11. Sınıf Kimya 2. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
İşlemGözlenen renk
Kap buzlu suya konurRenk açılır
Kap sıcak suya konur?

Tabloda renkli bir gaz dengesinde sıcaklık değiştirildiğinde gözlenen renk verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan gözlem hangisidir?

  1. A Renk yine açılır
  2. B Renk hiç değişmez
  3. C Renk kaybolur
  4. D Kap patlar
  5. E Renk koyulaşır
2

Dengedeki bir sisteme, tepkimede yer alan katı maddeden bir miktar daha eklenmektedir. Bu eklemenin dengeye etkisi nedir?

  1. A Denge etkilenmez; katının derişimi miktarla değişmez.
  2. B Denge ileri kayar.
  3. C Denge geri kayar.
  4. D Denge sabiti büyür.
  5. E Tepkime durur.
3

Bir ilke

Dengedeki bir sisteme dışarıdan etki yapıldığında sistem, bu etkiyi azaltacak yönde kayarak yeni bir dengeye ulaşır.

Yukarıda ifadesi verilen ilke, dengenin dış etkilere nasıl yanıt verdiğini açıklar. Bu ilkenin adı nedir?

  1. A Avogadro ilkesi
  2. B Le Chatelier ilkesi
  3. C Hess yasası
  4. D Dalton yasası
  5. E Lenz yasası
4

Dengedeki bir sisteme katalizör eklenmektedir. Bu eklemenin denge üzerindeki etkisi nedir?

  1. A Denge ileri kayar.
  2. B Denge kaymaz; yalnız dengeye ulaşma süresi kısalır.
  3. C Denge geri kayar.
  4. D Denge sabiti büyür.
  5. E Ürün miktarı artar.
5

Isı alan bir tepkimenin dengesinde sıcaklık düşürülmektedir. Sistem hangi yönde kayar?

  1. A İleri yönde
  2. B Hiçbir yönde
  3. C Yön belirlenemez
  4. D Geri yönde, ısı açığa çıkaracak biçimde
  5. E Tepkime durur
6
2SO3(g) ⇌ 2SO2(g) + O2(g)

Yukarıdaki dengede kabın hacmi büyütülmektedir. Sistem hangi yönde kayar?

  1. A İleri yönde, mol sayısı çok olan yöne
  2. B Geri yönde
  3. C Hiçbir yönde
  4. D Yön belirlenemez
  5. E Önce geri sonra ileri
7

Isı veren bir tepkimenin dengesinde sıcaklık yükseltilmektedir. Sistem hangi yönde kayar?

  1. A İleri yönde, daha çok ürün oluşacak biçimde
  2. B Hiçbir yönde kaymaz
  3. C Yön belirlenemez
  4. D Geri yönde, ısıyı tüketecek biçimde
  5. E Tepkime durur
8

Amonyak üretimi ısı veren ve gaz mol sayısını azaltan bir tepkimedir. Verimi artırmak için uygulanması gereken koşullar hangileridir?

  1. A Yüksek sıcaklık ve düşük basınç
  2. B Düşük sıcaklık ve yüksek basınç
  3. C Yüksek sıcaklık ve yüksek basınç
  4. D Düşük sıcaklık ve düşük basınç
  5. E Sıcaklık ve basınç önemsizdir
9

Bir öğrenci katalizör ekleyerek tersinir tepkimenin verimini artırabileceğini düşünmektedir. Bu düşüncenin değerlendirmesi nedir?

  1. A Doğrudur; katalizör ürün miktarını artırır.
  2. B Yanlıştır; katalizör dengeyi kaydırmaz, yalnız süreyi kısaltır.
  3. C Doğrudur; katalizör denge sabitini büyütür.
  4. D Kısmen doğrudur; yalnız gazlarda geçerlidir.
  5. E Belirlenemez.
10
N2(g) + 3H2(g) ⇌ 2NH3(g)

Yukarıdaki gaz dengesinde kabın hacmi küçültülerek basınç artırılmaktadır. Sistem hangi yönde kayar?

  1. A Geri yönde, mol sayısı çok olan yöne
  2. B Hiçbir yönde kaymaz
  3. C Önce ileri sonra geri
  4. D Yön belirlenemez
  5. E İleri yönde, mol sayısı az olan yöne
11
Yapılan değişiklikDenge sabiti değişir mi?
Derişim değiştirmeHayır
Basınç değiştirmeHayır
Sıcaklık değiştirme?

Tabloda çeşitli değişikliklerin denge sabitine etkisi gösterilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluğa gelmesi gereken yanıt hangisidir?

  1. A Hayır, değişmez
  2. B Yalnız gazlarda değişir
  3. C Yalnız katılarda değişir
  4. D Belirlenemez
  5. E Evet, değişir
12

Sanayide tersinir bir tepkimenin verimini artırmak istenmektedir. Bu amaçla uygulanabilecek yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Ürünü sistemde biriktirmek
  2. B Girenleri azaltmak
  3. C Oluşan ürünü sürekli sistemden uzaklaştırmak
  4. D Katalizör miktarını azaltmak
  5. E Kabı açık bırakıp girenleri kaçırmak
13
giren derişimi artışı -> ileri yöne kayma

Dengedeki bir sisteme girenlerden biri dışarıdan eklenmektedir. Sistem hangi yönde kayar?

  1. A Geri yönde, giren üretecek biçimde
  2. B Hiçbir yönde kaymaz
  3. C İleri yönde, eklenen maddeyi tüketecek biçimde
  4. D Önce ileri sonra geri
  5. E Yön belirlenemez
14

Bir öğrenci sıcaklığın dengeye etkisini araştırmak istemektedir. Bu deneyde sabit tutması gereken değişkenler hangileridir?

  1. A Derişimler, basınç ve kabın hacmi
  2. B Yalnız kabın rengi
  3. C Yalnız ölçüm saati
  4. D Yalnız katalizör miktarı
  5. E Yalnız laboratuvarın büyüklüğü
15

Dengedeki bir sistemden ürünlerden biri sürekli olarak dışarı alınmaktadır. Bu işlemin sisteme etkisi nedir?

  1. A Denge geri yöne kayar.
  2. B Denge etkilenmez.
  3. C Tepkime durur.
  4. D Denge ileri yöne kayar ve daha çok ürün oluşur.
  5. E Denge sabiti büyür.
16

Sulu çözeltide kurulmuş bir dengeye saf su eklenerek çözelti seyreltilmektedir. Bu işlemin sisteme etkisi nasıl açıklanır?

  1. A Bütün derişimler azalır ve sistem mol sayısı çok olan yöne kayar.
  2. B Denge hiç etkilenmez.
  3. C Denge sabiti küçülür.
  4. D Tepkime durur.
  5. E Yalnız ürünler etkilenir.
17

Dengeye derişim, basınç ve sıcaklık etki eder; katalizör dengeyi kaydırmaz ve denge sabitini yalnız sıcaklık değiştirir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A Basınç dengeyi kaydırabilir.
  2. B Katalizör dengeye ulaşma süresini kısaltır.
  3. C Sıcaklık denge sabitini değiştirir.
  4. D Derişim değişimi dengeyi kaydırır.
  5. E Katalizör ürün verimini artırır.
18

Sabit hacimli bir kaptaki gaz dengesine, tepkimeye girmeyen bir gaz eklenmektedir. Bu eklemenin dengeye etkisi nedir?

  1. A Denge ileri kayar.
  2. B Denge geri kayar.
  3. C Denge etkilenmez; tepkimeye giren gazların derişimi değişmemiştir.
  4. D Denge sabiti küçülür.
  5. E Tepkime durur.
19
H2(g) + I2(g) ⇌ 2HI(g)

Yukarıdaki dengede kabın hacmi değiştirilmektedir. Bu değişikliğin denge üzerindeki etkisi nedir?

  1. A Denge ileri kayar.
  2. B Denge geri kayar.
  3. C İki taraftaki gaz mol sayısı eşit olduğu için denge kaymaz.
  4. D Denge sabiti değişir.
  5. E Tepkime durur.
20
12342468100zamanürün derişimi

Grafikte dengedeki bir sisteme ikinci saniyede bir müdahale yapılmıştır. Grafiğe göre müdahaleden sonra sistemde ne olmuştur?

  1. A Ürün derişimi hiç değişmemiştir.
  2. B Sistem tümüyle durmuştur.
  3. C Ürün derişimi sürekli artmıştır.
  4. D Sistem sarsılıp yeni bir dengeye ulaşmıştır.
  5. E Sıcaklık sabit kalmıştır.
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. E 2. A 3. B 4. B 5. D 6. A 7. D 8. B 9. B 10. E 11. E 12. C 13. C 14. A 15. D 16. A 17. E 18. C 19. C 20. D
1. sorunun çözümü

Soğutmada renk açılıyorsa ısıtmada ters yönde kayma olur ve renkli tür artar; renk koyulaşır.

  1. Soğutma dengeyi bir yöne kaydırıyor.
  2. Isıtma ters yöne kaydırır.
  3. Renkli tür arttığı için renk koyulaşır.
2. sorunun çözümü

Katının derişimi yoğunluğuna bağlıdır ve miktarı artsa da değişmez; bu yüzden denge ifadesine de girmez, dengeyi de kaydırmaz.

  1. Katının derişimi miktardan bağımsızdır.
  2. Denge ifadesinde katı yer almaz.
  3. Kayma olmaz.
3. sorunun çözümü

Dengenin dış etkiye karşı koyacak yönde kayması Le Chatelier ilkesidir.

  1. İlke dengedeki sistemin tepkisini anlatıyor.
  2. Sistem etkiyi azaltacak yönde kayıyor.
  3. Bu ilkenin adı Le Chatelier’dir.
4. sorunun çözümü

Katalizör ileri ve geri tepkimeyi aynı oranda hızlandırır; dengenin yerini değiştirmez, yalnız oraya daha çabuk varılmasını sağlar.

  1. Katalizör aktifleşme enerjisini düşürür.
  2. Bu düşüş iki yön için de aynıdır.
  3. Denge yeri değişmez, süre kısalır.
5. sorunun çözümü

Endotermik tepkimede ısı giren gibidir. Sıcaklık düşürülünce sistem ısı üretmek için geri yöne kayar.

  1. Endotermikte ısı giren tarafındadır.
  2. Sıcaklık düşürmek gireni azaltmak gibidir.
  3. Sistem geri yöne kayarak ısı üretir.
6. sorunun çözümü

Hacim büyüyünce basınç düşer; sistem basıncı artırmak için gaz mol sayısı çok olan tarafa kayar. Ürün tarafı 3 mol, giren tarafı 2 moldür.

  1. Giren tarafta 2 mol, ürün tarafında 2 + 1 = 3 mol gaz var.
  2. Hacim büyüyünce basınç düşer.
  3. Sistem çok mollü tarafa, yani ileri yöne kayar.
7. sorunun çözümü

Ekzotermik tepkimede ısı bir ürün gibidir. Sıcaklık artırılınca sistem fazla ısıyı tüketmek için geri yöne kayar.

  1. Ekzotermik tepkimede ısı ürün tarafındadır.
  2. Sıcaklık artışı ürün eklemek gibidir.
  3. Sistem geri yöne kayar.
8. sorunun çözümü

Ekzotermik olduğu için düşük sıcaklık, mol sayısı azaldığı için yüksek basınç dengeyi ürün yönüne kaydırır. Pratikte çok düşük sıcaklık hızı öldürdüğü için ılımlı bir sıcaklık seçilir.

  1. Ekzotermikte sıcaklığı düşürmek ileri kaydırır.
  2. Mol sayısı azaldığı için basıncı artırmak ileri kaydırır.
  3. Düşük sıcaklık ve yüksek basınç gerekir.
9. sorunun çözümü

Katalizör iki yönü aynı oranda hızlandırdığı için dengedeki derişimleri değiştirmez; yalnız o dengeye daha çabuk varılmasını sağlar.

  1. Katalizör ileri ve geri tepkimeyi eşit oranda hızlandırır.
  2. Denge yeri değişmez.
  3. Verim değil, süre değişir.
10. sorunun çözümü

Girenler 4 mol, ürünler 2 mol gazdır. Basınç artınca sistem basıncı düşürmek için mol sayısı az olan ürün yönüne kayar.

  1. Giren tarafta 1 + 3 = 4 mol gaz var.
  2. Ürün tarafında 2 mol gaz var.
  3. Sistem az mollü tarafa, yani ileri yöne kayar.
11. sorunun çözümü

Derişim ve basınç değişiminde sistem yeni derişimlerle aynı sabite döner; yalnız sıcaklık sabitin sayısal değerini değiştirir.

  1. Diğer etkenler dengeyi kaydırır ama sabiti değiştirmez.
  2. Sıcaklık ileri ve geri hızları farklı oranda etkiler.
  3. Bu yüzden yalnız sıcaklık sabiti değiştirir.
12. sorunun çözümü

Ürün çekildikçe sistem onu yerine koymak için ileri yöne kayar; böylece girenlerin daha büyük kısmı ürüne dönüşür.

  1. Ürün azalınca sistem ileri yöne kayar.
  2. Bu, daha çok girenin harcanması demektir.
  3. Toplam verim artar.
13. sorunun çözümü

Sistem eklenen maddenin derişimini azaltmaya çalışır; bunun yolu onu tüketen yöne, yani ileri yöne kaymaktır.

  1. Giren derişimi artırılmıştır.
  2. Sistem bu artışı azaltmak ister.
  3. Ürün yönüne kayarak eklenen maddeyi tüketir.
14. sorunun çözümü

Dengeyi kaydırabilecek diğer bütün etkenler sabit tutulmalı; yoksa kaymanın sıcaklıktan mı başka bir etkenden mi geldiği anlaşılmaz.

  1. Sınanan değişken sıcaklıktır.
  2. Dengeyi derişim, basınç ve hacim de etkiler.
  3. Bunlar sabit tutulmalıdır.
15. sorunun çözümü

Ürün azaldıkça sistem onu yerine koymaya çalışır; ileri yöne kayar. Sanayide verim artırmanın yaygın yolu budur.

  1. Ürün derişimi azaltılmıştır.
  2. Sistem eksilen ürünü yerine koymak ister.
  3. İleri yöne kayar.
16. sorunun çözümü

Seyreltme bütün derişimleri düşürür; gaz dengesinde hacim büyütmeye benzer biçimde sistem tanecik sayısı çok olan yöne kayar.

  1. Su eklemek derişimleri düşürür.
  2. Sistem derişimi artırmak ister.
  3. Tanecik sayısı çok olan yöne kayar.
17. sorunun çözümü

Verilen bilgi katalizörün dengeyi kaydırmadığını açıkça söyler; verimi artırdığı yargısı bununla çelişir.

  1. Bilgide katalizörün dengeyi kaydırmadığı yazıyor.
  2. Verim dengedeki ürün miktarıdır.
  3. Kayma olmadan verim değişmez.
18. sorunun çözümü

Toplam basınç artar ama hacim sabit olduğu için tepkimeye giren gazların derişimleri değişmez; dengeyi belirleyen derişimlerdir.

  1. Hacim sabittir.
  2. Tepkimeye giren gazların mol sayısı değişmemiştir.
  3. Derişimler aynı kaldığı için denge kaymaz.
19. sorunun çözümü

Basınç etkisi ancak iki taraftaki gaz mol sayıları farklıysa görülür. Burada 2 mol karşısında 2 mol vardır; kayma olmaz.

  1. Giren tarafta 1 + 1 = 2 mol gaz var.
  2. Ürün tarafında 2 mol gaz var.
  3. Mol sayıları eşit, basıncın etkisi yok.
20. sorunun çözümü

Derişim önce sabit, sonra ani olarak değişip yeniden sabitleniyor; bu, müdahale sonrası yeni bir dengeye ulaşıldığını gösterir.

  1. İlk bölümde derişim sabit: denge var.
  2. Müdahaleyle ani değişim oluyor.
  3. Sonra yeniden sabitleniyor: yeni denge.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.