11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı

20 soru · cevap anahtarı ve adım adım çözüm sayfanın altında

Kapsanan konular

1

Geriye dönüş tekniğinin bir romanda kullanılmasının anlatı açısından sağladığı temel yarar hangisidir?

  1. A Anlatıcıyı değiştirmesi
  2. B Anlatıyı kısaltması
  3. C Kişileri ortadan kaldırması
  4. D Mekânı gereksizleştirmesi
  5. E Şimdiki olayın nedenlerini geçmişten göstererek anlaşılır kılması
2

Bir romanda özetleme tekniğinin kullanılmasının anlatı ritmi bakımından işlevi hangisidir?

  1. A Zamanı belirsizleştirmesi
  2. B Anlatıyı tamamen yavaşlatması
  3. C Kişileri kaldırması
  4. D Önemsiz görülen bölümleri hızla geçip önemli anlara yer açması
  5. E Diyalogları artırması
3
AtasözleriDeyimlerKalıp sözlerTerimler

Kartlarda bir dilin belirli ögeleri verilmiştir. Bu ögelerin tamamının oluşturduğu bütün hangi kavramla adlandırılır?

  1. A Nazım birimi
  2. B Ölçü
  3. C Söz varlığı
  4. D Olay örgüsü
  5. E Bakış açısı
4
ISerimIIDüğümIIIDorukIVÇözüm

Kartlarda olay örgüsünün basamakları numaralandırılmıştır. Anlatıdaki gerilimin en yüksek noktaya ulaştığı basamak kaç numaralıdır?

  1. A I
  2. B II
  3. C III
  4. D IV
  5. E I ve IV
5
AnlatıcıAynı olayın aktarımı
Kahraman anlatıcıKendi haklılığını öne çıkarır
İlahi anlatıcıHer iki tarafın düşüncesini verir

Tabloda aynı olayın iki anlatıcıyla aktarımı karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre anlatıcı seçiminin okur üzerindeki etkisi hangisidir?

  1. A Olay örgüsünün bozulması
  2. B Olayın hiç anlaşılmaması
  3. C Zamanın değişmesi
  4. D Mekânın kaybolması
  5. E Okurun olay hakkındaki değerlendirmesini yönlendirmesi
6
Yaşam biçimisöz varlığınıdoğururSöz varlığımetinleregeçerMetinlerkuşaklaraaktarır

Şemada kültürel aktarımın işleyişi verilmiştir. Şemaya göre edebî metinlerin kültür açısından üstlendiği rol hangisidir?

  1. A Yaşam biçimini belirlemesi
  2. B Kültürü değiştirmesi
  3. C Söz varlığını yok etmesi
  4. D Bir dönemin yaşam biçimini ve söz varlığını sonraki kuşaklara taşıması
  5. E Aktarımı engellemesi
7
Anlatıcı bakışıbelirlerKurgu zamanıdüzenlerDil kültürütaşır

Kartlarda bu temada işlenen üç temel düşünce verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

  1. A Anlatı yalnızca olaydan ibarettir.
  2. B Anlatıda anlatıcının önemi yoktur.
  3. C Zaman kurgusu okuru etkilemez.
  4. D Dil ile kültürün ilgisi yoktur.
  5. E Anlatı; anlatıcı seçimi, zaman kurgusu ve dil aracılığıyla hem hikâyeyi hem kültürü aktaran bir yapıdır.
8

Bir metinden bölüm

Anadolu’nun bu küçük kasabasında sokaklar dar, evler taş; akşamüstü çınarın altında toplanan yaşlılar, günün yorgunluğunu çaya katarlar.

Yukarıdaki parçanın alındığı metin için en uygun değerlendirme hangisidir?

  1. A Gözleme dayalı, betimleyici anlatımın öne çıktığı bir gezi ya da anı metni olabilir.
  2. B Kesinlikle bir dilekçedir.
  3. C Bilimsel bir makaledir.
  4. D Bir hukuk metnidir.
  5. E Bir ticari sözleşmedir.
9

Bir romandan bölüm

Kapıyı çalarken elleri titriyordu. Yirmi yıl önce, aynı kapının önünde sırılsıklam beklediği o akşamı hatırladı.

Yukarıdaki parçada anlatının akışının geçmişe dönmesi hangi teknikle sağlanmıştır?

  1. A Diyalog
  2. B İç monolog
  3. C Özetleme
  4. D Geriye dönüş
  5. E Betimleme
10

Bir romandan bölüm

Dar, penceresiz bir odada oturuyordu; duvarlar her gün biraz daha yaklaşıyormuş gibi geliyordu ona.

Yukarıdaki parçada mekânın bu biçimde betimlenmesinin anlatıdaki işlevi hangisidir?

  1. A Metni öğretici kılması
  2. B Zamanı belirtmesi
  3. C Olay örgüsünü çözmesi
  4. D Anlatıcıyı değiştirmesi
  5. E Kişinin ruh durumunu yansıtması
11
Anne:Bu akşam da mı geç kalacaksın?Oğul:Sınav var anne, kütüphanede kalacağım.

Yukarıdaki konuşmanın anlatıya kattığı temel değer hangisidir?

  1. A Kişileri kendi sözleriyle tanıtıp anlatıyı canlandırması
  2. B Zamanı belirsizleştirmesi
  3. C Mekânı ortadan kaldırması
  4. D Anlatıcıyı gereksiz kılması
  5. E Olay örgüsünü bozması
12
ToplumSöz varlığında zengin alan
Denizci toplumDeniz ve gemiyle ilgili sözcükler
Tarım toplumuToprak ve ürünle ilgili sözcükler

Tabloda toplumların söz varlığı karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmanın gösterdiği temel gerçek hangisidir?

  1. A Sözcüklerin anlamsız olması
  2. B Söz varlığının hiç değişmemesi
  3. C Dillerin birbirinden bağımsız olması
  4. D Söz varlığının toplumun yaşam biçimini yansıtması
  5. E Söz varlığının yalnızca yazıyla oluşması
13

Bir yazarın romanında kahraman anlatıcıyı tercih etmesinin okuma süreci açısından doğurduğu temel sonuç hangisidir?

  1. A Okurun her şeyi bilmesi
  2. B Okurun olayları tek bir kişinin sınırlı bakışından öğrenmesi
  3. C Anlatıcının yok olması
  4. D Olay örgüsünün ortadan kalkması
  5. E Mekânın verilmemesi
14

Bir romandan bölüm

Aradan üç yıl geçti. Okulunu bitirdi, kısa süre çalıştı, sonra memlekete döndü.

Yukarıdaki parçada uzun bir zaman diliminin birkaç cümlede aktarılması hangi anlatım tekniğine örnektir?

  1. A Diyalog
  2. B Geriye dönüş
  3. C Özetleme
  4. D İç monolog
  5. E Betimleme
15
Bugünanlatı başlarGeçmişgeriye dönülürBugünanlatıyadönülür

Şemada bir romanın zaman kurgusu verilmiştir. Bu kurgunun okur üzerindeki temel etkisi hangisidir?

  1. A Okurun olayı hiç anlamaması
  2. B Okurun şimdiki durumu geçmişin ışığında yeniden değerlendirmesi
  3. C Anlatının kısalması
  4. D Kişilerin silinmesi
  5. E Mekânın kaybolması
16
Birinci:Yine mi geç kaldın? Saatine bakmayı öğren artık.İkinci:Kusura bakma, yolda bir yaşlıya yardım ettim.

Yukarıdaki diyaloga göre kişilerle ilgili yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

  1. A İki kişi de aynı tutumdadır.
  2. B Kişilerin hiçbir özelliği verilmemiştir.
  3. C Kişiler, sözleri aracılığıyla farklı tutumlarıyla tanıtılmıştır.
  4. D Diyalogda mekân belirtilmiştir.
  5. E Kişiler anlatıcı tarafından doğrudan tanıtılmıştır.
17

Bir yazarın olayları yaşandıkları sırayla değil, karışık bir düzenle anlatmayı seçmesi öncelikle neyi amaçlar?

  1. A Anlatının kısalmasını
  2. B Okurun parçaları birleştirerek anlatıya etkin biçimde katılmasını
  3. C Kişilerin azalmasını
  4. D Mekânın belirsizleşmesini
  5. E Anlatıcının kaldırılmasını
18
YöntemÖrnek
Doğrudan tanıtmaAnlatıcı kişinin özelliklerini sayar
Dolaylı tanıtma?

Tabloda kişi tanıtma yöntemleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloya göre eksik bırakılan bilgi hangisidir?

  1. A Kişi, davranış ve konuşmalarıyla okura tanıtılır
  2. B Kişi hiç tanıtılmaz
  3. C Kişinin adı verilmez
  4. D Kişi yalnızca ölçüyle anlatılır
  5. E Kişi anlatıcı olur
19
ÖlçütEdebî metinÖğretici metin
AmaçEstetik yaşantı sunmakBilgi vermek
DilYan anlam ağırlıklıTemel anlam ağırlıklı

Tabloda iki metin türü karşılaştırılmıştır. Bu tabloya göre bir metnin edebî sayılmasında belirleyici olan hangisidir?

  1. A Metnin uzun olması
  2. B Amacının estetik yaşantı sunması ve dilin yan anlamla kullanılması
  3. C Metnin yeni yazılmış olması
  4. D Metnin kısa olması
  5. E Metnin ölçülü olması
20
AnlatıcıBilgisi
Kahraman anlatıcıYalnızca kendi bildiği kadar
İlahi anlatıcıHer şeyi bilir, iç dünyayı da görür
Gözlemci anlatıcı?

Tabloda anlatıcı türleri bilgi düzeyine göre sıralanmış, biri boş bırakılmıştır. Tablodaki eksik bölüm hangi seçenekle tamamlanır?

  1. A Yalnızca dışarıdan görülebileni aktarır
  2. B Kişilerin düşüncelerini bilir
  3. C Olaya katılır
  4. D Geleceği bilir
  5. E Hiçbir şey aktarmaz
🔑 Cevap anahtarı ve çözümler — önce kendin çöz
1. E 2. D 3. C 4. C 5. E 6. D 7. E 8. A 9. D 10. E 11. A 12. D 13. B 14. C 15. B 16. C 17. B 18. A 19. B 20. A
1. sorunun çözümü

Geriye dönüş, şimdiki durumun arka planını sunarak okurun olayı nedenleriyle kavramasını sağlar.

  1. Şimdiki olayın bir geçmişi vardır.
  2. Geriye dönüş bu geçmişi okura gösterir.
  3. Böylece şimdiki olay nedenleriyle anlaşılır.
2. sorunun çözümü

Özetleme, anlatıcının önemsiz gördüğü zaman dilimlerini hızla geçmesini ve asıl anlara yoğunlaşmasını sağlar.

  1. Özetlemede uzun süre kısa anlatılıyor.
  2. Böylece o bölüme az yer ayrılıyor.
  3. Kalan yer önemli anlara ayrılabiliyor.
3. sorunun çözümü

Bir dilde kullanılan sözcükler, deyimler, atasözleri ve kalıp sözlerin tümüne söz varlığı denir.

  1. Kartlardaki ögelerin hepsi dile ait.
  2. Hepsi anlam taşıyan kalıplardır.
  3. Bu ögelerin bütününe söz varlığı denir.
4. sorunun çözümü

Doruk (zirve), çatışmanın en yoğunlaştığı ve gerilimin en yüksek olduğu noktadır.

  1. Serimde kişiler ve durum tanıtılır.
  2. Düğümde sorun ortaya çıkar.
  3. Gerilim doruk noktasında en üst düzeye ulaşır.
5. sorunun çözümü

Anlatıcının bilgi düzeyi ve tutumu okura ulaşan bilgiyi belirler; bu da değerlendirmeyi yönlendirir.

  1. Kahraman anlatıcı yalnızca kendi bakışını veriyor.
  2. İlahi anlatıcı iki tarafı da gösteriyor.
  3. Okur, önüne konan bilgiye göre değerlendirir.
6. sorunun çözümü

Metinler, yazıldıkları dönemin dilini ve yaşam biçimini kaydeder; bu kayıt sonraki kuşaklara aktarılır.

  1. Yaşam biçimi söz varlığını oluşturuyor.
  2. Söz varlığı metinlere geçiyor.
  3. Metinler bu birikimi kuşaklara taşıyor.
7. sorunun çözümü

Kartlar anlatıcı, kurgu ve dil boyutlarını birlikte gösterir; üçü birlikte anlatının hem hikâye hem kültür taşıyıcılığını kurar.

  1. Birinci kart anlatıcının belirleyiciliğini söylüyor.
  2. İkinci kart zaman kurgusunu ekliyor.
  3. Üçüncü kart dilin kültür taşıdığını belirtiyor.
8. sorunun çözümü

Yer ve insan betimlemesinin gözleme dayalı biçimde verilmesi, gezi ya da anı gibi öğretici-edebî türleri işaret eder.

  1. Parçada bir yer ve oradaki yaşam betimleniyor.
  2. Anlatım gözleme dayalı ve betimleyici.
  3. Bu nitelikler gezi ya da anı metnine uyar.
9. sorunun çözümü

Anlatının akışı kesilerek geçmişteki bir olaya dönülmesine geriye dönüş denir.

  1. Anlatı önce şimdiki zamanda ilerliyor.
  2. Sonra yirmi yıl öncesine dönülüyor.
  3. Bu zaman atlaması geriye dönüş tekniğidir.
10. sorunun çözümü

Mekân betimlemesi yalnızca yeri tanıtmaz; kişinin iç durumunu yansıtan bir araç olarak da kullanılır.

  1. Oda dar ve penceresiz olarak veriliyor.
  2. Duvarların yaklaşması kişinin algısıdır.
  3. Bu algı onun sıkışmışlığını yansıtır.
11. sorunun çözümü

Diyalog, kişilerin sözleriyle doğrudan tanınmasını sağlar ve anlatıya hareket katar.

  1. Kişiler kendi ağızlarından konuşuyor.
  2. Söyleyişleri onların durumunu ve tavrını gösteriyor.
  3. Bu da tanıtımı sağlayıp anlatıyı canlandırıyor.
12. sorunun çözümü

Toplum hangi alanla yoğun ilgiliyse o alanda ayrıntılı sözcükler geliştirir; söz varlığı yaşam biçiminin izini taşır.

  1. Denizci toplumda deniz sözcükleri zengin.
  2. Tarım toplumunda toprak sözcükleri zengin.
  3. Demek ki söz varlığı yaşam biçimini yansıtır.
13. sorunun çözümü

Kahraman anlatıcı yalnızca kendi bildiğini aktarabildiği için okurun bilgisi de bu bakışla sınırlanır.

  1. Kahraman anlatıcı olayın içindeki bir kişidir.
  2. Yalnızca kendi gördüğünü ve bildiğini aktarabilir.
  3. Okurun bilgisi de bu sınırla belirlenir.
14. sorunun çözümü

Uzun bir zaman diliminin kısaltılarak aktarılmasına özetleme tekniği denir.

  1. Parçada üç yıllık bir süre anlatılıyor.
  2. Bu süre yalnızca birkaç cümleyle veriliyor.
  3. Zamanın bu biçimde sıkıştırılmasına özetleme denir.
15. sorunun çözümü

Geçmişe dönüp bugüne geri gelinmesi, okurun bugünkü durumu geçmişten öğrendikleriyle yeniden yorumlamasını sağlar.

  1. Anlatı bugünden başlıyor.
  2. Geçmişe dönülüp bilgi veriliyor.
  3. Bugüne dönüldüğünde okur aynı durumu farklı görür.
16. sorunun çözümü

Anlatıcı özellikleri saymaz; kişiler kendi sözleriyle, yani dolaylı biçimde tanıtılır.

  1. Anlatıcı hiçbir özellik saymıyor.
  2. Kişiler yalnızca konuşuyor.
  3. Sözlerdeki tutum farkı onları tanıtıyor.
17. sorunun çözümü

Kırık zaman düzeni okuru parçaları birleştirmeye yöneltir; bu da okuma sürecini etkin kılar.

  1. Olaylar yaşandıkları sırayla verilmiyor.
  2. Okur zaman ilişkisini kendisi kurmak zorunda kalıyor.
  3. Bu da okuru etkin hâle getiriyor.
18. sorunun çözümü

Dolaylı tanıtmada anlatıcı özellikleri saymaz; okur kişiyi davranış, konuşma ve tepkilerinden tanır.

  1. Doğrudan tanıtmada anlatıcı özellikleri sayar.
  2. Dolaylı tanıtma bunun karşıtıdır.
  3. Okur kişiyi davranış ve sözlerinden tanır.
19. sorunun çözümü

Edebî metni belirleyen; bilgi vermek yerine estetik yaşantı sunması ve dili yan anlam değeriyle kullanmasıdır.

  1. Tabloda amaç ve dil ölçütleri veriliyor.
  2. Edebî metin estetik yaşantı sunuyor.
  3. Dili de yan anlam ağırlıklı kullanıyor.
20. sorunun çözümü

Gözlemci anlatıcı bir kamera gibi davranır; yalnızca dışarıdan gözlenebilen davranış ve konuşmaları aktarır.

  1. Kahraman anlatıcı kendi bildiğini aktarıyor.
  2. İlahi anlatıcı iç dünyayı da görüyor.
  3. Gözlemci ise yalnızca dıştan görüneni aktarır.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı diğer yazılılar

Bu kâğıt gerçek bir okul sınavının kopyası değil; kendi soru havuzumuzdan, müfredat sırasına göre derlenmiş bir alıştırma yazılısıdır. Öğretmensen sınıfına özel kâğıt üretebilirsin — öğretmen kaydı.