11. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1

Su, amonyakla tepkimesinde proton verirken hidroklorik asitle tepkimesinde proton alabilmektedir. Bu davranışı gösteren maddelere ne ad verilir?

  1. A Tampon
  2. B Amfoter (amfiprotik)
  3. C İndikatör
  4. D Kuvvetli elektrolit
  5. E Doymuş çözelti
2
AsitKa
HF6,8×10⁻⁴
CH₃COOH1,8×10⁻⁵
HCN6,2×10⁻¹⁰

Tabloda üç zayıf asidin iyonlaşma sabitleri verilmiştir. Eşit derişimde hazırlandıklarında hangisinin pH’ı en düşük olur?

  1. A HF
  2. B CH₃COOH
  3. C HCN
  4. D Üçü de eşit
  5. E Ka’dan karar verilemez
3
Kw = [H⁺] × [OH⁻] = 1×10⁻¹⁴ (25 °C)

Bir çözeltide hidroksit iyonu derişimi 2×10⁻⁵ M ölçülmüştür. Buna göre hidrojen iyonu derişimi kaç molardır?

  1. A 2×10⁻⁹
  2. B 5×10⁻¹⁰
  3. C 5×10⁻⁹
  4. D 2×10⁻¹⁰
  5. E 1×10⁻⁹
4
NH₃ + H₂O ⇌ NH₄⁺ + OH⁻

Yukarıdaki denge tepkimesinde Brønsted-Lowry tanımına göre su hangi görevi üstlenmiştir?

  1. A Asittir; proton vermiştir.
  2. B Bazdır; proton almıştır.
  3. C Nötrdür; tepkimeye katılmamıştır.
  4. D Yükseltgendir; elektron almıştır.
  5. E İndirgendir; elektron vermiştir.
5
[H⁺] = 1×10⁻³ M

Derişimi yukarıda verilen çözeltinin pH değeri kaçtır?

  1. A 1
  2. B 3
  3. C 7
  4. D 11
  5. E 13
6
0,1 M HCl · 0,2 M NaOH

Yukarıdaki çözeltilerden 200 mL asidi tam nötrleştirmek için kaç mL baz gerekir?

  1. A 50
  2. B 80
  3. C 100
  4. D 200
  5. E 400
7

Sanayi bölgelerinde havaya salınan kükürt ve azot oksitleri yağmur suyuyla birleşerek yağmurun pH’ını 5,6’nın altına düşürüyor. Bu durumun mermer yapılar üzerindeki etkisi ve nedeni hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A Etkilemez; mermer asitle tepkimeye girmez.
  2. B Mermer aşınır; kalsiyum karbonat asitle tepkimeye girer.
  3. C Mermer sertleşir; asit yüzeyi kaplar.
  4. D Mermer bazikleşir; asit nötrlenir.
  5. E Yalnız rengi değişir; kimyasal değişim olmaz.
8
0,01 M NaOH

Yukarıdaki çözeltinin 25 °C’deki pH değeri kaçtır?

  1. A 2
  2. B 10
  3. C 12
  4. D 4
  5. E 14
9

Bir laboratuvarda kuvvetli asit kuvvetli bazla titre edilirken çözeltiye birkaç damla fenolftalein damlatılıyor ve dönüm noktasında renk pembeye dönüyor. İndikatörün buradaki görevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Çözeltinin pH’ını yükseltmek
  2. B Tepkimeyi hızlandırmak
  3. C Asidi bazla tepkimeye sokmak
  4. D Çözeltiyi tamponlamak
  5. E Dönüm noktasını renk değişimiyle görünür kılmak
10
AsitDerişimÖlçülen pH
HCl0,1 M1,0
CH₃COOH0,1 M2,9

Tabloda aynı derişimdeki iki asidin pH değerleri verilmiştir. Bu fark aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

  1. A HCl daha seyreltiktir.
  2. B CH₃COOH suda kısmen iyonlaşır.
  3. C CH₃COOH bir bazdır.
  4. D İki asit de tam iyonlaşmıştır.
  5. E Sıcaklık farkı vardır.
11
CH₃COONa (sulu çözelti)

Yukarıdaki tuzun sudaki çözeltisinin pH’ı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A pH < 7’dir; asidik davranır.
  2. B pH = 7’dir; her tuz nötrdür.
  3. C pH ölçülemez.
  4. D pH > 7’dir; asetat iyonu su ile tepkimeye girer.
  5. E pH sıcaklıktan bağımsız olarak 14’tür.
12
02468101214asidiknötrbazikA çözeltisiB çözeltisi

Cetvelde pH değerleri işaretlenen iki çözelti karşılaştırıldığında A’nın hidrojen iyonu derişimi B’ninkinin kaç katıdır?

  1. A 3
  2. B 30
  3. C 100
  4. D 300
  5. E 1000
13
pH = 2 olan HCl · 100 kat seyreltme

Yukarıdaki işlem uygulandığında çözeltinin yeni pH değeri kaç olur?

  1. A 4
  2. B 1
  3. C 3
  4. D 6
  5. E 7
14
25 °C × pOH = 4

Yukarıdaki koşulda hazırlanan çözeltinin hidrojen iyonu derişimi kaç molardır?

  1. A 1×10⁻⁴
  2. B 1×10⁻⁷
  3. C 1×10⁻¹⁴
  4. D 1×10⁻¹⁰
  5. E 1×10⁻³
15
02468101214asidiknötrbazikLimon suyuSütSaf suDeniz suyuAmonyak

Cetvelde bazı maddelerin pH değerleri işaretlenmiştir. Bu maddelerden hangisi en bazik olanıdır?

  1. A Limon suyu
  2. B Süt
  3. C Amonyak
  4. D Saf su
  5. E Deniz suyu
16

Mide ekşimesi yaşayan bir kişi içeriğinde magnezyum hidroksit bulunan bir ilaç kullanıyor ve şikâyeti azalıyor. İlacın mide içeriğine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Mide asidini yoğunlaştırır.
  2. B Midedeki suyu uzaklaştırır.
  3. C Mide pH’ını düşürür.
  4. D Mide asidini buharlaştırır.
  5. E Mide asidini kısmen nötrleştirir, pH’ı yükseltir.
17

İnsan kanının pH’ı ağır egzersizde bile 7,35–7,45 aralığında kalır. Kandaki karbonik asit ve bikarbonat çiftinin bu dengedeki rolü hangisidir?

  1. A Oluşan asidi ve bazı bağlayarak pH değişimini sınırlar.
  2. B Kandaki suyu artırarak seyreltme yapar.
  3. C pH’ı sürekli yükseltir.
  4. D Solunumu tamamen durdurur.
  5. E Kan hücrelerini parçalar.
18

Bir öğrenci hazırladığı çözeltiye az miktarda kuvvetli asit ekliyor ve pH’ın neredeyse hiç değişmediğini ölçüyor. Aynı miktarda asidi saf suya eklediğinde ise pH belirgin biçimde düşüyor. Öğrencinin hazırladığı çözelti için ne söylenebilir?

  1. A Kuvvetli asit çözeltisidir.
  2. B Kuvvetli baz çözeltisidir.
  3. C Doymuş tuz çözeltisidir.
  4. D Saf sudan daha seyreltiktir.
  5. E Tampon çözeltidir.
19
1234524681012140Baz (mL×10)pH

Grafikte bir titrasyon eğrisi verilmiştir. Eğrinin dik biçimde yükseldiği bölge neyi gösterir?

  1. A Titrasyonun başlangıcını
  2. B Çözeltinin doygunluğa ulaşmasını
  3. C Sıcaklığın yükselmesini
  4. D Eşdeğerlik (dönüm) noktasını
  5. E Baz eklenmesinin durduğunu
20
0,1 M zayıf asit × [H⁺] = 1,3×10⁻³ M

Verilen çözeltide asidin iyonlaşma yüzdesi yaklaşık kaçtır?

  1. A %0,13
  2. B %0,65
  3. C %1,3
  4. D %13
  5. E %2,6
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. B 2. A 3. C 4. A 5. B 6. C 7. B 8. C 9. E 10. B 11. D 12. E 13. A 14. D 15. C 16. E 17. A 18. E 19. D 20. C
1. sorunun çözümü

Hem proton verip hem alabilen maddelere amfoter denir.

  1. NH₃ ile tepkimede su H⁺ verir → asit gibi
  2. HCl ile tepkimede su H⁺ alır → baz gibi
  3. Ortama göre iki türlü davranıyor.
  4. Bu davranış amfoterliktir.
2. sorunun çözümü

Ka büyüdükçe asit daha çok iyonlaşır, [H⁺] artar, pH düşer.

  1. HF için Ka = 6,8×10⁻⁴ (en büyük)
  2. Büyük Ka → daha fazla iyonlaşma
  3. Daha fazla H⁺ → daha düşük pH
  4. En düşük pH HF çözeltisinde olur.
3. sorunun çözümü

İki derişimin çarpımı sabittir; biri bilinirse diğeri bulunur.

  1. [H⁺] = Kw / [OH⁻]
  2. = (1×10⁻¹⁴) / (2×10⁻⁵)
  3. = 0,5×10⁻⁹
  4. = 5×10⁻¹⁰ M
4. sorunun çözümü

Brønsted-Lowry tanımında proton veren asit, proton alan bazdır.

  1. H₂O molekülünden bir H⁺ ayrılmış.
  2. Geriye OH⁻ kalmış.
  3. Proton veren tanecik asittir.
  4. Burada su asit, amonyak bazdır.
5. sorunun çözümü

pH, hidrojen iyonu derişiminin eksi logaritmasıdır.

  1. pH = −log[H⁺]
  2. pH = −log(1×10⁻³)
  3. = −(−3)
  4. pH = 3
6. sorunun çözümü

Tam nötrleşmede asidin mol sayısı bazın mol sayısına eşittir.

  1. Asit molü = 0,1 × 0,200 = 0,02 mol
  2. Baz molü de 0,02 mol olmalı.
  3. V = n / M = 0,02 / 0,2
  4. V = 0,1 L = 100 mL
7. sorunun çözümü

Mermerdeki CaCO₃ asitle tepkimeye girip çözünür; yapı aşınır.

  1. Asit yağmurunun pH’ı 5,6’nın altındadır.
  2. Mermerin bileşimi kalsiyum karbonattır.
  3. CaCO₃ + asit → tuz + su + CO₂
  4. Karbonat çözündüğü için yüzey aşınır.
8. sorunun çözümü

NaOH kuvvetli bazdır; derişimi kadar OH⁻ verir.

  1. [OH⁻] = 0,01 = 1×10⁻² M
  2. pOH = −log(1×10⁻²) = 2
  3. pH = 14 − pOH
  4. pH = 12
9. sorunun çözümü

İndikatör belirli bir pH aralığında renk değiştirerek bitiş noktasını gösterir.

  1. İndikatör çok az miktarda eklenir, tepkimeye katılmaz.
  2. Belirli bir pH aralığında rengi değişir.
  3. Fenolftalein bazik ortamda pembeleşir.
  4. Böylece dönüm noktası gözle görülür.
10. sorunun çözümü

Zayıf asit suda kısmen iyonlaşır; aynı derişimde daha az H⁺ verir.

  1. Derişimler eşit (0,1 M).
  2. HCl kuvvetli asittir, tamamen iyonlaşır → pH 1
  3. CH₃COOH zayıf asittir, kısmen iyonlaşır → daha az H⁺
  4. Daha az H⁺ daha yüksek pH demektir (2,9).
11. sorunun çözümü

Zayıf asit + kuvvetli baz tuzunun çözeltisi baziktir.

  1. CH₃COONa, zayıf asit (asetik asit) ile kuvvetli bazın (NaOH) tuzudur.
  2. Çözeltide asetat iyonu su ile tepkimeye girer.
  3. CH₃COO⁻ + H₂O ⇌ CH₃COOH + OH⁻
  4. OH⁻ oluştuğu için pH 7’den büyüktür.
12. sorunun çözümü

pH bir birim değişince [H⁺] on kat değişir.

  1. A için [H⁺] = 10⁻³ M
  2. B için [H⁺] = 10⁻⁶ M
  3. Oran = 10⁻³ / 10⁻⁶ = 10³
  4. = 1000 kat
13. sorunun çözümü

On kat seyreltme kuvvetli asitte pH’ı bir birim artırır.

  1. Başlangıçta [H⁺] = 1×10⁻² M
  2. 100 kat seyreltilince [H⁺] = 1×10⁻⁴ M
  3. pH = −log(1×10⁻⁴)
  4. pH = 4
14. sorunun çözümü

25 °C’de pH + pOH = 14 bağıntısı kullanılır.

  1. pH + pOH = 14
  2. pH = 14 − 4 = 10
  3. [H⁺] = 10⁻ᵖᴴ
  4. [H⁺] = 1×10⁻¹⁰ M
15. sorunun çözümü

pH 7’den büyükse bazik; sayı büyüdükçe bazlık artar.

  1. Cetvelde 7’nin sağı bazik bölgedir.
  2. Deniz suyu 8,1 × amonyak 11,5
  3. En büyük pH amonyakta.
  4. En bazik madde amonyaktır.
16. sorunun çözümü

Baz özellikli antasitler mide asidini nötrleştirir.

  1. Mide asidi hidroklorik asittir.
  2. Mg(OH)₂ bir bazdır.
  3. Asit + baz → tuz + su (nötrleşme)
  4. H⁺ azaldığı için pH yükselir ve yanma hissi azalır.
17. sorunun çözümü

Karbonik asit / bikarbonat çifti kanın doğal tampon sistemidir.

  1. Egzersizde kana asit (laktik asit, CO₂) karışır.
  2. Bikarbonat iyonu fazla H⁺’yi bağlar.
  3. Ortam bazikleşirse karbonik asit H⁺ verir.
  4. Çift yönlü bu denge pH’ı dar aralıkta tutar.
18. sorunun çözümü

Tampon çözeltiler az miktarda asit/baz eklenmesine karşı pH’ı korur.

  1. Saf suda pH hızla değişiyor.
  2. Öğrencinin çözeltisinde pH neredeyse sabit kalıyor.
  3. Eklenen H⁺ iyonlarını bağlayan bir bileşen olmalı.
  4. Zayıf asit + tuzu (ya da zayıf baz + tuzu) karışımına tampon denir.
19. sorunun çözümü

Eşdeğerlik noktasında az bir baz eklemesi pH’ı büyük ölçüde değiştirir.

  1. Başlangıçta pH yavaş yükseliyor.
  2. Belirli bir noktada birkaç damla bazla pH 2,4’ten 11,6’ya sıçrıyor.
  3. Bu sıçrama asidin tamamının tükendiği andır.
  4. Bu noktaya eşdeğerlik (dönüm) noktası denir.
20. sorunun çözümü

İyonlaşma yüzdesi, iyonlaşan derişimin başlangıç derişimine oranıdır.

  1. İyonlaşan derişim = [H⁺] = 1,3×10⁻³ M
  2. Başlangıç derişimi = 0,1 M
  3. Oran = 1,3×10⁻³ / 0,1 = 1,3×10⁻²
  4. Yüzde olarak %1,3
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.