11. Sınıf Felsefe 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Kartlarda saçma karşısındaki üç tutum numaralandırılmıştır. Bu tutumlardan hangisi, gerilimi ortadan kaldırmadan yaşamayı seçen tutumdur?
- A III
- B I
- C II
- D I ve II
- E Hiçbiri
Şemada hukukun değişimi verilmiştir. Şemaya göre hukuk için en uygun ifade hangisidir?
- A Toplumdan bağımsızdır.
- B Hiç değişmeyen bir yapıdır.
- C Toplumsal değişimle etkileşim içinde gelişen bir yapıdır.
- D Yalnızca geçmişe bakar.
- E İhtiyaçlarla ilgisizdir.
Bir durum
Bir kişi mesleğini, arkadaş çevresini ve yaşam biçimini yalnızca başkaları öyle beklediği için sürdürdüğünü fark eder.
Yukarıdaki fark ediş, varoluşçu düşüncede hangi kavramla ilişkilidir?
- A Tümevarım
- B Nedensellik
- C Kendi olma (otantiklik) sorunu
- D Estetik yargı
- E Doğrulama
| Anlayış | Mutluluğu neye bağlar? |
|---|---|
| Birinci | Haz ve acıdan uzaklık |
| İkinci | Erdemli bir yaşam ve kendini gerçekleştirme |
Tabloda iki mutluluk anlayışı karşılaştırılmıştır. Birinci anlayışa yöneltilebilecek en uygun eleştiri hangisidir?
- A Mutluluğun imkânsızlığı
- B Hazzın hiç yaşanmaması
- C Erdemin ölçülememesi
- D İkisinin aynı olması
- E Anlık hazların uzun vadeli tatmini her zaman sağlamaması
Yargı bağımsızlığının hukuk devleti için vazgeçilmez sayılmasının gerekçesi hangisidir?
- A Dava sayısının azalması
- B Yargılamanın hızlanması
- C Maliyetin düşmesi
- D Kararların dış etkiden bağımsız olarak yalnızca hukuka göre verilebilmesi
- E Cezaların artması
| Anlayış | Cezanın amacı |
|---|---|
| Karşılık | İşlenen fiilin karşılığını vermek |
| Caydırma | Yeni suçları önlemek |
| Islah | ? |
Tabloda ceza anlayışları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?
- A Kanıtın çoğaltılması
- B Cezanın ağırlaştırılması
- C Yargının hızlandırılması
- D Kuralın kaldırılması
- E Kişinin topluma yeniden kazandırılması
Yukarıdaki akıl yürütmede yapılan hata hangisidir?
- A Terimlerin çokluğu
- B Öncülün yanlış olması
- C Sonucun kısalığı
- D Öncül sayısının azlığı
- E Hukuka uygunluktan ahlaki doğruluk sonucu çıkarmak
Pozitif hukuk yaklaşımının, hukukun yalnızca konulmuş kurallarla tanımlanmasını savunmasının gerekçesi hangisidir?
- A Yargıyı kaldırması
- B Adaleti reddetmesi
- C Kuralları gizlemesi
- D Belirlilik ve öngörülebilirlik sağlaması
- E Cezayı artırması
Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Anlam; kişinin seçimleri ve kurduğu bağlar aracılığıyla oluşturulan bir sorumluluk alanıdır.
- B Anlam tamamen dışarıdan verilir.
- C Seçimin sorumlulukla ilgisi yoktur.
- D Bağların anlamla ilgisi yoktur.
- E Anlam sorusu gereksizdir.
Yukarıdaki akıl yürütmenin dayandığı hukuk ilkesi hangisidir?
- A Kuvvetler ayrılığı
- B Hakkaniyet ilkesi
- C Suçta ve cezada kanunilik ilkesi
- D Çoğunluk ilkesi
- E Kamu yararı ilkesi
| Kişi | Yaşadığı |
|---|---|
| Birinci | Yarınki sınavdan çekiniyor |
| İkinci | Hayatının nereye gittiğini bilememekten tedirgin |
Tabloda iki kişinin durumu verilmiştir. Kavramsal ayrım bakımından yapılabilecek en uygun değerlendirme hangisidir?
- A İkisi de kaygı yaşamaktadır.
- B Birinci kaygı, ikinci korku yaşamaktadır.
- C İkisi de korku yaşamaktadır.
- D Birinci korku, ikinci kaygı yaşamaktadır.
- E İkisi arasında fark yoktur.
| Görüş | Anlamın kurulduğu yer |
|---|---|
| Bireyci | Kişinin kendi seçimlerinde |
| Toplumsal | Ortak değer ve bağlarda |
Tabloda iki yaklaşım karşılaştırılmıştır. Bu iki yaklaşımın birlikte değerlendirilmesinin sağladığı katkı hangisidir?
- A Seçimi kaldırmak
- B Birini seçip ötekini reddetmek
- C Anlamı ölçmek
- D Tartışmayı bitirmek
- E Anlamın hem kişisel seçimle hem toplumsal bağlarla kurulduğunu görebilmek
| Görüş | Anlamın kaynağı |
|---|---|
| Birinci | Anlam insana dışarıdan verilmiştir |
| İkinci | ? |
Tabloda iki görüş karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?
- A Anlamı kişinin kendisi kurar
- B Anlam yoktur
- C Anlam ölçülebilir
- D Anlam rastlantısaldır
- E Anlam değişmez
"Hayatın anlamı herkes için aynıdır." biçimindeki bir savunmaya yöneltilebilecek en uygun eleştiri hangisidir?
- A Tartışmanın imkânsızlığı
- B Anlamın var olmaması
- C Soruların gereksizliği
- D Değerlerin ölçülememesi
- E Kişilerin farklı bağ, değer ve koşullara sahip olmasının göz ardı edilmesi
Kartlarda kişilerin hayatlarında anlam bulduklarını söyledikleri alanlar verilmiştir. Bu kartların ortak yönü hangisidir?
- A Anlamın yalnızca hazza bağlı olması
- B Anlamın kendi dışına yönelen bir etkinlikle bağlantılı görülmesi
- C Anlamın ölçülebilmesi
- D Anlamın verilmiş olması
- E Anlamın gereksizliği
Yukarıdaki akıl yürütmeye yöneltilebilecek en uygun eleştiri hangisidir?
- A Hazır bir amacın bulunmaması, değerin kurulamayacağı anlamına gelmez.
- B Öncülün yanlış olması
- C Sonucun kısalığı
- D Öncül sayısının azlığı
- E Terimlerin çokluğu
| Kavram | Karşılığı |
|---|---|
| Yasa | Yetkili organca konulan yazılı kural |
| Hukuk | ? |
Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
- A Kuralların yanı sıra ilkeler ve uygulamayı da kapsayan bütün
- B Yalnızca bir yasa maddesi
- C Yalnızca mahkeme binası
- D Yalnızca ceza
- E Yalnızca gelenek
| Kavram | İşlevi |
|---|---|
| Adalet | Genel kuralın herkese eşit uygulanması |
| Hakkaniyet | ? |
Tabloda iki kavram karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Buna göre boş bölüme ne gelmelidir?
- A Kuralın gizlenmesi
- B Kuralın kaldırılması
- C Cezanın artırılması
- D Yargının kapatılması
- E Genel kuralın somut durumun özelliklerine göre yumuşatılması
Suçluluğu kesinleşene kadar kişinin suçsuz sayılması ilkesinin temel gerekçesi hangisidir?
- A Kanıt aramamak
- B Yargılamayı hızlandırmak
- C Cezayı ağırlaştırmak
- D Haksız yere cezalandırma riskini en aza indirmek
- E Davayı kapatmak
Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Hukuk; konulmuş kuralları adalet ölçütleriyle sınayan ve güvencelerle denetleyen bir düzendir.
- B Hukuk yalnızca yazılı kurallardan ibarettir.
- C Hakkaniyet gereksizdir.
- D Güvencelerin işlevi yoktur.
- E Geçerlilik haklılığı gösterir.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Üçüncü tutum gerilimi ne inkâr eder ne de ondan kaçar; onu kabul ederek yaşamayı sürdürür.
- Birinci tutum vazgeçmeyi seçiyor.
- İkinci tutum gerilimden kaçıyor.
- Üçüncü tutum gerilimi kabul edip yaşamayı sürdürüyor.
2. sorunun çözümü
Şema, toplumsal değişimin yeni ihtiyaçlar doğurduğunu ve hukukun bu ihtiyaçlara göre güncellendiğini gösterir.
- Değişim yeni ihtiyaçlar doğuruyor.
- Yasalar bu ihtiyaçlara göre değişiyor.
- Demek ki hukuk toplumla etkileşim içindedir.
3. sorunun çözümü
Yaşamını başkalarının beklentisine göre kuran kişinin kendi olmaktan uzaklaşması, otantiklik sorunudur.
- Kişi tercihlerini kendisi belirlememiş.
- Belirleyen başkalarının beklentisi.
- Bu, kendi olma sorununu gündeme getirir.
4. sorunun çözümü
Mutluluk yalnızca hazza bağlandığında, anlık doyumların ardından gelen boşluk ve uzun vadeli tatminsizlik açıklanamaz.
- Birinci anlayış ölçütü haz olarak koyuyor.
- Anlık hazlar geçicidir.
- Bu yüzden uzun vadeli tatmini açıklamakta zorlanır.
5. sorunun çözümü
Yargı bağımsız değilse kararlar hukuka değil, etki eden güce göre şekillenir; bu da hukuk devletini ortadan kaldırır.
- Yargı kararları hukuka dayanmalıdır.
- Dış etki altında kararlar güce göre şekillenir.
- Bu yüzden bağımsızlık vazgeçilmezdir.
6. sorunun çözümü
Islah anlayışı cezayı, kişinin davranışını değiştirip topluma yeniden kazandırma aracı olarak görür.
- Karşılık anlayışı geçmişe bakıyor.
- Caydırma geleceğe, başkalarına bakıyor.
- Islah ise kişinin kendisine ve geleceğine bakar.
7. sorunun çözümü
Hukuk ile ahlakın ölçütleri farklıdır; yasaya aykırı olmamak ahlaki doğruluğu göstermez.
- Öncül yalnızca hukuki durumu bildiriyor.
- Sonuç ahlaki bir yargı içeriyor.
- İki alanın ölçütleri farklı olduğu için geçiş geçersizdir.
8. sorunun çözümü
Konulmuş ve yazılı kurallar herkesin önceden bilebileceği bir çerçeve sunar; bu da keyfîliği azaltır.
- Kurallar yazılı ve önceden bilinebilir.
- Herkes ne ile karşılaşacağını bilir.
- Bu belirlilik keyfîliği azaltır.
9. sorunun çözümü
Kartlar anlamın verilmemişliğini, seçimin sorumluluk doğurmasını ve bağların katkısını birlikte gösterir.
- Birinci kart anlamın hazır olmadığını söylüyor.
- İkinci kart seçimin sorumluluk doğurduğunu ekliyor.
- Üçüncü kart bağların katkısını getiriyor.
10. sorunun çözümü
Bir davranışın suç sayılabilmesi için önceden yasada tanımlanmış olması gerekir; bu, kanunilik ilkesidir.
- İlk öncül önceden tanımlanmış olmayı şart koşuyor.
- İkinci öncül bu şartın sağlanmadığını bildiriyor.
- Bu ilke suçta ve cezada kanuniliktir.
11. sorunun çözümü
Birinci kişinin tedirginliğinin belirli bir nesnesi vardır (sınav): korku. İkincisinde belirli bir nesne yoktur: kaygı.
- Birinci kişinin tedirginliği sınava bağlı: nesnesi belirli.
- İkincisinde belirli bir nesne gösterilemiyor.
- Belirli nesne korkuyu, belirsizlik kaygıyı işaret eder.
12. sorunun çözümü
İki yaklaşım birbirini dışlamaz; anlam hem kişisel tercihlerle hem içinde bulunulan bağlarla kurulur.
- Bireyci yaklaşım kişisel seçimi öne çıkarıyor.
- Toplumsal yaklaşım ortak bağları vurguluyor.
- İkisi birlikte daha bütünlüklü bir tablo verir.
13. sorunun çözümü
Karşıt görüşe göre hazır bir anlam bulunmaz; kişi anlamı kendi eylem ve bağlarıyla kurar.
- Birinci görüş anlamı dışarıdan alıyor.
- İkinci görüş bunun karşıtı olmalı.
- Yani anlamı kişinin kendisi kurar.
14. sorunun çözümü
Anlam kişinin bağları, değerleri ve koşullarıyla kurulduğundan, tek ve herkes için aynı bir anlam savı bu farklılıkları göz ardı eder.
- Sav tek bir anlam öne sürüyor.
- Oysa kişilerin bağ ve koşulları farklıdır.
- Bu farklılıklar göz ardı edilmiş olur.
15. sorunun çözümü
Bağ kurmak, üretmek ve sorumluluk üstlenmek; üçü de kişiyi kendi dışına yönelten etkinliklerdir.
- Bağ kurmak başkasına yöneliktir.
- Üretmek ve sorumluluk da dışa dönüktür.
- Ortak yön, kendi dışına yönelen etkinliktir.
16. sorunun çözümü
Öncül yalnızca dışarıdan verilmiş bir amacın bulunmadığını söyler; değerin kişi ve toplulukça kurulabileceği olasılığını dışlamaz.
- Öncül hazır amacın yokluğunu bildiriyor.
- Sonuç her tür değeri reddediyor.
- Ancak değer kurulabilir; bu olasılık dışlanmamış.
17. sorunun çözümü
Yasa tek tek konulan kuralları; hukuk ise kuralların yanında ilkeleri, yorumu ve uygulamayı kapsayan bütünü ifade eder.
- Yasa yazılı bir kural olarak veriliyor.
- Hukuk daha geniş olmalı.
- İlkeleri ve uygulamayı da kapsar.
18. sorunun çözümü
Hakkaniyet, genel kuralın somut olayda haksız sonuç doğurduğu durumlarda düzeltici bir işlev görür.
- Adalet genel kuralın eşit uygulanmasıdır.
- Ancak genel kural her somut duruma tam uymayabilir.
- Hakkaniyet bu noktada düzeltici işlev görür.
19. sorunun çözümü
İspat yükünü iddia edene bırakan bu ilke, kanıtlanmamış bir isnatla kişinin cezalandırılmasını önler.
- İsnat henüz kanıtlanmamıştır.
- Kanıtlanmadan ceza verilirse haksızlık doğar.
- İlke bu riski en aza indirir.
20. sorunun çözümü
Kartlar geçerlilik-haklılık ayrımını, hakkaniyetin düzeltici işlevini ve güvencelerin denetim rolünü birlikte gösterir.
- Birinci kart geçerlilik ile haklılığı ayırıyor.
- İkinci kart hakkaniyetin düzeltici işlevini ekliyor.
- Üçüncü kart güvencelerin denetim rolünü getiriyor.