11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Kapsanan konular

1
ÖlçütKâğıt mektupE-posta
Ulaşma süresiGünlerSaniyeler
Ek göndermeSınırlıDosya eklenebilir

Tabloda iki iletişim aracı karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre e-postanın resmî yazışmalarda yaygınlaşmasının temel nedeni hangisidir?

  1. A Daha pahalı olması
  2. B Daha uzun yazılabilmesi
  3. C Daha resmî görünmesi
  4. D İmza gerektirmemesi
  5. E Hız ve dosya eklenebilmesi gibi pratik üstünlükler taşıması
2
Hacivat:Efendim, meselenin aslı şudur ki...Karagöz:Ne diyorsun sen, çorba mı ısmarladın?

Yukarıdaki diyalogda güldürü öncelikle hangi yolla sağlanmıştır?

  1. A Belgesel anlatım
  2. B Uzun betimlemeler
  3. C Ölçü ve kafiye
  4. D Yanlış anlamaya dayalı söz oyunu
  5. E Sessizlik
3
Blog yazısıPodcastVideo içerik

Kartlarda günümüzde yaygın olan bazı elektronik içerik biçimleri verilmiştir. Bu içeriklerin geleneksel yazılı türlerden ayrılan en belirgin yönü hangisidir?

  1. A Hiç metin içermemeleri
  2. B Ses, görüntü ve metni bir arada kullanabilmeleri
  3. C Yalnızca resmî olmaları
  4. D Hiç okur bulamamaları
  5. E Yalnızca basılı olmaları
4
IHitap (makamadı)IIMetin (istek)IIITarih ve imzaIVAd, soyad,adres

Kartlarda dilekçenin bölümleri numaralandırılmıştır. Dilekçenin hangi makama sunulduğunu belirten bölüm kaç numaralıdır?

  1. A I
  2. B II
  3. C III
  4. D IV
  5. E II ve III
5

Bir dilekçe üzerine

Bir öğrenci dilekçesinde isteğini yazmış; ancak tarih, imza ve iletişim bilgilerini eklememiştir.

Yukarıda anlatılan eksikliklerin dilekçenin işlem görmesi bakımından doğuracağı sonuç hangisidir?

  1. A Dilekçenin daha hızlı işleme alınması
  2. B Başvurunun sahibine ulaşılamaması ve işlemin yürütülememesi
  3. C İsteğin kendiliğinden kabul edilmesi
  4. D Dilekçenin daha resmî sayılması
  5. E Hiçbir sorun doğmaması
6
AmaçUygun tür
Bir kurumdan izin istemekDilekçe
Bir aksaklığı güldürerek eleştirmek?

Tabloda amaca göre tür seçimi verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Tutanak
  2. B Resmî yazı
  3. C Mizahi oyun ya da skeç
  4. D Rapor
  5. E Genelge
7
Mektup türüMuhatabı ve amacı
Özel mektupYakın çevreye, kişisel
Resmî mektupKurumlara, iş amaçlı
Edebî mektup?

Tabloda mektup türleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Ticari sipariş bildiren
  2. B Yalnızca resmî kurumlara yazılan
  3. C Yalnızca aile içinde yazılan
  4. D Sanatçılar arasında, edebî konuların tartışıldığı
  5. E Askerî emir ileten
8

Bir oyun üzerine

Oyunda mahalleye yeni gelen görevlinin işleri sürekli ertelemesi, komşuların birbirine sitem etmesiyle gülünç bir biçimde ele alınmıştır.

Yukarıda anlatılan durumda mizahın üstlendiği işlev hangisidir?

  1. A Kişileri tanıtmak
  2. B Bilgi vermek
  3. C Belge sunmak
  4. D Ölçü öğretmek
  5. E Toplumsal bir aksaklığı güldürerek eleştirmek
9

Bir öğrencinin okul yönetimine yazdığı e-postada kısaltmalar ve emojiler kullanması neden uygun değildir?

  1. A İletişim ortamı değişse de resmî yazışmanın üslup kuralları değişmez.
  2. B E-posta hiçbir zaman resmî olamaz.
  3. C Emojiler hiçbir metinde kullanılmaz.
  4. D Kısaltmalar dilbilgisine aykırıdır.
  5. E E-postada yalnızca şiir yazılır.
10

İnternette karşılaşılan bir bilgiyi paylaşmadan önce kaynağını denetlemenin en önemli gerekçesi hangisidir?

  1. A İnternetin yavaş olması
  2. B Paylaşımın uzun sürmesi
  3. C Doğrulanmamış bilginin hızla yayılarak yanlış kanı oluşturabilmesi
  4. D Kaynakların hiç bulunamaması
  5. E Bilginin gereksiz olması
11
CümleUygunluk
"Gereğini arz ederim."Uygun
"Bir an önce halledin artık."?

Tabloda dilekçede kullanılan iki ifade değerlendirilmiştir. İkinci ifadenin uygunluğu ve gerekçesi hangi seçenekte doğru verilmiştir?

  1. A Uygun; dilekçede duygular belirtilir.
  2. B Uygun; dilekçede günlük dil kullanılır.
  3. C Uygun değil; dilekçede saygılı ve resmî bir dil kullanılır.
  4. D Uygun değil; dilekçe çok kısa olmalıdır.
  5. E Uygun; dilekçede emir cümlesi tercih edilir.
12
KavramÖzelliği
Tip (figür)Tek bir özelliği öne çıkan, değişmeyen
KarakterÇok yönlü, olay içinde değişebilen

Tabloda iki kavram karşılaştırılmıştır. Geleneksel Türk tiyatrosundaki kişilerin çoğunlukla tip olarak kurulmasının nedeni hangisidir?

  1. A Oyunun uzun sürmesi
  2. B Kişilerin karmaşık olması
  3. C Seyircinin kişiyi ilk görüşte tanıyıp güldürüye odaklanabilmesi
  4. D Perde kullanılmaması
  5. E Metnin yazılı olması
13

Geleneksel Türk tiyatrosunda oyunun izleyicilerin ortasında, çevresi seyircilerle çevrili açık bir alanda oynanması, sahne düzeni bakımından hangi sonucu doğurur?

  1. A Oyuncu ile seyirci arasındaki mesafenin azalması
  2. B Dekorun zorunlu hâle gelmesi
  3. C Metnin yazılı olması
  4. D Işık kullanımının zorunluluğu
  5. E Seyircinin görememesi
14
Muhatap üslububelirlerAraç değişir,kural kalırMizah eleştiritaşır

Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Elektronik iletişimde kural aranmaz.
  2. B Üslup hiçbir zaman değişmez.
  3. C Mizah eleştiri taşıyamaz.
  4. D İletişimde tür ve araç değişse de amaç, muhatap ve üslup uyumu belirleyici kalır.
  5. E Muhatabın üslupla ilgisi yoktur.
15

Mizahın eleştiri aracı olarak kullanılırken kişileri küçük düşürmemeye özen gösterilmesi gerektiği söylenir. Bu ölçünün gerekçesi hangisidir?

  1. A Eleştirinin davranışa yönelmesi, kişiyi hedef almaya dönüşmemesi gerektiği
  2. B Mizahın hiç kullanılmaması gerektiği
  3. C Eleştirinin gereksizliği
  4. D Güldürünün yasak olması
  5. E Kişilerin hiç anılmaması gerektiği
16
YazıMuhatapBeklenen dil
Arkadaşa mektupYakın çevreSamimi
Kuruma dilekçeResmî makamResmî

Tabloda iki yazının muhatabı ve dili karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre yazıda dil seçimini belirleyen temel ölçüt hangisidir?

  1. A Kâğıdın rengi
  2. B Yazının uzunluğu
  3. C Yazının yazıldığı yıl
  4. D Muhatabın kim olduğu ve yazının amacı
  5. E Kelime sayısı
17
Birinci:Bu iş böyle yürümez, bir dilekçe yazalım.İkinci:Yaz da altına "acele" diye üç ünlem koy!

Yukarıdaki diyalogla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?

  1. A Kişilerden biri resmî yazışma kurallarını bilmemektedir.
  2. B Diyalogda güldürü ögesi vardır.
  3. C Konuşma günlük dille kurulmuştur.
  4. D Bir çözüm arayışı söz konusudur.
  5. E Dilekçe yazılmış ve sonuçlanmıştır.
18
ÖlçütGeleneksel Türk tiyatrosuModern tiyatro
MetinYazılı metne bağlı değilYazılı metne dayalı
KişilerTipKarakter
SahneBelirli bir dekor yokDekor ve sahne düzeni var

Tabloda iki tiyatro anlayışı üç ölçütte karşılaştırılmıştır. Bu tabloya dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A Geleneksel tiyatroda doğaçlamaya yer vardır.
  2. B Modern tiyatro yazılı metne dayanır.
  3. C Kişi anlayışları farklıdır.
  4. D Sahne düzenleri farklıdır.
  5. E Geleneksel tiyatro modern tiyatrodan daha çok izlenmiştir.
19
PerdearkasındanoynatılırDeri figürlerkullanılırTek kişiseslendirir

Kartlarda geleneksel bir gösteri türünün özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri taşıyan tür hangisidir?

  1. A Modern tiyatro
  2. B Gölge oyunu (Karagöz)
  3. C Radyo tiyatrosu
  4. D Opera
  5. E Kukla filmi
20
Resmî makamayazılırİstek bildirirBelirli birbiçimi vardır

Kartlarda bir yazı türünün özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri taşıyan tür hangisidir?

  1. A Anı
  2. B Dilekçe
  3. C Şiir
  4. D Fabl
  5. E Deneme
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. E 2. D 3. B 4. A 5. B 6. C 7. D 8. E 9. A 10. C 11. C 12. C 13. A 14. D 15. A 16. D 17. E 18. E 19. B 20. B
1. sorunun çözümü

Anında ulaşması ve belge eklenebilmesi, e-postayı resmî yazışmada pratik bir araç hâline getirmiştir.

  1. Tabloda e-posta saniyeler içinde ulaşıyor.
  2. Ayrıca dosya eklenebiliyor.
  3. Bu iki pratik üstünlük yaygınlaşmayı açıklar.
2. sorunun çözümü

Karagöz oyunlarında güldürü büyük ölçüde sözcüklerin yanlış anlaşılmasına dayalı söz oyunlarıyla kurulur.

  1. Hacivat ağdalı bir dil kullanıyor.
  2. Karagöz sözü başka anlamda anlıyor.
  3. Bu yanlış anlama güldürüyü doğuruyor.
3. sorunun çözümü

Elektronik içerikler metnin yanında ses ve görüntüyü de kullanabildiği için çok ortamlı bir anlatım sunar.

  1. Blog metin, podcast ses, video görüntü kullanıyor.
  2. Aynı platformda bunlar birleşebiliyor.
  3. Bu çok ortamlılık geleneksel yazılı türde yoktur.
4. sorunun çözümü

Dilekçenin en üstünde yer alan hitap bölümü, yazının hangi makama sunulduğunu belirtir.

  1. Dilekçe hitapla başlar.
  2. Hitapta muhatap makamın adı yazılır.
  3. Bu bölüm kartlarda I numaralıdır.
5. sorunun çözümü

İmza sorumluluğu, iletişim bilgisi ise geri dönüşü sağlar; bunlar olmadan başvuru sahibine ulaşılamaz ve işlem yürütülemez.

  1. İmza, başvurunun sahiplenildiğini gösterir.
  2. İletişim bilgisi geri dönüş için gereklidir.
  3. İkisi de yoksa işlem yürütülemez.
6. sorunun çözümü

Güldürerek eleştiri, mizahi oyun ya da skeç gibi türlerle yapılır; resmî yazı türleri bu amaca uygun değildir.

  1. İzin istemek resmî bir işlemdir; dilekçe uygundur.
  2. Güldürerek eleştirmek ise mizahi bir amaçtır.
  3. Bu amaca mizahi oyun ya da skeç uyar.
7. sorunun çözümü

Edebî mektup, çoğunlukla sanatçılar arasında yazılan ve edebî konuların ele alındığı mektup türüdür.

  1. Özel mektup kişisel, resmî mektup kurumsaldır.
  2. Edebî mektup bunlardan farklı bir alanı kapsar.
  3. Bu alan edebî konular ve sanatçı yazışmalarıdır.
8. sorunun çözümü

Mizah, eleştiriyi doğrudan suçlayıcı olmayan bir dille aktararak izleyicinin aksaklığı fark etmesini sağlar.

  1. Oyunda bir aksaklık ele alınıyor.
  2. Aksaklık gülünç bir biçimde sunuluyor.
  3. Bu, güldürerek eleştirme işlevidir.
9. sorunun çözümü

Araç değişse de muhatabın resmî olması üslubu belirler; resmî yazışmada ölçülü ve tam bir dil gerekir.

  1. Muhatap okul yönetimi, yani resmî bir makam.
  2. Üslubu belirleyen araç değil, muhataptır.
  3. Bu yüzden resmî yazışma kuralları geçerlidir.
10. sorunun çözümü

Elektronik ortamda yayılma çok hızlıdır; doğrulanmamış bilgi kısa sürede geniş kesimlerde yanlış kanı oluşturabilir.

  1. Elektronik ortamda paylaşım anında yayılır.
  2. Yanlış bilgi de aynı hızla dolaşır.
  3. Bu yüzden paylaşmadan önce kaynak denetlenmelidir.
11. sorunun çözümü

Dilekçe resmî bir yazışmadır; ifadeler saygılı, ölçülü ve nesnel olmalıdır.

  1. Dilekçe resmî bir makama yazılır.
  2. Resmî yazışmada saygılı ve ölçülü dil gerekir.
  3. İkinci ifade emir kipiyle ve rahatsız edici bir tonla kurulmuştur.
12. sorunun çözümü

Değişmeyen ve tek özelliğiyle tanınan tipler, seyircinin kişiyi hemen tanımasını sağlar; böylece dikkat olay ve güldürüye yönelir.

  1. Tip tek bir özelliğiyle tanınır ve değişmez.
  2. Seyirci kişiyi hemen tanıyıp anlamaya vakit harcamaz.
  3. Bu da dikkati güldürüye ve olaya yöneltir.
13. sorunun çözümü

Çevresi seyirciyle sarılı açık alan, oyuncu ile seyirci arasındaki mesafeyi kaldırır ve doğrudan iletişimi kolaylaştırır.

  1. Oyun seyircinin ortasında oynanıyor.
  2. Arada yükseltilmiş bir sahne ya da perde yok.
  3. Bu düzen mesafeyi azaltır.
14. sorunun çözümü

Kartlar muhatap-üslup ilişkisini, araç değişse de kuralın sürdüğünü ve mizahın eleştirel işlevini birlikte gösterir.

  1. Birinci kart üslubu muhataba bağlıyor.
  2. İkinci kart aracın değişmesinin kuralı kaldırmadığını söylüyor.
  3. Üçüncü kart mizahın eleştirel işlevini ekliyor.
15. sorunun çözümü

Mizahın hedefi düzeltilmesi istenen davranış ya da aksaklıktır; kişiyi aşağılamaya dönüştüğünde eleştiri niteliğini kaybeder.

  1. Mizah bir eleştiri aracıdır.
  2. Eleştirinin hedefi davranıştır.
  3. Kişiyi küçük düşürmek eleştiriyi hakarete dönüştürür.
16. sorunun çözümü

Tabloda dil, muhatabın niteliğine göre değişmektedir; amaç ve muhatap üslubu belirler.

  1. Aynı kişi iki farklı yazı yazıyor.
  2. Dil, muhataba göre değişiyor.
  3. Demek ki belirleyici ölçüt muhatap ve amaçtır.
17. sorunun çözümü

Diyalogda dilekçe yazma önerisi vardır; yazıldığına ya da sonuçlandığına dair bir bilgi bulunmamaktadır.

  1. Kişiler dilekçe yazmayı öneriyor.
  2. Ünlem önerisi kural bilgisizliğini ve güldürüyü doğuruyor.
  3. Ancak dilekçenin yazıldığı söylenmiyor.
18. sorunun çözümü

Tabloda izlenme oranına ilişkin bir veri yoktur; bu yargı tablodan çıkarılamaz.

  1. Tabloda metin, kişi ve sahne ölçütleri var.
  2. Yazılı metne bağlı olmamak doğaçlamaya alan açar.
  3. Ancak izlenme oranına dair hiçbir satır bulunmuyor.
19. sorunun çözümü

Deriden yapılmış figürlerin perde arkasından oynatıldığı ve tek kişi tarafından seslendirildiği tür gölge oyunudur.

  1. Kartlarda perde ve deri figürler geçiyor.
  2. Seslendirmeyi tek kişi yapıyor.
  3. Bu özellikler gölge oyununu tanımlar.
20. sorunun çözümü

Resmî bir makama yazılan, istek bildiren ve biçim kuralları belirli olan yazı türü dilekçedir.

  1. Kartlarda muhatabın resmî makam olduğu belirtiliyor.
  2. Yazının amacı istek bildirmek.
  3. Biçimi belirli olan bu tür dilekçedir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.