11. Sınıf Tarih 2. Dönem 1. Yazılı
20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında
Kapsanan konular
| Alan | Savaşın etkisi |
|---|---|
| Nüfus | Büyük kayıp ve yer değiştirme |
| Ekonomi | Üretim ve ulaşımda çöküş |
| Sınırlar | Köklü değişim |
Tabloda savaşın etkileri üç alanda verilmiştir. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A Nüfus büyük ölçüde etkilenmiştir.
- B Ekonomik hayat sarsılmıştır.
- C Siyasi harita değişmiştir.
- D Etkiler birden çok alanı kapsamıştır.
- E Savaş sonrasında üretim hızla eski düzeyine dönmüştür.
Savaş yıllarında kadınların tarımda, atölyelerde ve kamu hizmetlerinde çalışmaya başlaması, savaş sonrası toplumsal hayat bakımından hangi sonucu doğurmuştur?
- A Atölyelerin kapanması
- B Kadınların üretimden çekilmesi
- C Kadınların çalışma hayatındaki görünürlüğünün artması
- D Tarımın bırakılması
- E İş gücünün azalması
Kartlarda I. Dünya Savaşı’nın genel nedenleri verilmiştir. Bu nedenlerin ortak sonucu hangisidir?
- A Sömürgelerin bırakılması
- B Savaşın yerel kalması
- C İttifakların dağılması
- D Silahlanmanın azalması
- E Bölgesel bir anlaşmazlığın kısa sürede kıtalar arası savaşa dönüşmesi
Şemada savaş dönemindeki bir sürecin basamakları verilmiştir. Şemaya göre bu sürecin devlet için doğurduğu en acil sorun hangisidir?
- A Vergilerin toplanması
- B Cephe hattının ilerlemesi
- C Yolların yapılması
- D Yerinden olan nüfusun barınma ve beslenme ihtiyacının karşılanması
- E Okulların açılması
Kartlarda Balkan Savaşları’nın başlıca nedenleri verilmiştir. Bu nedenlerin birlikte etkili olması sonucu ortaya çıkan durum hangisidir?
- A Osmanlı’nın Balkanlar’da genişlemesi
- B Savaşın hiç çıkmaması
- C Balkan devletlerinin birleşerek Osmanlı’ya karşı savaş açması
- D Devletlerin birbirine savaş açması
- E Barış antlaşması imzalanması
| Savaş | Osmanlı açısından sonuç |
|---|---|
| I. Balkan Savaşı | Balkanlar’da büyük toprak kaybı |
| II. Balkan Savaşı | ? |
Tabloda iki savaşın sonucu karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. İkinci savaşın Balkan devletlerinin kendi aralarındaki anlaşmazlıktan doğduğu bilindiğine göre boş bölüme en uygun ifade hangisidir?
- A Balkan devletlerinin güçlenmesi
- B Bütün toprakların kaybedilmesi
- C Savaşın hiç yaşanmaması
- D Kaybedilen bazı toprakların geri alınması
- E Osmanlı’nın Balkanlar’dan tamamen çekilmesi
Kartlarda Osmanlı’dan bugüne aktarılan bazı birikim alanları verilmiştir. Bu kartların ortak yönü hangisidir?
- A Yalnızca bir şehri ilgilendirmeleri
- B Yalnızca askerî nitelik taşımaları
- C Tamamen kaybolmuş olmaları
- D Sonraki dönemler için kullanılabilir kurumsal ve belgesel bir miras bırakmaları
- E Hiçbir yerde kullanılmamaları
| Koşul | Sonuç |
|---|---|
| Kalabalık ve düzensiz barınma | Hastalığın hızlı yayılması |
| Yetersiz beslenme | Direncin düşmesi |
Tabloda savaş dönemindeki koşullar ve sonuçları verilmiştir. Bu tabloya göre savaş ile salgın arasındaki ilişki için en uygun ifade hangisidir?
- A Salgınlar yalnızca barış zamanında görülür.
- B Savaş salgınları engeller.
- C Salgınlar savaşı başlatır.
- D İkisinin ilgisi yoktur.
- E Savaş koşulları salgınların yayılmasını kolaylaştırır.
| Cephe | Niteliği |
|---|---|
| Çanakkale | Savunma |
| Kafkas | Taarruz |
| Kanal | ? |
Tabloda Osmanlı’nın savaştığı cepheler niteliğine göre sınıflandırılmış, biri boş bırakılmıştır. Kanal Cephesi’nde Süveyş’i ele geçirme amacı güdüldüğü bilindiğine göre boş bölüme ne gelmelidir?
- A Taarruz
- B Savunma
- C Yardım
- D Tarafsız
- E İkmal
Savaş dönemine ait bir gazete haberini kaynak olarak kullanacak bir öğrencinin öncelikle dikkat etmesi gereken nokta hangisidir?
- A Haberi olduğu gibi doğru kabul etmek
- B Haberin savaş koşullarında yazıldığını gözeterek başka kaynaklarla karşılaştırmak
- C Haberi hiç kullanmamak
- D Yalnızca başlığa bakmak
- E Haberin tarihini dikkate almamak
Kartlarda bu ünitede işlenen üç temel başlık verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde dönem hakkında ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?
- A Dönem yalnızca cephedeki gelişmelerden ibarettir.
- B Savaşlar toplumu etkilememiştir.
- C Göçlerin sağlıkla ilgisi yoktur.
- D Dönem; savaşın cepheyle sınırlı kalmayıp nüfusu, sağlığı ve gündelik hayatı dönüştürdüğü bir süreçtir.
- E Cephe gerisinde hiçbir değişim olmamıştır.
Bir ateşkes maddesi
İmzalanan ateşkesin bir maddesi, güvenliği tehdit eden bir durum görülmesi hâlinde herhangi bir bölgenin işgal edilebileceğini öngörmüştür.
Yukarıdaki maddenin uygulamada doğurduğu sonuç hangisidir?
- A İşgallere hukuki kılıf sağlanması
- B İşgallerin tamamen önlenmesi
- C Sınırların korunması
- D Ordunun güçlenmesi
- E Ateşkesin geçersiz sayılması
Bir savaşın koşulları
Osmanlı Devleti, savaşın yaşandığı bölgeye donanmayla asker gönderemedi; bölgeye ulaşan az sayıdaki subay, yerel halkla birlikte direniş örgütledi.
Yukarıda anlatılan durumun temel nedeni hangisidir?
- A Bölgede hiç asker bulunmaması
- B Bölgeye giden deniz ve kara yollarının kapalı olması
- C Savaşın ilan edilmemesi
- D Halkın direnişe katılmaması
- E Bölgenin yakın olması
Kartlarda savaş yıllarında cephe gerisinde yaşananlar verilmiştir. Bu gelişmelerin ortak yönü hangisidir?
- A Üretimin durması
- B Savaşın yalnızca askerleri ilgilendirmesi
- C Savaşın yalnızca cepheyi değil, gündelik hayatın tamamını etkilemesi
- D Okulların büyümesi
- E Gıdanın bollaşması
| Gelişme | Ekonomik sonucu |
|---|---|
| Erkek nüfusun cephede olması | Tarımsal üretimin düşmesi |
| Ulaşım hatlarının askerî kullanımı | ? |
Tabloda savaşın ekonomik etkileri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre bu boşluğa ne yazılmalıdır?
- A Ulaşımın ucuzlaması
- B Malların şehirlere ulaşmasının güçleşmesi
- C Üretimin artması
- D Fiyatların düşmesi
- E Ticaretin serbestleşmesi
Savaş yıllarında seyyar hastaneler kurulması, karantina uygulanması ve aşı çalışmalarına ağırlık verilmesinin ortak amacı hangisidir?
- A Salgınların yayılmasını sınırlayıp can kaybını azaltmak
- B Hastaneleri kapatmak
- C Askerleri terhis etmek
- D Savaşı uzatmak
- E Göçü hızlandırmak
Şemada bir cephedeki sonucun etkileri verilmiştir. Şemaya göre bu cephedeki sonucun savaşın genel gidişatı bakımından önemi hangisidir?
- A Savaşın hemen bitmesi
- B Bir müttefike ulaşacak yardım yolunun kapanarak savaşın süresini uzatması
- C Cephenin önemsiz kalması
- D Boğazın kolayca geçilmesi
- E Yardımın hızlanması
Şemada 1908 sonrası siyasi hayatın seyri verilmiştir. Şemaya göre bu dönemin siyasi hayat bakımından öne çıkan özelliği hangisidir?
- A Çok partili ve rekabetçi bir siyasi ortamın doğması
- B Siyasi faaliyetin yasaklanması
- C Meclisin kapatılması
- D Seçimlerin kaldırılması
- E Partilerin birleşmesi
Osmanlı arşivlerinin yalnızca Türkiye için değil, bu topraklarla ilişkili birçok ülkenin tarihi için de temel kaynak sayılmasının nedeni hangisidir?
- A Arşivlerin çok yeni olması
- B Arşivlerin yalnızca askerî kayıt tutması
- C Arşivlerin okunamaz olması
- D Kayıtların yalnızca bir şehre ait olması
- E Arşivlerin geniş bir coğrafyanın idari, mali ve toplumsal kayıtlarını içermesi
Şemada 1911-1918 arasındaki gelişmeler sırayla verilmiştir. Şemaya göre bu dönem için yapılabilecek en uygun değerlendirme hangisidir?
- A Yalnızca tek bir savaş yaşandığı
- B Dönemin barış içinde geçtiği
- C Aralıksız savaşların devletin insan ve ekonomik kaynaklarını tükettiği
- D Savaşların ekonomiye katkı sağladığı
- E İşgallerin yaşanmadığı
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. sorunun çözümü
Tabloda savaş sonrası toparlanma hızına ilişkin bir veri yoktur; bu yargı tablodan çıkarılamaz.
- Tabloda nüfus, ekonomi ve sınırlar var.
- İlk dört seçenek bu satırlardan çıkarılabilir.
- Savaş sonrası toparlanmaya dair hiçbir satır bulunmuyor.
2. sorunun çözümü
Zorunluluktan doğan bu katılım, kadınların çalışma hayatındaki varlığını görünür kılmış ve sonraki dönemi etkilemiştir.
- Erkek nüfus cephede olduğu için iş gücü açığı doğuyor.
- Bu açık kadınların katılımıyla kapanıyor.
- Kazanılan görünürlük savaş sonrasına da taşınıyor.
3. sorunun çözümü
Blok halinde bağlanmış devletler, bir tarafın savaşa girmesiyle zincirleme biçimde savaşa dâhil olmuş; yerel bir kriz dünya savaşına dönüşmüştür.
- Devletler ittifaklarla birbirine bağlanmış.
- Bir devletin savaşa girmesi ötekileri de sürüklüyor.
- Böylece yerel kriz kıtalar arası savaşa dönüşüyor.
4. sorunun çözümü
Cephe hareketiyle yerinden olan büyük bir nüfusun barınma ve beslenmesi, kısa sürede çözülmesi gereken en acil ihtiyaçtır.
- Cephe ilerleyince halk yerinden oluyor.
- Yollarda büyük bir nüfus hareket hâlinde.
- Bu nüfusun barınma ve beslenmesi acil bir sorundur.
5. sorunun çözümü
Milliyetçilik ve toprak istekleri, aralarında anlaşan Balkan devletlerini ortak bir cephede birleştirmiştir.
- Milliyetçilik ayrı devlet kurma isteğini besliyor.
- Toprak istekleri ortak hedef doğuruyor.
- İttifakla birlikte ortak savaş açılıyor.
6. sorunun çözümü
Balkan devletlerinin kendi aralarında çatışmaya başlaması, Osmanlı’ya kaybettiği bazı yerleri geri alma imkânı vermiştir.
- İlk savaşta büyük toprak kaybı yaşanmış.
- İkinci savaşta rakipler kendi aralarında çatışıyor.
- Bu bölünme Osmanlı’ya bazı yerleri geri alma imkânı verir.
7. sorunun çözümü
Arşivler tarih araştırmalarına, vakıflar sosyal hizmete, şehir düzeni ise yerleşme planlamasına kaynaklık eden kalıcı bir mirastır.
- Arşiv belge, vakıf kurum, plancılık ise düzen bırakıyor.
- Üçü de sonraki dönemlerde kullanılabiliyor.
- Ortak yön, kalıcı bir miras oluşturmalarıdır.
8. sorunun çözümü
Kalabalık barınma bulaşmayı, yetersiz beslenme ise hastalığa direnci etkiler; savaş koşulları bu iki yolla salgını kolaylaştırır.
- Düzensiz barınma bulaşmayı hızlandırıyor.
- Yetersiz beslenme direnci düşürüyor.
- İki etki birleşince salgın kolayca yayılır.
9. sorunun çözümü
Bir hedefi ele geçirmek üzere ileri harekât yapılan cepheler taarruz cephesidir.
- Çanakkale’de saldırı karşılanıyor: savunma.
- Kafkas’ta ileri harekât var: taarruz.
- Kanal’da da hedefe ilerleniyor; bu da taarruzdur.
10. sorunun çözümü
Savaş dönemi yayınları kısıtlama ve yönlendirme altında üretilebilir; bu yüzden başka kaynaklarla karşılaştırılmalıdır.
- Haber savaş koşullarında yayımlanmış.
- Bu koşullar içeriği etkileyebilir.
- Bu yüzden başka kaynaklarla karşılaştırmak gerekir.
11. sorunun çözümü
Kartlar savaşı, onun doğurduğu göç ve salgınları ve cephe gerisindeki dönüşümü birlikte gösterir.
- Birinci kart savaşların sürekliliğini söylüyor.
- İkinci kart nüfus ve sağlık üzerindeki etkiyi ekliyor.
- Üçüncü kart gündelik hayattaki dönüşümü getiriyor.
12. sorunun çözümü
Geniş ve belirsiz ifadeli bu madde, işgal kararlarının ateşkes metnine dayandırılmasına imkân vermiştir.
- Madde işgal için geniş ve belirsiz bir gerekçe tanımlıyor.
- Gerekçenin takdiri karşı tarafa bırakılıyor.
- Bu da işgallere hukuki kılıf sağlar.
13. sorunun çözümü
Deniz yolunun denetim altında olması ve kara bağlantısının bulunmaması, düzenli ordu sevkini imkânsız kılmış; direniş yerel imkânlarla örgütlenmiştir.
- Metinde donanmayla asker gönderilemediği belirtiliyor.
- Bölgeye yalnızca az sayıda subay ulaşabilmiş.
- Bu, ulaşım yollarının kapalı olmasından kaynaklanır.
14. sorunun çözümü
İş gücü, eğitim ve gıda düzeni gibi alanların hepsinin etkilenmesi, savaşın topyekûn bir hâl aldığını gösterir.
- Kartlarda iş gücü, eğitim ve gıda var.
- Üçü de cephe dışında kalan alanlar.
- Hepsinin etkilenmesi savaşın topyekûn olduğunu gösterir.
15. sorunun çözümü
Ulaşım hatlarının öncelikle askerî sevkiyata ayrılması, sivil malların taşınmasını güçleştirmiş ve kıtlığı derinleştirmiştir.
- Ulaşım hatları askerî amaçla kullanılıyor.
- Sivil taşımaya kalan kapasite azalıyor.
- Bu da malların şehirlere ulaşmasını güçleştirir.
16. sorunun çözümü
Seyyar hastane tedaviyi, karantina bulaşmayı sınırlamayı, aşı ise korunmayı hedefler; üçü birlikte can kaybını azaltmayı amaçlar.
- Seyyar hastane tedavi imkânı sağlıyor.
- Karantina bulaşmayı sınırlıyor.
- Aşı korunmayı amaçlıyor; ortak hedef can kaybını azaltmaktır.
17. sorunun çözümü
Boğazın geçilememesi, müttefike ulaştırılacak yardım yolunu kapatmış ve savaşın seyrini uzatmıştır.
- Boğaz geçilemiyor.
- Bu yüzden yardım hedefe ulaşamıyor.
- Yardımsız kalan cephe savaşı uzatıyor.
18. sorunun çözümü
Meclisin yeniden açılmasıyla partiler kurulmuş ve seçim rekabeti başlamıştır.
- Meclis yeniden açılıyor.
- Partiler kuruluyor ve siyasi hayat canlanıyor.
- Seçimlerle birlikte rekabetçi bir ortam doğuyor.
19. sorunun çözümü
Uzun süre geniş bir coğrafyada yönetim yürütüldüğü için arşivler o bölgelerin nüfus, vergi ve idare kayıtlarını da içerir.
- Devlet uzun süre geniş bir coğrafyayı yönetmiş.
- Yönetim kayıt tutmayı gerektirir.
- Bu kayıtlar bugün o bölgelerin de tarihine kaynaklık eder.
20. sorunun çözümü
Şema, birbirini izleyen savaşları gösterir; ara vermeden süren savaş hâli insan ve ekonomik kaynakları tüketmiştir.
- Şemada savaşlar art arda geliyor.
- Aralarında toparlanma dönemi yok.
- Kesintisiz savaş kaynakları tüketir.