11. Sınıf Kimya 2. Dönem 2. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
| Üretim yolu | Kullanılan çözücü | Çevresel yük |
|---|---|---|
| A | Zararlı organik çözücü | Yüksek |
| B | Su | ? |
Tabloda iki üretim yolu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Aynı
- B Yüksek
- C Düşük
- D Sonsuz
- E Ölçülemez
| Madde | Standart oluşum entalpisi |
|---|---|
| O₂ gazı (element, kararlı hâl) | ? |
| H₂O sıvısı | −286 kJ/mol |
Tabloda standart oluşum entalpileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer hangisidir?
- A 1 kJ/mol
- B 286 kJ/mol
- C −286 kJ/mol
- D 0 kJ/mol
- E Ölçülemez
Cetvelde pH değerleri işaretlenen iki çözelti karşılaştırıldığında A’nın hidrojen iyonu derişimi B’ninkinin kaç katıdır?
- A 3
- B 30
- C 100
- D 300
- E 1000
Yukarıdaki işlem uygulandığında çözeltinin yeni pH değeri kaç olur?
- A 4
- B 1
- C 3
- D 6
- E 7
Bir bilgi
Nanoparçacıkların çok küçük olması, hücre zarlarından geçebilmelerine yol açabilmektedir.
Yukarıdaki bilginin işaret ettiği durum sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Bilgi yanlıştır.
- B Nanoparçacıkların hiçbir riski yoktur.
- C Nanoparçacıklar kullanılmamalıdır.
- D Nanoparçacıklar hücreye giremez.
- E Nanoteknoloji yararları yanında güvenlik değerlendirmesi de gerektirir.
Bir tanım
Boyutu beş milimetreden küçük plastik parçacıklara verilen addır.
Yukarıda tanımı verilen kavram sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Biyopolimer
- B Mikroplastik
- C Nanoparçacık
- D Katalizör
- E Elektrolit
| Alan | Nanoteknoloji uygulaması |
|---|---|
| Tekstil | Leke tutmayan kumaş yüzeyleri |
| Enerji | ? |
Tabloda nanoteknoloji uygulamaları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Cam üretimi
- B Leke tutmayan kumaş
- C Nanoparçacıklı güneş pilleri
- D Kâğıt üretimi
- E Tuz üretimi
Bir laboratuvarda kuvvetli asit kuvvetli bazla titre edilirken çözeltiye birkaç damla fenolftalein damlatılıyor ve dönüm noktasında renk pembeye dönüyor. İndikatörün buradaki görevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A Çözeltinin pH’ını yükseltmek
- B Tepkimeyi hızlandırmak
- C Asidi bazla tepkimeye sokmak
- D Çözeltiyi tamponlamak
- E Dönüm noktasını renk değişimiyle görünür kılmak
| Asit | Derişim | Ölçülen pH |
|---|---|---|
| HCl | 0,1 M | 1,0 |
| CH₃COOH | 0,1 M | 2,9 |
Tabloda aynı derişimdeki iki asidin pH değerleri verilmiştir. Bu fark aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- A HCl daha seyreltiktir.
- B CH₃COOH suda kısmen iyonlaşır.
- C CH₃COOH bir bazdır.
- D İki asit de tam iyonlaşmıştır.
- E Sıcaklık farkı vardır.
Yukarıda hidrojenin yanması verilmiştir. Bu yakıtın çevresel üstünlüğü sorulmaktadır. Buna göre yanıt hangi seçenektedir?
- A Karbondioksit oluşur.
- B Yanma ürünü yalnızca sudur; karbondioksit oluşmaz.
- C Kükürt dioksit oluşur.
- D Kurum oluşur.
- E Üstünlüğü yoktur.
Yukarıdaki tuzun sudaki çözeltisinin pH’ı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A pH < 7’dir; asidik davranır.
- B pH = 7’dir; her tuz nötrdür.
- C pH ölçülemez.
- D pH > 7’dir; asetat iyonu su ile tepkimeye girer.
- E pH sıcaklıktan bağımsız olarak 14’tür.
| Değişken | Tepkime hızı |
|---|---|
| Derişim artarsa | Artar |
| Derişim azalırsa | ? |
Tabloda derişimin tepkime hızına etkisi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Sonsuz olur
- B Artar
- C Değişmez
- D Azalır
- E Belirsizdir
Bir deney
Bir tepkimeye katalizör eklendiğinde tepkime çok daha kısa sürede tamamlanmış, açığa çıkan toplam ısı ise değişmemiştir.
Yukarıdaki deneyin gösterdiği sonuç sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?
- A Katalizör ısıyı artırır.
- B Katalizör enerji üretir.
- C Katalizör hızı artırır ama tepkimenin enerjisini değiştirmez.
- D Katalizör tepkimeyi durdurur.
- E Katalizör harcanır.
Yukarıdaki koşulda hazırlanan çözeltinin hidrojen iyonu derişimi kaç molardır?
- A 1×10⁻⁴
- B 1×10⁻⁷
- C 1×10⁻¹⁴
- D 1×10⁻¹⁰
- E 1×10⁻³
| Kavram | Tanım |
|---|---|
| Aktivasyon enerjisi | Tepkimenin başlaması için gereken en küçük enerji |
| Tepkime entalpisi | ? |
Tabloda iki enerji kavramı tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan tanım hangisidir?
- A Bir bağın kopması için gereken enerji
- B Tepkimenin başlaması için gereken enerji
- C Ürünler ile girenlerin enerjileri arasındaki fark
- D Taneciklerin ortalama hızı
- E Çözünme ısısı
Cetvelde bazı maddelerin pH değerleri işaretlenmiştir. Bu maddelerden hangisi en bazik olanıdır?
- A Limon suyu
- B Süt
- C Amonyak
- D Saf su
- E Deniz suyu
Bir kuram
Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle çarpışması gerekir.
Yukarıda tanımı verilen kuram sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Le Chatelier ilkesi
- B Çarpışma teorisi
- C Hund kuralı
- D Aufbau ilkesi
- E Avogadro yasası
| Katalizörün etkisi | Durum |
|---|---|
| Aktivasyon enerjisi | Düşer |
| Tepkime entalpisi | ? |
Tabloda katalizörün etkileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Düşer
- B Değişmez
- C Artar
- D Sıfırlanır
- E İşaret değiştirir
| Basamak | Enerji |
|---|---|
| Girenlerin bağlarının kopması | Enerji ister |
| Ürünlerin bağlarının oluşması | ? |
Tabloda bağ enerjisi basamakları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Enerji değişimi olmaz
- B Enerji ister
- C Enerji açığa çıkarır
- D Kütle kaybettirir
- E Ölçülemez
Yukarıda suyun elektrolizi verilmiştir. Bu tepkimenin yeşil hidrojen üretimindeki yeri sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?
- A Yenilenebilir elektrikle yürütülürse karbon salımı olmadan hidrojen üretir.
- B Karbondioksit açığa çıkarır.
- C Fosil yakıt gerektirir.
- D Hidrojen tüketir.
- E Enerji üretmez.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Su gibi zararsız bir çözücü kullanmak çevresel yükü azaltır.
- Zararlı çözücü atık ve risk üretir.
- Su zararsız bir çözücüdür.
- Çevresel yük düşük olur.
2. sorunun çözümü
Elementlerin en kararlı hâllerindeki standart oluşum entalpisi sıfır kabul edilir.
- Oluşum entalpisi elementlerden oluşma enerjisidir.
- Element zaten kendi kararlı hâlindedir.
- Değer sıfır kabul edilir.
3. sorunun çözümü
pH bir birim değişince [H⁺] on kat değişir.
- A için [H⁺] = 10⁻³ M
- B için [H⁺] = 10⁻⁶ M
- Oran = 10⁻³ / 10⁻⁶ = 10³
- = 1000 kat
4. sorunun çözümü
On kat seyreltme kuvvetli asitte pH’ı bir birim artırır.
- Başlangıçta [H⁺] = 1×10⁻² M
- 100 kat seyreltilince [H⁺] = 1×10⁻⁴ M
- pH = −log(1×10⁻⁴)
- pH = 4
5. sorunun çözümü
Nanoboyutun sağladığı üstünlükler, aynı zamanda dikkatli risk değerlendirmesi gerektirir.
- Küçük boyut hücreye girişi kolaylaştırıyor.
- Bu, denetlenmesi gereken bir etkidir.
- Yarar ve risk birlikte değerlendirilmelidir.
6. sorunun çözümü
Beş milimetrenin altındaki plastik parçacıklar mikroplastik olarak adlandırılır.
- Tanım küçük plastik parçacıklardan söz ediyor.
- Boyut sınırı beş milimetredir.
- Kavramın adı mikroplastiktir.
7. sorunun çözümü
Nanoparçacıklı ve boyaya duyarlı güneş pilleri nanoteknolojinin enerji alanındaki uygulamasıdır.
- Tekstil örneği yüzey uygulamasıdır.
- Enerji alanında ışık soğurma önemlidir.
- Nanoparçacıklı güneş pilleri bu amaca hizmet eder.
8. sorunun çözümü
İndikatör belirli bir pH aralığında renk değiştirerek bitiş noktasını gösterir.
- İndikatör çok az miktarda eklenir, tepkimeye katılmaz.
- Belirli bir pH aralığında rengi değişir.
- Fenolftalein bazik ortamda pembeleşir.
- Böylece dönüm noktası gözle görülür.
9. sorunun çözümü
Zayıf asit suda kısmen iyonlaşır; aynı derişimde daha az H⁺ verir.
- Derişimler eşit (0,1 M).
- HCl kuvvetli asittir, tamamen iyonlaşır → pH 1
- CH₃COOH zayıf asittir, kısmen iyonlaşır → daha az H⁺
- Daha az H⁺ daha yüksek pH demektir (2,9).
10. sorunun çözümü
Hidrojen yandığında yalnızca su oluşur; sera gazı salımı yoktur.
- Girenlerde karbon yoktur.
- Ürün yalnızca sudur.
- Karbondioksit oluşmaz.
11. sorunun çözümü
Zayıf asit + kuvvetli baz tuzunun çözeltisi baziktir.
- CH₃COONa, zayıf asit (asetik asit) ile kuvvetli bazın (NaOH) tuzudur.
- Çözeltide asetat iyonu su ile tepkimeye girer.
- CH₃COO⁻ + H₂O ⇌ CH₃COOH + OH⁻
- OH⁻ oluştuğu için pH 7’den büyüktür.
12. sorunun çözümü
Derişim azaldıkça birim hacimdeki tanecik sayısı düşer, çarpışma sayısı ve hız azalır.
- Hız etkin çarpışma sayısına bağlıdır.
- Derişim azalınca tanecik sayısı düşer.
- Çarpışma azalır, hız azalır.
13. sorunun çözümü
Katalizör aktivasyon enerjisini düşürerek hızı artırır; entalpi değişimine dokunmaz.
- Süre kısalmıştır, hız artmıştır.
- Toplam ısı aynı kalmıştır.
- Katalizör yalnızca hızı etkiler.
14. sorunun çözümü
25 °C’de pH + pOH = 14 bağıntısı kullanılır.
- pH + pOH = 14
- pH = 14 − 4 = 10
- [H⁺] = 10⁻ᵖᴴ
- [H⁺] = 1×10⁻¹⁰ M
15. sorunun çözümü
Tepkime entalpisi, ürünlerin toplam entalpisi ile girenlerin toplam entalpisi arasındaki farktır.
- Aktivasyon enerjisi bir eşik değeridir.
- Entalpi değişimi baştan sona olan farktır.
- Tanım ürün-giren farkıdır.
16. sorunun çözümü
pH 7’den büyükse bazik; sayı büyüdükçe bazlık artar.
- Cetvelde 7’nin sağı bazik bölgedir.
- Deniz suyu 8,1 × amonyak 11,5
- En büyük pH amonyakta.
- En bazik madde amonyaktır.
17. sorunun çözümü
Bu açıklama çarpışma teorisine aittir.
- Kuram taneciklerin çarpışmasından söz ediyor.
- Enerji ve yönelim koşulu getiriyor.
- Bu, çarpışma teorisidir.
18. sorunun çözümü
Katalizör yalnızca yolu değiştirir; girenler ve ürünler aynı kaldığı için entalpi değişimi değişmez.
- Katalizör daha düşük enerjili bir yol açar.
- Girenler ve ürünler aynıdır.
- Aradaki enerji farkı değişmez.
19. sorunun çözümü
Bağ kopması enerji gerektirir, bağ oluşumu enerji açığa çıkarır.
- Bağ kopması için enerji verilmelidir.
- Bağ oluşumu bunun tersidir.
- Oluşumda enerji açığa çıkar.
20. sorunun çözümü
Elektroliz tepkimesinde karbon bulunmaz; enerji temiz kaynaktan gelirse salım da olmaz.
- Tepkimede karbon içeren madde yoktur.
- Ürünler hidrojen ve oksijendir.
- Enerji temizse süreç karbonsuzdur.