11. Sınıf Felsefe 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
İnsanlar aynı konuda farklı sonuçlara ulaşabilir.Kimse mutlak bilgiye tek başına sahip olduğunu kanıtlayamaz.O hâlde farklı görüşlere saygı göstermek gerekir.

Yukarıdaki akıl yürütmenin hoşgörüye getirdiği temellendirme hangisidir?

  1. A Farklılığın yokluğu
  2. B Bütün görüşlerin doğru olması
  3. C Tartışmanın gereksizliği
  4. D Görüşlerin ölçülemezliği
  5. E Bilgideki sınırlılığın karşılıklı saygıyı gerektirmesi
2
KavramısomutlaştırırDüşünce deneyikurarEmpati imkânıverir

Kartlarda edebiyatın felsefeye katkıları verilmiştir. Bu kartların ortak yönü hangisidir?

  1. A Gerekçeyi kaldırmaları
  2. B Argümanın yerine geçmeleri
  3. C Kavramları gereksiz kılmaları
  4. D Tartışmayı bitirmeleri
  5. E Soyut düşünmeyi yaşantı düzeyinde destekleyip zenginleştirmeleri
3
Akıl her soruyu yanıtlayamaz.O hâlde akıl güvenilmez bir yetidir.

Yukarıdaki akıl yürütmeye yöneltilebilecek en uygun eleştiri hangisidir?

  1. A Terimlerin çokluğu
  2. B Öncülün yanlış olması
  3. C Sonucun uzunluğu
  4. D Öncül sayısının azlığı
  5. E Sınırlı olmak ile güvenilmez olmanın aynı şey sayılamayacağı
4

Bir edebî metnin, felsefi bir savın doğruluğunu kanıtlamak için yeterli sayılamamasının nedeni hangisidir?

  1. A Metnin uzun olması
  2. B Kurgusal bir örneğin savı göstermesi ama gerekçelendirmemesi
  3. C Metnin okunmaması
  4. D Yazarın bilinmemesi
  5. E Metnin eski olması
5

Bir oyun üzerine

Bir oyunda kahraman, hangi seçeneği seçerse seçsin bir değeri çiğnemek zorunda kalmaktadır.

Yukarıdaki kurgunun ahlak felsefesi açısından gösterdiği durum hangisidir?

  1. A Ahlaki ikilemlerin her zaman kayıpsız çözülemeyebileceği
  2. B Ahlaki ilkelerin bulunmadığı
  3. C Seçimin kolay olduğu
  4. D Değerlerin çatışmadığı
  5. E Sorumluluğun olmadığı
6
Akıl ve inançfarklıölçütleredayanırİnanma dinîalana özgüdeğildirHoşgörüsınırlılıktandoğar

Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Akıl ve inanç; ölçütleri farklı olsa da birbirini dışlamadan ele alınabilecek iki alandır.
  2. B Akıl ve inanç aynıdır.
  3. C Biri ötekini geçersiz kılar.
  4. D İnanma yalnızca dinî alandadır.
  5. E Hoşgörü gerekçesizdir.
7
ModelBilim-din ilişkisi
ÇatışmaBiri ötekini geçersiz kılar
BağımsızlıkFarklı soruları yanıtlar
Diyalog?

Tabloda ilişki modelleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Biri ötekini yasaklar
  2. B İkisi de gereksizdir
  3. C İkisi aynıdır
  4. D Ortak konularda karşılıklı olarak birbirinden yararlanabilir
  5. E İkisi de ölçülemez
8
Farklılıkkabul edilirOrtak kuralbenimsenirBirlikte yaşamasürdürülür

Şemada birlikte yaşamanın basamakları verilmiştir. Şemaya göre ortak kuralın işlevi hangisidir?

  1. A Farklılıkları yok etmek
  2. B Farklılıkları ortadan kaldırmadan bir arada yaşamayı mümkün kılmak
  3. C Kuralları kaldırmak
  4. D Tartışmayı yasaklamak
  5. E Görüşleri birleştirmek
9
ÖlümÖzgürlükAdaletAnlam

Kartlarda hem felsefenin hem edebiyatın ele aldığı konular verilmiştir. Bu ortaklığın gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A İki alanın aynı olduğu
  2. B İki alanın aynı temel sorunlara farklı yollardan yöneldiği
  3. C Edebiyatın felsefeyi kopyaladığı
  4. D Felsefenin edebiyattan doğduğu
  5. E Konuların ilgisiz olduğu
10
SunumÖrnek
Felsefi metin"Yabancılaşma, kişinin kendi emeğine uzaklaşmasıdır."
RomanKahramanın işine yabancılaşmasının bir gün üzerinden anlatılması

Tabloda aynı kavramın iki sunumu verilmiştir. Romanın sağladığı temel katkı hangisidir?

  1. A Soyut kavramı yaşanmış bir durum içinde görünür kılması
  2. B Kavramı tanımlaması
  3. C Kavramı ölçmesi
  4. D Kavramı yasaklaması
  5. E Kavramı sayısallaştırması
11

Bir roman üzerine

Bir romanda kahraman, doğru bildiği şeyi söylediğinde sevdiklerinin zarar göreceğini bilmektedir.

Yukarıdaki kurgunun etik tartışmalara katkısı hangisidir?

  1. A Ölçüt koyması
  2. B Doğru cevabı vermesi
  3. C Kuralı belirlemesi
  4. D Tartışmayı bitirmesi
  5. E İlkeler çatıştığında kararın ne kadar güç olduğunu somut olarak göstermesi
12
AraçGücüSınırı
KavramAçık ve tartışılabilirYaşantıyı aktarmakta yetersiz
İmgeYaşantıyı duyurur?

Tabloda iki anlatım aracı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm nasıl tamamlanmalıdır?

  1. A Hiçbir sınırı yoktur
  2. B Anlamı çok yönlü olduğu için tartışmayı güçleştirebilir
  3. C Ölçülebilir olması
  4. D Kısa olması
  5. E Kesin olması
13

Bir roman üzerine

Bir romanda kahraman, hayatının anlamını sorgulamakta; olay örgüsü bu sorgulamanın farklı yanıtlarını denemek üzere kurulmaktadır.

Yukarıda anlatılan roman türü hangisidir?

  1. A Tarihî roman
  2. B Polisiye roman
  3. C Felsefi roman
  4. D Macera romanı
  5. E Bilim kurgu
14
MetinOkurdan beklenen
Felsefi metinArgümanı izlemek ve sınamak
Edebî metin?

Tabloda iki metin türünün okurdan beklentisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Buna göre boş bölüme ne gelmelidir?

  1. A Durumu canlandırıp anlamı kendi kurmak
  2. B Ölçüm yapmak
  3. C Formül uygulamak
  4. D Veri toplamak
  5. E Kural ezberlemek
15
AlanAnlatım aracı
FelsefeKavram ve argüman
Edebiyat?

Tabloda iki alanın anlatım aracı karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?

  1. A İmge, kurgu ve anlatı
  2. B Ölçüm ve tartım
  3. C İstatistik
  4. D Deney düzeneği
  5. E Formül
16
Kişiİnancını edinme biçimi
BirinciÇevresinden devraldı, sorgulamadı
İkinciKaynakları inceleyip benimsedi

Tabloda iki kişinin inancını edinme biçimi karşılaştırılmıştır. İkinci kişinin konumunun üstünlüğü hangisidir?

  1. A Daha az okuması
  2. B Daha hızlı karar vermesi
  3. C Konumunun gerekçelerini bilmesi ve itiraz karşısında dayanak gösterebilmesi
  4. D Tartışmadan kaçınması
  5. E Çevresine uyması
17

Bir tutum

Bir öğrenci inancıyla ilgili bir soruyla karşılaşmış; sorudan kaçmak yerine kaynak okuyup farklı görüşleri karşılaştırmıştır.

Yukarıdaki tutumun felsefi açıdan değeri hangisidir?

  1. A Karşılaştırmayı engellemesi
  2. B İnancı ortadan kaldırması
  3. C Soruyu geçersiz kılması
  4. D Kaynakları gereksiz kılması
  5. E İnancı gerekçeleriyle tanıyıp temellendirme imkânı vermesi
18
Yarın güneşindoğacağınainanmakBir arkadaşagüvenmekDinî bir kabulübenimsemek

Kartlarda farklı inanma biçimleri verilmiştir. Bu kartların gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A İnancın gereksizliği
  2. B İnanmanın yalnızca dinî alana özgü olmadığı
  3. C Güvenin ölçülebilirliği
  4. D Bilginin yokluğu
  5. E Kartların ilgisizliği
19
KonularortaktırYöntemlerfarklıdırKatkıkarşılıklıdır

Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Edebiyat ve felsefe; aynı sorulara farklı yollardan yönelen ve birbirini besleyen iki alandır.
  2. B İki alan aynıdır.
  3. C İki alanın ilgisi yoktur.
  4. D Edebiyat felsefenin yerini alır.
  5. E Felsefe edebiyatı gereksiz kılar.
20

Hoşgörünün "bütün görüşler eşit derecede doğrudur" biçiminde anlaşılmasının sorunu hangisidir?

  1. A Yanlış olduğu gösterilebilen görüşleri de doğru saymayı gerektirmesi
  2. B Saygıyı engellemesi
  3. C Tartışmayı başlatması
  4. D Farklılığı azaltması
  5. E Bilgiyi artırması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. E 2. E 3. E 4. B 5. A 6. A 7. D 8. B 9. B 10. A 11. E 12. B 13. C 14. A 15. A 16. C 17. E 18. B 19. A 20. A
1. sorunun çözümü

Argüman, hoşgörüyü "her görüş doğrudur" savına değil; kimsenin mutlak bilgiye sahip olduğunu kanıtlayamamasına dayandırır.

  1. Öncüller bilgideki sınırlılığa işaret ediyor.
  2. Bu sınırlılık herkes için geçerli.
  3. Bu yüzden karşılıklı saygı gerekir.
2. sorunun çözümü

Üç katkı da argümanın yerini almaz; soyut düşünmeyi yaşantı düzeyinde besleyerek zenginleştirir.

  1. Kartlardaki katkılar somutlaştırma ve deneyimle ilgili.
  2. Hiçbiri gerekçelendirmenin yerini almıyor.
  3. Ortak yön, soyut düşünmeyi desteklemeleridir.
3. sorunun çözümü

Bir yetinin alanı sınırlı olabilir; bu, kendi alanı içinde güvenilir olmadığı anlamına gelmez.

  1. Öncül aklın sınırlarından söz ediyor.
  2. Sonuç güvenilmezlik iddia ediyor.
  3. Sınırlılık ile güvenilmezlik aynı şey değildir.
4. sorunun çözümü

Kurgusal örnek savı somutlaştırır ve akla yatkın kılar; ancak gerekçelendirme argüman gerektirdiği için tek başına kanıt sayılmaz.

  1. Edebî metin bir durumu gösteriyor.
  2. Gösterme, savın neden doğru olduğunu söylemez.
  3. Gerekçelendirme için argüman gerekir.
5. sorunun çözümü

Trajik kurgu, bazı durumlarda her seçeneğin bir bedel taşıdığını; ikilemlerin kayıpsız çözülemeyebileceğini gösterir.

  1. Kahramanın önünde birden çok seçenek var.
  2. Her seçenek bir değeri çiğniyor.
  3. Bu, kayıpsız çözümün her zaman bulunmadığını gösterir.
6. sorunun çözümü

Kartlar ölçüt farkını, inanmanın genişliğini ve hoşgörünün gerekçesini birlikte gösterir.

  1. Birinci kart ölçüt farkını veriyor.
  2. İkinci kart inanmanın kapsamını genişletiyor.
  3. Üçüncü kart hoşgörünün gerekçesini ekliyor.
7. sorunun çözümü

Diyalog modeline göre iki alan birbirini geçersiz kılmaz; ortak ilgi alanlarında karşılıklı katkı sağlayabilir.

  1. Çatışma modeli karşılıklı dışlama öngörüyor.
  2. Bağımsızlık modeli tam ayrılık öngörüyor.
  3. Diyalog ise ikisinin ortasında, karşılıklı katkıyı öngörür.
8. sorunun çözümü

Ortak kural, farklılıkların yok edilmesini değil; onların bir arada var olabileceği bir çerçeve kurulmasını sağlar.

  1. Şemada önce farklılık kabul ediliyor.
  2. Sonra ortak kural benimseniyor.
  3. Kural, farklılığı korurken birlikte yaşamayı sağlar.
9. sorunun çözümü

Konular ortak olsa da yöntemler farklıdır; edebiyat somut bir durumda gösterir, felsefe kavramla çözümler.

  1. Kartlardaki konular her iki alanda da işleniyor.
  2. Ancak ele alış biçimleri farklı.
  3. Yani aynı sorunlara farklı yollardan yöneliyorlar.
10. sorunun çözümü

Roman kavramı tanımlamaz; onu bir yaşantı içinde göstererek okurun sezgisel olarak kavramasını sağlar.

  1. Felsefi metin kavramı tanımlıyor.
  2. Roman ise onu bir gün üzerinden gösteriyor.
  3. Bu, soyutu somut bir durumda görünür kılar.
11. sorunun çözümü

Roman bir çözüm dayatmaz; ilkeler çatıştığında kararın ağırlığını okura yaşatarak etik tartışmayı derinleştirir.

  1. Kahraman iki ilke arasında sıkışmış.
  2. Roman bir çözüm dayatmıyor.
  3. Kararın ağırlığını okura duyuruyor.
12. sorunun çözümü

İmge birden çok okumaya açıktır; bu güç, aynı zamanda ortak bir tartışma zemini kurmayı güçleştirir.

  1. Kavramın gücü açıklık, sınırı yaşantıyı aktaramamak.
  2. İmgenin gücü yaşantıyı duyurmak.
  3. Sınırı ise anlamının çok yönlü olmasıdır.
13. sorunun çözümü

Olay örgüsü felsefi bir sorunun tartışılması üzerine kurulan romanlara felsefi roman denir.

  1. Romanda merkezde bir sorgulama var.
  2. Olay örgüsü bu sorgulamaya göre kuruluyor.
  3. Bu yapı felsefi romanı tanımlar.
14. sorunun çözümü

Edebî metin okurdan durumu zihninde canlandırmasını ve anlamı kendi kurmasını bekler.

  1. Felsefi metin argüman izlemeyi bekliyor.
  2. Edebî metin argüman sunmaz.
  3. Okurdan durumu canlandırıp anlam kurmasını bekler.
15. sorunun çözümü

Felsefe kavram ve argümanla; edebiyat ise imge, kurgu ve anlatı yoluyla ilerler.

  1. Felsefe kavramla çalışıyor.
  2. Edebiyatın aracı farklı olmalı.
  3. Bu araç imge, kurgu ve anlatıdır.
16. sorunun çözümü

Gerekçesini bilen kişi, bir itirazla karşılaştığında dayanak gösterebilir; devralınmış konum bu imkândan yoksundur.

  1. Birinci kişi gerekçesini bilmiyor.
  2. İkinci kişi kaynakları incelemiş.
  3. İtiraz karşısında yalnızca ikinci kişi dayanak gösterebilir.
17. sorunun çözümü

Sorudan kaçmak yerine kaynaklara ve farklı görüşlere yönelmek, kişinin kendi konumunu gerekçeleriyle tanımasını sağlar.

  1. Öğrenci soruyu bastırmıyor.
  2. Farklı görüşleri karşılaştırıyor.
  3. Bu, kendi konumunu gerekçeleriyle tanımasını sağlar.
18. sorunun çözümü

Günlük hayat, kanıtla tam olarak temellendirilmemiş pek çok kabule dayanır; inanma dinî alanla sınırlı değildir.

  1. Kartlardan biri doğa olayıyla, biri kişiler arası güvenle ilgili.
  2. Yalnızca biri dinî alana ait.
  3. Demek ki inanma daha geniş bir alanı kapsar.
19. sorunun çözümü

Kartlar konu ortaklığını, yöntem farkını ve karşılıklı katkıyı birlikte gösterir.

  1. Birinci kart konu ortaklığını veriyor.
  2. İkinci kart yöntem farkını ekliyor.
  3. Üçüncü kart karşılıklı katkıyı getiriyor.
20. sorunun çözümü

Hoşgörü, kişiye saygıyı gerektirir; her savın doğru sayılmasını değil. Aksi hâlde açıkça yanlışlanmış savlar da doğru kabul edilirdi.

  1. Hoşgörü kişiye ve görüş belirtme hakkına yöneliktir.
  2. Savların doğruluğu ayrı bir sorundur.
  3. İkisi karıştırılırsa yanlışlanmış savlar da doğru sayılır.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.