11. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Kavram | Tanım |
|---|---|
| Aktivasyon enerjisi | Tepkimenin başlaması için gereken en küçük enerji |
| Tepkime entalpisi | ? |
Tabloda iki enerji kavramı tanımlanmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan tanım hangisidir?
- A Bir bağın kopması için gereken enerji
- B Tepkimenin başlaması için gereken enerji
- C Ürünler ile girenlerin enerjileri arasındaki fark
- D Taneciklerin ortalama hızı
- E Çözünme ısısı
Bir deney
Bir tepkimeye katalizör eklendiğinde tepkime çok daha kısa sürede tamamlanmış, açığa çıkan toplam ısı ise değişmemiştir.
Yukarıdaki deneyin gösterdiği sonuç sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek uygundur?
- A Katalizör ısıyı artırır.
- B Katalizör enerji üretir.
- C Katalizör hızı artırır ama tepkimenin enerjisini değiştirmez.
- D Katalizör tepkimeyi durdurur.
- E Katalizör harcanır.
| Değişken | Tepkime hızı |
|---|---|
| Derişim artarsa | Artar |
| Derişim azalırsa | ? |
Tabloda derişimin tepkime hızına etkisi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Sonsuz olur
- B Artar
- C Değişmez
- D Azalır
- E Belirsizdir
| Madde | Standart oluşum entalpisi |
|---|---|
| O₂ gazı (element, kararlı hâl) | ? |
| H₂O sıvısı | −286 kJ/mol |
Tabloda standart oluşum entalpileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan değer hangisidir?
- A 1 kJ/mol
- B 286 kJ/mol
- C −286 kJ/mol
- D 0 kJ/mol
- E Ölçülemez
Bir tanım
Bir bileşiğin standart koşullarda elementlerinden bir mol olarak oluşması sırasındaki entalpi değişimidir.
Yukarıda tanımı verilen büyüklük sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Bağ enerjisi
- B Aktivasyon enerjisi
- C Standart oluşum entalpisi
- D Hız sabiti
- E Tepkime derecesi
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Bir tepkimenin hızı ile enerjisi ayrı büyüklüklerdir; biri yola, diğeri baştan sona olan farka bağlıdır.
- B Hız ile enerji aynı şeydir.
- C Katalizör entalpiyi değiştirir.
- D Çarpışma hızı etkilemez.
- E Kartlar birbirinden bağımsızdır.
| Basamak | Enerji |
|---|---|
| Girenlerin bağlarının kopması | Enerji ister |
| Ürünlerin bağlarının oluşması | ? |
Tabloda bağ enerjisi basamakları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Enerji değişimi olmaz
- B Enerji ister
- C Enerji açığa çıkarır
- D Kütle kaybettirir
- E Ölçülemez
| Katalizörün etkisi | Durum |
|---|---|
| Aktivasyon enerjisi | Düşer |
| Tepkime entalpisi | ? |
Tabloda katalizörün etkileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Düşer
- B Değişmez
- C Artar
- D Sıfırlanır
- E İşaret değiştirir
Bir kuram
Bir tepkimenin gerçekleşmesi için taneciklerin yeterli enerjiyle ve uygun yönelimle çarpışması gerekir.
Yukarıda tanımı verilen kuram sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Le Chatelier ilkesi
- B Çarpışma teorisi
- C Hund kuralı
- D Aufbau ilkesi
- E Avogadro yasası
Yukarıda bir tepkimenin verileri bulunmaktadır. Ortalama tepkime hızı sorulmaktadır. Buna göre bu değer kaç mol/(L × s)'dir?
- A 2
- B 1,8
- C 5
- D 0,2
- E 0,6
Grafikte bir tepkimenin hızının sıcaklıkla değişimi verilmiştir. Bu değişimin nedeni sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru açıklama hangisidir?
- A Yorum yapılamaz.
- B Sıcaklık aktivasyon enerjisini yok eder.
- C Sıcaklık tanecik sayısını artırır.
- D Sıcaklık hızı etkilemez.
- E Sıcaklık arttıkça aktivasyon enerjisini aşan tanecik oranı büyür.
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Ürünlerin toplam entalpisi | 180 kJ |
| Girenlerin toplam entalpisi | 250 kJ |
Tabloda bir tepkimenin entalpi verileri bulunmaktadır. Tepkime entalpisi sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer kaç kJ'dür?
- A −70
- B 70
- C 430
- D −430
- E 0
Yukarıda bir tepkime verilmiştir. Bu tepkimenin enerji bakımından türü sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Tersinir
- B Endotermik
- C Nötr
- D Ekzotermik
- E Katalitik
Kartlarda üç işlem numaralandırılmıştır. Gaz fazındaki bir tepkimenin hızını azaltan işlem sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A III
- B I
- C II
- D Üçü de artırır
- E Belirlenemez
| Basamak | Hız |
|---|---|
| 1. basamak | Yavaş |
| 2. basamak | Hızlı |
Tabloda iki basamaklı bir tepkimenin basamak hızları verilmiştir. Toplam tepkime hızını belirleyen basamak sorulmaktadır. Tabloya göre doğru yanıt hangisidir?
- A Birinci basamak; en yavaş basamak hızı belirler.
- B İkinci basamak
- C İki basamağın ortalaması
- D En hızlı basamak
- E Belirlenemez
| Gaz tepkimesi | Hacim küçültülürse |
|---|---|
| Derişim | Artar |
| Tepkime hızı | ? |
Tabloda gaz fazındaki bir tepkimede hacim değişiminin etkisi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Azalır
- B Artar
- C Değişmez
- D Sıfırlanır
- E Belirsizdir
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, ekzotermik tepkimelerin her zaman hızlı gerçekleştiğini söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Hata yoktur.
- B Ekzotermik tepkimeler hızlıdır.
- C Endotermik tepkimeler olmaz.
- D Aktivasyon enerjisi hızı etkilemez.
- E Hız aktivasyon enerjisine bağlıdır; entalpi işareti hızı belirlemez.
| Tepkime türü | Entalpi değişimi |
|---|---|
| Ekzotermik | Negatif |
| Endotermik | ? |
Tabloda tepkime türlerinin entalpi işaretleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Ölçülemez
- B Negatif
- C Sıfır
- D Belirsiz
- E Pozitif
Grafikte bir tepkimede girenin derişimi zamana göre izlenmiştir. Tepkime hızının zamanla değişimi sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A Yorum yapılamaz.
- B Hız artar.
- C Hız sabittir.
- D Hız sonsuza gider.
- E Giren tükendikçe hız azalır.
| Tepkime | Entalpi değişimi | Kap sıcaklığı |
|---|---|---|
| A | −120 kJ | Artar |
| B | +90 kJ | ? |
Tabloda iki tepkimenin ısı etkisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Artar
- B Azalır
- C Değişmez
- D Sıfırlanır
- E Ölçülemez
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Tepkime entalpisi, ürünlerin toplam entalpisi ile girenlerin toplam entalpisi arasındaki farktır.
- Aktivasyon enerjisi bir eşik değeridir.
- Entalpi değişimi baştan sona olan farktır.
- Tanım ürün-giren farkıdır.
2. sorunun çözümü
Katalizör aktivasyon enerjisini düşürerek hızı artırır; entalpi değişimine dokunmaz.
- Süre kısalmıştır, hız artmıştır.
- Toplam ısı aynı kalmıştır.
- Katalizör yalnızca hızı etkiler.
3. sorunun çözümü
Derişim azaldıkça birim hacimdeki tanecik sayısı düşer, çarpışma sayısı ve hız azalır.
- Hız etkin çarpışma sayısına bağlıdır.
- Derişim azalınca tanecik sayısı düşer.
- Çarpışma azalır, hız azalır.
4. sorunun çözümü
Elementlerin en kararlı hâllerindeki standart oluşum entalpisi sıfır kabul edilir.
- Oluşum entalpisi elementlerden oluşma enerjisidir.
- Element zaten kendi kararlı hâlindedir.
- Değer sıfır kabul edilir.
5. sorunun çözümü
Bu tanım standart oluşum entalpisine aittir.
- Tanım bir mol bileşiğin oluşumundan söz ediyor.
- Standart koşul belirtiliyor.
- Büyüklük standart oluşum entalpisidir.
6. sorunun çözümü
Kartlar çarpışmayı, katalizörü ve entalpiyi ortak bir açıklamada birleştirir.
- Birinci kart hızı veriyor.
- İkinci kart yol kavramını ekliyor.
- Üçüncü kart enerji farkını getiriyor.
7. sorunun çözümü
Bağ kopması enerji gerektirir, bağ oluşumu enerji açığa çıkarır.
- Bağ kopması için enerji verilmelidir.
- Bağ oluşumu bunun tersidir.
- Oluşumda enerji açığa çıkar.
8. sorunun çözümü
Katalizör yalnızca yolu değiştirir; girenler ve ürünler aynı kaldığı için entalpi değişimi değişmez.
- Katalizör daha düşük enerjili bir yol açar.
- Girenler ve ürünler aynıdır.
- Aradaki enerji farkı değişmez.
9. sorunun çözümü
Bu açıklama çarpışma teorisine aittir.
- Kuram taneciklerin çarpışmasından söz ediyor.
- Enerji ve yönelim koşulu getiriyor.
- Bu, çarpışma teorisidir.
10. sorunun çözümü
Hız = 0,6 ÷ 3 = 0,2 mol/(L × s)'dir.
- Hız derişim değişiminin zamana bölümüdür.
- 0,6 ÷ 3 hesaplanır.
- Sonuç 0,2 mol/(L × s) bulunur.
11. sorunun çözümü
Sıcaklık, eşik enerjisini aşabilen tanecik oranını artırdığı için hızı büyütür.
- Grafik hızın sıcaklıkla arttığını gösteriyor.
- Sıcaklık tanecik enerjisini yükseltir.
- Eşiği aşan tanecik oranı artar.
12. sorunun çözümü
Ürünlerden girenler çıkarılır: 180 − 250 = −70 kJ.
- Entalpi değişimi ürün eksi girendir.
- 180 − 250 hesaplanır.
- Sonuç −70 kJ bulunur.
13. sorunun çözümü
Tepkime ısı açığa çıkardığı için ekzotermiktir.
- Isı ürünler tarafında yazılmıştır.
- Bu, ısının açığa çıktığını gösterir.
- Tepkime ekzotermiktir.
14. sorunun çözümü
Kabı büyütmek derişimi düşürür ve hızı azaltır; diğer iki işlem hızı artırır.
- Sıcaklık artışı hızı artırır.
- Toz hâline getirmek yüzeyi büyütür, hızı artırır.
- Kabı büyütmek derişimi düşürür, hızı azaltır.
15. sorunun çözümü
Çok basamaklı tepkimelerde toplam hızı en yavaş basamak belirler.
- Basamaklar art arda gerçekleşir.
- Yavaş basamak bir darboğaz oluşturur.
- Toplam hızı bu basamak belirler.
16. sorunun çözümü
Hacim küçülünce derişim büyür, çarpışma sıklığı ve hız artar.
- Hacim küçülünce tanecikler sıkışır.
- Birim hacimdeki tanecik sayısı artar.
- Çarpışma ve hız artar.
17. sorunun çözümü
Bir tepkimenin ısı açığa çıkarması ile hızlı olması ayrı konulardır; hızı aktivasyon enerjisi belirler.
- Entalpi başlangıç ile bitiş arasındaki farktır.
- Hız aşılması gereken eşiğe bağlıdır.
- Yüksek eşikli ekzotermik tepkimeler yavaş olabilir.
18. sorunun çözümü
Endotermik tepkimede ürünlerin enerjisi daha büyük olduğu için entalpi değişimi pozitiftir.
- Ekzotermikte enerji açığa çıkar, fark negatiftir.
- Endotermikte enerji soğurulur.
- Fark pozitif olur.
19. sorunun çözümü
Derişim azaldıkça çarpışma sayısı düşer ve tepkime yavaşlar.
- Grafikte derişim sürekli azalmaktadır.
- Hız derişime bağlıdır.
- Hız da azalır.
20. sorunun çözümü
Pozitif entalpi değişimi ısının soğurulduğunu gösterir; ortam soğur.
- Pozitif değer endotermik tepkimeyi gösterir.
- Endotermik tepkime ortamdan ısı alır.
- Kap sıcaklığı azalır.