11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, ekranda daha ayrıntılı görünen haritayı gösterip "Bu harita daha doğrudur." demiştir.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A Rengi ayırt edememek
  2. B Haritayı görememek
  3. C Ölçeği okuyamamak
  4. D Ayrıntı düzeyini verinin doğruluğuyla karıştırmak
  5. E Lejantı bulamamak
2

Bir araştırma üzerine

Bir araştırmacı, "Şehirdeki yeşil alanların azalması yaz sıcaklıklarını yükseltiyor olabilir." demiştir.

Yukarıdaki cümle bilimsel araştırmanın hangi öğesidir?

  1. A Sonuç
  2. B Hipotez (denenceyi kurma)
  3. C Veri
  4. D Gözlem raporu
  5. E Kaynakça
3
ÜrünGüncellenmesi
Basılı atlasYeni baskı gerekir
Yaşayan atlas?

Tabloda iki atlas türü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Elle yeniden çizilir
  2. B Hiç güncellenmez
  3. C Veri kaynağı değiştikçe kendiliğinden güncellenir
  4. D Yılda bir basılır
  5. E Güncellenemez
4

Bir CBS işlemi

Bir ilin 12 ilçesine ait ayrı ayrı hazırlanmış arazi kullanım verileri tek bir il katmanı hâline getirilmiştir.

Yukarıda anlatılan CBS işlemi hangisidir?

  1. A Sembolleştirme
  2. B Sorgulama
  3. C Genelleme
  4. D Birleştirme
  5. E Ölçeklendirme
5
KatmanAranan koşul
Eğim%10'dan az
Fay hattına uzaklık2 km'den fazla
Arazi kullanımıTarım dışı

Tabloda bir hastane yeri seçimi için üç katman ve koşulları verilmiştir. Bu üç katmanı üst üste getirerek ortak alanı bulma işlemine ne ad verilir?

  1. A Genelleme
  2. B Çakıştırma
  3. C Sembolleştirme
  4. D Veri girişi
  5. E Ölçeklendirme
6
VeritoplanırEğilimbelirlenirGelecek durumöngörülür

Şemada coğrafi öngörünün basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu öngörülerin sınırlılığı hangisidir?

  1. A Eğilimin belirlenememesi
  2. B Verinin hiç toplanamaması
  3. C Eğilimi bozan yeni etkenler ortaya çıkabilmesi
  4. D Geleceğin var olmaması
  5. E Şemanın yanlış olması
7
GösterilecekUygun grafik
Bir bütünün parçalara oranıDaire grafiği
Yıllara göre sıcaklık değişimi?

Tabloda gösterim türleri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Daire grafiği
  2. B Çizgi grafiği
  3. C Nüfus piramidi
  4. D Kroki
  5. E Blok diyagram
8
SorunÖlçek
Bir mahallede çöp toplama sıklığıYerel
Sera gazı birikimi?

Tabloda sorunlar ölçeklerine göre sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?

  1. A Mahalle ölçeği
  2. B Yerel
  3. C Küresel
  4. D Sokak ölçeği
  5. E Bina ölçeği
9

Bir çıkarım üzerine

Bir öğrenci, dondurma satışı ile boğulma vakalarının aynı aylarda arttığını görüp "Dondurma boğulmaya yol açıyor." sonucuna varmıştır.

Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata hangisidir?

  1. A Sayıların ölçülememesi
  2. B Verinin yanlış olması
  3. C Ayların karıştırılması
  4. D Birlikte artan iki olayı neden-sonuç sanmak
  5. E Örneklemin küçük olması
10

Bir coğrafi araştırmada kullanılan verilerin kaynağının açıkça belirtilmesinin temel gerekçesi hangisidir?

  1. A Verinin gizlenmesi
  2. B Metnin uzaması
  3. C Sonuçların başkalarınca denetlenebilir ve doğrulanabilir olması
  4. D Araştırmanın kısalması
  5. E Kaynağın gereksizliği
11

Bir uygulama

Bir belediye, park yapılacak alanı seçmeden önce mahalle sakinlerinin görüşünü toplamıştır.

Yukarıdaki uygulamanın mekânsal planlamaya kattığı en önemli değer hangisidir?

  1. A Planın gereksizleşmesi
  2. B Kararın gecikmesi
  3. C Maliyetin artması
  4. D Kararın, alanı kullanan insanların ihtiyacına uygun olması
  5. E Alanın küçülmesi
12

Bir CBS komutu

Nüfusu 50.000'den fazla VE denize uzaklığı 30 km'den az olan yerleşmeleri listele.

Yukarıdaki komut CBS'nin hangi işlevine örnektir?

  1. A Veri girişi
  2. B Çakıştırma
  3. C Sorgulama
  4. D Genelleme
  5. E Sembol seçimi
13
Soruİlgili olduğu coğrafya ilkesi
Bu olay nerelerde görülür?Dağılış
Neden orada görülür?Nedensellik
Başka olaylarla ilişkisi ne??

Tabloda coğrafyanın ilkeleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A Nedensellik
  2. B Dağılış
  3. C Bağlantı (ilgi)
  4. D Ölçek
  5. E Genelleme
14

Bir harita üzerine

Bir öğrenci nüfus yoğunluğu haritasında en düşük değere en koyu, en yüksek değere en açık rengi vermiştir.

Yukarıdaki uygulamanın yol açacağı sorun hangisidir?

  1. A Ölçeğin bozulması
  2. B Verinin silinmesi
  3. C Renk koyuluğunun değer büyüklüğüyle ters düşüp haritayı yanıltıcı kılması
  4. D Koordinatın kayması
  5. E Lejantın gereksizleşmesi
15

Bir proje

Bir öğrenci grubu, kaybolan sulak alanları anlatan bir sunum hazırlamış; metin, fotoğraf ve haritaları kaydırmalı tek bir web sayfasında birleştirmiştir.

Yukarıda anlatılan ürün hangi adla anılır?

  1. A Fiziki harita
  2. B Hikâye haritası
  3. C Nüfus piramidi
  4. D Blok diyagram
  5. E Kroki
16
AmaçKullanılacak CBS işlemi
Sel riski taşıyan mahalleleri belirlemekEğim ve akarsu katmanlarını çakıştırma
Nüfusu 10.000'i geçen mahalleleri listelemek?

Tabloda amaç ve işlem eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan bölüm nasıl doldurulmalıdır?

  1. A Genelleme
  2. B Katman çakıştırma
  3. C Öz nitelik tablosunda sorgulama
  4. D Sembol değiştirme
  5. E Ölçek büyütme
17
Veri kaynağıTürü
Arazide yapılan ölçümBirincil veri
Kurumun yayımladığı istatistik?

Tabloda veri türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Gözlem
  2. B Birincil veri
  3. C Hipotez
  4. D Sonuç
  5. E İkincil veri
18
ÖzellikMasaüstü CBSWeb CBS
ErişimKurulu bilgisayardanTarayıcıdan, her yerden
PaylaşımDosya göndererek?

Tabloda iki CBS ortamı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bilgi hangi seçenektedir?

  1. A Elden teslimle
  2. B Yalnızca yazıcıdan
  3. C Paylaşım yapılamaz
  4. D Dosya göndererek
  5. E Bağlantı adresiyle anında
19

Haritalarda genelleme yapılmasının temel nedeni hangisidir?

  1. A Sınırlı yüzeyde okunabilirliği korumak
  2. B Veriyi gizlemek
  3. C Ölçeği büyütmek
  4. D Rengi değiştirmek
  5. E Koordinatı silmek
20
ISoruyu belirleIIVeri toplaIIIVeriyi çözümleIVSonuca ulaş

Kartlarda bir coğrafi araştırmanın basamakları sırasıyla verilmiştir. Bu sıralamanın gösterdiği en temel özellik hangisidir?

  1. A Coğrafyanın sonuca veriyle ve belirli bir düzenle ulaştığı
  2. B Coğrafyanın veriye ihtiyaç duymadığı
  3. C Sonucun baştan bilindiği
  4. D Sıralamanın önemsiz olduğu
  5. E Verinin sonradan üretildiği
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. B 3. C 4. D 5. B 6. C 7. B 8. C 9. D 10. C 11. D 12. C 13. C 14. C 15. B 16. C 17. E 18. E 19. A 20. A
1. sorunun çözümü

Bir harita çok ayrıntılı görünse de altındaki veri eski ya da hatalıysa doğru değildir; ayrıntı doğruluk demek değildir.

  1. Ayrıntı, gösterilen öğe sayısıyla ilgilidir.
  2. Doğruluk, verinin gerçeğe uygunluğuyla ilgilidir.
  3. İkisi farklı şeylerdir.
2. sorunun çözümü

Test edilmek üzere ileri sürülen, henüz doğrulanmamış açıklama önerisine hipotez denir.

  1. Cümlede bir açıklama önerisi var.
  2. Öneri "olabilir" diye kuruluyor: henüz sınanmamış.
  3. Sınanmak üzere kurulan öneriye hipotez denir.
3. sorunun çözümü

Yaşayan atlas, canlı veri kaynaklarına bağlı olduğu için kaynak güncellendiğinde harita da güncellenir.

  1. Basılı atlas sabittir, yeni baskı ister.
  2. Yaşayan atlas canlı veriye bağlıdır.
  3. Kaynak değişince harita kendiliğinden güncellenir.
4. sorunun çözümü

Aynı türden ayrı katmanların tek bir katmanda toplanmasına birleştirme denir.

  1. Başlangıçta 12 ayrı katman var.
  2. Sonunda tek katman elde ediliyor.
  3. Bu işleme birleştirme denir.
5. sorunun çözümü

Birden çok katmanın üst üste getirilerek tüm koşulları sağlayan alanların bulunmasına çakıştırma denir.

  1. Üç ayrı katman ve üç ayrı koşul var.
  2. Aranan, hepsini birden sağlayan alan.
  3. Bu işleme çakıştırma denir.
6. sorunun çözümü

Öngörü, mevcut eğilimin süreceği varsayımına dayanır; yeni bir etken devreye girerse eğilim değişir.

  1. Öngörü geçmiş eğilime dayanıyor.
  2. Eğilim sürerse tahmin tutar.
  3. Yeni bir etken eğilimi bozarsa tahmin şaşar.
7. sorunun çözümü

Zaman içindeki sürekli değişimi göstermek için çizgi grafiği kullanılır.

  1. Daire grafiği payları gösteriyor.
  2. İkinci satırda zaman içindeki değişim var.
  3. Süreklilik gösteren veri için çizgi grafiği uygundur.
8. sorunun çözümü

Sera gazları atmosferde karışıp tüm gezegeni etkilediği için sorun küresel ölçektedir.

  1. Çöp sorunu tek bir mahalleyi ilgilendiriyor.
  2. Sera gazı atmosferde her yere dağılıyor.
  3. Bu yüzden etkisi küresel ölçektedir.
9. sorunun çözümü

İki olay birlikte artıyor olabilir; ancak ortak bir üçüncü etken (yaz mevsimi) her ikisini birden yükseltmektedir.

  1. İki olay aynı aylarda artıyor.
  2. Bu, aralarında neden-sonuç olduğunu göstermez.
  3. Ortak neden yaz mevsimi olabilir.
10. sorunun çözümü

Bilimsel bilginin ayırt edici özelliği denetlenebilirliktir; kaynak gösterilmezse sonuç sınanamaz.

  1. Bilimsel sonuç sınanabilir olmalıdır.
  2. Sınama, kullanılan veriye ulaşmayı gerektirir.
  3. Bu yüzden kaynak açıkça belirtilir.
11. sorunun çözümü

Mekânı kullananların görüşü alındığında plan gerçek ihtiyaca daha iyi karşılık verir.

  1. Parkı kullanacak olanlar mahalle sakinleri.
  2. Görüşleri karar öncesinde alınmış.
  3. Bu, planın ihtiyaca uygunluğunu artırır.
12. sorunun çözümü

Belirli koşulları sağlayan verilerin veri tabanından süzülerek listelenmesine sorgulama denir.

  1. Komutta iki koşul birlikte veriliyor.
  2. Bu koşulları sağlayanlar listeleniyor.
  3. Bu işleme sorgulama denir.
13. sorunun çözümü

Bir olayın başka olaylarla kurduğu ilişkiyi araştıran ilkeye bağlantı (ilgi) ilkesi denir.

  1. İlk soru "nerede": dağılış.
  2. İkinci soru "neden": nedensellik.
  3. Üçüncü soru ilişki soruyor: bağlantı ilkesi.
14. sorunun çözümü

Okuyucu koyu rengi büyük değerle eşleştirir; ters kurgu haritayı yanlış okutur.

  1. Haritalarda koyu renk yüksek değeri anlatır.
  2. Burada tersi yapılmış.
  3. Bu, haritayı yanıltıcı kılar.
15. sorunun çözümü

Harita, metin ve görselleri bir anlatı akışında birleştiren web ürününe hikâye haritası denir.

  1. Üründe harita, metin ve görsel bir arada.
  2. Hepsi bir anlatı akışı içinde sunuluyor.
  3. Bu ürüne hikâye haritası denir.
16. sorunun çözümü

Sayısal bir eşiği aşan kayıtların listelenmesi öz nitelik verisi üzerinde yapılan bir sorgulamadır.

  1. İlk amaçta iki katman birleştiriliyor: çakıştırma.
  2. İkinci amaçta sayısal bir koşul aranıyor.
  3. Bu, öz nitelik tablosunda sorgulamadır.
17. sorunun çözümü

Araştırmacının kendi topladığı veri birincil, başkası tarafından toplanıp yayımlanan veri ikincildir.

  1. Arazi ölçümünü araştırmacı kendisi yapıyor.
  2. İstatistiği başka bir kurum toplamış.
  3. Başkasının topladığı veri ikincil veridir.
18. sorunun çözümü

Web CBS'de harita sunucuda barındığı için paylaşım bir bağlantı adresiyle anında yapılır.

  1. Web CBS tarayıcıdan erişiliyor.
  2. Harita sunucuda duruyor.
  3. Bu yüzden paylaşım bağlantı adresiyle olur.
19. sorunun çözümü

Tüm ayrıntı aktarılırsa harita okunamaz hâle gelir; genelleme okunabilirliği korumak için yapılır.

  1. Harita sınırlı bir yüzeydir.
  2. Tüm ayrıntı bu yüzeye sığmaz.
  3. Genelleme okunabilirliği korur.
20. sorunun çözümü

Bilimsel yaklaşımda sonuç, önceden kurulmuş bir düzen içinde toplanan veriden çıkarılır.

  1. Araştırma bir soruyla başlıyor.
  2. Sonra veri toplanıp çözümleniyor.
  3. Sonuç ancak bu düzenin sonunda geliyor.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.