek için
  2. B Şartlı refleks; alışkanlık sonucu
  3. C Şartsız refleks; retinayı aşırı ışıktan korumak için
  4. D Hormonal tepki; adrenalin salgısıyla
  5. E Kas yorgunluğu; ışık kasları gevşetir
12
Dinlenme hâli: dışarısı (+) × içerisi (−)

Dinlenme hâlindeki bir nöronun zarında dışarısı pozitif, içerisi negatif yüklüdür. Uyarıldığında bu durumun tersine dönmesi hangi olayla açıklanır?

  1. A Potasyum iyonlarının hücreye hızla girmesi
  2. B Klor iyonlarının hücreden çıkması
  3. C Zarın geçirgenliğini tamamen kaybetmesi
  4. D Protein sentezinin durması
  5. E Sodyum iyonlarının hücre içine hızla girmesi
13
Sıcak nesneDeri reseptörüOmurilikKol kası

Şemada elin sıcak bir nesneden ani çekilmesi gösterilmiştir. Kişinin acıyı elini çektikten SONRA hissetmesi neyle açıklanır?

  1. A Acı duyusu hiç oluşmaz.
  2. B Beyin uyarıyı reseptörden önce alır.
  3. C Omurilik acıyı engeller.
  4. D Kas beyne bilgi göndermez.
  5. E Refleks yolu kısadır; acı bilgisi beyne daha uzun sürede ulaşır.
14

Bir kazada omuriliği belden aşağısını denetleyen bölgede zedelenen bir kişide bacaklardaki istemli hareket kaybolmuş, ancak bazı diz refleksleri korunmuştur. Bu tabloyu açıklayan ifade hangisidir?

  1. A Refleks yayı beyne bağlı olmadan omurilikte tamamlanabilir.
  2. B Refleksler yalnız beyin tarafından yönetilir.
  3. C Bacak kasları sinirden bağımsız çalışır.
  4. D Duyu nöronları hasardan etkilenmez.
  5. E İstemli hareket omurilikte başlar.
15

Gözden alınan görüntü bilgisinin bilinçli olarak algılanabilmesi için impulsun ulaşması gereken son merkez aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Omurilik
  2. B Beyincik
  3. C Omurilik soğanı
  4. D Hipofiz bezi
  5. E Beyin kabuğundaki görme merkezi
16

Uzun süre kendi ekseninde döndükten sonra duran bir kişinin bir süre daha dönüyormuş gibi hissetmesi hangi yapının işleyişiyle ilgilidir?

  1. A Kulaktaki yarım daire kanalları
  2. B Kulak zarı
  3. C Orta kulak kemikçikleri
  4. D Göz merceği
  5. E Dil papillaları
17
ÖzellikSinirselHormonal
TaşıyıcıNöronKan
HızÇok hızlıYavaş
Etki süresiKısaUzun

Tabloda iki denetim sistemi karşılaştırılmıştır. Bu farklılıkların canlı açısından anlamı hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A İki sistem birbirinin aynısıdır, biri gereksizdir.
  2. B Hormonal sistem ani tehlikelerde daha etkilidir.
  3. C Sinirsel sistem büyüme gibi uzun süreçleri yönetir.
  4. D Ani tepkiler sinirsel, uzun süreli düzenlemeler hormonal sistemle sağlanır.
  5. E Hormonal sistem yalnız kaslara etki eder.
18

Bir hastada denge kaybı, yürürken sendeleme ve hareketlerde uyumsuzluk gözleniyor; ancak konuşma, görme ve hafıza normal. Bu bulgular merkezî sinir sisteminin hangi bölümündeki bir sorunu düşündürür?

  1. A Beyincik
  2. B Omurilik soğanı
  3. C Beyin kabuğu
  4. D Hipotalamus
  5. E Omurilik
19

Bir kişinin nezle olduğunda yediği yemeklerin tadını tam olarak alamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Tat tomurcukları geçici olarak yok olur.
  2. B Dilin sıcaklığı düşer.
  3. C Tükürük salgısı tamamen durur.
  4. D Tat alma büyük ölçüde koku duyusuyla birlikte çalışır.
  5. E Beyin tat merkezleri kapanır.
20
NöronMiyelin kılıfİletim hızı (m/s)
AVar90
BYok2

Tabloda iki nöronun özellikleri karşılaştırılmıştır. Aradaki hız farkının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Miyelinli nöronda akson daha kısadır.
  2. B Miyelinsiz nöronda dendrit yoktur.
  3. C Miyelinli aksonda impuls boğumdan boğuma atlayarak ilerler.
  4. D Miyelin impulsun şiddetini artırır.
  5. E Miyelinsiz nöron impulsu ters yönde iletir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. A 2. E 3. D 4. C 5. B 6. B 7. B 8. B 9. D 10. C 11. C 12. E 13. E 14. A 15. E 16. A 17. D 18. A 19. D 20. C
1. sorunun çözümü

Refleks yayında değerlendirme merkezi omuriliktir; bu yol daha kısadır.

  1. Uyaran reseptörde impulsa dönüşür.
  2. Duyu nöronu impulsu omuriliğe taşır.
  3. Omurilikteki ara nöron kararı verir ve motor nörona aktarır.
  4. Beyin bilgiyi sonradan alır; bu yüzden tepki hızlıdır.
2. sorunun çözümü

Nörotransmitter parçalanamazsa reseptörleri uyarmayı sürdürür.

  1. Normalde nörotransmitter görevini yapınca enzimle parçalanır.
  2. Enzim engellenirse madde boşlukta kalır.
  3. Reseptörlere bağlanmayı sürdürür.
  4. Sonuç: uyarılma normalden uzun sürer.
3. sorunun çözümü

Sempatik sistem vücudu harekete hazırlar; parasempatik dinlenmeyi düzenler.

  1. X kalbi hızlandırıp sindirimi yavaşlatıyor.
  2. Bu, tehlike anındaki hazırlık tepkisidir → sempatik
  3. Y kalbi yavaşlatıp sindirimi hızlandırıyor.
  4. Bu, dinlenme durumudur → parasempatik
4. sorunun çözümü

Sonradan öğrenilen, deneyimle kazanılan refleksler şartlıdır.

  1. Başlangıçta zil sesi tükürük salgısı yapmıyordu.
  2. Zil sesi yiyecekle birlikte tekrarlandı.
  3. Bir süre sonra tek başına zil yeterli oldu.
  4. Öğrenmeyle kazanılan bu tepki şartlı reflekstir.
5. sorunun çözümü

Adrenalin “savaş ya da kaç” tepkisini başlatır.

  1. Belirtiler ani tehlikeye hazırlık tepkisidir.
  2. Kalp hızlanır, kan şekeri yükselir, göz bebeği büyür.
  3. Bu etkileri adrenalin yapar.
  4. Adrenalin böbrek üstü bezinden salgılanır.
6. sorunun çözümü

Omurilik soğanı yaşamsal merkezleri barındırır.

  1. Solunum ve kalp atışı istem dışı olaylardır.
  2. Bu merkezler beyin sapında yer alır.
  3. Beyin sapının bu bölümü omurilik soğanıdır.
  4. Bu nedenle omurilik soğanı hasarı yaşamı doğrudan tehdit eder.
7. sorunun çözümü

Duyu ile motor nöron arasında bağlantıyı ara nöronlar kurar.

  1. Duyu nöronu bilgiyi merkeze taşır.
  2. Motor nöron emri organa götürür.
  3. İkisi arasındaki değerlendirmeyi yapan nöron gerekir.
  4. Bu görev ara (bağlantı) nöronundadır.
8. sorunun çözümü

Dendritler impulsu gövdeye getirir, akson gövdeden uzaklaştırır.

  1. Nöronda kısa ve dallı uzantılar dendrittir.
  2. Dendritler uyartıyı hücre gövdesine taşır.
  3. Tek ve uzun uzantı aksondur.
  4. Akson impulsu gövdeden diğer hücreye götürür.
9. sorunun çözümü

Sinapsta kimyasal iletim yalnız aksondan dendrite doğrudur.

  1. Akson ucundaki keseciklerde nörotransmitter bulunur.
  2. İmpuls gelince bu maddeler sinaptik boşluğa salınır.
  3. Karşı nöronun dendritindeki reseptörlere bağlanır.
  4. Reseptörler yalnız bir tarafta olduğu için iletim tek yönlüdür.
10. sorunun çözümü

Bu, “ya hep ya hiç” ilkesidir: eşik aşılmazsa impuls yok, aşılırsa tam büyüklükte.

  1. İlk bölümde uyaran artıyor ama impuls sıfır.
  2. Belirli bir şiddette (eşik) impuls aniden oluşuyor.
  3. Sonrasında uyaran artsa da impuls büyüklüğü değişmiyor.
  4. Buna “ya hep ya hiç” ilkesi denir.
11. sorunun çözümü

Doğuştan gelen, öğrenilmeden gerçekleşen hızlı tepkiler şartsız reflekstir.

  1. Tepki istemsiz ve çok hızlı.
  2. Öğrenmeye gerek yok, doğuştan var → şartsız refleks
  3. Göz bebeği küçülünce içeri giren ışık azalır.
  4. Amaç retinayı zarardan korumaktır.
12. sorunun çözümü

Uyarılma anında sodyum kapıları açılır ve Na⁺ içeri dolar; zar depolarize olur.

  1. Dinlenme hâlinde içerisi negatiftir (polarize).
  2. Uyarılma ile sodyum kapıları açılır.
  3. Na⁺ iyonları hızla hücre içine girer.
  4. İçerisi pozitifleşir; bu depolarizasyondur.
13. sorunun çözümü

Refleks omurilikte tamamlanır; bilinçli algı beyinde daha geç oluşur.

  1. Refleks yayı omurilikte kapanır ve kas hemen çekilir.
  2. Aynı uyarı ayrıca beyne doğru da ilerler.
  3. Beyne ulaşan yol daha uzundur.
  4. Bu nedenle acı, hareketten sonra hissedilir.
14. sorunun çözümü

İstemli hareket beyinden gelir; refleks omurilikte kapanır.

  1. İstemli hareket emri beyin kabuğunda başlar.
  2. Emir omurilikten geçerek kasa ulaşır; yol kesilirse hareket kaybolur.
  3. Diz refleksinin merkezi ise omuriliğin kendisidir.
  4. Hasar bölgesinin altındaki yay bütün kaldığı için refleks sürebilir.
15. sorunun çözümü

Bilinçli duyu algısı beyin kabuğunda oluşur.

  1. Işık retinada impulsa dönüşür.
  2. Görme siniri impulsu beyne taşır.
  3. Bilinçli algı beyin kabuğunda gerçekleşir.
  4. Görme merkezi beyin kabuğunun arka bölümündedir.
16. sorunun çözümü

Denge, iç kulaktaki yarım daire kanallarındaki sıvı hareketiyle algılanır.

  1. Dönme sırasında kanallardaki sıvı hareket eder.
  2. Sıvının hareketi reseptörleri uyarır.
  3. Kişi durduğunda sıvı bir süre daha dönmeye devam eder.
  4. Reseptörler uyarılmayı sürdürdüğü için dönme hissi devam eder.
17. sorunun çözümü

Hızlı ve kısa etkiler sinirsel, yavaş ve sürekli etkiler hormonaldır.

  1. Sinirsel iletim nöronla, çok hızlı ve kısa etkili.
  2. Ani tehlikede hızlı tepki gerekir → sinirsel
  3. Hormon kanla taşınır, yavaş ama uzun etkili.
  4. Büyüme, üreme gibi süreçler → hormonal
18. sorunun çözümü

Denge ve hareket uyumundan beyincik sorumludur.

  1. Konuşma, görme, hafıza beyin kabuğunun işidir → normal.
  2. Solunum ve kalp atışı omurilik soğanının işidir → belirti yok.
  3. Bozukluk denge ve kas uyumunda.
  4. Bu işlevler beyincikte yürütülür.
19. sorunun çözümü

Lezzet algısı tat ve koku duyularının birlikte işlenmesiyle oluşur.

  1. Dil yalnız temel tatları ayırt eder.
  2. Yemeğin “lezzeti” büyük ölçüde kokusundan gelir.
  3. Nezlede burun tıkanır, koku alma azalır.
  4. Koku bilgisi eksilince lezzet algısı da zayıflar.
20. sorunun çözümü

Miyelin kılıf yalıtkandır; impuls Ranvier boğumları arasında sıçrar.

  1. Miyelin kılıf aksonu yalıtır.
  2. İmpuls yalnız boğumlarda oluşabilir.
  3. Boğumdan boğuma atlayan iletim çok daha hızlıdır.
  4. Bu nedenle A nöronu 90 m/s, B nöronu 2 m/s hızındadır.

11. Sınıf Biyoloji diğer yazılılar

1. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.