11. Sınıf Kimya 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
Bir tanım
Boyutu beş milimetreden küçük plastik parçacıklara verilen addır.
Yukarıda tanımı verilen kavram sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Biyopolimer
- B Mikroplastik
- C Nanoparçacık
- D Katalizör
- E Elektrolit
Bir bilgi
Nanoparçacıkların çok küçük olması, hücre zarlarından geçebilmelerine yol açabilmektedir.
Yukarıdaki bilginin işaret ettiği durum sorulmaktadır. Buna göre hangi seçenek doğrudur?
- A Bilgi yanlıştır.
- B Nanoparçacıkların hiçbir riski yoktur.
- C Nanoparçacıklar kullanılmamalıdır.
- D Nanoparçacıklar hücreye giremez.
- E Nanoteknoloji yararları yanında güvenlik değerlendirmesi de gerektirir.
| Üretim yolu | Kullanılan çözücü | Çevresel yük |
|---|---|---|
| A | Zararlı organik çözücü | Yüksek |
| B | Su | ? |
Tabloda iki üretim yolu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenektedir?
- A Aynı
- B Yüksek
- C Düşük
- D Sonsuz
- E Ölçülemez
Yukarıda hidrojenin yanması verilmiştir. Bu yakıtın çevresel üstünlüğü sorulmaktadır. Buna göre yanıt hangi seçenektedir?
- A Karbondioksit oluşur.
- B Yanma ürünü yalnızca sudur; karbondioksit oluşmaz.
- C Kükürt dioksit oluşur.
- D Kurum oluşur.
- E Üstünlüğü yoktur.
| Alan | Nanoteknoloji uygulaması |
|---|---|
| Tekstil | Leke tutmayan kumaş yüzeyleri |
| Enerji | ? |
Tabloda nanoteknoloji uygulamaları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloyu tamamlayan seçenek hangisidir?
- A Cam üretimi
- B Leke tutmayan kumaş
- C Nanoparçacıklı güneş pilleri
- D Kâğıt üretimi
- E Tuz üretimi
| Parçacık boyutu | Yüzey/hacim oranı | Etkinlik |
|---|---|---|
| Büyük | Küçük | Düşük |
| Nano boyutta | Büyük | ? |
Tabloda parçacık boyutunun etkisi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Eksik bırakılan bölüm hangi seçenektedir?
- A Düşük
- B Yüksek
- C Aynı
- D Sıfır
- E Ölçülemez
Yukarıda suyun elektrolizi verilmiştir. Bu tepkimenin yeşil hidrojen üretimindeki yeri sorulmaktadır. Buna göre doğru seçenek hangisidir?
- A Yenilenebilir elektrikle yürütülürse karbon salımı olmadan hidrojen üretir.
- B Karbondioksit açığa çıkarır.
- C Fosil yakıt gerektirir.
- D Hidrojen tüketir.
- E Enerji üretmez.
Bir çıkarım üzerine
Bir öğrenci, hidrojenin her koşulda temiz bir yakıt olduğunu söylemiştir.
Yukarıdaki çıkarımda yapılan hata sorulmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Hidrojen üretilemez.
- B Hidrojen hiçbir koşulda temiz değildir.
- C Hidrojen yanmaz.
- D Yanması temizdir ama fosil yakıtla üretilen hidrojen karbon salımına yol açar.
- E Hata yoktur.
Grafikte bir kıyıda yapılan ölçümler verilmiştir. Eğilim sorulmaktadır. Grafiğe göre doğru yorum hangisidir?
- A Mikroplastik miktarı sürekli artmaktadır.
- B Miktar azalmaktadır.
- C Miktar sabittir.
- D Miktar sıfırlanmıştır.
- E Yorum yapılamaz.
| Ölçü | Değer |
|---|---|
| Elektrolize verilen enerji | 900 kJ |
| Hidrojende depolanan enerji | 585 kJ |
Tabloda bir elektroliz düzeneğinin verileri bulunmaktadır. Düzeneğin verimi sorulmaktadır. Tabloya göre bu değer yüzde kaçtır?
- A 154
- B 35
- C 65
- D 58
- E 90
Bir bilgi
Boyaya duyarlı güneş pillerinde, boya molekülleri soğurdukları ışıkla elektron salmaktadır.
Yukarıdaki bilgiye göre bu pillerde gerçekleşen dönüşüm sorulmaktadır. Buna göre verilecek yanıt hangisidir?
- A Elektrik enerjisi ışığa dönüşür.
- B Isı enerjisi ışığa dönüşür.
- C Kimyasal enerji ısıya dönüşür.
- D Işık enerjisi elektrik enerjisine dönüşür.
- E Dönüşüm gerçekleşmez.
Kartlarda üç davranış numaralandırılmıştır. Mikroplastik oluşumuna en çok katkı yapan davranış sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A I
- B II
- C III
- D Üçü de aynıdır
- E Belirlenemez
Kartlarda üç yaklaşım numaralandırılmıştır. Mikroplastik sorununu kaynağında çözen yaklaşım sorulmaktadır. Numaralara göre doğru kart hangisidir?
- A II
- B I
- C III
- D Üçü de aynıdır
- E Belirlenemez
| Parçacık | Boyut |
|---|---|
| Mikroplastik | 5 mm'den küçük |
| Nanoplastik | ? |
Tabloda plastik parçacıklar boyutlarına göre sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bilgi hangisidir?
- A Aynı boyutta
- B Mikroplastikten büyük
- C Mikroplastikten çok daha küçük, nanometre düzeyinde
- D 1 metreden büyük
- E Ölçülemez
Kartlarda bu temanın üç temel düşüncesi verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Kartlar birbirinden bağımsızdır.
- B Teknolojinin çevresel değeri yalnızca ürününe bakılarak belirlenir.
- C Mikroplastik birikmez.
- D Nanoteknoloji çok madde gerektirir.
- E Bir teknolojinin çevresel değeri, ürününe olduğu kadar üretim ve atık yoluna da bakılarak değerlendirilir.
| Dönem | Tek kullanımlık plastik tüketimi |
|---|---|
| Önce | 800 kg |
| Sonra | 600 kg |
Tabloda bir okulun tüketim verileri bulunmaktadır. Azalma oranı sorulmaktadır. Tabloya göre bu oran yüzde kaçtır?
- A 20
- B 25
- C 75
- D 200
- E 33
Bir gözlem
Denizdeki mikroplastikler planktonlar tarafından yutulmakta, planktonlar da balıklar tarafından tüketilmektedir.
Yukarıdaki gözlemin sonucu sorulmaktadır. Buna göre doğru yanıt hangisidir?
- A Planktonlar plastiği parçalar.
- B Mikroplastikler zincirden çıkar.
- C Mikroplastikler suda çözünür.
- D Mikroplastikler besin zinciri boyunca taşınır ve birikir.
- E Sonuç görülmez.
| Yakıt | Depolama zorluğu |
|---|---|
| Benzin | Sıvı hâlde kolay depolanır |
| Hidrojen | ? |
Tabloda yakıtların depolanması karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan bölüm hangisidir?
- A Katı hâlde bulunur
- B Sıvı hâlde kolay depolanır
- C Depolama gerektirmez
- D Gaz olduğu için yüksek basınç ya da çok düşük sıcaklık gerektirir
- E Ölçülemez
| Malzeme | Doğada parçalanma |
|---|---|
| Biyobozunur polimer | Doğal koşullarda parçalanır |
| Geleneksel plastik | ? |
Tabloda iki polimer türü karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulmalıdır?
- A Ölçülemez
- B Bir haftada parçalanır
- C Hiç atık oluşturmaz
- D Suda çözünür
- E Yüzlerce yıl parçalanmadan kalır
| Hidrojen üretimi | Kullanılan enerji |
|---|---|
| Gri hidrojen | Fosil yakıt |
| Yeşil hidrojen | ? |
Tabloda hidrojen üretim yolları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Ölçülemez
- B Kömür
- C Doğal gaz
- D Petrol
- E Yenilenebilir enerji
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Beş milimetrenin altındaki plastik parçacıklar mikroplastik olarak adlandırılır.
- Tanım küçük plastik parçacıklardan söz ediyor.
- Boyut sınırı beş milimetredir.
- Kavramın adı mikroplastiktir.
2. sorunun çözümü
Nanoboyutun sağladığı üstünlükler, aynı zamanda dikkatli risk değerlendirmesi gerektirir.
- Küçük boyut hücreye girişi kolaylaştırıyor.
- Bu, denetlenmesi gereken bir etkidir.
- Yarar ve risk birlikte değerlendirilmelidir.
3. sorunun çözümü
Su gibi zararsız bir çözücü kullanmak çevresel yükü azaltır.
- Zararlı çözücü atık ve risk üretir.
- Su zararsız bir çözücüdür.
- Çevresel yük düşük olur.
4. sorunun çözümü
Hidrojen yandığında yalnızca su oluşur; sera gazı salımı yoktur.
- Girenlerde karbon yoktur.
- Ürün yalnızca sudur.
- Karbondioksit oluşmaz.
5. sorunun çözümü
Nanoparçacıklı ve boyaya duyarlı güneş pilleri nanoteknolojinin enerji alanındaki uygulamasıdır.
- Tekstil örneği yüzey uygulamasıdır.
- Enerji alanında ışık soğurma önemlidir.
- Nanoparçacıklı güneş pilleri bu amaca hizmet eder.
6. sorunun çözümü
Yüzey/hacim oranı büyüdükçe etkileşim yüzeyi artar ve etkinlik yükselir.
- Etkileşim yüzeyde gerçekleşir.
- Nano boyutta yüzey oranı büyüktür.
- Etkinlik yükselir.
7. sorunun çözümü
Elektroliz tepkimesinde karbon bulunmaz; enerji temiz kaynaktan gelirse salım da olmaz.
- Tepkimede karbon içeren madde yoktur.
- Ürünler hidrojen ve oksijendir.
- Enerji temizse süreç karbonsuzdur.
8. sorunun çözümü
Hidrojenin çevresel değeri, nasıl üretildiğine bağlıdır.
- Yanma ürünü yalnızca sudur.
- Ancak üretim yolu farklı olabilir.
- Fosil kaynaklı üretimde salım vardır.
9. sorunun çözümü
Ölçüm değerleri yıldan yıla yükselmektedir.
- İlk yılda değer küçüktür.
- Sonraki yıllarda değerler yükselmiştir.
- Miktar artmaktadır.
10. sorunun çözümü
585 ÷ 900 = 0,65 yani %65'tir.
- Verim depolananın verilene bölümüdür.
- 585 ÷ 900 = 0,65 hesaplanır.
- Yüzde olarak %65 bulunur.
11. sorunun çözümü
Soğurulan ışık elektron akışı üretir; ışık enerjisi elektrik enerjisine dönüşür.
- Boya ışık soğuruyor.
- Soğurma sonucu elektron salınıyor.
- Elektron akışı elektrik enerjisidir.
12. sorunun çözümü
Tek kullanımlık plastikler kısa sürede atığa dönüşerek parçalanır ve mikroplastik oluşturur.
- Cam ve bez ürünler yeniden kullanılır.
- Tek kullanımlık plastik hızla atık olur.
- Parçalanarak mikroplastiğe dönüşür.
13. sorunun çözümü
Biyobozunur malzemeye geçmek plastik atığın hiç oluşmamasını sağlar.
- Geri dönüşüm atık oluştuktan sonra devreye girer.
- Denize dökmek kirliliği artırır.
- Malzeme değiştirmek sorunu kaynağında çözer.
14. sorunun çözümü
Nanoplastikler nanometre düzeyinde, mikroplastiklerden çok daha küçük parçacıklardır.
- Mikro ve nano ön ekleri boyut belirtir.
- Nano, mikrodan çok daha küçüktür.
- Nanoplastikler nanometre düzeyindedir.
15. sorunun çözümü
Kartlar atığı, verimliliği ve üretim yolunu ortak bir ölçütte birleştirir.
- Birinci kart atık birikimini veriyor.
- İkinci kart verimliliği ekliyor.
- Üçüncü kart üretim yolunu getiriyor.
16. sorunun çözümü
Azalma 200 kg'dır; 200 ÷ 800 = 0,25 yani %25.
- Azalma 800 − 600 = 200 kg'dır.
- Oran ilk değere bölünür.
- 200 ÷ 800 = %25 bulunur.
17. sorunun çözümü
Sindirilemeyen parçacıklar bir üst basamağa aktarılarak birikir.
- Plankton mikroplastiği yutuyor.
- Balık planktonu tüketiyor.
- Parçacıklar zincir boyunca taşınıp birikir.
18. sorunun çözümü
Hidrojen oda koşullarında gaz olduğu için depolanması özel koşullar gerektirir.
- Benzin oda koşullarında sıvıdır.
- Hidrojen aynı koşullarda gazdır.
- Sıkıştırma ya da soğutma gerekir.
19. sorunun çözümü
Geleneksel plastikler doğada çok yavaş parçalanır ve uzun süre kalır.
- Biyobozunur polimerleri canlılar parçalayabilir.
- Geleneksel plastik böyle bir yapıya sahip değildir.
- Doğada yüzlerce yıl kalır.
20. sorunun çözümü
Yeşil hidrojen, suyun yenilenebilir enerjiyle elektrolizinden üretilir.
- Gri hidrojen fosil yakıtla üretilir.
- Yeşil adı temiz kaynağı anlatır.
- Enerji yenilenebilir kaynaklıdır.