s

11. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Yazdır / PDF kaydet Word indir

Kapsanan konular

Değişen Dünyada Osmanlı Devleti (1683-1789)
1
Buhar gücümakineleşmeFabrikaseri üretimUcuz malgeniş pazararayışı

Şemada Sanayi Devrimi’nin işleyişi basamaklar hâlinde verilmiştir. Şemaya göre bu devrimin Avrupa dışındaki ülkeleri en çok etkileyen sonucu hangisidir?

  1. A Tarımın tamamen bırakılması
  2. B Bu ülkelerde fabrikaların kurulması
  3. C Ucuz sanayi mallarının bu ülkelerin pazarlarına girmesi
  4. D Nüfusun azalması
  5. E Ticaretin sona ermesi
2
Alan18. yüzyılda yenilik
Ordu ve teknik eğitimVar
Maliye ve toprak düzeniSınırlı

Tabloda 18. yüzyıl yeniliklerinin alanlara göre dağılımı verilmiştir. Bu dağılımın yeniliklerin kalıcılığı bakımından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Yeniliklerin hemen sonuç vermesi
  2. B Yeniliklerin bütünlük taşımaması nedeniyle kalıcı sonuç vermekte zorlanması
  3. C Ordunun küçülmesi
  4. D Maliyenin güçlenmesi
  5. E Yeniliklerin durdurulması
3
AntlaşmaYılOsmanlı açısından sonucu
Karlofça1699Geniş toprak kaybı
Pasarofça1718?

Tabloda iki antlaşma karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Pasarofça Antlaşması’nın ardından uzun bir barış döneminin başladığı bilindiğine göre boş bırakılan bölüme en uygun ifade hangisidir?

  1. A Bütün kayıpların geri alınması
  2. B Toprak kaybının sürmesi ve barış dönemine geçilmesi
  3. C Devletin savaşa devam etmesi
  4. D Sınırların hiç değişmemesi
  5. E Denizlerde üstünlük kurulması
4
DönemDış siyasetin ana ekseni
16. yüzyılSınırları genişletmek
18. yüzyıl?

Tabloda iki dönemin dış siyaset ekseni karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Dönemin gelişmeleri düşünüldüğünde boş bırakılan bölüme en uygun ifade hangisidir?

  1. A Bütün savaşları kazanmak
  2. B Yeni kıtalar keşfetmek
  3. C Mevcut sınırları korumak ve denge siyaseti izlemek
  4. D Deniz aşırı sömürge kurmak
  5. E Ticareti yasaklamak
5
Mühendishane-iBahrîHaritacılıkdersleriYabancı dildeteknik kitap

Kartlarda 18. yüzyılda açılan bir okulun özellikleri verilmiştir. Bu okulun eğitim tarihimizdeki önemi hangisidir?

  1. A Yalnızca dinî eğitim vermesi
  2. B Modern anlamda teknik eğitimin başlangıcını oluşturması
  3. C Ticaret eğitimi vermesi
  4. D Sanat eğitimi vermesi
  5. E Hiçbir yenilik getirmemesi
6
1683II. ViyanaKuşatmasıSonrauzun savaşdönemi1699KarlofçaAntlaşması

Şemada bir kuşatma ve onu izleyen gelişmeler sırayla verilmiştir. Şemadaki sürecin Osmanlı Devleti’nin dış siyaseti bakımından doğurduğu temel değişim hangisidir?

  1. A Devletin ilk kez büyük ölçüde toprak kaybederek savunmaya geçmesi
  2. B Devletin batıda ilerlemesini hızlandırması
  3. C Devletin denizlerden çekilmesi
  4. D Devletin doğuda yeni topraklar kazanması
  5. E Devletin savaşları tamamen bırakması
7

18. yüzyılda yapılan yeniliklerin öncelikle askerî alanda başlaması, dönemin koşulları düşünüldüğünde hangi nedenle açıklanır?

  1. A Toprak kayıplarının askerî başarısızlıkla ilişkilendirilmesi
  2. B Askerlerin sayısının azalması
  3. C Tarımın gerilemesi
  4. D Ticaretin durması
  5. E Nüfusun artması
8

1766 İstanbul depreminden sonra yıkılan yapıların onarımı ve yeniden inşası uzun bir çalışma gerektirmiştir. Bu durum devlet açısından öncelikle hangi sonucu doğurmuştur?

  1. A Vergilerin tamamen kaldırılması
  2. B Hazine üzerinde ek bir yük oluşması
  3. C Savaşların kazanılması
  4. D Nüfusun artması
  5. E Ticaretin yasaklanması
9
Elçilikraporlarıİlk matbaaKütüphanelerÇiçek aşısı

Kartlarda bir dönemde öne çıkan gelişmeler verilmiştir. Bu gelişmelerin ortak yönü hangisidir?

  1. A Ticaretin durması
  2. B Savaşların yoğunlaşması
  3. C Batı ile temasın artması ve bilgi aktarımının hızlanması
  4. D Toprak kayıplarının hızlanması
  5. E Merkezî otoritenin güçlenmesi
10

İlk Türk matbaasında başlangıçta dinî içerikli eserlerin basılmaması, buna karşılık sözlük, tarih ve coğrafya kitaplarının basılması kararlaştırılmıştır. Bu tercih öncelikle neyi gösterir?

  1. A Matbaanın yalnızca dinî eserler bastığını
  2. B Matbaanın hiç kullanılmadığını
  3. C Basılan kitapların okunmadığını
  4. D Tarih ve coğrafyanın yasaklandığını
  5. E Yeniliğin mevcut toplumsal denge gözetilerek uygulandığını
11
Üretim biçimiMaliyetÜretim hızı
El tezgâhı (lonca)YüksekDüşük
FabrikaDüşükYüksek

Tabloda iki üretim biçimi karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma, Osmanlı esnaf teşkilatının 18. yüzyıldan itibaren yaşadığı zorluğu hangi yönden açıklar?

  1. A Fabrikaların kapanması
  2. B Yerli üretimin kalitesinin düşmesi
  3. C Esnafın sayısının artması
  4. D Yerli üretimin fiyat bakımından rekabet edememesi
  5. E Hammaddenin tükenmesi
12

Bir uygulamanın seyri

Başlangıçta belirli bir hükümdarın saltanatı süresince geçerli olmak üzere verilen ticari ayrıcalıklar, zamanla sürekli hâle gelmiş ve kapsamı genişlemiştir.

Yukarıda anlatılan gelişmenin Osmanlı ekonomisi bakımından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Ticaretin tamamen durması
  2. B Yerli tüccarın güçlenmesi
  3. C Yabancı tüccarın yerli tüccar karşısında avantajlı duruma gelmesi
  4. D Vergilerin artması
  5. E Limanların kapanması
13
BölgeSavaş ve göçNüfus eğilimi
Sınır bölgeleriYoğunAzalıyor
İç bölgelerAzGöç alıyor

Tabloda savaşların nüfus üzerindeki etkisi karşılaştırılmıştır. Tabloya göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A Göçlerin durduğu
  2. B Savaşların nüfusu hiç etkilemediği
  3. C İç bölgelerin boşaldığı
  4. D Sınır bölgelerinin nüfus çektiği
  5. E Savaşların nüfusu bölgeler arasında yeniden dağıttığı
14
GörüşYenilik hakkında
Birinci grupBatı’nın tekniği alınmalı
İkinci grupMevcut düzen korunmalı

Tabloda 18. yüzyılda yenilikler konusunda ortaya çıkan iki yaklaşım verilmiştir. Bu ayrımın dönem açısından gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Hiç yenilik yapılmadığı
  2. B Yeniliklere hiç karşı çıkılmadığı
  3. C Yeniliklerin hemen benimsendiği
  4. D Yeniliklerin toplumda tartışma ve dirençle karşılaştığı
  5. E Tartışmanın yalnızca askerlerle sınırlı olduğu
15
Toprak kaybıbaşladıBatı ile temasarttıYenilikleraskerî alandayoğunlaştı

Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel gelişme verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde dönem hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Dönemde hiçbir değişim yaşanmamıştır.
  2. B Yenilikler yalnızca maliyede yapılmıştır.
  3. C Dönem yalnızca kültürel gelişmelerden ibarettir.
  4. D Devlet Batı ile hiç temas kurmamıştır.
  5. E Kayıplarla yüzleşen devletin Batı ile teması artmış ve çözümü öncelikle askerî yeniliklerde aramıştır.
16

Bir yönetim sorunu

Merkezin uzak bölgelerde vergi toplama ve asker temin etme işlerini yerel nüfuz sahiplerine bırakması, bu kişilerin bölgelerinde güç kazanmasına yol açmıştır.

Yukarıda anlatılan gelişmenin merkezî otorite bakımından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Merkezin taşra üzerindeki denetiminin zayıflaması
  2. B Merkezin denetiminin güçlenmesi
  3. C Vergi gelirlerinin artması
  4. D Ordunun büyümesi
  5. E Sınırların genişlemesi
17
Yeni topçubirlikleriMühendishanelerYabancıuzmanlar

Kartlarda 18. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde yapılan bazı düzenlemeler verilmiştir. Bu düzenlemelerin ortak amacı hangisidir?

  1. A Nüfusu artırmak
  2. B Ticareti durdurmak
  3. C Tarımı geliştirmek
  4. D Vergileri kaldırmak
  5. E Askerî alanda Batı’daki gelişmelere yetişmek
18
1755Lizbon depremiSonrayıkımınnedenleritartışılırSonuçdoğa olaylarıbilimselincelenir

Şemada 1755 depreminin ardından yaşanan süreç verilmiştir. Şemaya göre bu depremin düşünce tarihi bakımından öne çıkan etkisi hangisidir?

  1. A Doğa olaylarının nedenlerinin bilimsel yöntemle araştırılmasının güçlenmesi
  2. B Depremlerin hiç incelenmemesi
  3. C Bilimsel çalışmaların durması
  4. D Şehirlerin terk edilmesi
  5. E Ticaretin sona ermesi
19

18. yüzyılda Avrupa başkentlerine gönderilen elçilerden, gördükleri kurumları ve uygulamaları ayrıntılı biçimde rapor etmeleri istenmiştir. Bu isteğin temel amacı hangisidir?

  1. A Elçilikleri kapatmak
  2. B Savaş ilan etmek
  3. C Ticareti durdurmak
  4. D Batı’daki gelişmeleri öğrenip yararlanılabilecek yönleri belirlemek
  5. E Vergi toplamak
20
YöntemBir kitabın çoğaltılma hızı
Elle istinsahAylarca sürer
MatbaaKısa sürede çok sayıda

Tabloda kitap çoğaltmanın iki yolu karşılaştırılmıştır. Bu farkın kültür hayatı bakımından doğurduğu en önemli sonuç hangisidir?

  1. A Kütüphanelerin kapanması
  2. B Kitap sayısının azalması
  3. C Okuma yazmanın gerilemesi
  4. D Kitabın ucuzlayıp daha geniş kesime ulaşabilmesi
  5. E Yazının unutulması
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. C 2. B 3. B 4. C 5. B 6. A 7. A 8. B 9. C 10. E 11. D 12. C 13. E 14. D 15. E 16. A 17. E 18. A 19. D 20. D
1. sorunun çözümü

Seri üretim ucuz mal doğurmuş; bu mallar geniş pazar arayışıyla başka ülkelere yönelmiş ve oradaki üretimi zorlamıştır.

  1. Makineleşme seri üretimi doğuruyor.
  2. Seri üretim maliyeti düşürüyor.
  3. Ucuz mal yeni pazar arıyor.
  4. Bu pazarlar Avrupa dışındaki ülkelerdir.
2. sorunun çözümü

Ordu yenilenirken onu besleyen maliye ve toprak düzeni aynı ölçüde ele alınmayınca, yenilikler dayanaksız kalmış ve kalıcı sonuç vermekte zorlanmıştır.

  1. Yenilik ordu ve teknik eğitimde yoğunlaşmış.
  2. Maliye ve toprak düzeninde ise sınırlı kalmış.
  3. Ordunun sürdürülmesi maliyeye bağlıdır.
  4. Bu dengesizlik yeniliklerin kalıcılığını zorlaştırır.
3. sorunun çözümü

Pasarofça ile kayıplar sürmüş; ardından gelen dönemde Batı ile ilişkiler barış zemininde yürütülmüştür.

  1. Karlofça’da geniş toprak kaybı yaşanmış.
  2. Pasarofça bu süreci izleyen antlaşmadır.
  3. Soruda ardından barış dönemi başladığı veriliyor.
  4. Öyleyse kayıp sürmüş, ardından barışa geçilmiştir.
4. sorunun çözümü

Toprak kayıpları yaşandıktan sonra dış siyaset, elde kalanı korumak ve büyük devletler arasında denge gözetmek üzerine kurulmuştur.

  1. 16. yüzyılda hedef genişlemekti.
  2. 18. yüzyılda ise toprak kaybı yaşanıyor.
  3. Bu koşulda öncelik elde kalanı korumaktır.
  4. Buna denge siyaseti eşlik eder.
5. sorunun çözümü

Denizcilik ve haritacılık gibi teknik konularda program temelli eğitim veren bu okullar, modern teknik eğitimin ilk adımlarıdır.

  1. Kartlarda teknik dersler ve teknik kitaplar var.
  2. Eğitim belirli bir programa dayanıyor.
  3. Bu nitelikler modern teknik eğitimin başlangıcını gösterir.
6. sorunun çözümü

Karlofça, Osmanlı’nın masada büyük ölçüde toprak bıraktığı ilk antlaşmadır; bu tarihten sonra dış siyasette esas hedef kaybedileni geri almak ve savunmada kalmak olmuştur.

  1. Kuşatma başarısızlıkla sonuçlanmış.
  2. Uzun savaş dönemi bir antlaşmayla bitmiş.
  3. Antlaşmayla büyük ölçüde toprak bırakılmış.
  4. Bu, ilerlemeden savunmaya geçişi işaret eder.
7. sorunun çözümü

Kaybedilen savaşlar ve topraklar en görünür sorun olduğu için çözüm de öncelikle savaş alanında arandı.

  1. Dönemin en görünür sorunu savaş kayıplarıydı.
  2. Kayıplar askerî yetersizliğe bağlandı.
  3. Bu yüzden ilk çözüm askerî alanda arandı.
8. sorunun çözümü

Büyük çaplı onarım ve yeniden inşa, planlanmamış bir harcama kalemi olarak hazineye ek yük getirir.

  1. Deprem çok sayıda yapıyı yıkmış.
  2. Onarım ve yeniden inşa uzun sürmüş.
  3. Bu çalışmalar önemli bir harcama gerektirir.
  4. Sonuçta hazineye ek yük binmiştir.
9. sorunun çözümü

Elçilik raporları, matbaa, kütüphaneler ve aşı; hepsi dışarıdan bilgi alınmasını ve bunun yayılmasını sağlayan gelişmelerdir.

  1. Elçilik raporları Batı’daki durumu aktarıyor.
  2. Matbaa ve kütüphaneler bilgiyi çoğaltıp yayıyor.
  3. Çiçek aşısı da dışarıdan gelen bir uygulamadır.
  4. Ortak yön, temas ve bilgi aktarımının artmasıdır.
10. sorunun çözümü

Yeni teknoloji, mevcut meslek grupları ve toplumsal hassasiyetlerle çatışmayacak bir alanda kullanılmaya başlanmıştır; bu, yeniliğin dengeleri gözeterek uygulandığını gösterir.

  1. Matbaa kullanılıyor ama belirli bir alanla sınırlanıyor.
  2. Sınırlama, hassas görülen alanın dışında kalıyor.
  3. Yani yenilik büsbütün reddedilmiyor, uyarlanıyor.
  4. Bu da dengeleri gözeten bir uygulamadır.
11. sorunun çözümü

Fabrika üretimi hem ucuz hem hızlıdır; el tezgâhına dayalı üretim aynı fiyatı veremediği için pazarda geriler.

  1. Tabloda fabrika üretimi daha ucuz ve hızlı.
  2. El tezgâhı ise pahalı ve yavaş.
  3. Aynı pazarda ucuz olan tercih edilir.
  4. Bu da yerli üretimin fiyatla rekabet edememesi demektir.
12. sorunun çözümü

Süreklilik kazanan ve genişleyen ayrıcalıklar, yabancı tüccara yerli tüccarın sahip olmadığı kolaylıklar sağlamış ve rekabeti bozmuştur.

  1. Ayrıcalık başta geçici ve sınırlıydı.
  2. Zamanla sürekli hâle geldi ve genişledi.
  3. Bu kolaylıklar yerli tüccara tanınmıyordu.
  4. Sonuçta yabancı tüccar avantajlı duruma geldi.
13. sorunun çözümü

Sınır bölgeleri nüfus kaybederken iç bölgelerin göç alması, savaşın nüfusu bölgeler arasında yeniden dağıttığını gösterir.

  1. Sınır bölgelerinde nüfus azalıyor.
  2. İç bölgeler göç alıyor.
  3. Yani nüfus yok olmuyor, yer değiştiriyor.
  4. Bu, nüfusun yeniden dağılmasıdır.
14. sorunun çözümü

İki farklı yaklaşımın varlığı, yeniliklerin tek sesli biçimde değil, tartışma ve direnç ortamında hayata geçirildiğini gösterir.

  1. Tabloda birbirine karşıt iki görüş var.
  2. Biri değişimi, öteki mevcudu savunuyor.
  3. Bu karşıtlık, yeniliklerin tartışmayla ilerlediğini gösterir.
15. sorunun çözümü

Kartlar kayıp, temas ve askerî yenilik başlıklarını birlikte gösterir; üçü birbirini izleyen bir süreç oluşturur.

  1. Birinci kart toprak kaybını söylüyor.
  2. İkinci kart bu kaybın Batı ile teması artırdığını ekliyor.
  3. Üçüncü kart çözümün askerî alanda arandığını belirtiyor.
16. sorunun çözümü

Vergi ve asker gibi temel yetkilerin yerel güç sahiplerine bırakılması, merkezin taşra üzerindeki doğrudan denetimini zayıflatır.

  1. Merkez temel işleri yerel kişilere bırakıyor.
  2. Bu kişiler bölgelerinde güç kazanıyor.
  3. Güç kazanan yerel aktör merkeze bağımlılığını azaltır.
  4. Sonuçta merkezin denetimi zayıflar.
17. sorunun çözümü

Yeni birlikler, teknik okullar ve uzman getirilmesi; hepsi savaş alanındaki geriliği kapatmaya yönelik askerî nitelikli adımlardır.

  1. Kartlarda birlik, okul ve uzman var.
  2. Üçü de askerî alanla ilgili.
  3. Amaç, savaş alanındaki farkı kapatmaktır.
18. sorunun çözümü

Büyük yıkım, nedenleri üzerine yoğun bir tartışma başlatmış ve doğa olaylarının bilimsel olarak incelenmesini hızlandırmıştır.

  1. Şemada depremin ardından nedenler tartışılıyor.
  2. Tartışma bilimsel inceleme yönüne evriliyor.
  3. Bu da doğa olaylarının bilimsel araştırılmasını güçlendirir.
19. sorunun çözümü

Ayrıntılı raporlar, Batı’daki kurum ve uygulamaların tanınmasını ve uyarlanabilir yönlerinin belirlenmesini amaçlıyordu.

  1. Elçilerden gözlem ve rapor isteniyor.
  2. Rapor edilenler kurumlar ve uygulamalar.
  3. Amaç bunları tanıyıp yararlanılabilecek yönleri bulmaktır.
20. sorunun çözümü

Çoğaltma hızının artması birim maliyeti düşürür; ucuzlayan kitap daha geniş bir kesime ulaşır ve bilgi yayılır.

  1. Elle çoğaltma uzun sürüyor ve pahalı.
  2. Matbaa kısa sürede çok sayıda üretiyor.
  3. Artan üretim birim maliyeti düşürür.
  4. Ucuzlayan kitap daha geniş kesime ulaşır.

11. Sınıf Tarih diğer yazılılar

1. Dönem 2. Yazılı 2. Dönem 1. Yazılı 2. Dönem 2. Yazılı
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.