11. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

1
FikirleryayıldıKurumlaryenilendiMali bağımlılıkarttı

Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel gelişme verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde dönem hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Dönemde yalnızca olumlu gelişmeler yaşanmıştır.
  2. B Dönem yalnızca mali sorunlardan ibarettir.
  3. C Dönemde hiçbir yenilik yapılmamıştır.
  4. D Dönem; kurumsal yenilenmenin yaşandığı, aynı zamanda dış bağımlılığın arttığı çok yönlü bir dönüşüm dönemidir.
  5. E Fikir akımları hiç etkili olmamıştır.
2
GörüşDevleti bir arada tutma önerisi
OsmanlıcılıkOrtak vatandaşlık bilinci
İslamcılıkOrtak inanç bağı
Türkçülük?

Tabloda dönemin fikir akımları ve önerileri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Ortak dil ve kültür bağı
  2. B Ortak ticaret düzeni
  3. C Ortak askerî ittifak
  4. D Ortak para birimi
  5. E Ortak hukuk sistemi
3
MilliyetçilikEşitlikÖzgürlükAnayasacılık

Kartlarda 1789 sonrasında Avrupa’da yayılan başlıca fikirler verilmiştir. Bu fikirlerden hangisi çok uluslu imparatorluklar için doğrudan bir parçalanma riski taşımıştır?

  1. A Milliyetçilik
  2. B Eşitlik
  3. C Özgürlük
  4. D Anayasacılık
  5. E Hiçbiri
4

Bir devlette anayasa ilan edilip halkın temsilcilerinden oluşan bir meclisin açılmasının yönetim biçimi bakımından ifade ettiği temel değişim hangisidir?

  1. A Yönetimin tek kişiye devredilmesi
  2. B Yönetimde halkın temsil yoluyla söz sahibi olmaya başlaması
  3. C Devletin sınırlarının genişlemesi
  4. D Vergilerin kaldırılması
  5. E Ordunun dağıtılması
5
Savaş gideriartarDış borçalınırFaiz yükübüyürDenetimalacaklılarörgütlenir

Şemada bir mali sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre dış borçlanmanın ulaştığı son aşamanın devlet açısından anlamı hangisidir?

  1. A Gelirlerin bir bölümü üzerinde denetimin dışarıya geçmesi
  2. B Borçların tamamen silinmesi
  3. C Faizlerin kaldırılması
  4. D Gelirlerin artması
  5. E Savaşların sona ermesi
6
YatırımDoğrudan etkisi
Demir yoluMalın ve askerin hızlı taşınması
Telgraf?

Tabloda 19. yüzyıl yatırımları ve etkileri eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Malların ucuzlaması
  2. B Haberin uzak mesafeye çok kısa sürede ulaşması
  3. C Nüfusun artması
  4. D Toprakların genişlemesi
  5. E Vergilerin azalması
7
RüştiyeİdadiDarülfünunÖğretmen okulu

Kartlarda 19. yüzyılda açılan eğitim kurumları verilmiştir. Bu kurumların birlikte açılması eğitim sistemi bakımından hangi gelişmeyi gösterir?

  1. A Yalnızca askerî eğitim verilmesi
  2. B Eğitimin tamamen durdurulması
  3. C Kademeli ve bütünlüklü bir eğitim yapısının kurulmaya başlanması
  4. D Okulların kapatılması
  5. E Öğretmen ihtiyacının azalması
8
BölgeGelişmeNüfus hareketi
Kafkasya ve BalkanlarSavaş ve toprak kaybıOsmanlı topraklarına göç
AnadoluGöç alımı?

Tabloda 19. yüzyıldaki nüfus hareketleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Şehirlerin küçülmesi
  2. B Nüfusun azalması
  3. C Göçün durması
  4. D Toprakların boşalması
  5. E Nüfusun artması ve iskân ihtiyacının doğması
9

Fransız İhtilali’nin yaydığı fikirlerin Osmanlı Devleti’nde ilk olarak gayrimüslim topluluklar arasında etkili olması, dönemin koşulları düşünüldüğünde hangi nedenle açıklanır?

  1. A Bu toplulukların sayıca çok olması
  2. B Bu toplulukların Avrupa ile ticari ve kültürel bağlarının daha yoğun olması
  3. C Devletin bu toplulukları desteklemesi
  4. D Bu toplulukların savaşa katılmaması
  5. E Fikirlerin yalnızca bu topluluklara anlatılması
10
Alan1789 öncesi1908 sonrası
YönetimMutlak yetkiAnayasa ve meclis
HukukDağınık uygulamaYazılı kanunlar
EğitimSınırlı kurumKademeli okullar

Tabloda iki dönem üç alanda karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A Yönetimde anayasal bir çerçeve oluşmuştur.
  2. B Hukuk yazılı hâle getirilmiştir.
  3. C Eğitim kurumları çeşitlenmiştir.
  4. D Değişim birden çok alanı kapsamıştır.
  5. E Bu değişimler toplumda hiç tartışılmadan benimsenmiştir.
11
TicaretmahkemeleriNizamiyemahkemeleriYazılı kanunlar

Kartlarda 19. yüzyılda hukuk alanında yapılan düzenlemeler verilmiştir. Bu düzenlemelerin ortak amacı hangisidir?

  1. A Ticareti yasaklamak
  2. B Mahkemeleri kapatmak
  3. C Kanunları sözlü hâle getirmek
  4. D Yargıyı düzenli ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturmak
  5. E Yargıyı yerel beylere bırakmak
12
1876Kanun-i EsasiMeclisaçılır1878mecliskapatılır1908yeniden açılır

Şemada anayasal düzenin seyri verilmiştir. Şemaya göre 1876-1908 arası için yapılabilecek en uygun değerlendirme hangisidir?

  1. A Anayasal düzenin kesintiye uğradığı ve yeniden kurulduğu
  2. B Anayasanın hiç yürürlüğe girmediği
  3. C Meclisin hiç kapatılmadığı
  4. D Anayasal düzenin kesintisiz sürdüğü
  5. E Meclisin hiç açılmadığı
13
GirişimKarşılaşılan güçlük
Fabrika kurulmasıSermaye ve teknik personel eksikliği
Yerli üretimUcuz ithal mal ile rekabet

Tabloda sanayileşme çabalarında karşılaşılan güçlükler verilmiştir. Bu güçlüklerin ortak sonucu hangisidir?

  1. A Teknik personelin artması
  2. B Sanayinin hızla yayılması
  3. C İthalatın durması
  4. D Sermayenin bollaşması
  5. E Kurulan işletmelerin kalıcı ve yaygın hâle gelmekte zorlanması
14

Aynı dönemde birbirinden farklı birleştirici öneriler ortaya çıkmasının temel nedeni hangisidir?

  1. A Devletin hiçbir sorunu bulunmaması
  2. B Devletin parçalanma tehdidiyle karşı karşıya olması ve çözüm arayışının çeşitlenmesi
  3. C Fikir üretiminin yasaklanması
  4. D Nüfusun tek bir topluluktan oluşması
  5. E Savaşların sona ermesi
15

Bir fermanın içeriği

Yayımlanan fermanla; can, mal ve namus güvenliğinin sağlanacağı, vergilerin herkesin gelirine göre alınacağı ve askerliğin belirli bir düzene bağlanacağı duyurulmuştur.

Yukarıda içeriği verilen düzenlemenin hukuk tarihi bakımından en önemli yönü hangisidir?

  1. A Mahkemelerin kapatılması
  2. B Vergilerin tamamen kaldırılması
  3. C Askerliğin sona ermesi
  4. D Padişahın kendi yetkisini hukuk kurallarıyla sınırlamayı kabul etmesi
  5. E Fermanın hiç uygulanmaması
16

19. yüzyılın ikinci yarısında kız öğrenciler için okullar ve kadın öğretmen yetiştiren kurumlar açılmıştır. Bu gelişmenin toplumsal hayat bakımından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Eğitimin yalnızca erkeklere açılması
  2. B Okulların kapanması
  3. C Kadınların eğitim ve meslek hayatındaki yerinin genişlemesi
  4. D Öğretmen sayısının azalması
  5. E Eğitimin durması
17
Yeni ordukurulurYeni gelirayrı hazineDirençeski düzenden

Şemada bir askerî yenilik girişiminin basamakları verilmiştir. Şemadaki üçüncü basamağın gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Yeni ordunun kurulamadığı
  2. B Yeniliklerin hiç uygulanmadığı
  3. C Yeniliklerin mevcut çıkar dengelerini bozduğu için dirençle karşılaştığı
  4. D Hazinenin gereksiz olduğu
  5. E Direncin yalnızca dışarıdan geldiği
18

Telgraf hatlarının ve demir yollarının yaygınlaşmasının merkezî yönetim açısından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Yerel yöneticilerin güçlenmesi
  2. B Taşranın merkezden kopması
  3. C Taşra üzerindeki denetimin güçlenmesi
  4. D Vergilerin toplanamaması
  5. E İletişimin yavaşlaması
19
GazeteyayımlanırHaber ve fikiryayılırKamuoyuoluşur

Şemada basının işleyişi verilmiştir. Şemaya göre 19. yüzyılda gazetelerin yaygınlaşmasının siyasi hayat bakımından doğurduğu sonuç hangisidir?

  1. A Siyasetin sona ermesi
  2. B Fikirlerin gizlenmesi
  3. C Okuma yazmanın azalması
  4. D Fikirlerin geniş kesimlere ulaşarak kamuoyunun oluşması
  5. E Haberleşmenin yavaşlaması
20
DüzenlemeGetirdiği ilke
Tanzimat FermanıCan, mal ve namus güvenliği
Islahat Fermanı?

Tabloda iki ferman ve getirdikleri ilkeler eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Islahat Fermanı’nın gayrimüslimlerin hukuki durumunu düzenlediği bilindiğine göre bu boşluğa ne yazılmalıdır?

  1. A Toprakların dağıtılması
  2. B Askerliğin kaldırılması
  3. C Vergilerin artırılması
  4. D Meclisin açılması
  5. E Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasında hukuki eşitlik
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. D 2. A 3. A 4. B 5. A 6. B 7. C 8. E 9. B 10. E 11. D 12. A 13. E 14. B 15. D 16. C 17. C 18. C 19. D 20. E
1. sorunun çözümü

Kartlar hem yenilenmeyi hem bağımlılığı birlikte gösterir; dönem tek yönlü değil, çok yönlü bir dönüşümdür.

  1. Birinci kart fikir hareketliliğini söylüyor.
  2. İkinci kart kurumsal yenilenmeyi ekliyor.
  3. Üçüncü kart mali bağımlılığı getiriyor; tablo çok yönlüdür.
2. sorunun çözümü

Türkçülük, birleştirici bağ olarak ortak dil ve kültürü öne çıkarmıştır.

  1. Osmanlıcılık vatandaşlığı, İslamcılık inancı bağ sayıyor.
  2. Türkçülük ise farklı bir ortak paydaya dayanır.
  3. Bu payda ortak dil ve kültürdür.
3. sorunun çözümü

Her ulusun kendi devletini kurma isteğini besleyen milliyetçilik, farklı ulusları bir arada tutan imparatorluklarda ayrılıkçı hareketleri güçlendirmiştir.

  1. Çok uluslu devlette farklı topluluklar bir arada yaşar.
  2. Milliyetçilik her ulusa kendi devletini hedef gösterir.
  3. Bu hedef, bir arada yaşamayı doğrudan zorlar.
4. sorunun çözümü

Anayasa ve meclis, yönetimin yalnızca hükümdarın iradesine değil, temsil edilen halkın katılımına da dayanmaya başladığını gösterir.

  1. Anayasa yönetimin kurallarını belirler.
  2. Meclis halkın temsilcilerinden oluşur.
  3. Bu ikisi halkın yönetimde söz sahibi olmasını sağlar.
5. sorunun çözümü

Borç ödenemez hâle gelince alacaklılar bazı gelir kalemlerini doğrudan izleyip toplayan bir yapı kurmuş; bu da mali bağımsızlığı sınırlamıştır.

  1. Giderler artınca dış borç alınıyor.
  2. Faiz yükü büyüyünce ödeme güçleşiyor.
  3. Alacaklılar gelirleri izleyen bir yapı kuruyor.
  4. Bu, gelir üzerindeki denetimin dışarıya geçmesidir.
6. sorunun çözümü

Telgraf, haberin uzak mesafelere neredeyse anında ulaşmasını sağlayarak merkezî yönetimin taşrayla iletişimini hızlandırmıştır.

  1. Demir yolu taşımayı hızlandırıyor.
  2. Telgraf ise haberleşme aracıdır.
  3. Etkisi, haberin çok kısa sürede ulaşmasıdır.
7. sorunun çözümü

Ortaöğretimden yükseköğretime ve öğretmen yetiştirmeye uzanan kurumların birlikte açılması, kademeli bir sistem kurma çabasını gösterir.

  1. Kartlarda farklı düzeylerde okullar var.
  2. Ayrıca öğretmen yetiştiren bir kurum da bulunuyor.
  3. Bu bütünlük, kademeli bir sistem kurulduğunu gösterir.
8. sorunun çözümü

Kaybedilen bölgelerden gelen göç Anadolu’nun nüfusunu artırmış; gelenlerin yerleştirilmesi için iskân çalışmaları gerekmiştir.

  1. Kaybedilen bölgelerden göç başlıyor.
  2. Göç Anadolu’ya yöneliyor.
  3. Artan nüfus yerleştirme (iskân) ihtiyacı doğurur.
9. sorunun çözümü

Ticaret, eğitim ve dil bağları üzerinden Avrupa ile daha yoğun temas hâlinde olan topluluklar, yeni fikirlerle önce karşılaşmıştır.

  1. Fikirler temas yoluyla yayılır.
  2. Bu topluluklar Avrupa ile ticaret ve eğitim bağı taşıyordu.
  3. Daha yoğun temas, fikirlerle önce karşılaşmayı getirir.
10. sorunun çözümü

Tabloda değişimlerin nasıl karşılandığına dair bir veri yoktur; benimsenme biçimine ilişkin yargı tablodan çıkarılamaz.

  1. Tabloda yönetim, hukuk ve eğitim alanları var.
  2. İlk dört seçenek bu satırlardan çıkarılabilir.
  3. Toplumsal tepkiye dair hiçbir satır bulunmuyor.
11. sorunun çözümü

Uzmanlaşmış mahkemeler ve yazılı kanunlar, yargılamanın belirli kurallara göre ve önceden bilinebilir biçimde yürütülmesini amaçlar.

  1. Kartlarda uzmanlaşmış mahkemeler var.
  2. Kanunlar yazılı hâle getiriliyor.
  3. İkisi birlikte düzenli ve öngörülebilir bir yargı kurar.
12. sorunun çözümü

Şema meclisin açılıp kapandığını ve yıllar sonra yeniden açıldığını gösterir; yani süreç kesintili ilerlemiştir.

  1. Meclis 1876’da açılıyor.
  2. 1878’de kapatılıyor.
  3. 1908’de yeniden açılıyor; süreç kesintiye uğramıştır.
13. sorunun çözümü

Sermaye ve personel eksikliği kuruluşu, ucuz ithal mal ise ayakta kalmayı zorlaştırmış; işletmeler kalıcı olamamıştır.

  1. Kuruluş aşamasında sermaye ve personel eksik.
  2. Kurulduktan sonra ucuz ithal malla rekabet var.
  3. İki güçlük birleşince işletmeler kalıcı olamaz.
14. sorunun çözümü

Ortak sorun devletin bütünlüğünü koruma kaygısıdır; bu kaygıya farklı çevreler farklı çözümler önerdiği için akımlar çeşitlenmiştir.

  1. Dönemin ortak sorunu parçalanma tehdidiydi.
  2. Her çevre bu tehdide kendi çözümünü önerdi.
  3. Bu yüzden birden çok akım aynı anda ortaya çıktı.
15. sorunun çözümü

Yöneticinin uyacağını ilan ettiği kurallar koyması, yetkinin hukukla sınırlanması yönünde atılmış bir adımdır.

  1. Fermanla belirli güvenceler ilan ediliyor.
  2. Bu güvenceler yönetimi de bağlar.
  3. Yani padişah kendi yetkisini kurala bağlamış olur.
16. sorunun çözümü

Kız okulları ve kadın öğretmen yetiştiren kurumlar, hem eğitime erişimi hem de meslek hayatına katılımı genişletmiştir.

  1. Kız öğrenciler için okullar açılıyor.
  2. Ayrıca kadın öğretmen yetiştiriliyor.
  3. Bu ikisi eğitim ve meslek hayatındaki yeri genişletir.
17. sorunun çözümü

Yeni bir ordu ve ona ayrılan gelir, mevcut düzenden yararlananların konumunu sarsar; direnç buradan doğar.

  1. Yeni ordu kuruluyor ve ayrı gelir ayrılıyor.
  2. Bu, mevcut yapıdan yararlananların payını azaltır.
  3. Çıkarı zedelenen kesim direnç gösterir.
18. sorunun çözümü

Haberin hızlı ulaşması ve askerin hızlı sevk edilebilmesi, merkezin uzak bölgelerdeki denetimini artırır.

  1. Telgrafla emir kısa sürede iletilebiliyor.
  2. Demir yoluyla asker hızla sevk edilebiliyor.
  3. İkisi birlikte merkezin taşradaki denetimini güçlendirir.
19. sorunun çözümü

Gazete, fikirleri belirli bir çevrenin dışına taşır; bu da ortak görüşlerin oluşmasını, yani kamuoyunu doğurur.

  1. Gazete haber ve fikri çoğaltıp yayıyor.
  2. Yayılan fikirler geniş kesimlere ulaşıyor.
  3. Ortak tepki ve görüşler kamuoyunu oluşturuyor.
20. sorunun çözümü

Islahat Fermanı, tebaa arasındaki hukuki farklılıkları kaldırmayı ve eşitliği sağlamayı hedeflemiştir.

  1. Tanzimat temel güvenceleri ilan etmişti.
  2. Islahat gayrimüslimlerin durumunu düzenliyor.
  3. Bu düzenlemenin ilkesi hukuki eşitliktir.
Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.